રામાયણ · અધ્યાય 2.102

ક્રુદ્ધમ્ આજ્ઞાય રામં તુ વસિષ્ઠઃ પ્રત્યુવાચ હ
જાબાલિર્ અપિ જાનીતે લોકસ્યાસ્ય ગતાગતિમ્
નિવર્તયિતુકામસ્ તુ ત્વામ્ એતદ્ વાક્યમ્ અબ્રવીત્

ઇમાં લોકસમુત્પત્તિં લોકનાથ નિબોધ મે
સર્વં સલિલમ્ એવાસીત્ પૃથિવી યત્ર નિર્મિતા
તતઃ સમભવદ્ બ્રહ્મા સ્વયમ્ભૂર્ દૈવતૈઃ સહ

સ વરાહસ્ તતો ભૂત્વા પ્રોજ્જહાર વસુંધરામ્
અસૃજચ્ ચ જગત્ સર્વં સહ પુત્રૈઃ કૃતાત્મભિઃ

આકાશપ્રભવો બ્રહ્મા શાશ્વતો નિત્ય અવ્યયઃ
તસ્માન્ મરીચિઃ સંજજ્ઞે મરીચેઃ કશ્યપઃ સુતઃ

વિવસ્વાન્ કશ્યપાજ્ જજ્ઞે મનુર્ વૈવસ્વતઃ સ્મૃતઃ
સ તુ પ્રજાપતિઃ પૂર્વમ્ ઇક્ષ્વાકુસ્ તુ મનોઃ સુતઃ

યસ્યેયં પ્રથમં દત્તા સમૃદ્ધા મનુના મહી
તમ્ ઇક્ષ્વાકુમ્ અયોધ્યાયાં રાજાનં વિદ્ધિ પૂર્વકમ્

ઇક્ષ્વાકોસ્ તુ સુતઃ શ્રીમાન્ કુક્ષિર્ એવેતિ વિશ્રુતઃ
કુક્ષેર્ અથાત્મજો વીરો વિકુક્ષિર્ ઉદપદ્યત

વિકુક્ષેસ્ તુ મહાતેજા બાણઃ પુત્રઃ પ્રતાપવાન્
બાણસ્ય તુ મહાબાહુર્ અનરણ્યો મહાયશાઃ

નાનાવૃષ્ટિર્ બભૂવાસ્મિન્ ન દુર્ભિક્ષં સતાં વરે
અનરણ્યે મહારાજે તસ્કરો વાપિ કશ્ ચન

અનરણ્યાન્ મહાબાહુઃ પૃથૂ રાજા બભૂવ હ
તસ્માત્ પૃથોર્ મહારાજસ્ ત્રિશઙ્કુર્ ઉદપદ્યત
સ સત્યવચનાદ્ વીરઃ સશરીરો દિવં ગતઃ

ત્રિશઙ્કોર્ અભવત્ સૂનુર્ ધુન્ધુમારો મહાયશાઃ
ધુન્ધુમારાન્ મહાતેજા યુવનાશ્વો વ્યજાયત

યુવનાશ્વ સુતઃ શ્રીમાન્ માન્ધાતા સમપદ્યત
માન્ધાતુસ્ તુ મહાતેજાઃ સુસંધિર્ ઉદપદ્યત

સુસંધેર્ અપિ પુત્રૌ દ્વૌ ધ્રુવસંધિઃ પ્રસેનજિત્
યશસ્વી ધ્રુવસંધેસ્ તુ ભરતો રિપુસૂદનઃ

ભરતાત્ તુ મહાબાહોર્ અસિતો નામ જાયત
યસ્યૈતે પ્રતિરાજાન ઉદપદ્યન્ત શત્રવઃ
હૈહયાસ્ તાલજઙ્ઘાશ્ ચ શૂરાશ્ ચ શશબિન્દવઃ

તાંસ્ તુ સર્વાન્ પ્રતિવ્યૂહ્ય યુદ્ધે રાજા પ્રવાસિતઃ
સ ચ શૈલવરે રમ્યે બભૂવાભિરતો મુનિઃ
દ્વે ચાસ્ય ભાર્યે ગર્ભિણ્યૌ બભૂવતુર્ ઇતિ શ્રુતિઃ

