પરશુરામકલ્પસૂત્ર · અધ્યાય 3

3. ખણ્ડ: શ્રી-ક્રમ
એવં ગણપતિમ્ ઇષ્ટ્વા વિધૂત-સમસ્ત-વિઘ્ન-વ્યતિકરઃ શક્તિ-ચક્રૈક-નાયિકાયાઃ શ્રી-લલિતાયાઃ ક્રમમ્ આરભેત

બ્રાહ્મે મુહૂર્તે બ્રાહ્મણો મુક્ત-સ્વાપઃ પાપ-વિલાપાય પરમ-શિવ-રૂપં ગુરુમ્ અભિમૃશ્ય

મૂલ્âદિ-વિધિ-બિલ-પર્યન્તં તડિત્-કોટિ-કડારાં તરુણ-દિવાકર-પિઞ્જરાં જ્વલન્તીં મૂલ-સંવિદં ધ્યાત્વા તદ્-રશ્મિ-નિહત-કશ્મલ-જાલઃ ક્âદિં હ્âદિં વા મૂલ-વિદ્યાં મનસા દશવારમ્ આવર્ત્ય

સ્નાન-કર્મણિ પ્રાપ્તે મૂલેન દત્વા ત્રિઃ સલિલ્âઞ્જલીન્ ત્રિસ્ તદ્-અભિમન્ત્રિતાઃ પીત્વા ઽપસ્ ત્રિસ્ સન્તર્પ્ય ત્રિઃ પ્રોક્ષ્ય્âત્માનં પરિધાય વાસસી હ્રાં હ્રીં હ્રૂં સઃ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા માર્ત્âણ્ડ-ભૈરવાય પ્રકાશ-શક્તિ-સહિતાય સ્વાહેતિ ત્રિસ્ સવિત્રે દત્ત્âર્ઘ્યઃ

તન્-મણ્ડલ-મધ્યે નવ-યોનિ-ચક્રમ્ અનુચિન્ત્ય વાચમ્ ઉચ્ચાર્ય ત્રિપુર-સુન્દરિ વિદ્મહે કામમ્ ઉચ્ચાર્ય પીઠ-કામિનિ ધીમહિ - શક્તિમ્ ઉચ્ચાર્ય, તન્ નઃ ક્લિન્ના પ્રચોદયાદ્ ઇતિ - ત્રિર્ મહેશ્યૈ દત્ત્âર્ઘ્યઃ શતમ્ અષ્ટોત્તરમ્ આમૃશ્ય મનું મૌનમ્ આલમ્બ્ય

યાગ-મન્દિરં ગત્વા કૢપ્ત્âકલ્પસ્ સઙ્કલ્પ્âકલ્પો વા પીઠ-મનુના આસને સમુપવિષ્ટઃ

ત્રિતારીમ્ ઉચ્ચાર્ય રક્ત-દ્વાદશ-શક્તિ-યુક્તાય દીપ-નાથાય નમ ઇતિ ભૂમૌ મુઞ્ચેત્ પુષ્પ્âઞ્જલિમ્

સર્વેષાં મન્ત્રાણામ્ આદૌ ત્રિતારી-સંયોગઃ । ત્રિતારી વાઙ્-માયા-કમલાઃ

પુરતઃ પઞ્ચ-શક્તિ-ચતુઃ-શ્રીકણ્ઠ-મેલન-રૂપં ભૂ-સદન-ત્રય-વલિ-ત્રય-ભૂપ-પત્ર-દિક્-પત્ર-ભુવન્âર-દ્રુહિણ્âર-વિધિ-કોણ-દિક્-કોણ-ત્રિકોણ-બિન્દુ-ચક્ર-મયં મહા-ચક્ર-રાજં સિન્દૂર-કુઙ્કુમ-લિખિતં ચામીકર-કલ-ધૌત-પઞ્ચ-લોહ-રત્ન-સ્ફટિક્âદ્ય્-ઉત્કીર્ણં વા નિવેશ્ય

