પઞ્ચવિંશતિસાહસ્રિકા પ્રજ્ઞાપારમિતા · ભાગ 101120

20503 દીર્ઘમ્ આવિધ્યામીતિ {યથાભૂતં પ્રજાનાતિ}। હ્રસ્વમ્ આવિધ્યં હ્રસ્વમ્ આવિધ્યામીતિ {યથાભૂતં પ્રજાનાતિ}। એવમ્ એવ {સુભૂતે}
20504 {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ સ્મૃત આશ્વસન્ {{સ્મૃત આશ્વસામીતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ। સ્મૃતઃ પ્રશ્વસન્ સ્મૃતઃ પ્રશ્વસામીતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ। દીર્ઘં વા આશ્વસન્ દીર્ઘં વા આશ્વસામીતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ। દીર્ઘં વા પ્રશ્વસન્ દીર્ઘં વા પ્રશ્વસામીતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ। હ્રસ્વં વા આશ્વસન્ હ્રસ્વં વા આશ્વસામીતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ। હ્રસ્વં વા પ્રશ્વસન્ હ્રસ્વં વા પ્રશ્વસામીતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ}}।
20505 એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ કાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી {{સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે તચ્ ચાનુલમ્ભયોગેન।}}
20506 પુનર્ અપરં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ ઇમમ્ એવ કાયં ધાતુશો યથાભૂતં પ્રત્યવેક્ષતે। અસ્ત્ય્ અ-
20507 સ્મિન્ કાયે પૃથિવીધાતુર્ અબ્ધાતુસ્ તેજોધાતુર્ વાયુધાતુઃ। તદ્ યથાપિ નામ {સુભૂતે}
20508 ગોઘાતકો વા ગોઘાતકાન્તેવાસી વા તીક્ષ્ણેન શસ્ત્રેણ ગાં હન્યાત્ ગાં હત્વા
20509 ચત્વારિ ફલાનિ કુર્યાત્। ચત્વારિ ફલકાનિ કૃત્વા પ્રત્યવેક્ષેત સ્થિતો
20510 વા નિષણ્ણઃ। એવમ્ એવ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાઞ્ ચરન્ન્ ઇમમ્ એવ કાયં
20511 ધાતુશો યથાભૂતં પ્રત્યવેક્ષતે। અસ્ત્ય્ અસ્મિન્ કાયે પૃથિવીધાતુર્ અબ્ધાતુ-
20512 સ્ તેજોધાતુર્ વાયુધાતુઃ। એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરન્ન્ અ-
20513 ધ્યાત્મં કાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી {{સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યા}}દૌર્મનસ્યે
20514 તચ્ ચાનુપલમ્ભયોગેન। પુનર્ અપરં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરન્ન્ ઇમમ્ એવ
20515 કાયમૂર્ધ્વપાદતલાદ્ અધઃ કેશમસ્તકાન્ નખરોમત્વક્પર્યન્તં પૂર્ણં નાનાપ્રકારસ્યા-
20516 શુચેર્ યથાભૂતં પ્રત્યવેક્ષતે સન્ત્ય્ અસ્મિન્ કાયે કેશરોમાણિ નખા દન્તાસ્ ત્વક્ ચર્મ
20517 માંસસ્ જાયવઃ શોણિતમ્ અસ્થિમજ્જાહૃદયં વૃક્કાયકૃત્ક્લોમપ્લીહા આમમન્ત્રાણિ
20518 અન્ત્રગુણા ઉદરં પુરીષં મૂત્રમ્ અશ્રુસ્વેદો મેદઃ ખેટઃ સિંહાનકં પૂયં લોહિતં
20519 પિત્તં શ્લેષ્મા વસા મલો મસ્તકલુઙ્ગમ્ અક્ષિગૂથકં કર્ણગૂથકમ્ ઇત્ય્ અસ્મિન્ કાયે
20520 યથાભૂતં પ્રત્યવેક્ષતે। તદ્ યથાપિ નામ {સુભૂતે} કર્મકારસ્ય મુતોડિઃ પૂર્ણો
20521 નાનાધાન્યાનાં શાલીનાં વ્રીહીનાં તિલાનાં તણ્ડુલાનાં મુદ્ગાનાં માષાણાં
20522 યવાનાં ગોધૂમાનાં મસૂરાણાં સર્ષપાણામ્ અપ્ય્ અન્યશ્ ચક્ષુષ્માન્ પુરુષો મુક્તો
20601 પ્રત્યવેક્ષમાણઃ એવં જાનીયાદ્ અયં શાલિઃ, અયં વ્રીહી, અમી તિલાઃ, અમી
20602 તણ્ડુલાઃ, અમી મુદ્ગાઃ, અમી માષાઃ, અમી યવાઃ, અમી ગોધૂમાઃ,
20603 અમી સમૂરાઃ, અમી સર્ષપા ઇતિ। એવમ્ એવ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વ ઇમમ્ એવ કાયમૂર્ધ્વં
20604 પાદતલાદ્ અધઃ કેશમસ્તકાત્ {{નખરોમત્વક્પર્યન્તં પૂર્ણં નાનાપ્રકારસ્યાશુચેર્ યથાભૂતં પ્રત્યવેક્ષતે સન્ત્ય્ અસ્મિન્ કાયે કેશરોમાણિ નખા દન્તાસ્ ત્વક્ ચર્મ માંસસ્ જાયવઃ શોણિતમ્ અસ્થિમજ્જાહૃદયં વૃક્કાયકૃત્ક્લોમપ્લીહા આમમન્ત્રાણિ અન્ત્રગુણા ઉદરં પુરીષં મૂત્રમ્ અશ્રુસ્વેદો મેદઃ ખેટઃ સિંહાનકં પૂયં લોહિતં પિત્તં શ્લેષ્મા વસા મલો મસ્તકલુઙ્ગમ્ અક્ષિગૂથકં}}
20605 કર્ણગૂથકં। એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાઞ્ ચરન્ અધ્યાત્મં કાયે
20606 કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી {{સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યા}}દૌર્મનસ્યે।
20607 પુનર્ અપરં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો યદા શ્મશાનગતઃ પશ્યતિ નાનારૂપાણિ શ્મશાને
20608 ઽપવિદ્ધાનિ શિવપથિકાયામ્ ઉજ્ઝિતાનિ એકાહમૃતાનિ વા દ્વ્યહમૃતાનિ ત્ર્યહ-
20609 મૃતાનિ વા ચતુરહમૃતાનિ વા પઞ્ચાહમૃતાનિ વા આધ્માતકાનિ વિનીલકાનિ વા
20610 વિપૂયકાનિ વા વિખાદિતકાનિ વા વિજ્ઞપ્તકાનિ વા સ ઇમમ્ એવ કાયં તત્રોપસંહરતિ।
20611 અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ {સુભૂતે}
20612 {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી {{સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યા-}}
20613 દૌર્મનસ્યે। પુનર્ અપરં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો યદા મૃતશરીરાણિ પશ્યતિ શ્મશાન
20614 ઉત્સૃષ્ટાનિ ષડાત્રમૃતાનિ વા સપ્તરાત્રમૃતાનિ વા તાનિ કાકૈર્ વા ખાદ્યમાનાનિ
20615 કુરરૈર્ વા ગૃધ્રૈર્ વા શૃગાલૈર્ વા વૃકૈર્ વા શ્વભિર્ વા તદન્યૈર્ વા નાનાવિધૈઃ પ્રાણકજાતૈઃ
20616 ખાદ્યમાનાનિ સ ઇમમ્ એવ કાયં તત્રોપસંહરતિ {{અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે}}।
20617 પુનર્ અપરં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો યાનિ તાનિ પશ્યતિ મૃતશરીરાણિ શ્મશાન ઉજ્ઝિ-
20618 તાનિ ખાદિતકાનિ અશુચીનિ વિપૂતીનિ દુર્ગન્ધીનિ સ ઇમમ્ એવ કાયં તત્રોપ-
20619 સંહરતિ {{અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે}}। {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો યદા પશ્યતિ
20620 શિવપથિકાયામ્ અસ્થિસંકુલાં માંસશોણિતમ્રક્ષિતાં સ્નાયુવિનિબદ્ધાન્તાં દૃષ્ટ્વા સ

20621 ઇમમ્ એવ કાયં તત્રોપસંહરતિ {{અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે}}। {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો
20622 યાનિ તાનિ પશ્યતિ મૃતશરીરાણિ શિવપથિકાયામ્ અસ્થિસંકલામ્ અપગતમાંસશોણિત-
20701 સ્નાયુવન્ધનાન્તાં દૃષ્ટ્વા ઇમમ્ એવ કાયં {{તત્રોપસંહરતિ અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે।}} {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો
20702 યદા પશ્યતિ શિવપથિકાયામ્ અસ્થિસંકલાં વિગ્રહવન્ધનવિપ્રયુક્તાં વિસંયુક્તાં
20703 યથાસંખ્યાઃ પૃથિવ્યાં વિક્ષિપ્તાઃ સ ઇમમ્ એવ કાયં {{તત્રોપસંહરતિ અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે।}} {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો}
20704 મહાસત્ત્વો યદા પશ્યતિ શિવપથિકાયામ્ અસ્ત્ઃઈનિ દિગ્વિદિશો વિક્ષિપ્તાનિ યદ્ ઉતાન્યેન
20705 પાદાસ્થીનિ {અન્યેન} જંઘાસ્થીનિ {અન્યેન} ઉર્વસ્થીનિ {અન્યેન} શ્રોણીકટાહાસ્થીનિ {અન્યેન}
20706 પૃષ્ઠવંશાસ્થીનિ {અન્યેન} પાર્શ્વકાસ્થીનિ {અન્યેન} ગ્રીવાસ્થીનિ {અન્યેન} વાહ્વસ્થીનિ {અન્યેન}
20707 શિરઃકપાલાસ્થીનિ સ ઇમમ્ એવ કાયં {{તત્રોપસંહરતિ અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે।}} {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો}
20708 મહાસત્ત્વો યદા પશ્યતિ શિવપથિકાયામ્ અસ્થીનિ અનેકવાર્ષિકાણિ અનેક-
