રામાયણ · અધ્યાય 3.004

હત્વા તુ તં ભીમબલં વિરાધં રાક્ષસં વને
તતઃ સીતાં પરિષ્વજ્ય સમાશ્વાસ્ય ચ વીર્યવાન્
અબ્રવીલ્ લક્ષ્મણાં રામો ભ્રાતરં દીપ્તતેજસં

કષ્ટં વનમ્ ઇદં દુર્ગં ન ચ સ્મો વનગોચરાઃ
અભિગચ્છામહે શીઘ્રં શરભઙ્ગં તપોધનમ્

આશ્રમં શરભઙ્ગસ્ય રાઘવો ઽભિજગામ હ

તસ્ય દેવપ્રભાવસ્ય તપસા ભાવિતાત્મનઃ
સમીપે શરભઙ્ગસ્ય દદર્શ મહદ્ અદ્ભુતમ્

વિભ્રાજમાનં વપુષા સૂર્યવૈશ્વાનરોપમમ્
અસંસ્પૃશન્તં વસુધાં દદર્શ વિબુધેશ્વરમ્

સુપ્રભાભરણં દેવં વિરજો ઽમ્બરધારિણમ્
તદ્વિધૈર્ એવ બહુભિઃ પૂજ્યમાનં મહાત્મભિઃ

હરિભિર્ વાજિભિર્ યુક્તમ્ અન્તરિક્ષગતં રથમ્
દદર્શાદૂરતસ્ તસ્ય તરુણાદિત્યસંનિભમ્

પાણ્ડુરાભ્રઘનપ્રખ્યં ચન્દ્રમણ્ડલસંનિભમ્
અપશ્યદ્ વિમલં છત્રં ચિત્રમાલ્યોપશોભિતમ્

ચામરવ્યજને ચાગ્ર્યે રુક્મદણ્ડે મહાધને
ગૃહીતે વનનારીભ્યાં ધૂયમાને ચ મૂર્ધનિ

ગન્ધર્વામરસિદ્ધાશ્ ચ બહવઃ પરમર્ષયઃ
અન્તરિક્ષગતં દેવં વાગ્ભિર્ અગ્ર્યાભિર્ ઈડિરે

દૃષ્ટ્વા શતક્રતું તત્ર રામો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્
યે હયાઃ પુરુહૂતસ્ય પુરા શક્રસ્ય નઃ શ્રુતાઃ
અન્તરિક્ષગતા દિવ્યાસ્ ત ઇમે હરયો ધ્રુવમ્

ઇમે ચ પુરુષવ્યાઘ્ર યે તિષ્ઠન્ત્ય્ અભિતો રથમ્
શતં શતં કુણ્ડલિનો યુવાનઃ ખડ્ગપાણયઃ

ઉરોદેશેષુ સર્વેષાં હારા જ્વલનસંનિભાઃ
રૂપં બિભ્રતિ સૌમિત્રે પઞ્ચવિંશતિવાર્ષિકમ્

એતદ્ ધિ કિલ દેવાનાં વયો ભવતિ નિત્યદા
યથેમે પુરુષવ્યાઘ્રા દૃશ્યન્તે પ્રિયદર્શનાઃ

ઇહૈવ સહ વૈદેહ્યા મુહૂર્તં તિષ્ઠ લક્ષ્મણ
યાવજ્ જનામ્ય્ અહં વ્યક્તં ક એષ દ્યુતિમાન્ રથે

તમ્ એવમ્ ઉક્ત્વા સૌમિત્રિમ્ ઇહૈવ સ્થીયતામ્ ઇતિ
અભિચક્રામ કાકુત્સ્થઃ શરભઙ્ગાશ્રમં પ્રતિ

તતઃ સમભિગચ્છન્તં પ્રેક્ષ્ય રામં શચીપતિઃ
શરભઙ્ગમ્ અનુજ્ઞાપ્ય વિબુધાન્ ઇદમ્ અબ્રવીત્

ઇહોપયાત્ય્ અસૌ રામો યાવન્ માં નાભિભાષતે
નિષ્ઠાં નયત તાવત્ તુ તતો માં દ્રષ્ટુમ્ અર્હતિ