તત્ર મહા-ચક્રે અમૃત્âમ્ભોનિધયે રત્ન-દ્વીપાય નાના-વૃક્ષ-મહોદ્યાનાય કલ્પ-વૃક્ષ-વાટિકાયૈ સન્તાન-વાટિકાયૈ હરિ-ચન્દન-વાટિકાયૈ મન્દાર-વાટિકાયૈ પારિજાત-વાટિકાયૈ કદમ્બ-વાટિકાયૈ પુષ્પ-રાગ-રત્ન-પ્રાકારાય પદ્મ-રાગ-રત્ન-પ્રાકારાય ગો-મેધ-રત્ન-પ્રાકારાય વજ્ર-રત્ન-પ્રાકારાય વૈડૂર્ય-રત્ન-પ્રાકારાય ઇન્દ્ર-નીલ-રત્ન-પ્રાકારાય મુક્તા-રત્ન-પ્રાકારાય મરકત-રત્ન-પ્રાકારાય વિદ્રુમ-રત્ન-પ્રાકારાય માણિક્ય-મણ્ડપાય સહસ્ર-સ્તમ્ભ-મણ્ડપાય અમૃત-વાપિકાયૈ આનન્દ-વાપિકાયૈ વિમર્શ-વાપિકાયૈ બાલ્âતપોદ્ગારાય ચન્દ્રિકોદ્ગારાય મહા-શૃઙ્ગાર-પરિઘાયૈ મહા-પદ્મ્âટવ્યૈ ચિન્તા-મણિ-ગૃહ-રાજાય પૂર્વ્âમ્નાય-મય-પૂર્વ-દ્વારાય દક્ષિણ્âમ્નાય-મય-દક્ષિણ-દ્વારાય પશ્ચિમ્âમ્નાય-મય-પશ્ચિમ-દ્વારાયોત્તર્âમ્નાય-મયોત્તર-દ્વારાય રત્ન-પ્રદીપ-વલયાય મણિ-મય-મહા-સિંહ્âસનાય બ્રહ્મ-મયૈક-મઞ્ચ-પાદાય વિષ્ણુ-મયૈક-મઞ્ચ-પાદાય રુદ્ર-મયૈક-મઞ્ચ-પાદાય ઈશ્વર-મયૈક-મઞ્ચ-પાદાય સદાશિવ-મયૈક-મઞ્ચ-ફલકાય હંસ-તૂલ-તલ્પાય હંસ-તૂલ-મહોપધાનાય કૌસુમ્ભ્âસ્તરણાય મહા-વિતાનકાય મહા-જવનિકાયૈ નમઃ - ઇતિ ચતુશ્ચત્વારિંશન્-મન્ત્રૈસ્ તત્-તદ્ અખિલં ભાવયિત્વા અર્ચયિત્વા

ગન્ધ-પુષ્પ્âક્ષત્âદીંશ્ ચ દક્ષિણ-ભાગે દીપાન્ અભિતો દત્ત્વા મૂલેન ચક્રમ્ અભ્યર્ચ્ય મૂલ-ત્રિ-ખણ્ડૈઃ પ્રથમ-ત્ર્ય્-અસ્રે

વાય્વ્-અગ્નિ-સલિલ-વર્ણ-યુક્-પ્રાણ્âયામૈઃ શોષણં સંદહનમ્ આપ્લાવનં ચ વિધાય

ત્રિઃ પ્રાણાન્ આયમ્ય

અપસર્પન્તુ તે ભૂતા યે ભૂતા ભુવિ સંસ્થિતાઃ ।
યે ભૂતા વિઘ્ન-કર્તારસ્ તે નશ્યન્તુ શિવ્âજ્ઞયા ।
ઇતિ વામ-પાદ-પાર્ષ્ણિ-ઘાત-કર્âસ્ફોટ-સમુદઞ્ચિત-વક્ત્રસ્ તાલ-ત્રયં દત્વા દેવ્ય્-અહમ્-ભાવ-યુક્તઃ સ્વ-શરીરે વજ્ર-કવચ-ન્યાસ-જાલં વિદધીત

બિન્દુ-યુક્-શ્રીકણ્ઠ્âનન્ત-તાર્તીયૈઃ મધ્યમ્âદિ-તલ-પર્યન્તં કૃત-કર-શુદ્ધિઃ

કુમારીમ્ ઉચ્ચાર્ય મહા-ત્રિપુરસુન્દરી-પદમ્ આત્માનં રક્ષ રક્ષેતિ હૃદયે અઞ્જલિં દત્ત્વા