20709 વર્ષશતાનિ વાતાતપપરીતાનિ શ્વેતાનિ શઙ્ખસન્નિભાનિ સ ઇમમ્ એવ કાયં {{તત્રોપસંહરતિ અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે।}}
20710 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો યદા પશ્યતિ શિવપથિકાયામ્ અસ્થીનિ
20711 તિરોવાર્ષિકાણિ નીલાનિ કપોતવર્ણાનિ પૂતીનિ ચૂર્ણકજાતાનિ પૃથિવ્યાં પાંશુના
20712 સમસમીભૂતાનિ સ ઇમમ્ એવ કાયં {{તત્રોપસંહરતિ અયમ્ અપિ કાય એવં ધર્મા એવં સ્વભાવ એતાં ધર્મતામ્ અવ્યતિવૃત્તઃ। એવં હિ સુભૂતે બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો બહિર્ધાકાયે કાયાનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે ઽભિધ્યાદૌર્મનસ્યે।}} એવં વેદનાયાં ચિત્તે ધર્મે
20713 ધર્માનુપશ્યી વિહરતિ આતાપી સંપ્રજાનન્ સ્મૃતિમાન્ વિનીયલોકે અભિધ્યા-
20714 દૌર્મનસ્યે તચ્ ચાનુપલમ્ભયોગેન। ઇદં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।
20715 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્। યદ્ ઉત ચત્વારિ સમ્યક્પ્રહાણાનિ।
20716 કતમાનિ ચત્વારિ। ઇહ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો ઽનુત્પન્નાનાં પાપકાનામ્ અકુશલાનાં
20717 ધર્માણામ્ અનુત્પાદાય છન્દં જનયતિ વ્યાયચ્છતે વીર્યમ્ આરભતે ચિત્તં પ્રતિગૃહ્ણાતિ
20718 સમ્યક્પ્રણિદધાતિ ઉત્પન્નાનાં પાપકાનામ્ અકુશલાનાં ધર્માણાં પ્રહાણાય છન્દં
20719 {જનયતિ વ્યાયચ્છતે ચિત્તં પ્રતિગૃહ્ણાતિ સમ્યક્પ્રણિદધાતિ}। અનુત્પન્નાનાં કુશલાનાં ધર્માણામ્ ઉત્પાદાય છન્દં {જનયતિ વ્યાયચ્છતે ચિત્તં પ્રતિગૃહ્ણાતિ સમ્યક્પ્રણિદધાતિ}। ઉત્પન્નાનાં
20720 કુશલાનાં ધર્માણાં સ્યિતયે ભૂયો ભવાય અસંપ્રમોષાય અપરિહાણાય છન્દં
20721 {જનયતિ વ્યાયચ્છતે ચિત્તં પ્રતિગૃહ્ણાતિ સમ્યક્પ્રણિદધાતિ}। તચ્ ચાનુપલમ્ભયોગેન। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।
20722 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્ યદ્ ઉત ચત્વાર ઋદ્ધિપાદાઃ।
20723 કતમે ચત્વારઃ। ઇહ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વશ્ છન્દસમાધિપ્રહાણં સંસ્કારસમન્વાગત-
20724 મ્ ઋદ્ધિપાદં ભાવયતિ વિવેકનિશ્રિતં વિરાગનિશ્રિતં નિરોધનિશ્રિતં વ્યવસર્ગે
20725 પરિગતમ્ એવં વીર્યસમાધિશ્ ચિત્તસમાધિર્ મીમાંસાસમાધિપ્રહાણસંસ્કાર{{સમન્વાગતમ્ ઋદ્ધિપાદં ભાવયતિ વિવેકનિશ્રિતં વિરાગનિશ્રિતં નિરોધનિશ્રિતં વ્યવસર્ગે}}
20801 પરિગતમ્ તચ્ ચાનુપલમ્ભયોગેન। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહા-
20802 સત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।
20803 {પુનર્ અપરમ્} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં યદ્ ઉત પઞ્ચેન્દ્રિયાણિ। કતમાનિ
20804 પઞ્ચ। શ્રદ્ધેન્દ્રિયં વીર્યેન્દ્રિયં સ્મૃતીન્દ્રિયં સમાધીન્દ્રિયં પ્રજ્ઞેન્દ્રિયમ્। તચ્ ચા-
20805 નુપલમ્ભયોગેન। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્}। પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત પઞ્ચબલાનિ। કત-
20806 માનિ પઞ્ચ। શ્રદ્ધાબલં વીર્યબલં સ્મૃતિબલં સમાધિબલં પ્રજ્ઞાબલમ્ તચ્ ચાનુપલમ્ભ-
20807 યોગેન। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।}
20808 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં} યદ્ ઉત સપ્તબોધ્યઙ્ગાનિ। કતમાનિ સપ્ત। સ્મૃતિ{સંબોધ્યઙ્ગં}
20809 ધર્મપ્રવિચય{સંબોધ્યઙ્ગં} વીર્ય{સંબોધ્યઙ્ગં} પ્રીતિ{સંબોધ્યઙ્ગં} પ્રસ્રબ્ધિ{સંબોધ્યઙ્ગં} સમાધિ{સંબોધ્યઙ્ગં} ઉપેક્ષા{સંબોધ્યઙ્ગં}। તત્ર કતમત્
20810 સ્મૃતિ{સંબોધ્યઙ્ગં} યાવદ્ ઉપેક્ષા{સંબોધ્યઙ્ગં}। ઇહ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાઞ્ ચરન્
20811 સ્મૃતિ{સંબોધ્યઙ્ગં} યાવદ્ ઉપેક્ષા{સંબોધ્યઙ્ગં} ભાવયતિ વિવેકનિશ્રિતં વિરાગનિશ્રિતં નિરોધનિશ્રિતં
20812 વ્યવસર્ગપરિગતમ્ તચ્ ચાનુપલમ્ભયોગેન। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।}
20813 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં} યદ્ ઉત આર્યાષ્ટાઙ્ગમાર્ગઃ। કતમ આર્યાષ્ટાઙ્ગો માર્ગઃ। યદ્ ઉત

20814 સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ {સમ્યક્}સંકલ્પઃ {સમ્યક્}કર્માન્તઃ {સમ્યગ્}આજીવઃ {સમ્યગ્}વ્યાયામઃ {સમ્યક્-}
20815 સ્મૃતિઃ {સમ્યક્}સમાધિઃ। તચ્ ચાનુપલમ્ભયોગેન। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્}।
20816 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત ત્રયઃ સમાધયઃ। કતમે ત્રયઃ સમાધયઃ શૂન્યતા-
20817 નિમિત્તાપ્રણિહિતઃ। તત્ર કતમઃ શૂન્યતાસમાધિઃ। સ્વલક્ષણેન શૂન્યાન્
20818 સર્વધર્માન્ પ્રત્યવેક્ષમાણસ્ય યા ચિત્તસ્ય સ્થિતિઃ શૂન્યતાવિમોક્ષમુખમ્ અયમ્ ઉચ્યતે
20819 શૂન્યતાસમાધિઃ। અનિમિત્તાન્ સર્વધર્માન્
20820 {{પ્રત્યવેક્ષમાણસ્ય યા ચિત્તસ્ય સ્થિતિઃ અનિમિત્તવિમોક્ષમુખમ્ અયમ્ ઉચ્યતે અનિમિત્તસમાધિઃ}}। અપ્રણિહિતાન્ સર્વધર્માન્ પ્રત્યવેક્ષમાણસ્ય યા ચિત્તસ્ય
20821 {{સ્થિતિઃ અપ્રણિહિતવિમોક્ષમુખમ્ અયમ્ ઉચ્યતે અપ્રણિહિતસમાધિઃ}}। ઇમાનિ ત્રીણિ વિમોક્ષમુખાનિ।
20822 ત્રયઃ સમાધયઃ। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્}। એતેષુ ત્રિષુ વિમોક્ષમુખેષુ શિક્ષિતવ્યમ્।
20823 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત દુઃખજ્ઞાનં સમુદયજ્ઞાનં નિરોધજ્ઞાનં માર્ગજ્ઞાનં
20824 ક્ષયજ્ઞાનમ્ અનુત્પાદજ્ઞાનં ધર્મજ્ઞાનં અન્વયજ્ઞાનં સંવૃત્તિજ્ઞાનં પરિજયજ્ઞાનં
20901 યથારુતજ્ઞાનં। તત્ર કતમદ્ દુઃખજ્ઞાનં। યદ્ દુઃખસ્યાનુત્પાદજ્ઞાનમ્ ઇદં દુઃખ-
20902 જ્ઞાનં। {તત્ર કતમત્} સમુદય{જ્ઞાનં}। યત્ સમુદયસ્ય પ્રહાણજ્ઞાનં। {તત્ર કતમદ્} નિરોધ{જ્ઞાનં}। યદ્ દુઃખ-
20903 નિરોધજ્ઞાનં। {તત્ર કતમદ્} માર્ગ{જ્ઞાનં}। યન્ નિરોધસાક્ષાત્કરણજ્ઞાનં। {તત્ર કતમત્} ક્ષય{જ્ઞાનં}। યદ્ રાગદોષ-
20904 મોહક્ષયજ્ઞાનં। {તત્ર કતમદ્} અનુત્પ્દ{જ્ઞાનં}। યદ્ અનુત્પાદે અનુત્પાદજ્ઞાનં। {તત્ર કતમદ્} ધર્મ{જ્ઞાનં}। યત્
20905 પઞ્ચાનાં સ્કન્ધાનાં ધર્મોપચ્છેદજ્ઞાનં। {તત્ર કતમદ્} અન્વય{જ્ઞાનં}। ચક્ષુર્ અનિત્યં શ્રોત્રં ઘ્રાણં
20906 જિહ્વા કાયો મનો ઽનિત્યં। એવં યાવદ્ વ્યસ્તસમસ્તેષુ સ્કન્ધધાત્વાયતનપ્રતીત્ય-
20907 સમુત્પાદેષુ ચ જ્ઞાનં। {તત્ર કતમત્} સંવૃત્તિ{જ્ઞાનં}। યત્ પરસત્ત્વાનાં પરપુદ્ગલાનાં ચેતસૈવ
20908 ચેતસો જ્ઞાનં। {તત્ર કતમત્} પરિજય{જ્ઞાનં}। યત્ પ્રતિપત્પરિજયજ્ઞાનં। {તત્ર કતમદ્} યથારુત{જ્ઞાનં}। યત્ તત્
20909 તથાગતસ્ય સર્વાકારજ્ઞતાજ્ઞાનં તચ્ ચાનુપલમ્ભયોગેન। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્}
20910 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઇદં ત્રીણીન્દ્રિયાનિ। કતમાનિ ત્રીણિ। અનાજ્ઞાતમ્ આ-
20911 જ્ઞાસ્યામીન્દ્રિયમ્ આજ્ઞેન્દ્રિયમ્ આજ્ઞાતાવીન્દ્રિયં। {તત્ર કતમત્} અનાજ્ઞાતમ્ આજ્ઞાસ્યામી-
20912 ન્દ્રિયં। યચ્ છૈક્ષાણાં પુદ્ગલાનામ્ અનભિસમિતાનામ્ અનવભાસં યદ્ અવિનયં
20913 શ્રદ્ધેન્દ્રિયં વીર્યેન્દ્રિયં સ્મૃતીન્દ્રિયં સમાધીન્દ્રિયં પ્રજ્ઞેન્દ્રિયમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે અના-
20914 જ્ઞાતમ્ આજ્ઞાસ્યામીન્દ્રિયં। {તત્ર કતમદ્} આજ્ઞેન્દ્રિયં। યચ્ છૈક્ષાણાં પુદ્ગલાનામ્ આજ્ઞાતવતાં
