રામાયણ · અધ્યાય 2.080

આચચક્ષે ઽથ સદ્ભાવં લક્ષ્મણસ્ય મહાત્મનઃ
ભરતાયાપ્રમેયાય ગુહો ગહનગોચરઃ

તં જાગ્રતં ગુણૈર્ યુક્તં વરચાપેષુધારિણમ્
ભ્રાતૃ ગુપ્ત્યર્થમ્ અત્યન્તમ્ અહં લક્ષ્મણમ્ અબ્રવમ્

ઇયં તાત સુખા શય્યા ત્વદર્થમ્ ઉપકલ્પિતા
પ્રત્યાશ્વસિહિ શેષ્વાસ્યાં સુખં રાઘવનન્દન

ઉચિતો ઽયં જનઃ સર્વે દુઃખાનાં ત્વં સુખોચિતઃ
ધર્માત્મંસ્ તસ્ય ગુપ્ત્યર્થં જાગરિષ્યામહે વયમ્

ન હિ રામાત્ પ્રિયતરો મમાસ્તિ ભુવિ કશ્ ચન
મોત્સુકો ભૂર્ બ્રવીમ્ય્ એતદ્ અપ્ય્ અસત્યં તવાગ્રતઃ

અસ્ય પ્રસાદાદ્ આશંસે લોકે ઽસ્મિન્ સુમહદ્ યશઃ
ધર્માવાપ્તિં ચ વિપુલામ્ અર્થાવાપ્તિં ચ કેવલામ્

સો ઽહં પ્રિયસખં રામં શયાનં સહ સીતયા
રક્ષિષ્યામિ ધનુષ્પાણિઃ સર્વૈઃ સ્વૈર્ જ્ઞાતિભિઃ સહ

ન હિ મે ઽવિદિતં કિં ચિદ્ વને ઽસ્મિંશ્ ચરતઃ સદા
ચતુરઙ્ગં હ્ય્ અપિ બલં પ્રસહેમ વયં યુધિ

એવમ્ અસ્માભિર્ ઉક્તેન લક્ષ્મણેન મહાત્મના
અનુનીતા વયં સર્વે ધર્મમ્ એવાનુપશ્યતા

કથં દાશરથૌ ભૂમૌ શયાને સહ સીતયા
શક્યા નિદ્રામયા લબ્ધું જીવિતં વા સુખાનિ વા

યો ન દેવાસુરૈઃ સર્વૈઃ શક્યઃ પ્રસહિતું યુધિ
તં પશ્ય ગુહ સંવિષ્ટં તૃણેષુ સહ સીતયા

મહતા તપસા લબ્ધો વિવિધૈશ્ ચ પરિશ્રમૈઃ
એકો દશરથસ્યૈષ પુત્રઃ સદૃશલક્ષણઃ

અસ્મિન્ પ્રવ્રાજિતે રાજા ન ચિરં વર્તયિષ્યતિ
વિધવા મેદિની નૂનં ક્ષિપ્રમ્ એવ ભવિષ્યતિ

વિનદ્ય સુમહાનાદં શ્રમેણોપરતાઃ સ્ત્રિયઃ
નિર્ઘોષોપરતં નૂનમ્ અદ્ય રાજનિવેશનમ્

કૌસલ્યા ચૈવ રાજા ચ તથૈવ જનની મમ
નાશંસે યદિ તે સર્વે જીવેયુઃ શર્વરીમ્ ઇમામ્

જીવેદ્ અપિ હિ મે માતા શત્રુઘ્નસ્યાન્વવેક્ષયા
દુઃખિતા યા તુ કૌસલ્યા વીરસૂર્ વિનશિષ્યતિ

અતિક્રાન્તમ્ અતિક્રાન્તમ્ અનવાપ્ય મનોરથમ્
રાજ્યે રામમ્ અનિક્ષિપ્ય પિતા મે વિનશિષ્યતિ

સિદ્ધાર્થાઃ પિતરં વૃત્તં તસ્મિન્ કાલે હ્ય્ ઉપસ્થિતે
પ્રેતકાર્યેષુ સર્વેષુ સંસ્કરિષ્યન્તિ ભૂમિપમ્

રમ્યચત્વરસંસ્થાનાં સુવિભક્તમહાપથામ્
હર્મ્યપ્રાસાદસંપન્નાં સર્વરત્નવિભૂષિતામ્

ગજાશ્વરથસંબાધાં તૂર્યનાદવિનાદિતામ્
સર્વકલ્યાણસંપૂર્ણાં હૃષ્ટપુષ્ટજનાકુલામ્

આરામોદ્યાનસંપૂર્ણાં સમાજોત્સવશાલિનીમ્
સુખિતા વિચરિષ્યન્તિ રાજધાનીં પિતુર્ મમ

અપિ સત્યપ્રતિજ્ઞેન સાર્ધં કુશલિના વયમ્
નિવૃત્તે સમયે હ્ય્ અસ્મિન્ સુખિતાઃ પ્રવિશેમહિ

પરિદેવયમાનસ્ય તસ્યૈવં સુમહાત્મનઃ
તિષ્ઠતો રાજપુત્રસ્ય શર્વરી સાત્યવર્તત

પ્રભાતે વિમલે સૂર્યે કારયિત્વા જટા ઉભૌ
અસ્મિન્ ભાગીરથીતીરે સુખં સંતારિતૌ મયા

જટાધરૌ તૌ દ્રુમચીરવાસસૌ મહાબલૌ કુઞ્જરયૂથપોપમૌ
વરેષુચાપાસિધરૌ પરંતપૌ વ્યવેક્ષમાણૌ સહ સીતયા ગતૌ