માયા-કામ-શક્તીર્ ઉચ્ચાર્ય દેવ્ય્-આત્મ્âસનાય નમઃ - ઇતિ સ્વસ્ય્âસનં દત્ત્વા

શિવ-યુગ્-બાલામ્ ઉચ્ચાર્ય શ્રી-ચક્ર્âસનાય નમઃ - શિવ-ભૃગુ-યુગ્-બાલામ્ ઉચ્ચાર્ય સર્વ-મન્ત્ર્âસનાય - નમો ભુવના-મદનૌ બ્લેમ્ ઉચ્ચાર્ય સાધ્ય-સિદ્ધ્âસનાય નમઃ - ઇતિ ચક્ર-મન્ત્ર-દેવતા-ઽઽસનં ત્રિભિર્ મન્ત્રૈશ્ ચક્રે કૃત્વા

બાલા-દ્વિર્-આવૃત્ત્યા ત્રિ-દ્વ્ય્-એક-દશ-ત્રિ-દ્વિ-સઙ્ખ્યા-ઽઙ્ગુલિ-વિન્યાસૈઃ કૢપ્ત-ષડ્-અઙ્ગઃ

સ-બિન્દૂન્ અચો બ્લૂમ્ ઉચ્ચાર્ય વશિની-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ શિરસિ । સર્વત્ર વર્ગાણાં બિન્દુ-યોગઃ । ક-વર્ગં ક-લ-હ્રીં ચ નિગદ્ય કામેશ્વરી-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ લલાટે । ચું ગદિત્વા ન્વ્લીં મોદિની-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ ભ્રૂ-મધ્યે । ટું ભણિત્વા ય્લૂં વિમલા-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ કણ્ઠે । તું ચ પ્રોચ્ય જ્મ્રીં અરુણા-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ હૃદિ । પું ચ હ્સ્લ્વ્યૂં ઉચ્ચાર્ય જયિની-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ નાભૌ । ય્âદિ-ચતુષ્કં ઝ્મ્ર્યૂં ઉચ્ચાર્ય સર્વેશ્વરી-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ લિઙ્ગે । શ્âદિ-ષટ્કં ક્ષ્મ્રીં આખ્યાય કૌલિની-વાગ્-દેવતાયૈ નમઃ - ઇતિ મૂલે

મૂલ-વિદ્યા-પઞ્ચદશ-વર્ણાન્ મૂર્ધ્નિ મૂલે હૃદિ ચક્ષુસ્-ત્રિતયે શ્રુતિ-દ્વય-મુખ-ભુજ-યુગલ-પૃષ્ઠ-જાનુ-યુગલ-નાભિષુ વિન્યસ્ય ષોઢા ચક્રે ન્યસ્ય્âન્યસ્ય વા

શુદ્ધ્âમ્ભસા વામ-ભાગે ત્રિ-કોણ-ષટ્-કોણ-વૃત્ત-ચતુર્-અશ્ર-મણ્ડલં કૃત્વા પુષ્પૈર્ અભ્યર્ચ્ય સ્âધારં શઙ્ખં પ્રતિષ્ઠાપ્ય શુદ્ધ-જલમ્ આપૂર્ય આદિમ-બિન્દું દત્ત્વા ષડ્-અઙ્ગેન્âભ્યર્ચ્ય વિદ્યયા અભિમન્ત્ર્ય તજ્-જલ-વિપ્રુડ્ભિઃ આત્માનં પૂજોપકરણાનિ ચ સંપ્રોક્ષ્ય

તજ્-જલેન ત્રિ-કોણ-ષટ્-કોણ-વૃત્ત-ચતુર્-અસ્ર-મણ્ડલં કૃત્વા મધ્યં વિદ્યયા વિદ્યા-ખણ્ડૈસ્ ત્રિ-કોણં બીજ્âવૃત્ત્યા ષડ્-અશ્રં સંપૂજ્ય વાચમ્ ઉચ્ચાર્ય અગ્નિ-મણ્ડ- [107] લાય દશ-કલા-ઽઽત્મને અર્ઘ્ય-પાત્ર્âધારાય નમઃ - ઇતિ પ્રતિષ્ઠાપ્ય આધારં પ્રપૂજ્ય પાવકીઃ કલાઃ