20915 શ્રદ્ધેન્દ્રિયં {{વીર્યેન્દ્રિયં સ્મૃતીન્દ્રિયં સમાધીન્દ્રિયં}} પ્રજ્ઞેન્દ્રિયમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે આજ્ઞેન્દ્રિયં। {તત્ર કતમદ્} આજ્ઞાતાવીન્દ્રિયં
20916 યદ્ ઉતાશૈક્ષાણાં પુદ્ગલાનામ્ અર્હતાં પ્રત્યેકબુદ્ધાનાં બોધિસત્ત્વાનાં તથાગતાનામ્ અર્હતાં
20917 સમ્યક્સંબુદ્ધાનાં શ્રદ્ધેન્દ્રિયં {{વીર્યેન્દ્રિયં સ્મૃતીન્દ્રિયં સમાધીન્દ્રિયં}} પ્રજ્ઞેન્દ્રિયમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે આજ્ઞાતાવીન્દ્રિયં।
20918 ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} અનુપલમ્ભયોગેન।
20919 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત સવિતર્કઃ સવિચારઃ સમાધિર્ અવિતર્કો ઽવિચારમાત્રઃ
20920 સમાધિઃ। {તત્ર કતમઃ} સવિત્ર્કઃ સવિચારઃ સમાધિઃ। ઇહ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો વિવિક્તં
20921 કામૈર્ વિવિક્તં પાપકૈર્ અકુશલૈર્ ધર્મૈઃ સવિતર્કસવિચારં વિવેકજં પ્રીતિસુખં પ્રથમં
20922 ધ્યાનમ્ ઉપસમ્પદ્ય વિહરતિ। અયમ્ ઉચ્યતે સવિતર્કઃ સવિચારઃ સમાધિઃ। {તત્ર}
21001 કતમો ઽવિતર્કો ઽવિચારમાત્રઃ સમાધિઃ। યઃ પ્રથમસ્ય ધ્યાનસ્ય દ્વિતીયસ્ય ધ્યાન-
21002 સ્યાન્તરિકો ઽયમ્ ઉચ્યતે અવિતર્કો ઽવિચારમાત્રઃ સમાધિઃ। તત્ર કતમો ઽવિતર્કો
21003 ઽવિચારઃ સમાધિર્ યદ્ દ્વિતીયં ધ્યાનં વિસ્તરેણ કર્તવ્યં યાવન્ નૈવ સંજ્ઞાનાસં-
21004 જ્ઞાયતનસમાપત્તિર્ અયમ્ ઉચ્યતે ઽવિતર્કો ઽવિચારઃ સમાધિઃ। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} અનુ-
21005 પલમ્ભયોગેન।
21006 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત દશાનુસ્મૃતયઃ। કતમા દશ। યદ્ ઉત બુદ્ધાનુસ્મૃતિર્ ધર્માનુ{સ્મૃતિર્}
21007 અંઘાનુ{સ્મૃતિઃ} શીલાનુ{સ્મૃતિઃ} ત્યાગાનુ{સ્મૃતિર્} દેવતાનુ{સ્મૃતિર્} ઊર્ધ્વગાનુ{સ્મૃતિર્} મરણાનુ{સ્મૃતિઃ} કાયાનુ{સ્મૃતિર્}

21008 આનાપાનાનુ{સ્મૃતિઃ}। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} અનુપલમ્ભયોગેન।
21009 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં} યદ્ ઉત ચત્વારિ ધ્યાનાનિ ચત્વાર્ય્ અપ્રમાણાનિ ચતસ્ર આરૂપ્ય-
21010 સમાપત્તયો ઽષ્ટૌ વિમોક્ષા નવાનુપૂર્વવિહારસમાપત્તયઃ। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્}
21011 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। દશ તથાગતબલાનિ। કતમાનિ દશ। યદ્ ઉત ઇહ {બોધિસત્ત્વો}
21012 મહાસત્ત્વઃ સ્થાનઞ્ ચ સ્થાનતો ઽસ્થાનઞ્ ચાસ્થાનતો યથાભૂતં પ્રજાનાતિ।
21013 અતીતાનાગતપ્રત્યુત્પન્નાનાં ચ કર્મણાં કર્મસમાદાનાનાં ચ સ્થાનતો હેતુતો
21014 વિપાકઞ્ ચ યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}। નાનાધાતુકં યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}। પરસત્ત્વાનાં પરપુદ્ગલાનાં નાનાધિ-
21015 મુક્તિકતાં યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}। પરસત્ત્વાનાં પરપુદ્ગલાનામ્ ઇન્દ્રિયપરાપરજ્ઞાનતાં યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}।
21016 સર્વત્રગામિનીં પ્રતિપદં યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}। પરસત્ત્વાનાં પરપુદ્ગલાનાં ધ્યાનવિમોક્ષ-
21017 સમાધિસમાપત્તિસંક્લેશવ્યવદાનવ્યુત્થાનં યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}। સો ઽનેકવિધં પૂર્વનિવાસ-
21018 મ્ અનુસ્મરતિ। સ ચ દિવ્યેન ચક્ષુષા સત્ત્વાનાં ચ્યુતોપપાદં યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}। સ આસ્ર-
21019 વાણાં ક્ષયાદ્ અનાસ્રવાં ચેતોવિમુક્તિં પ્રજ્ઞાવિમુક્તિં દૃષ્ટ એવ ધર્મે સ્વયમ્ અભિજ્ઞાય
21020 સાક્ષાત્કૃત્વા ઉપસમ્પદ્ય વિહરતિ ક્ષીના મે જાતિર્ ઉષિતં બ્રહ્મચર્યં કૃતં
21021 કરણીયં નાપરમિથ્યાત્વમ્ ઇતિ યથા{ભૂતં પ્રજાનાતિ}। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} અનુપલમ્ભ-
21022 યોગેન।
21101 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત ચત્વારિ વૈશારદ્યાનિ। કતમાનિ ચત્વારિ। યદ્ ઉત સમ્યક્-
21102 સંબુદ્ધસ્ય વત મે પ્રતિજાનતઃ ઇમે ધર્મા અભિસંબુદ્ધા ઇતિ અત્ર ચ મે કશ્ચિચ્ છ્રમણો
21103 વા દેવો વા મારો વા બ્રહ્મા વા કશ્ચિદ્ વા પુનર્ લોકે સહ ધર્મેણ ચોદયેદ્ ઇતિ નિમિત્ત-
21104 મ્ એતન્ ન સમનુપશ્યામિ। ઇદમ્ અત્ર નિમિત્તમ્ અસમનુપશ્યન્ ક્ષેમપ્રાપ્તો ઽભયપ્રાપ્તો
21105 વિહરામિ આર્ષભં સ્થાનં પ્રજાનામિ પર્ષદિ સમ્યક્ સિંહનાદં નદામિ બ્રાહ્મં
21106 ચક્રં પ્રવર્તયામિ અપ્રવર્તિતં શ્રમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેણ વા બ્રહ્મણા
21107 વા કેનચિદ્ વા પુનર્ લોકે સહ ધર્મેણેતિ। ક્ષીણાશ્રવસ્ય વત મે પ્રતિજાનતઃ ઇમે
21108 આસ્રવા અપરિક્ષીણા ઇતિ નૈતત્ સ્થાનં વિદ્યતે। અત્ર ચ મે કશ્ચિચ્ છ્રમણો
21109 વા બ્રાહ્મણો વા પેયાલં યાવદ્ બ્રાહ્મં ચક્રં પ્રવર્ત{{યામિ અપ્રવર્તિતં શ્રમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેણ વા બ્રહ્મણા વા કેનચિદ્ વા પુનર્ લોકે}} સહ ધર્મેણેતિ।
21110 યે ખલુ પુનર્ ઇમે મયા આન્તરાયિકા ધર્મા આખ્યાતાસ્ તાન્ પ્રતિષેવમાણસ્ય
21111 નાલમ્ અન્તરાયાયેતિ નૈતત્ સ્થાનં વિદ્યતે। અત્ર મે {કશ્ચિચ્ છ્રમણો વા બ્રાહ્મણો વા પેયાલં યાવત્ કેનચિદ્ વા પુનર્ લોકે સહ ધર્મેણેતિ}। યા મયા પ્રતિપદા-
21112 ખ્યાતા આર્યા નૈર્યાણિકી નિર્યાતિ તત્ કરસ્ય સમ્યગ્ દુઃખક્ષયાય તાં પ્રતિપદ્ય-
21113 માનો ન નિર્યાયાત્ સમ્યગ્ દુઃખક્ષયાયેતિ નૈતત્ સ્થાનં વિદ્યતે। અત્ર
21114 ચ મે {કશ્ચિચ્ છ્રમણો વા બ્રાહ્મણો વા પેયાલં યાવત્ કેનચિદ્ વા પુનર્ લોકે સહ ધર્મેણેતિ।} ઇમાનિ ચત્વારિ વૈશારદ્યાનિ। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} અનુપલમ્ભ-
21115 યોગેન।
21116 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત ચતસ્રઃ પ્રતિસંવિદઃ। કતમાશ્ ચતસ્રઃ। ધર્મ{પ્રતિસંવિદ્}
21117 અર્થ{પ્રતિસંવિદ્} નિરુક્તિ{પ્રતિસંવિત્} પ્રતિભાન{પ્રતિસંવિત્}। ઇદમ્ અપિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} અનુપલમ્ભયોગેન।
21118 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉતાષ્ટાદશાવેણિકા બુદ્ધધર્માઃ। કતમે અષ્ટાદશ। યદ્ ઉત
21119 યાઞ્ ચ રાત્રિં સુભૂતે તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધઃ યાઞ્ ચ રાત્રિમ્ ઉપાદાય
21120 પરિનિર્વાસ્યતિ એતસ્મિન્ન્ અન્તરે સુભૂતે નાસ્તિ તથાગતસ્ય સ્ખલિતં નાસ્તિ 21121 ચવિતં નાસ્તિ મુષિતસ્મૃતિતા નાસ્તિ નાનાત્વસંજ્ઞા નાસ્ત્ય્ અસમાહિતં ચિત્તં નાસ્ત્ય્ અ-
21201 પ્રતિસંખ્યા ચોપેક્ષા નાસ્તિ છન્દપરિહાણિર્ નાસ્તિ વીર્ય{પરિહાણિર્} નાસ્તિ સ્મૃતિ{પરિહાણિર્}
21202 નાસ્તિ સમાધિ{પરિહાણિર્} નાસ્તિ પ્રજ્ઞા{પરિહાણિર્} નાસ્તિ વિમુક્તિ{પરિહાણિઃ}। સર્વકાયકર્મજ્ઞાનપૂર્વઙ્ગમ-
21203 જ્ઞાનાનુપરિવર્ત્તિ। સર્વવાક્કર્મ{{જ્ઞાનપૂર્વઙ્ગમજ્ઞાનાનુપરિ}}વર્ત્તિ। સર્વમનસ્કર્મ-
21204 {{જ્ઞાનપૂર્વઙ્ગમજ્ઞાનાનુપરિ}}વર્ત્તિ। અતીતે ઽધ્વન્ય્ અપ્રતિહતમ્ અસઙ્ગજ્ઞાનન્ દર્શનઞ્ ચ। અનાગતે
21205 ઽધ્વન્ય્ {{અપ્રતિહતમ્ અસઙ્ગજ્ઞાનન્ દર્શનઞ્ ચ}}। પ્રત્યુત્પન્ને ઽધ્વન્ય્ {{અપ્રતિહતમ્ અસઙ્ગજ્ઞાનન્ દર્શનઞ્ ચ}}

