રાક્ષસકાવ્ય · શ્લોક 1-20

કશ્ ચિદ્ વનં બહુવનં વિચરન્ વયઃસ્થો વશ્યાં વનાત્મવદનાં વનિતાં વનાર્દ્રામ્ ।
તર્વર્યરિપ્રદમ્ ઉદીક્ષ્ય સમુત્થિતં ખે ના ગામ્ ઇમાં મદકલઃ સકલાં બભાષે ॥

પશ્યાબ્જદૃગ્ ગિરિતટેષુ કુમાતૃસાહ્વાન્ ભૂદેવરાજરિપુશત્રુસમાવધૂતાન્ ।
વૈશ્વાનરારિજરિપુઘ્નશરાભિભૂતૈર્ દૃક્શ્રોત્રશત્રુભિર્ ઉપાસિતપુષ્પશોભાન્ ॥

પશ્યાદ્રિસારસદૃશીભિર્ અમૂભિર્ અદ્ભિર્ આપ્લાવયત્ય્ અમરગુબ્ ધરણીમ્ અહિઘ્નઃ ।
અબ્દઃ સિતાભિર્ અસિતઃ શબલઃ ખગાભિર્ વાર્જૈઃ સિતૈર્ ઇવ વિભાતિ વનં પ્રબુદ્ધૈઃ ॥

ગોષ્ઠં ઘૃતં સુઘૃતવાડ્ભિર્ અમૂભિર્ અગ્ર્યં ગોભિઃ સમુદ્ધરતિ યદ્ બહુધા હિમઘ્નઃ ।
તદ્ ગવ્યમ્ અમ્બરગતં શિખિજાત્મસંસ્થં વિષ્યન્દમાનમ્ અભિવર્ધયતીહ ગોજાન્ ॥

અબ્રુટ્પલાશનિભદૃગ્ ઘનજાત્મવક્ત્રા વાર્ચસ્વરેભનિભગા ગજદોઃસમોરુઃ ।
સીરિધ્વજપ્રસવતુલ્યવિષાહ્વદાસૌ ન્રા સંગતા પ્રમુદિતા પ્રસમીક્ષ્ય વાર્દમ્ ॥

સૂર્યાંશુનામપતિર્ ઉન્નતદૃક્પ્રગામી વાઙ્નામભિઃ પરિવૃતો વિષનામદાભિઃ ।
ઉક્ષા વરઃ પ્રમુદિતઃ પ્રતિનાનદીતિ ગર્જન્તમ્ ઈક્ષણહિતોચ્ચયતુલ્યરૂપમ્ ॥

એનં પયોદપતિર્ ઉન્નમિતં પયોદં ખસ્થં મહીતલગતઃ પ્રતિગર્જતીવ ।
ભિત્ત્વાવનિં વનરુહાક્ષિ શિરોરુહાભ્યાં સંપ્રસ્થિતો ઽમૃતધરૈર્ અભિષિચ્યમાનઃ ॥

સ્રોતોજવિક્ષતજભૂધરધાતુરૂપાઃ ખસ્થાઃ પયોજદલદૃક્ શુચિશુક્રમાસે ।
માસોર્ નભસ્યનભસોર્ અતિસંપતન્તસ્ તીવ્રં વિષં વિષધરાઃ પરિનિર્વપન્તિ ॥

સ્વયોનિભક્ષધ્વજસંભવાનાં શ્રુત્વા નિનાદં ગિરિગહ્વરસ્થઃ ।
તમોઽરિબિમ્બપ્રતિબિમ્બધારી વિરૌતિ કાન્તે પવનાશનાશઃ ॥

ગોષ્ઠશ્ ચ કુઙ્કુમવપુઃ પ્રતિરાજતે ઽસૌ સપ્તાદ્રિદૈત્યભુજગોત્તમશત્રુગોપઃ ।
ઉર્વીધરાભમ્ અચિરોત્થિતમ્ અબ્ધરં ખે દૃષ્ટ્વાહિહા પ્રમુદિતો હિમહાહ્વયાનઃ ॥

