રામાયણ · અધ્યાય 2.063

યામ્ એવ રાત્રિં તે દૂતાઃ પ્રવિશન્તિ સ્મ તાં પુરીમ્
ભરતેનાપિ તાં રાત્રિં સ્વપ્નો દૃષ્ટો ઽયમ્ અપ્રિયઃ

વ્યુષ્ટામ્ એવ તુ તાં રાત્રિં દૃષ્ટ્વા તં સ્વપ્નમ્ અપ્રિયમ્
પુત્રો રાજાધિરાજસ્ય સુભૃશં પર્યતપ્યત

તપ્યમાનં સમાજ્ઞાય વયસ્યાઃ પ્રિયવાદિનઃ
આયાસં હિ વિનેષ્યન્તઃ સભાયાં ચક્રિરે કથાઃ

વાદયન્તિ તથા શાન્તિં લાસયન્ત્ય્ અપિ ચાપરે
નાટકાન્ય્ અપરે પ્રાહુર્ હાસ્યાનિ વિવિધાનિ ચ

સ તૈર્ મહાત્મા ભરતઃ સખિભિઃ પ્રિય વાદિભિઃ
ગોષ્ઠીહાસ્યાનિ કુર્વદ્ભિર્ ન પ્રાહૃષ્યત રાઘવઃ

તમ્ અબ્રવીત્ પ્રિયસખો ભરતં સખિભિર્ વૃતમ્
સુહૃદ્ભિઃ પર્યુપાસીનઃ કિં સખે નાનુમોદસે

એવં બ્રુવાણં સુહૃદં ભરતઃ પ્રત્યુવાચ હ
શૃણુ ત્વં યન્ નિમિત્તંમે દૈન્યમ્ એતદ્ ઉપાગતમ્

સ્વપ્ને પિતરમ્ અદ્રાક્ષં મલિનં મુક્તમૂર્ધજમ્
પતન્તમ્ અદ્રિશિખરાત્ કલુષે ગોમયે હ્રદે

પ્લવમાનશ્ ચ મે દૃષ્ટઃ સ તસ્મિન્ ગોમયહ્રદે
પિબન્ન્ અઞ્જલિના તૈલં હસન્ન્ ઇવ મુહુર્ મુહુઃ

તતસ્ તિલોદનં ભુક્ત્વા પુનઃ પુનર્ અધઃશિરાઃ
તૈલેનાભ્યક્તસર્વાઙ્ગસ્ તૈલમ્ એવાવગાહત

સ્વપ્ને ઽપિ સાગરં શુષ્કં ચન્દ્રં ચ પતિતં ભુવિ
સહસા ચાપિ સંશન્તં જ્વલિતં જાતવેદસં

અવદીર્ણાં ચ પૃથિવીં શુષ્કાંશ્ ચ વિવિધાન્ દ્રુમાન્
અહં પશ્યામિ વિધ્વસ્તાન્ સધૂમાંશ્ ચૈવ પાર્વતાન્

પીઠે કાર્ષ્ણાયસે ચૈનં નિષણ્ણં કૃષ્ણવાસસં
પ્રહસન્તિ સ્મ રાજાનં પ્રમદાઃ કૃષ્ણપિઙ્ગલાઃ

ત્વરમાણશ્ ચ ધર્માત્મા રક્તમાલ્યાનુલેપનઃ
રથેન ખરયુક્તેન પ્રયાતો દક્ષિણામુખઃ

એવમ્ એતન્ મયા દૃષ્ટમ્ ઇમાં રાત્રિં ભયાવહામ્
અહં રામો ઽથ વા રાજા લક્ષ્મણો વા મરિષ્યતિ

નરો યાનેન યઃ સ્વપ્ને ખરયુક્તેન યાતિ હિ
અચિરાત્ તસ્ય ધૂમાગ્રં ચિતાયાં સંપ્રદૃશ્યતે
એતન્નિમિત્તં દીનો ઽહં તન્ ન વઃ પ્રતિપૂજયે

શુષ્યતીવ ચ મે કણ્ઠો ન સ્વસ્થમ્ ઇવ મે મનઃ
જુગુપ્સન્ન્ ઇવ ચાત્માનં ન ચ પશ્યામિ કારણમ્

ઇમાં હિ દુઃસ્વપ્નગતિં નિશામ્ય તામ્ અનેકરૂપામ્ અવિતર્કિતાં પુરા
ભયં મહત્ તદ્ ધૃદયાન્ ન યાતિ મે વિચિન્ત્ય રાજાનમ્ અચિન્ત્યદર્શનમ્