21206 પ્રવર્ત્તતે। ઇમે અષ્ટાદશાવેણિકા બુદ્ધધર્માઃ। ઇદમ્ પિ {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} અનુ-
21207 પલમ્ભયોગેન। [ઇતિ માર્ગસમ્ભારઃ॥]
21208 પુનર્ {અપરમ્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં}। યદ્ ઉત ધારણીમુખાનિ। યદ્ ઉતાક્ષરનયસમતાક્ષરમુખમ્ અક્ષર-
21209 પ્રવેશઃ। કતમો ઽક્ષરનયસમતા અક્ષરમુખમ્ અક્ષરપ્રવેશઃ। અકારો મુખઃ સર્વધર્મા-
21210 ણામ્ આદ્યનુત્પન્નત્વાત્। રેફો મુખઃ {સર્વધર્માણાં} રજો ઽપગતત્વાત્। પકારો મુખઃ
21211 {સર્વધર્માણાં} પરમાર્થનિર્દેશાત્। ચકારો મુખઃ {સર્વધર્માણાં} ચ્યવનોપપત્ત્યનુપલબ્ધિત્વાત્।
21212 ન{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} નામાપગતત્વાત્। લ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} લોકોત્તીર્ણત્વાત્ તૃષ્ણા-
21213 લતાહેતુપ્રત્યયસમુદ્ઘાતિત્વાત્ ચ। દ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} દાન્તદમથપરિચ્છિન્નત્વાત્।
21214 બ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} બન્ધનવિમુક્તત્વાત્। ડ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} ડમરાપગતત્વાત્। સ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં}
21215 સઙ્ગાનુપલબ્ધિત્વાત્। વ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} વાક્પથઘોષસમુચ્છિન્નત્વાત્। ત{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં}
21216 તથતા ઽચલિતત્વાત્। ય{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} યથાવદ્ અનુત્પાદત્વાત્। સ્ત{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં}
21217 સ્તમ્ભાનુપલબ્ધિત્વાત્। ક{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} કારકાનુપલબ્ધિત્વાત્। સ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં}
21218 સમતાનુપલબ્ધિત્વાત્। મ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} મમકારાનુપલબ્ધિત્વાત્। ગ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં}
21219 ગગનાનુપલબ્ધિતઃ। સ્થ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} સ્થાનાનુ{પલબ્ધિતઃ}। જ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} જાત્યનુ{પલબ્ધિતઃ}। શ્વ{કારો મુખઃ}
21220 {સર્વધર્માણાં} શ્વાસાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ધ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} ધર્મધાત્વનુ{પલબ્ધિતઃ}। શ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} શમથાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ખ{કારો મુખઃ}
21221 {સર્વધર્માણાં} ખસમતાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ક્ષ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માણાં} ક્ષયાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ત{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} તચ્ ચાનુપલબ્ધિતઃ।
21301 જ્ઞ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} સર્વજ્ઞાનાનુ{પલબ્ધિતઃ}। હ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} હેતોર્ અનુ{પલબ્ધિતઃ}। ચ્છ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} છવેર્ અપ્ય્ અનુ{પલબ્ધિતઃ}।
21302 સ્મ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} સ્મરણાનુ{પલબ્ધિતઃ}। દ્ધ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્મા} આદ્ધાનાપગતત્વાત્। સ{કારમુખાઃ} સર્વધર્મા
21303 ઉત્સાહાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ઘ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} ઘનાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ઠ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} વિઠપનાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ણ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} રણ-
21304 વિગતત્વાત્। ફ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} ફલાનુ{પલબ્ધિતઃ}। સ્ક{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} સ્કન્ધાનુ{પલબ્ધિતઃ}। જ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ}
21305 જરાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ચ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} ચરણાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ટ{કારમુખાઃ} {સર્વધર્માઃ} ઠંકારાનુ{પલબ્ધિતઃ}। ઢ{કારો મુખઃ} {સર્વધર્માઃ}
21306 ડંકારાનુ{પલબ્ધિતઃ}।
21307 નાસ્તિ અત ઉત્તરિ અક્ષયવ્યવહારઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ
21308 ન કસ્યચિન્ નામાસ્તિ યેન સંવ્યવહ્રિયેત યેન વાભિલપ્યેત યેન નિર્દિશ્યેત યેન
21309 લક્ષ્યેત યેન પશ્યેત્। તદ્ યથાપિ નામ સુભૂતે આકાશમ્। એવમ્ એવ સર્વધર્મા
21310 અનુગન્તવ્યાઃ। અયં {સુભૂતે} ધારણીપ્રવેશો ઽકારાદ્યક્ષરનિર્દેશપ્રવેશઃ। યઃ કશ્ચિત્
21311 {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ ઇદમ્ અકારાદ્યક્ષરકૌશલ્યપ્રવેશં જ્ઞાસ્યતિ ન સ ક્વચિદ્ રુતે પ્રતિ-
21312 હન્યતે। સર્વં તં ધર્મતયા સમાધયિષ્યતિ રુતજ્ઞાનકૌશલ્યઞ્ ચ પ્રતિલપ્સ્યતે।
21313 યો હિ કશ્ચિત્ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વ ઇમામ્ અકારાદ્યક્ષરમુદ્રાં શ્રોષ્યતિ શ્રુત્વા ચોદ્-
21314 ગ્રહીષ્યતિ ધારયિષ્યતિ વાચયિષ્યતિ પરેષાં દેશયિષ્યતિ રમયતિ તયા સન્તત્યા
21315 તસ્ય વિંશતિર્ અનુશંસાઃ પ્રતિકાંક્ષિતવ્યાઃ। કતમા વિંશતિઃ। સ્મૃતિમાંશ્ ચ
21316 ભવિષ્યતિ। મતિમાંશ્ ચ {ભવિષ્યતિ}। ગતિમાંશ્ ચ {ભવિષ્યતિ}। ધૃતિમાંશ્ ચ {ભવિષ્યતિ}। હ્રીમાંશ્ ચ
21317 પ્રજ્ઞાવાંશ્ ચ પ્રતિભાનવાંશ્ ચ સત્યકુશલશ્ ચ {ભવિષ્યતિ}। ઇદં ધારણીમુખમ્ અલ્પકૃચ્છ્રેણ પ્રતિલ-
21318 પ્સ્યતે ન ચ કથંકથી {ભવિષ્યતિ}। વિમતિશ્ ચાસ્ય ન {ભવિષ્યતિ}। ન ચ શ્લક્ષ્ણાં વાચં શ્રુત્વા
21319 પરેષ્વ્ અનુનીતો {ભવિષ્યતિ}। ન ચ પરુષયા વાચા પ્રતિહન્યતે। ન ચોન્નતો {ભવિષ્યતિ} નાવનતઃ।
21320 યથાસ્થિત એવ {ભવિષ્યતિ} રુતકુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ। સ્કન્ધ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ} ધાતુ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। આયતન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}
21321 સત્ય{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ} પ્રતીત્યસમુત્પાદ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। હેતુ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ} પ્રત્યય{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। ધર્મ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। ઇન્દ્રિયપરિપૂર્ણ-
21401 જ્ઞાન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। પરચિત્તજ્ઞાન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ} ઋદ્ધિવિધિજ્ઞાન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। દિવ્યશ્રોત્રજ્ઞાન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। પૂર્વ-