કૃષ્ણો ઽબ્ધરઃ ક્ષરતિ તોયમ્ અસાવ્ અજસ્રમ્ અન્યાવ્ ઇમૌ રણગતાવ્ ઇવ ચેભરાજૌ ।
અન્યે ત્વ્ અમી દ્વિરદવૃન્દનિભાઃ ક્ષરન્તઃ પ્રચ્છાદયન્ત્ય્ અમરસિદ્ધવિમાનમાર્ગમ્ ॥

વાર્દાઃ ખગાઃ ક્ષિતિધરાગમનપ્રકાશા નેમીભરાસભતુરંગમતુલ્યઘોષાઃ ।
વાય્વીરિતાઃ ખમ્ અવતત્ય વનં ક્ષરન્તો વાર્ભિઃ ક્ષિતિં ઘૃતધરાઃ પરિણિર્વપન્તિ ॥

એષો ઽઙ્ઘ્રિપાશનરિપુઘ્નસુતારિસાહ્વમ્ આરુહ્ય તિષ્ઠતિ સુગાત્રિ ભુજંગમારિઃ ।
યસ્ય સ્વનૈઃ પ્રમુદિતસ્ય મમાદ્ય બાલે તાલધ્વજાવરજસૂનુશરાઃ પતન્તિ ॥

ઉસ્રાવિષં સ્થલગતો ઽત્તિ તથૈવ વાર્જો વાર્ભ્યો દ્વિજો હરિદૃગ્ એષ દશાર્ધગૂઢઃ ।
વાતાશનઃ ખશયનઃ સ્મરતિ સ્થલસ્ય ચક્ષુઃશ્રવા વનભયાત્ સુરશત્રુનામા ॥

પક્ષ્ય્ અશ્વમેધતુરગપ્રતિમો ઽષ્ટવર્ણો વાર્દં ન બહ્વ્ ઇતિ સમાહ્વયતે હ્ય્ અહિઘ્નઃ ।
ભેકસ્ તથૈવ ખશયાશયવેદ્યવાણિઃ શબ્દં કરોત્ય્ અતિભૃશં વિષરાશિમગ્નઃ ॥

ના વિષ્કિરાવનમ્ ઉપેત્ય કુમાતૃસાહ્વમ્ આક્રીદતે મધુકલો ઽઙ્ગનયા સમેતઃ ।
અન્યસ્ ત્વ્ અયં મણિવરાભમ્ ઉપેત્ય ગોજં ના રામયા સહ પયઃપતિજાં વૃણીતે ॥

સ્યૂતં મહત્ ક્ષતજવર્ણનિભં નરો ઽસૌ બિભ્રત્ ત્વ્ અમૂનિ ચ ભિનત્તિ સરોરુહાણિ ।
તજ્જેન ચાપિ રજસા વનિતાં વયઃસ્થો ઽપ્ય્ અભ્યુદ્ધરત્ય્ અવકિરત્ય્ અભિષિચ્યમાનઃ ॥

પઙ્કે નિમગ્નમ્ ઇભવૃન્દમ્ અદઃ સવારિ ગર્જત્ તિમિક્ષયદવૃન્દમ્ ઇવાવભાતિ ।
વાર્યાત્મનામશતચિત્રતનુઃ સુપર્ણો યોષિદ્વૃતઃ સમદનઃ પ્રતિરોરવીતિ ॥

વિસ્ફોટિતાબ્ધરરવેણ રિરંસુર્ એષ સંત્રાસિતો હરિર્ અનોકહનિષ્કુટસ્થઃ ।
સંલીયતે તડિતમ્ અપ્ય્ અભિવીક્ષ્ય વિગ્નઃ ખાત્ ખં મહત્તરમ્ અસૌ સમનુપ્રવિષ્ટઃ ॥

એતાવદ્ ઉત્તમવચઃ સુમનાઃ સ ઉક્ત્વા રન્ત્વા દિનં સહ તયા પ્રિયયા હ્ય્ અદીનઃ ।
યુક્તં ચતુર્ભિર્ અનડુદ્ભિર્ અદીનવાડ્ભિર્ આરુહ્ય યાનમ્ અથ ના પ્રયયૌ સ્વગેહમ્ ॥