જિતવન્તં કૃતાર્થં ચ દ્રષ્ટાહમ્ અચિરાદ્ ઇમમ્
કર્મ હ્ય્ અનેન કર્તવ્યં મહદ્ અન્યૈઃ સુદુષ્કરમ્

ઇતિ વજ્રી તમ્ આમન્ત્ર્ય માનયિત્વા ચ તાપસં
રથેન હરિયુક્તેન યયૌ દિવમ્ અરિંદમઃ

પ્રયાતે તુ સહસ્રાક્ષે રાઘવઃ સપરિચ્છદઃ
અગ્નિહોત્રમ્ ઉપાસીનં શરભઙ્ગમ્ ઉપાગમત્

તસ્ય પાદૌ ચ સંગૃહ્ય રામઃ સીતા ચ લક્ષ્મણઃ
નિષેદુસ્ તદનુજ્ઞાતા લબ્ધવાસા નિમન્ત્રિતાઃ

તતઃ શક્રોપયાનં તુ પર્યપૃચ્છત્ સ રાઘવઃ
શરભઙ્ગશ્ ચ તત્ સર્વં રાઘવાય ન્યવેદયત્

મામ્ એષ વરદો રામ બ્રહ્મલોકં નિનીષતિ
જિતમ્ ઉગ્રેણ તપસા દુષ્પ્રાપમ્ અકૃતાત્મભિઃ

અહં જ્ઞાત્વા નરવ્યાઘ્ર વર્તમાનમ્ અદૂરતઃ
બ્રહ્મલોકં ન ગચ્છામિ ત્વામ્ અદૃષ્ટ્વા પ્રિયાતિથિમ્

સમાગમ્ય ગમિષ્યામિ ત્રિદિવં દેવસેવિતમ્
અક્ષયા નરશાર્દૂલ જિતા લોકા મયા શુભાઃ
બ્રાહ્મ્યાશ્ ચ નાકપૃષ્ઠ્યાશ્ ચ પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ મામકાન્

એવમ્ ઉક્તો નરવ્યાઘ્રઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ
ઋષિણા શરભઙ્ગેન રાઘવો વાક્યમ્ અબ્રવીત્

અહમ્ એવાહરિષ્યામિ સર્વાંલ્ લોકાન્ મહામુને
આવાસં ત્વ્ અહમ્ ઇચ્છામિ પ્રદિષ્ટમ્ ઇહ કાનને

રાઘવેણૈવમ્ ઉક્તસ્ તુ શક્રતુલ્યબલેન વૈ
શરભઙ્ગો મહાપ્રાજ્ઞઃ પુનર્ એવાબ્રવીદ્ વચઃ

સુતીક્ષ્ણમ્ અભિગચ્છ ત્વં શુચૌ દેશે તપસ્વિનમ્
રમણીયે વનોદ્દેશે સ તે વાસં વિધાસ્યતિ

એષ પન્થા નરવ્યાઘ્ર મુહૂર્તં પશ્ય તાત મામ્
યાવજ્ જહામિ ગાત્રાણિ જીર્ણં ત્વચમ્ ઇવોરગઃ

તતો ઽગ્નિં સ સમાધાય હુત્વા ચાજ્યેન મન્ત્રવિત્
શરભઙ્ગો મહાતેજાઃ પ્રવિવેશ હુતાશનમ્

તસ્ય રોમાણિ કેશાંશ્ ચ દદાહાગ્નિર્ મહાત્મનઃ
જીર્ણં ત્વચં તથાસ્થીનિ યચ્ ચ માંસં ચ શોણિતમ્

સ ચ પાવકસંકાશઃ કુમારઃ સમપદ્યત
ઉત્થાયાગ્નિચયાત્ તસ્માચ્ છરભઙ્ગો વ્યરોચત

સ લોકાન્ આહિતાગ્નીનામ્ ઋષીણાં ચ મહાત્મનામ્
દેવાનાં ચ વ્યતિક્રમ્ય બ્રહ્મલોકં વ્યરોહત

સ પુણ્યકર્મા ભુવને દ્વિજર્ષભઃ પિતામહં સાનુચરં દદર્શ હ
પિતામહશ્ ચાપિ સમીક્ષ્ય તં દ્વિજં નનન્દ સુસ્વાગતમ્ ઇત્ય્ ઉવાચ હ