21402 નિવાસાનુસ્મૃતિજ્ઞાન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। ચ્યુતોપપત્તિજ્ઞાન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। આસ્રવક્ષયજ્ઞાન{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। સ્થાના-
21403 સ્થાનનિર્દેશ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। અતિક્રમણ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ} ઇર્યાપથ{કુશલશ્ ચ ભવિષ્યતિ}। ઇમાન્ અનુશંસાન્ પ્રતિલપ્સ્યતે

21404 ઇતિ। ઇદમ્ અપિ સુભૂતે ધારણીમુખમ્ અક્ષરમુકમ્ અકારમુખં {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય
21405 મહાયાનમ્। [ઇતિ ધારણીસમ્ભારઃ॥]
21406 યદ્ અપિ તત્ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। કથં {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો મહાયાનસમ્પ્રસ્થિતો
21407 ભવતીતિ। ઇહ સુભૂતે {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ ષટ્સુ પારમિતાસુ ચરન્ ભૂમેર્ ભૂમિં
21408 સંક્રામતિ। કથં ચ સુભૂતે {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો ભૂમેર્ ભૂમિં સંક્રામતિ યદ્ ઉતા-
21409 સંક્રાન્ત્યા સર્વધર્માણામ્। તત્ કસ્ય હેતોઃ। ન હિ સ કશ્ચિદ્ ધર્મો ય આગચ્છતિ
21410 વા ગચ્છતિ વા સંક્રામતિ વા ઉપસંક્રામતિ વા। અપિ તુ યા ધર્માણાં ભૂમિ-
21411 સ્ તાન્ ન મન્યતે ન ચિન્તયતિ ભૂમિપરિકર્મ ચ કરોતિ ન ચ ભૂમિં સમનુપશ્યતિ।
21412 કતમચ્ ચ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય ભૂમિપરિકર્મ। પ્રથમાયાં ભૂમૌ વર્તમાનેન
21413 {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન દશભૂમિપરિકર્માણિ કરણીયાનિ। કતમાનિ દશ। અધ્યા-
21414 શયપરિકર્મ અનુપલમ્ભયોગેન। હિતવસ્તુતા{પરિકર્મ} નિમિત્તતાનુપલમ્ભતામ્ ઉપાદાય।
21415 સર્વસત્ત્વસમચિત્તતા{પરિકર્મ} સત્ત્વાનુપલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય। ત્યાગ{પરિકર્મ} દાયકદેય-
21416 પરિગ્રાહકાનુ{પલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। કલ્યાણમિત્રસેવા{પરિકર્મ} તૈર્ અસંસ્તાપનતામ્ ઉપાદાય। સદ્ધર્મ-
21417 પર્યેષ્ટિ{પરિકર્મ} સર્વધર્માનુ{પલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। અભીક્ષ્ણં નૈષ્ક્રમ્ય{પરિકર્મ} ગૃહાનુ{પલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। બુદ્ધકાયસ્પૃહા{પરિકર્મ}
21418 લક્ષણાનુવ્યઞ્જનનિમિત્તાનુ{પલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। ધર્મવિવરણ{પરિકર્મ} ધર્મભેદાનુ{પલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। સત્યવચન{પરિકર્મ}
21419 વચનાનુ{પલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। ઇમાનિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વાનાં} મહાસત્ત્વાનાં પ્રથમાયા ભૂમેર્ દશ પરિકર્માણિ યાનિ
21420 પ્રથમાયાં ભૂમૌ વર્તમાનેન {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન દશ પરિકર્માણિ કરણીયાનિ।
21501 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો દ્વિતીયાયાં ભૂમૌ વર્તમાનો ઽષ્ટૌ ધર્માન્ મનસિ-
21502 કરોતિ તેષુ ચ પ્રતિપદ્યતે। કતમાન્ અષ્ટૌ। યદ્ ઉત શીલવિશુદ્ધિં કૃતજ્ઞતાં કૃત-
21503 વેદિતાં ક્ષાન્તિબલપ્રતિષ્ઠાનં પ્રામોદ્યપ્રત્યનુભવતાં સર્વસત્ત્વાપરિત્યાગિતયા
21504 મહાકરુણાયા આમુખીકર્મ। ગુરૂણાં શ્રદ્ધયા ગૌરવં શાસ્તૃસંજ્ઞાયા ગુરુશુશ્રૂષાં
21505 પારમિતાસ્ તદ્યોગપર્યેષ્ટિમ્। ઇમાન્ સુભૂતે બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન દ્વિતીયાયાં
21506 ભૂમૌ વર્તમાનેનાષ્ટૌ ધર્માન્ મનસિકૃત્વા પ્રતિપત્તવ્યમ્।
21507 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન તૃતીયાયાં ભૂમૌ વર્તમાનેન પઞ્ચસુ ધર્મેષુ
21508 સ્થાતવ્યમ્। કતમેષુ પઞ્ચસુ। યદ્ ઉત બાહુશ્રુત્યે ઽતૃપ્તતાયાં તત્ર ચાક્ષરાન્ અભિ-
21509 નિવેશે નિરામિષધર્મદાનવિવરણતાયાં તયા ચામન્યનતયા બુદ્ધક્ષેત્રપરિશોધન-
21510 કુશલમૂલપરિણામનતાયાં તયા ચામન્યનતયા અમિતસંસારાપરિખેદનતાયાં તયા
21511 ચામન્યનતયા હ્રીરપત્રાપ્યવ્યવસ્થાને તેન ચામન્યનતયા એષુ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન}
21512 મહાસત્વેન પઞ્ચસુ ધર્મેષુ તૃતીયાયાં ભૂમૌ વર્તમાનેન સ્થાતવ્યમ્।
21513 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન ચતુર્થ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન દશસુ ધર્મેષુ
21514 સ્થાતવ્યમ્। તે ચ ન પરિત્યક્તવ્યાઃ। કતમેષુ દશસુ। યદ્ ઉત અરણ્યવાસો
21515 ઽલ્પેચ્છતા સન્તુષ્ઠિર્ ધૂતગુણસંલેખાનુત્સર્જનં શિક્ષાયા અપરિત્યાગઃ કામગુણ-
21516 વિજુગુપ્સનં નિર્વિત્સહગતશ્ ચિત્તોત્પાદઃ સર્વાસ્તિપરિત્યાગિતા અનવલીનચિત્તતા
21517 સર્વવસ્તુનિરપેક્ષતા। ઇમે {સુભૂતે} દશ ધર્મા {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન ચતુર્થ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન
21518 ન પરિત્યક્તવ્યા। એષુ ચ સ્થાતવ્યમ્।
21519 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન પઞ્ચમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન દશ ધર્મા પરિવર્જ-
21520 યિતવ્યાઃ। કતમે દશ। યદ્ ઉત ગૃહિપ્રબ્રજિતસંસ્તવઃ પરિવર્જયિતવ્યઃ। કુલમાત્-
21521 સર્યં {પરિવર્જયિતવ્યમ્}। સંગણિકાસ્થાનં {પરિવર્જયિતવ્યમ્}। આત્મોત્કર્ષણં {પરિવર્જયિતવ્યમ્}। પરપંસનં {પરિવર્જયિતવ્યમ્}। દશા-
21522 કુશલાઃ કર્મપથાઃ {પરિવર્જયિતવ્યાઃ}। અધિમાનસ્તમ્ભૌ {પરિવર્જયિતવ્યૌ}। વિપર્યાસાઃ {પરિવર્જયિતવ્યાઃ}। વિવિકિત્સા
21523 {પરિવર્જયિતવ્યા}। રાગદ્વેષમોહાધિવાસનાઃ {પરિવર્જયિતવ્યાઃ}। ઇમે {સુભૂતે} દશ ધર્મા {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન

21524 પઞ્ચમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન {પરિવર્જયિતવ્યાઃ}।
21601 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન ષષ્ટ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન ષડ્ ધર્મા પરિપૂરયિતવ્યાઃ।
21602 કતમે ષટ્। યદ્ ઉત ષટ્ પારમિતાઃ પરિપૂરયિતવ્યાઃ। અપરે ષડ્ ધર્માઃ પરિવર્જ-
21603 યિતવ્યાઃ। કતમે ષટ્। શ્રાવકચિત્તં {પર્વર્જયિતવ્યં}। પ્રત્યેકબુદ્ધચિત્તં {પર્વર્જયિતવ્યં}। પરિતસનાચિત્તં
21604 {પર્વર્જયિતવ્યં}। યાચનકં દૃષ્ટ્વા નાવલીયતે। સર્વવસ્તૂનિ ચ ત્યાજ્યાનિ ન ચ દૌર્મનસ્ય-
21605 ચિત્તમ્ ઉત્પાદયિતવ્યં ન ચ યાચનકવિક્ષેપઃ કર્તવ્યઃ। ઇમે {સુભૂતે} ષડ્ ધર્મા {બોધિસત્ત્વેન}
21606 મહાસત્ત્વેન ષષ્ટ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન પરિપૂરયિતવ્યાઃ। અપરે ષડ્ ધર્માઃ
21607 પરિવર્જયિતવ્યાઃ।
21608 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય સપ્તમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનસ્ય વિંશતિઃ ધર્મા ન
21609 ભવન્તિ। કતમે વિંશતિઃ। યદ્ ઉત આત્મગ્રાહો ઽસ્ય ન ભવતિ સત્ત્વગ્રાહો
21610 જીવગ્રાહઃ પુદ્ગલગ્રાહ ઉચ્છેદગ્રાહઃ શાશ્વતગ્રાહઃ। નિમિત્તસંજ્ઞા હેતુદૃષ્ટિઃ
21611 સ્કન્ધાભિનિવેશો ધાત્વભિનિવેશઃ। આયતનમ્ ઋદ્ધિસ્ ત્રૈધાતુકે પ્રતિષ્ઠાનં ત્રૈધાતુ-
21612 કાધ્યવસાનં ત્રૈધાતુકે આલયો બુદ્ધનિશ્રયદૃષ્ટ્યભિનિવેશો ધર્મ{નિશ્રયદૃષ્ટ્યભિનિવેશઃ} સંઘ{નિશ્રયદૃષ્ટ્યભિનિવેશઃ}
