રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 361-380

રાજ્ઞિ શાહાબદેને ઽથ સ્મરણં ક્ષિતિર્ અત્યજત્ ।
લલિતાદિત્યસમ્પત્તિવિપત્તિસુખદુẖખયોઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 29]
શ્રીમાન્ શાહાબદેનો ઽથ પ્રાજ્યં સામ્રાજ્યમ્ અગ્રહીત્ ।
યેન રાજન્વતી ભૂર્ દ્યામ્ અહસત્ તદ્યશોમિષાત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.416 ॥
ગ્રીષ્માર્કં દ્યૌર્ ઇવાન્યર્તૂન્ રાજ્ઞો ઽતીત્ય બહૂન્ મહી ।
ધ્રુવમ્ આપજ્ જયાપીડમ્ એતં ન તુ સ કિલ્વિષી

પૂર્વે પરે ચ ભૂપાલા નાયકેનેવ ભૂષિતાઃ ।
ક્ષ્માનાયકેન તેનાથ મુક્તાગુણલસચ્છ્રિયા

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 30]
સિન્ધૌ વાડવતપ્તામ્બુન્ય્ અપિ બિમ્બિતમ્ અમ્બરમ્ ।
યત્પ્રતાપાગ્નિતાપાર્તં મજ્જતીવ દિવાનિશમ્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.419 ॥
તદીયો જયલક્ષ્મીભિḫ પ્રવિષ્ટાભિḫ પદે પદે ।
ન પ્રતાપાનલો ઽતૃપ્યત્ સરિદ્ભિર્ ઇવ સાગરઃ

જયં વિના ગણયતẖ ક્ષણમાત્રં વૃથા ગતમ્ ।
વૃદ્ધસ્ય તરુણીવાભૂદ્ યાત્રા તસ્યાતિવલ્લભા

ન મૃગાક્ષી ન વા શીધુપાનલીલા ન ચન્દ્રિકા ।
યાત્રૈવ કેવલં તસ્ય ભૂમિભર્તુર્ મનો ઽહરત્

ન તાપો ન હિમં તસ્ય ન સન્ધ્યા ન નિશા તથા ।
ન ક્ષુન્ ન વા પિપાસા ચ રાજ્ઞો યાત્રામ્ અવિઘ્નયત્

ન સરિદ્ દુસ્તરતરા દુરારોહો ન પર્વતઃ ।
દુર્લઙ્ઘ્યો ન મરુશ્ ચાભૂદ્ યાત્રાયાં માનિનḫ પ્રભોઃ

અજિતાં પૂર્વભૂપાલૈḫ પારસીકકુલાકુલામ્ ।
ઉત્તરાશાં વિજેતું સ પ્રસ્થાનં પ્રથમં વ્યધાત્

જગતાં વિજયી કામો મધુશીધુવધૂર્ ઇવ ।
ચન્દ્રલોલકશૂરાન્ સ સહાયત્વે ઽવૃણોત્ પ્રભુઃ

સૈન્યચેતાંસિ સત્ત્વેન તમસા સ્વવિરોધિનઃ ।
અપૂરયત્ સ રજસા દિગન્તાન્ ઉદ્ધતાન્તકઃ

પ્રવિષ્ટં તસ્ય ગોવિન્દખાનપાલનશાલિનિ ।
ઉદભાણ્ડપુરે પૂર્વં બાણૈસ્ તદનુ સૈનિકૈઃ

શૈલશૃઙ્ગં નૃપાનીકે પ્રાપ્તે તસ્ય વિરોધિભિઃ ।
ભયાતુરૈર્ અવારોહશ્ શૃઙ્ગાત્ તુઙ્ગાદ્ વ્યધીયત

સદૃશં પ્રાભૃતં દાતુમ્ અસમર્થો ઽસ્ય સિન્ધુપઃ ।
ઉપધીકૃતવાન્ કન્યારત્નં આદાય ભૂપતેઃ

રાજ્ઞસ્ તુ ગૌરવં બાહૌ ગાન્ધારાણાં ભુવોઢયા ।
ચિત્રં તુ લાઘવં તેષાં ભયભારાનુષઙ્ગતઃ

ભઙ્ગસ્ તુઙ્ગસ્ય શૃઙ્ગસ્ય ખડ્ગાનાં નૈવ ભૂભુજા ।
શિઙ્ગાનામ્ અપિ દેશે ઽસ્મિન્ વિહિતશ્ શૌર્યશાલિના

આકર્ણ્ય રાજસિંહસ્ય સિંહનાદમયીં ચમૂમ્ ।
મદં તત્યાજ ચસ્ખાલ બિભાય ગજિનીપુરી

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 31]
સ્નાતં રક્તૈર્ દ્વિષાં ભુક્તં પ્રાણવાતૈર્ મહીતલે ।
વ્રતસ્થાભિર્ ઇવાસ્વાપિ તસ્યાહો ધીરહેતિભિઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.434 ॥
શ્રોત્રિયક્ષત્રિયૈર્ અષ્ટનગરે ઽરોદિ શામ્યતોઃ ।
તરુણાગ્નિપ્રતાપાગ્ન્યોર્ ધૂમેનેવ ભયાતુરૈઃ

યશસા સહ સમ્પત્તિં તસ્મિંલ્ લુણ્ઠયતિ પ્રભૌ ।
પ્રાપત્ પુરુષવીરાખ્યદેશાખ્યા રૂઢિશબ્દતામ્

દત્તવાષ્પનિવાપામ્ભોનગરાગ્રહરસ્ત્રિયઃ ।
જીવતસ્ સ્વસ્ય પત્યુશ્ ચ પિણ્ડૌ સ્તનનિભાદ્ દદુઃ