ભાર્ગવશ્ ચ્યવનો નામ હિમવન્તમ્ ઉપાશ્રિતઃ
તમ્ ઋષિં સમુપાગમ્ય કાલિન્દી ત્વ્ અભ્યવાદયત્

સ તામ્ અભ્યવદદ્ વિપ્રો વરેપ્સું પુત્રજન્મનિ
તતઃ સા ગૃહમ્ આગમ્ય દેવી પુત્રં વ્યજાયત

સપત્ન્યા તુ ગરસ્ તસ્યૈ દત્તો ગર્ભજિઘાંસયા
ગરેણ સહ તેનૈવ જાતઃ સ સગરો ઽભવત્

સ રાજા સગરો નામ યઃ સમુદ્રમ્ અખાનયત્
ઇષ્ટ્વા પર્વણિ વેગેન ત્રાસયન્તમ્ ઇમાઃ પ્રજાઃ

અસમઞ્જસ્ તુ પુત્રો ઽભૂત્ સગરસ્યેતિ નઃ શ્રુતમ્
જીવન્ન્ એવ સ પિત્રા તુ નિરસ્તઃ પાપકર્મકૃત્

અંશુમાન્ ઇતિ પુત્રો ઽભૂદ્ અસમઞ્જસ્ય વીર્યવાન્
દિલીપો ઽંશુમતઃ પુત્રો દિલીપસ્ય ભગીરથઃ

ભગીરથાત્ કકુત્સ્થસ્ તુ કાકુત્સ્થા યેન તુ સ્મૃતાઃ
કકુત્સ્થસ્ય તુ પુત્રો ઽભૂદ્ રઘુર્ યેન તુ રાઘવઃ

રઘોસ્ તુ પુત્રસ્ તેજસ્વી પ્રવૃદ્ધઃ પુરુષાદકઃ
કલ્માષપાદઃ સૌદાસ ઇત્ય્ એવં પ્રથિતો ભુવિ

કલ્માષપાદપુત્રો ઽભૂચ્ છઙ્ખણસ્ ત્વ્ ઇતિ વિશ્રુતઃ
યસ્ તુ તદ્ વીર્યમ્ આસાદ્ય સહસેનો વ્યનીનશત્

શઙ્ખણસ્ય તુ પુત્રો ઽભૂચ્ છૂરઃ શ્રીમાન્ સુદર્શનઃ
સુદર્શનસ્યાગ્નિવર્ણ અગ્નિવર્ષસ્ય શીઘ્રગઃ

શીઘ્રગસ્ય મરુઃ પુત્રો મરોઃ પુત્રઃ પ્રશુશ્રુકઃ
પ્રશુશ્રુકસ્ય પુત્રો ઽભૂદ્ અમ્બરીષો મહાદ્યુતિઃ

અમ્બરીષસ્ય પુત્રો ઽભૂન્ નહુષઃ સત્યવિક્રમઃ
નહુષસ્ય ચ નાભાગઃ પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ

અજશ્ ચ સુવ્રતશ્ ચૈવ નાભાગસ્ય સુતાવ્ ઉભૌ
અજસ્ય ચૈવ ધર્માત્મા રાજા દશરથઃ સુતઃ

તસ્ય જ્યેષ્ઠો ઽસિ દાયાદો રામ ઇત્ય્ અભિવિશ્રુતઃ
તદ્ ગૃહાણ સ્વકં રાજ્યમ્ અવેક્ષસ્વ જગન્ નૃપ

ઇક્ષ્વાકૂણાં હિ સર્વેષાં રાજા ભવતિ પૂર્વજઃ
પૂર્વજે નાવરઃ પુત્રો જ્યેષ્ઠો રાજ્યે ઽભિષિચ્યતે

સ રાઘવાણાં કુલધર્મમ્ આત્મનઃ સનાતનં નાદ્ય વિહાતુમ્ અર્હસિ
પ્રભૂતરત્નામ્ અનુશાધિ મેદિનીં પ્રભૂતરાષ્ટ્રાં પિતૃવન્ મહાયશાઃ