મદનાદ્ ઉપરિ સૂર્ય-મણ્ડલાય દ્વાદશ-કલા-ઽઽત્મને અર્ઘ્ય-પાત્રાય નમઃ ઇતિ સંવિધાય પાત્રં સંસ્પૃશ્ય કલાઃ સૌરીઃ સૌઃ સોમ-મણ્ડલાય ષોડશ-કલા-ઽઽત્મને અર્ઘ્ય્âમૃતાય નમઃ - ઇતિ પૂરયિત્વા આદિમં દત્ત્વોપાદિમ-મધ્યમૌ પૂજયિત્વા વિધોઃ કલા-ષોડશકમ્

તત્ર વિલિખ્ય ત્ર્ય્-અસ્રમ્ અ-ક-થ્âદિ-મય-રેખં હ-લ-ક્ષ-યુગ્âન્ત-સ્થિત-હંસ-ભાસ્વરં વાક્-કામ-શક્તિ-યુક્ત-કોણં હંસેન્âરાધ્ય બહિર્ વૃત્ત-ષટ્-કોણં કૃત્વા ષડ્-અસ્રં ષડ્-અઙ્ગેન પુરો-ભાગ્âદ્ય્ અભ્યર્ચ્ય મૂલેન સપ્તધા અભિમન્ત્ર્ય દત્ત-ગન્ધ્âક્ષત-પુષ્પ-ધૂપ-દીપઃ તદ્-વિપ્રુડ્ભિઃ પ્રોક્ષિત-પૂજા-દ્રવ્યઃ સર્વં વિદ્યામયં કૃત્વા તત્ સ્પૃષ્ટ્વા ચતુર્નવતિ-મન્ત્રાન્ જપેત્

ત્રિતારી-નમસ્-સંપુટિતાઃ તેજસ્-ત્રિતય-કલા અષ્ટત્રિંશત્ ।
સૃષ્ટિ-ઋદ્ધિ-સ્મૃતિ-મેધા-કાન્તિ-લક્ષ્મી-દ્યુતિ-સ્થિરા-સ્થિતિ-સિદ્ધયો બ્રહ્મ-કલા દશ । જરા પાલિની શાન્તિર્ ઈશ્વરી રતિ-કામિકે વરદ્âહ્લાદિની પ્રીતિર્ દીર્ઘા વિષ્ણુ-કલા દશ । તીક્ષ્ણા રૌદ્રી ભયા નિદ્રા તન્દ્રી ક્ષુધા ક્રોધિની ક્રિયોદ્ગારી-મૃત્યવો રુદ્ર-કલા દશ । પીતા શ્વેતા-ઽરુણા-ઽસિતાશ્ ચતસ્ર ઈશ્વર-કલાઃ । નિવૃત્તિ-પ્રતિષ્ઠા-વિદ્યા-શાન્ત્îન્ધિકા-દીપિકા-રેચિકા-મોચિકા-પરા-સૂક્ષ્મા-સૂક્ષ્મ્âમૃતા-જ્ઞાના-જ્ઞાન્âમૃતા-પ્યાયિની-વ્યાપિની-વ્યોમરૂપાઃ ષોડશ સદાશિવ-કલાઃ ॥
હંસશ્ શુચિ-ષદ્ વસુર્ અન્તરિક્ષ-સદ્ ધોતા વ્વેદિ-ષદ્ અતિથિર્ દુરોણ-સત્ ।
નૃ-ષદ્ વર-સદ્ ઋત-સદ્ વયોમ-સદ્ અબ્-જા ગો-જા ઋત-જા અદ્રિ-જા ઋતં બૃહત્ ॥
પ્ર તદ્-વિષ્ણુઃ સ્તવતે વીર્યેણ મૃગો ન ભીમઃ કુ-ચરો ગિરિ-ષ્ઠાઃ ।
યસ્યોરુષુ ત્રિષુ વિક્રમેષ્વ્ અધિક્ષિયન્તિ ભુવનાનિ વ્વિશ્વા ॥
ત્ર્યમ્બકં યજામહે સુ-ગન્ધિં પુષ્ટિ-વર્ધનમ્ ।
ઉર્વારુકમ્ ઇવ બન્ધનાન્ મૃત્યોર્ મુક્ષીય મ્âમૃતાત્ ॥
તદ્-વિષ્ણોઃ પરમં પદં સદા પશ્યન્તિ સૂરયઃ ।
દિવ્îવ ચક્ષુર્ આતતમ્ ॥
તદ્-વિપ્રાસો વિપન્યવો જાગૃ-વાંસઃ સમિન્ધતે ।
વિષ્ણોર્ યત્ પરમં પદમ્ ॥
વિષ્ણુર્ યોનિં કલ્પયતુ ત્વષ્ટા રૂપાણિ પિંશતુ ।
આસિઞ્ચતુ પ્રજાપતિર્ ધાતા ગર્ભં દધાતુ તે ॥
ગર્ભં ધેહિ સિનીવાલિ ગર્ભં ધેહિ સરસ્વતિ ।
ગર્ભં તે અશ્વિનૌ દેવાવ્ આધત્તાં પુષ્કર-સ્રજા ॥
ઇત્ય્ એતે પઞ્ચ-મન્ત્રાઃ ॥
મૂલ-વિદ્યા ચ્âહત્ય ચતુર્નવતિ-મન્ત્રાઃ

