પાણિનીયશિક્ષા · અધ્યાય p3

હકારં પઞ્ચમૈર્યુક્તમન્તઃસ્થાભિશ્ચ સંયુતમ્ ।
ઉરસ્યં તં વિજાનીયાત્કણ્ઠ્યમાહુરસંયુતમ્

કણ્ઠ્યાવહાવિચુયશાસ્તાલવ્યા ઓષ્ઠજાવુપૂ ।
સ્યુર્મૂર્ધન્યા ઋટુરષા દન્ત્યા ઌતુલસાઃ સ્મૃતાઃ

જિહ્વામૂલે તુ કુ„એ પ્રોક્તો દન્ત્યોષ્ઠ્યો વઃ સ્મૃતો બુધૈઃ ।
એ ઐ તુ કણ્ઠતાલવ્યા ઓ ઔ કણ્ઠોષ્ઠજૌ સ્મૃતૌ

અર્ધમાત્રા તુ કણ્ઠ્યસ્ય ઐકારૈકારયોર્ભવેત્ ।
એકારૌકારયોર્માત્રા તયોર્વિવૃતસંવૃતમ્

સંવૃતં માત્રિકં જ્ઞેયં વિવૃતં તુ દ્વિમાત્રિકમ્ ।
ઘોષા વા સંવૃતાઃ સર્વે અઘોષા વિવૃતાઃ સ્મૃતાઃ