21613 શીલ{નિશ્રયદૃષ્ટ્યભિનિવેશઃ} શૂન્યા ધર્મા ઇતિ વિવાદઃ શૂન્યતાવિરોધશ્ ચાસ્ય ન ભવતિ। ઇમે {સુભૂતે}
21614 વિંશતિર્ ધર્મા {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય સપ્તમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનસ્ય ન ભવન્તિ। તેન
21615 વિંશતિર્ એવ ધર્માઃ સપ્તમ્યાં ભૂમૌ સ્થિતેન પરિપૂરયિતવ્યાઃ। કતમે વિંશતિઃ।
21616 યદ્ ઉત શૂન્યતાપરિપૂરિતા નિમિત્તસાક્ષત્ક્રિયા અપ્રણિહિતજ્ઞાનં ત્રિમણ્ડલપરિ-
21617 શુદ્ધિઃ કૃપાકારુણ્યઞ્ ચ સર્વસત્ત્વેષુ તેષ્વ્ અનવમન્યના સર્વધર્મસમતાદર્શનં તત્ર ચાનભિ-
21618 નિવેશઃ। ભૂતનયપ્રતિવેધસ્ તેન ચામન્યના અનુત્પાદક્ષાન્તિર્ અનુત્પાદજ્ઞાનમ્ એકનય-
21619 નિર્દેશઃ। સર્વધર્માણાં કલ્પનાસમુદ્ઘાતઃ। સંજ્ઞાદૃષ્ટિવિવર્ત્તઃ ક્લેશવિવર્ત્તઃ
21620 શમથનિધ્યપ્તિઃ વિપશ્યનાકૌશલ્યં દાન્તચિત્તતા સર્વત્રાપ્રતિહતજ્ઞાનચિત્તતા
21621 અનુનયસ્યાભુમિર્ યત્રેચ્છાક્ષેત્રગમનં તત્ર ચ બુદ્ધપર્ષન્મણ્ડલે સ્થિત્વાત્મભાવ-
21622 સન્દર્શનમ્। ઇમે વિંશતિર્ ધર્મા {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન સપ્તમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન પરિ-
21623 પૂરયિતવ્યાઃ।
21701 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન અષ્ટમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન ચત્વારો ધર્માઃ
21702 પરિપૂરયિતવ્યાઃ। કતમે ચત્વારઃ। યદ્ ઉત સર્વસત્ત્વચિત્તાનુપ્રવેશો ઽભિજ્ઞાવિક્રીડનં
21703 બુદ્ધક્ષેત્રદર્શનન્ તેષાઞ્ ચ બુદ્ધક્ષેત્રાણાં યથાદૃષ્ટિનિષ્પાદનતા બુદ્ધપર્યુપાસનતા બુદ્ધ-
21704 કાયયથાભૂતપ્રત્યવેક્ષણતા। ઇમે {સુભૂતે} ચત્વારો ધર્મા {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેનાષ્ટમ્યાં
21705 ભૂમૌ વર્તમાનેન પરિપૂરયિતવ્યાઃ।
21706 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેનાષ્ટમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન ચત્વારો ધર્માઃ પરિપૂર-
21707 યિતવ્યાઃ। કતમે ચત્વારઃ। યદ્ ઉત ઇન્દ્રિયપરાપરજ્ઞાનં બુદ્ધક્ષેત્રપરિશોધનં
21708 માયોપમસ્ય સમાધેર્ અભીક્ષ્ણં સમાપત્તિર્ યથા ચ સત્ત્વાનાં કુશલમૂલનિષ્પત્તિ-
21709 સ્ તથા તથાત્મભાવમ્ અભિનિર્મિમીતે સંચિન્ત્યભવોત્પાદનતા। ઇમે {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહા-
21710 સત્ત્વેન અષ્ટમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન ચત્વારો ધર્માઃ પરિપૂરયિતવ્યાઃ।
21711 {પુનર્ અપરં} {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન નવમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન દ્વાદશ ધર્માઃ પરિપૂરયિ-
21712 તવ્યાઃ। કતમે દ્વાદશ। યદ્ ઉત અનન્તપ્રણિધાનપરિગ્રહઃ। સ યથા યથા પ્રણિ-
21713 દધાતિ તથા તથાસ્ય સમૃધ્યતે દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગરુતજ્ઞાનં
21714 પ્રતિભાનનિર્દેશજ્ઞાનં ગર્ભાવક્રાન્તિસમ્પત્કુશલ{સમ્પદ્} જાતિ{સમ્પદ્} ગોત્ર{સમ્પત્} પરિ-
21715 વાર{સમ્પદ્} જન્મ{સમ્પદ્} નૈષ્ક્રમ્ય{સમ્પદ્} બોધિવૃક્ષ{સમ્પત્} સર્વગુણપરિપૂરણ{સમ્પત્}। ઇમે સુભૂતે
21716 {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન નવમ્યાં ભૂમૌ વર્તમાનેન દ્વાદશ ધર્માઃ પરિપૂરયિતવ્યાઃ।

21717 દશમ્યાં પુનઃ {સુભૂતે} બોધિસત્ત્વભૂમૌ વર્તમાનો {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વસ્ તથાગત એવેતિ
21718 વક્તવ્યઃ।
21719 સુભૂતિર્ આહ। કતમદ્ ભગવન્ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્યાધ્યાશયપરિકર્મ। ભગવાન્ આહ।
21720 યા સર્વાકારજ્ઞતાપ્રતિસંયુક્તૈર્ મનસિકારૈઃ સર્વકુશલમૂલસમુદાનયનતા ઇદં સુભૂતે
21721 {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્યાધ્યાશયપરિકર્મ। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} હિતવસ્તુતાપરિકર્મ યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહા-
21722 સત્ત્વઃ સર્વસત્ત્વાનામ્ અર્થાય મહાયાનજ્ઞાનપર્યેષ્ટિમ્ આપદ્યતે। ઇદં {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય
21723 હિતવસ્તુતાપરિકર્મ। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સર્વસત્ત્વસમચિત્તતાપરિકર્મ। યત્ સર્વાકારજ્ઞતાપ્રતિ-
21724 સંયુક્તૈર્ મનસિકારૈશ્ ચતુરપ્રમાણાભિનિર્હરણ મૈત્રીકરુણામુદિતોપેક્ષણમ્ ઇદમ્ {ઉચ્યતે સર્વસત્ત્વસમચિત્તતાપરિકર્મ}।
21801 તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ત્યાગપરિકર્મ। યત્ સર્વસત્ત્વેભ્યો ઽવિકલ્પિતં દાનં દદાતિ ઇદમ્ {ઉચ્યતે ત્યાગપરિકર્મ}। તત્ર
21802 {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} કલ્યાણમિત્રસેવનાપરિકર્મ। યાનિ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય કલ્યાણમિત્રાણિ
21803 સર્વાકારજ્ઞતાયાં સમાદાપયન્તિ તેષાં મિત્રાણાં સેવના ભજના પર્યુપાસના
21804 શુશ્રૂષા ઇદમ્ {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય કલ્યાણમિત્રસેવનાપરિકર્મ}। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ધર્મપર્યેષ્ટિપરિકર્મ। યત્ સર્વાકારજ્ઞતા-
21805 પ્રતિસંયુક્તેન મનસિકારેણ ધર્મં પર્યેષતે ન ચ શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધભૂમૌ પતતિ ઇદં
21806 {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ધર્મપર્યેષ્ટિપરિકર્મ}। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અભીક્ષ્ણં નૈષ્ક્રમ્યપરિકર્મ। યત્ સર્વજાતિષ્વ્ અવ્યવકીર્ન્નો ઽભિ-
21807 નિષ્ક્રામતિ તથાગતશાસને પ્રવ્રજતિ ન ચાસ્ય કશ્ચિદ્ અન્તરાયો ભવતિ ઇદં
21808 {સુભૂતે} {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અભીક્ષ્ણં નૈષ્ક્રમ્યપરિકર્મ}। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} બુદ્ધકાયસ્પૃહાપરિકર્મ। યદ્ બુદ્ધવિગ્રહં દૃષ્ટ્વા ન જાતુ બુદ્ધ-
21809 મનસિકારેણ વિરહિતો ભવતિ યાવત્ સર્વાકારજ્ઞતા ઽનુપ્રાપ્તો ભવતિ। ઇદં {સુભૂતે}
21810 {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બુદ્ધકાયસ્પૃહાપરિકર્મ}। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ધર્મવિવરણપરિકર્મ। યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ સમ્મુખીભૂતસ્ય તથા-
21811 ગતસ્ય પરિનિર્વૃતસ્ય વા સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયતિ આદૌ કલ્યાણં મધ્યે
21812 કલ્પાણં પર્યવસાને કલ્યાણં સ્વર્થં સુવ્યઞ્જનં કેવલં પરિપૂર્ણં પરિશુદ્ધં પર્યવદાતં
21813 બ્રહ્મચર્યં સમ્પ્રકાશયતિ યદ્ ઉત સૂત્રં ગેયં વ્યાકરણમ્ ઇતિવૃત્તકં જાતકં
21814 નિદાનમ્ અવદાનં તથા વૈપુલ્યાદ્ભુતધર્મોપદેશાઃ। ઇદં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ધર્મવિવરણપરિકર્મ}। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સત્યવચન-
21815 પરિકર્મ। યદ્ ઉત યથાવાદિતથાકારિતા ઇદં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સત્યવચનપરિકર્મ}। ઇમાનિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહા-
21816 સત્ત્વસ્ય પ્રથમાયાં ભૂમૌ વર્તમાનસ્ય દશ પરિકર્માણિ।
21817 તત્ર સુભૂતે કતમાનિ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય દ્વિતીયાયાં ભૂમૌ વર્ત્તમાનસ્યાષ્ટૌ