અથ હૈકે પઞ્ચભિર્ અખણ્ડ્âદ્યૈર્ અભિમન્ત્રણમ્ આમનન્તિ

અખણ્ડૈક-રસ્âનન્દ-કરે પર-સુધા-ઽઽત્મનિ ।
સ્વ-ચ્છન્દ-સ્ફુરણમ્ અત્ર નિધેહ્ય્ અકુલ-નાયિકે ॥
અકુલ-સ્થ્âમૃત્âકારે શુદ્ધ-જ્ઞાન-કરે પરે ।
અમૃતત્વં નિધેહ્ય્ અસ્મિન્ વસ્તુનિ ક્લિન્ન-રૂપિણિ ॥
તદ્-રૂપિણ્ય્ ઐકરસ્યત્વં કૃત્વા હ્ય્ એતત્ સ્વ-રૂપિણિ ।
ભૂત્વા પર્âમૃત્âકારા મયિ ચિત્-સ્ફુરણં કુરુ ॥
ઇતિ તિસ્રો ઽનુષ્ટુભો વિદ્યાઃ

અથો વાચં બ્લૂં ઝ્રૌમ્ ઇતિ જૂં સઃ - ઇતિ ચોક્ત્વા અમૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતેશ્વરિ અમૃત-વર્ષિણિ અમૃતં સ્રાવય સ્રાવય સ્વાહેતિ ચતુર્થો મન્ત્રઃ

વાગ્ભવો વદ વદ તતો વાગ્-વાદિનિ વાઙ્-મદન-ક્લિન્ને ક્લેદિનિ ક્લેદય મહા-ક્ષોભં કુરુ-યુગલં માદનં શક્તિર્ મોક્ષં કુરુ કુરુ શબ્દો હ-સ-ચતુર્દશ-પઞ્ચદશ-પિણ્ડઃ સ-હ-ચતુર્દશ-ષોડશ-પિણ્ડશ્ ચેતિ પઞ્ચમ્îયં વિદ્યૈતાભિઃ અભિમન્ત્ર્ય જ્યોતિર્-મયં તદ્ અર્ઘ્યં વિધાય

તદ્-બિન્દુભિસ્ ત્રિશઃ શિરસિ ગુરુ-પાદુકામ્ ઇષ્ટ્વા આર્દ્રં જ્વલતિ જ્યોતિર્ અહમ્ અસ્મિ જ્યોતિર્ જ્વલતિ બ્રહ્મ્âહમ્ અસ્મિ યો ઽહમ્ અસ્મિ બ્રહ્મ્âહમ્ અસ્મિ અહમ્ અસ્મિ બ્રહ્મ્âહમ્ અસ્મિ અહમ્ એવ્âહં માં જુહોમિ સ્વાહેતિ તદ્ બિન્દુમ્ આત્મનઃ કુણ્ડલિન્યાં જુહુયાત્

એતદ્ અર્ઘ્ય-શોધનમ્ ઇતિ શિવમ્