રામાયણ · અધ્યાય 2.005

સંદિશ્ય રામં નૃપતિઃ શ્વોભાવિન્ય્ અભિષેચને
પુરોહિતં સમાહૂય વસિષ્ઠમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્

ગચ્છોપવાસં કાકુત્સ્થં કારયાદ્ય તપોધન
શ્રીયશોરાજ્યલાભાય વધ્વા સહ યતવ્રતમ્

તથેતિ ચ સ રાજાનમ્ ઉક્ત્વા વેદવિદાં વરઃ
સ્વયં વસિષ્ઠો ભગવાન્ યયૌ રામનિવેશનમ્

સ રામભવનં પ્રાપ્ય પાણ્ડુરાભ્રઘનપ્રભમ્
તિસ્રઃ કક્ષ્યા રથેનૈવ વિવેશ મુનિસત્તમઃ

તમ્ આગતમ્ ઋષિં રામસ્ ત્વરન્ન્ ઇવ સસંભ્રમઃ
માનયિષ્યન્ સ માનાર્હં નિશ્ચક્રામ નિવેશનાત્

અભ્યેત્ય ત્વરમાણશ્ ચ રથાભ્યાશં મનીષિણઃ
તતો ઽવતારયામ્ આસ પરિગૃહ્ય રથાત્ સ્વયમ્

સ ચૈનં પ્રશ્રિતં દૃષ્ટ્વા સંભાષ્યાભિપ્રસાદ્ય ચ
પ્રિયાર્હં હર્ષયન્ રામમ્ ઇત્ય્ ઉવાચ પુરોહિતઃ

પ્રસન્નસ્ તે પિતા રામ યૌવરાજ્યમ્ અવાપ્સ્યસિ
ઉપવાસં ભવાન્ અદ્ય કરોતુ સહ સીતયા

પ્રાતસ્ ત્વામ્ અભિષેક્તા હિ યૌવરાજ્યે નરાધિપઃ
પિતા દશરથઃ પ્રીત્યા યયાતિં નહુષો યથા

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ તદા રામમ્ ઉપવાસં યતવ્રતમ્
મન્ત્રવત્ કારયામ્ આસ વૈદેહ્યા સહિતં મુનિઃ

તતો યથાવદ્ રામેણ સ રાજ્ઞો ગુરુર્ અર્ચિતઃ
અભ્યનુજ્ઞાપ્ય કાકુત્સ્થં યયૌ રામનિવેશનાત્

સુહૃદ્ભિસ્ તત્ર રામો ઽપિ તાન્ અનુજ્ઞાપ્ય સર્વશઃ
સભાજિતો વિવેશાથ તાન્ અનુજ્ઞાપ્ય સર્વશઃ

હૃષ્ટનારી નરયુતં રામવેશ્મ તદા બભૌ
યથા મત્તદ્વિજગણં પ્રફુલ્લનલિનં સરઃ

સ રાજભવનપ્રખ્યાત્ તસ્માદ્ રામનિવેશનાત્
નિર્ગત્ય દદૃશે માર્ગં વસિષ્ઠો જનસંવૃતમ્

વૃન્દવૃન્દૈર્ અયોધ્યાયાં રાજમાર્ગાઃ સમન્તતઃ
બભૂવુર્ અભિસંબાધાઃ કુતૂહલજનૈર્ વૃતાઃ

જનવૃન્દોર્મિસંઘર્ષહર્ષસ્વનવતસ્ તદા
બભૂવ રાજમાર્ગસ્ય સાગરસ્યેવ નિસ્વનઃ

સિક્તસંમૃષ્ટરથ્યા હિ તદ્ અહર્ વનમાલિની
આસીદ્ અયોધ્યા નગરી સમુચ્છ્રિતગૃહધ્વજા

તદા હ્ય્ અયોધ્યા નિલયઃ સસ્ત્રીબાલાબલો જનઃ
રામાભિષેકમ્ આકાઙ્ક્ષન્ન્ આકાઙ્ક્ષન્ન્ ઉદયં રવેઃ

પ્રજાલંકારભૂતં ચ જનસ્યાનન્દવર્ધનમ્
ઉત્સુકો ઽભૂજ્ જનો દ્રષ્ટું તમ્ અયોધ્યા મહોત્સવમ્

એવં તં જનસંબાધં રાજમાર્ગં પુરોહિતઃ
વ્યૂહન્ન્ ઇવ જનૌઘં તં શનૈ રાજ કુલં યયૌ

સિતાભ્રશિખરપ્રખ્યં પ્રાસદમ્ અધિરુહ્ય સઃ
સમિયાય નરેન્દ્રેણ શક્રેણેવ બૃહસ્પતિઃ

તમ્ આગતમ્ અભિપ્રેક્ષ્ય હિત્વા રાજાસનં નૃપઃ
પપ્રચ્છ સ ચ તસ્મૈ તત્ કૃતમ્ ઇત્ય્ અભ્યવેદયત્

ગુરુણા ત્વ્ અભ્યનુજ્ઞાતો મનુજૌઘં વિસૃજ્ય તમ્
વિવેશાન્તઃપુરં રાજા સિંહો ગિરિગુહામ્ ઇવ

તદ્ અગ્ર્યવેષપ્રમદાજનાકુલં મહેન્દ્રવેશ્મપ્રતિમં નિવેશનમ્
વ્યદીપયંશ્ ચારુ વિવેશ પાર્થિવઃ શશીવ તારાગણસંકુલં નભઃ