21818 પરિકર્માણિ। ઇહ સુભૂતે {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય શીલપરિશુદ્ધિર્ યદ્ ઉત શ્રાવક-
21819 પ્રત્યેકબુદ્ધચિત્તાનામ્ અમનસિકારતા યે ઽપ્ય્ અન્યે દૌઃશીલ્યકરા બોધિપરિપન્થન-
21820 કરા ધર્માસ્ તેષામ્ અમનસિકારઃ। ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય શીલપરિશુદ્ધિર્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} કૃતજ્ઞતા કૃત-
21901 વેદિતા યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો બોધિસત્ત્વચર્યાં ચરન્ અલ્પમ્ અપિ કૃતમ્ આસંસારાન્
21902 ન નાશયતિ પ્રાગ્ એવ બહુ ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય કૃતજ્ઞતા કૃતવેદિતા।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ક્ષાન્તિબલપ્રતિષ્ઠાનમ્।
21903 યત્ સર્વસત્ત્વાનામ્ અન્તિકે અવ્યાપાદાવિહિંસાચિત્તતા ઇદં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ક્ષાન્તિબલપ્રતિષ્ઠાનમ્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય}
21904 પ્રામોદ્યપ્રતીત્યનુભવનતા। યત્ સર્વસત્ત્વપરિપાચનતા ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પ્રામોદ્યપ્રતીત્યનુભવનતા।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય}
21905 મહાકરુણાયા આમુખીભાવઃ। યદ્ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય બોધિસત્ત્વચારિકાં ચરત
21906 એવમ્ ભવતિ એકૈકસ્ય સત્ત્વસ્યાર્થાય ગઙ્ગાનદીવાલુકોપમાન્ કલ્પાન્ નિરયે
21907 પચેયં યાવન્ ન સ સત્ત્વો બુદ્ધજ્ઞાને પ્રતિષ્ઠાપિત ઇતિ। એવમ્ એકૈકસ્ય કૃતશઃ
21908 સત્ત્વસ્ય ય ઉત્સાહો યો ઽપરિખેદો ઽયમ્ ઉચ્યતે {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાકરુણાયા આમુખીભાવઃ।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} શ્રદ્ધાગૌરવમ્।
21909 યદ્ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય સર્વત્ર નિહતમાનતયા સશ્રદ્ધતા ઇદમ્ ઉચ્યતે {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય શ્રદ્ધાગૌરવમ્।}
21910 તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ગુરુશુશ્રૂષાશ્રદ્ધાનતા। યદ્ ગુરૂણામ્ અન્તિકે શાસ્તૃસંજ્ઞા ઇયમ્ ઉચ્યતે
21911 {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ગુરુશુશ્રૂષાશ્રદ્ધાનતા}। તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} પારમિતાસ્ તદ્યોગપર્યેષ્ટિઃ। યા અનન્યકર્મતયા પારમિતા-
21912 પર્યેષણતા ઇયમ્ ઉચ્યતે {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પારમિતાસ્ તદ્યોગપર્યેષ્ટિઃ}। તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} બાહુશ્રુત્યતૃપ્તતા। યત્ કિઞ્ચિદ્ બુદ્ધૈર્ ભગ-

21913 વદ્ભિર્ ભાષિતમ્ ઇહ વા લોકધાતૌ સમન્તાદ્ વા દશદિશિ લોકે તત્ સર્વમ્ આરાધયિ-
21914 ષ્યામીતિ યા અતૃપ્તતા ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બાહુશ્રુત્યતૃપ્તતા}। તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} નિરામિષધર્મદાનવિવરણતા। યદ્ {બોધિસત્ત્વો}
21915 મહાસત્ત્વો ધર્મં દેશયતિ। સ તેન ધર્મદાનકુશલેનાત્મનો બોધિમ્ અપિ ન પ્રતિકાં-
21916 ક્ષતિ ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નિરામિષધર્મદાનવિવરણતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} બુદ્ધક્ષેત્રપરિશોધનકુશલમૂલપરિણામના યૈઃ કુશલ-
21917 મૂલૈર્ બુદ્ધક્ષેત્રં પરિશોધયન્ આત્મપરચિત્તં પરિશોધયતિ તેષાં કુશલમૂલાનાં
21918 યા પરિણામના ઇયમ્ ઉચ્યતે {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બુદ્ધક્ષેત્રપરિશોધનકુશલમૂલપરિણામના।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અપરિમિતસંસારાપરિખેદિતા યા
21919 કુશલમૂલોપસ્તમ્ભતા યૈઃ કુશલમૂલૈર્ ઉપસ્તબ્ધઃ સત્ત્વાનાઞ્ ચ પરિપાચયતિ બુદ્ધક્ષેત્રં
21920 ચ પરિશોધયતિ ન ચ જાતુ ખેદમ્ આપદ્યતે યાવન્ ન સર્વધર્માન્ સર્વાકારજ્ઞતાં ચ
21921 પરિપૂરયતિ ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અપરિમિતસંસારાપરિખેદિતા}। તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} હ્રીરપત્રાપ્યવ્યવસ્થાનમ્। યા સર્વશ્રાવકપ્રત્યેક-
22001 બુદ્ધચિત્તજુગુપ્સનતા ઇદં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય હ્રીરપત્રાપ્યવ્યવસ્થાનમ્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અરણ્યવાસાપરિત્યાગિતા। યા
22002 સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબોધિસમતિક્રમણતા ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અરણ્યવાસાપરિત્યાગિતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અલ્પેચ્છતા।
22003 યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો બોધિમ્ અપિ નેચ્છતિ ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અલ્પેચ્છતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સન્તુષ્ઠિઃ।
22004 યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ સર્વાકારજ્ઞતામ્ અપિ ન મન્યતે ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સન્તુષ્ઠિઃ}। તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ધૂતગુણ-
22005 સંલેખાનુત્સર્જનતા। યા ગમ્ભીરેષુ ધર્મેષુ નિધ્યપ્તિઃ ક્ષાન્તિર્ ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ધૂતગુણસંલેખાનુત્સર્જનતા}। તત્ર
22006 {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} શિક્ષાયા અપરિત્યાગિતા। યઃ સર્વશિષાણામ્ અપ્રચારઃ ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય શિક્ષાયા અપરિત્યાગિતા।} તત્ર
22007 {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} કામગુણજુગુપ્સનતા। યઃ કામચિત્તસ્યાનુત્પાદ ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય કામગુણજુગુપ્સનતા।} તત્ર
22008 {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} નિર્વિત્સહગતશ્ ચિત્તોત્પાદઃ। યઃ સર્વધર્માણામ્ અનભિસંસ્કારો ઽયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય નિર્વિત્સહગતશ્ ચિત્તોત્પાદઃ।}
22009 તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સર્વાસ્તિપરિત્યાગિતા। યા આધ્યાત્મિકબાહ્યાનાં ધર્માણામ્ અ-
22010 ગ્રહણતા ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સર્વાસ્તિપરિત્યાગિતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અનવલીનચિત્તતા યા વિજ્ઞાનસ્થિતિષ્વ્ અસ્ય
22011 ચિત્તં નાવલીયતે ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અનવલીનચિત્તતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સર્વવસ્તુનિરપેક્ષતા। યા સર્વવસ્તૂ-
22012 નામ્ અમનસિકારતા ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સર્વવસ્તુનિરપેક્ષતા}। તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ગૃહિસંસ્તવપરિવર્જનતા। યા બુદ્ધ-
22013 ક્ષેત્રાદ્ બુદ્ધક્ષેત્રં સંક્રમણતા ઉપપાદુકતાપ્રતિલાભમુણ્ડકાષાયપ્રાવરણતા ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ગૃહિસંસ્તવપરિવર્જનતા}
