પાણિનીયશિક્ષા · અધ્યાય p4

ઉદાત્તશ્ચાનુદાત્તશ્ચ સ્વરિતશ્ચ સ્વરાસ્ત્રયઃ ।
હ્રસ્વો દીર્ઘઃ પ્લુત ઇતિ કાલતો નિયમા અચિ

ઉદાત્તે નિષાદગાન્ધારાવનુદાત્ત ઋષભધૈવતૌ ।
સ્વરિતપ્રભવા હ્યેતે ષડ્જમધ્યમપઞ્ચમાઃ

અષ્ટૌ સ્થાનાનિ વર્ણાનામુરઃ કણ્ઠઃ શિરસ્તથા ।
જિહ્વામૂલં ચ દન્તાશ્ચ નાસિકોષ્ઠૌ ચ તાલુ ચ

ઓભાવશ્ચ વિવૃત્તિશ્ચ શષસા રેફ એવ ચ ।
જિહ્વામૂલમુપધ્મા ચ ગતિરષ્ટવિધોષ્મણઃ

યદ્યોભાવપ્રસન્ધાનમુકારાદિ પરં પદમ્ ।
સ્વરાન્તં તાદૃશં વિદ્યાદ્યદન્યદ્વ્યક્તમૂષ્મણઃ