22014 તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ભિક્ષુભિક્ષુણીસંસ્તવપરિવર્જનતા। યદ્ ભિક્ષુણા વા ભિક્ષુણ્યા સહ
22015 અચ્છટિકાસંઘાતમાત્રમ્ અપિ ન તિષ્ઠતિ ન ચ તૈર્ વિના પરિતસનાચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ
22016 ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ભિક્ષુભિક્ષુણીસંસ્તવપરિવર્જનતા।} તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} કુલમાત્સર્યં પરિવર્જયિતવ્યમ્। ઇહ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન}
22017 એવં ચિત્તમ્ ઉત્પાદયિતવ્યમ્। યન્ મયા સત્ત્વાનાં સર્વસુખોપધાનં કર્તવ્યં તત્ર તે
22018 સત્ત્વાઃ સ્વપુણ્યૈર્ એવ સુખિતા નાત્ર મયા માત્સર્યચિત્તમ્ ઉત્પાદયિતવ્યમ્। ઇદં
22019 {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} કુલમાત્સર્યપરિવર્જનતા। તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} સઙ્ગણિકાસ્થાનં પરિવર્જયિતવ્યમ્।
22020 યત્ર {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય સઙ્ગણિકાસ્થાનસ્થિતસ્ય શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધપ્રતિસંયુક્તા
22021 કથા સ્યાત્ તત્પ્રતિસંયુક્તં વા ચિત્તોત્પાદમ્ ઉપાદયેન્ ન તત્ર {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન
22022 સ્થાતવ્યમ્। ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સઙ્ગણિકાસ્થાનપરિવર્જનતા।} તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન આત્મોત્કર્ષણા
22101 પરિવર્જયિતવ્યા। યા આધ્યાત્મિકાનાં ધર્માણાં અસમનુપશ્યના ઇયં {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન આત્મોત્કર્ષણા પરિવર્જયિતવ્યા}
22102 તત્ર {કતમા} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય પરપંસનાપરિવર્જનતા। યદ્ ઉત બાહ્યાનાં ધર્માણામ્ અ-
22103 સમનુપશ્યના। ઇયં {ઉચ્યતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પરપંસનાપરિવર્જનતા।} તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન દશાકુશલાઃ કર્મપથાઃ
22104 {પરિવર્જયિતવ્યાઃ}। તથા હ્ય્ એતે આર્યમાર્ગસ્યાન્તરાયકરાઃ સુગતેર્ વા પ્રાગ્ એવ સંબોધેઃ। એવં
22105 હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન દશાકુશલાઃ કર્મપથાઃ પરિવર્જયિતવ્યાઃ।} તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન અધિમાનઃ {પરિવર્જયિતવ્યઃ}। તથા હિ સ ન
22106 કઞ્ચિદ્ ધર્મં સમનુપશ્યતિ કુતઃ પુનર્ અધિકં યેનાધિમંસ્યતે। એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન અધિમાનઃ પરિવર્જયિતવ્યઃ।}
22107 તત્ર કથં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન સ્તમ્ભઃ {પરિવર્જયિતવ્યઃ}। તથા હિ તદ્ વસ્તુ ન સમનુપશ્યતિ યત્ર
22108 સ્તમ્ભમ્ ઉત્પાદયેદ્ એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન સ્તમ્ભઃ પરિવર્જયિતવ્યઃ।} તત્ર કથં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન વિપર્યાસાઃ
22109 {પરિવર્જયિતવ્યાઃ}। સર્વવસ્તૂનામ્ અનુપલબ્ધિતામ્ ઉપાદાય। એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન વિપર્યાસાઃ પરિવર્જયિતવ્યઃ।} તત્ર કથં {સુભૂતે}

22110 {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન વિચિકિત્સા {પરિવર્જયિતવ્યા}। તથા હિ સન્દેહાપગતાન્ સર્વધર્માન્ સમનુ-
22111 પશ્યતિ। એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન વિચિકિત્સા પરિવર્જયિતવ્યા}। તત્ર કથં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન રાગદ્વેષમોહા-
22112 નામ્ અધિવાસના {પરિવર્જયિતવ્યા}। તથા હિ રાગદ્વેષમોહાનાં વસ્તુ ન સમનુપશ્યતિ। એવં
22113 હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન રાગદ્વેષમોહાનામ્ અધિવાસના પરિવર્જયિતવ્યા।} તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન ષડ્ ધર્માઃ પરિપૂરયિતવ્યાઃ। યદ્ ઉત
22114 ષટ્ પારમિતા દાનપારમિતા {{શીલપારમિતા ક્ષાન્તિપારમિતા વીર્યપારમિતા ધ્યાનપારમિતા}} પ્રજ્ઞાપારમિતા ઇમાઃ ષટ્ પારમિતાઃ પરિ-
22115 પૂરયિતવ્યાઃ। તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન ષડ્ ધર્માઃ {પરિવર્જયિતવ્યાઃ}। યદ્ ઉત શ્રાવકચિત્તં
22116 {પરિવર્જયિતવ્યમ્}। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ નૈષ માર્ગો બોધયે। પ્રત્યેકબુદ્ધચિત્તં
22117 {પરિવર્જયિતવ્યમ્}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} {નૈષ માર્ગો બોધાયે}। પરિતસનાચિત્તં ન કર્તવ્યમ્। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} {નૈષ માર્ગો બોધાયે}। યાચનકં દૃષ્ટ્વા
22118 નાવલીનચિત્તમ્ ઉત્પાદયિતવ્યમ્। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} {નૈષ માર્ગો બોધાયે}। સર્વસ્વમ્ અપિ પરિત્યજ્ય ન દુર્મનસ્કો
22119 ભવતિ। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} {નૈષ માર્ગો બોધાયે}। યાચનકવિક્ષેપો ન કર્તવ્યઃ। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} {નૈષ માર્ગો બોધાયે}। તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન}
22120 મહાસત્ત્વેન આત્મગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ અત્યન્તતયા
22121 આત્મા ન સંવિદ્યતે એવં {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન આત્મગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ। એવં
22122 સત્ત્વગ્રાહો જીવગ્રાહઃ પુદ્ગલ{ગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} એતે અત્યન્તતયા ન સંવિદ્યન્તે। એવં
22123 સત્ત્વજીવપુદ્ગલ{ગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ}। તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વેન} મહાસત્ત્વેન ઉચ્છેદ{ગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} ન કશ્ચિદ્ ધર્મ
22201 ઉચ્છિદ્યતે। અત્યન્તતયાનુત્પન્નત્વાત્ સર્વધર્માણાં નોચ્છેદઃ એવમ્ ઉચ્છેદ{ગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ}।
22202 તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} શાશ્વત{ગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} યો ધર્મો નોત્પદ્યતે સ ન શાશ્વતો ભવતિ। એવં
22203 શાશ્વત{ગ્રાહો ન કર્તવ્યઃ}। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} નિમિત્તસંજ્ઞા નોત્પાદયિતવ્યા। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} અત્યન્તતયા
22204 સંક્લેશો ન સંવિદ્યતે એવં નિમિત્તસંજ્ઞા નોત્પાદયિતવ્યા। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} હેતુદૃષ્ટિર્ ન
22205 કર્તવ્યા। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} સ તાં દૃષ્ટિં ન સમનુપશ્યતિ। એવં હેતુદૃષ્ટિર્ ન કર્તવ્યા। એવં
22206 સ્કન્ધેષુ ધાતુષ્વ્ આયતનેષ્વ્ અભિનિવેશો ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} તે ધર્માઃ સ્વભાવેન ન
22207 સંવિદ્યન્તે। એવં સ્કન્ધધાત્વાયતનેષ્વ્ અભિનિવેશો ન {કર્તવ્યઃ}। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} ત્રૈધાતુકે ઽ-
22208 ભિનિવેશો ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} ત્રૈધાતુકસ્વભાવો ન સંવિદ્યતે। એવં ત્રૈધાતુકે ઽભિનિવેશો
22209 ન {કર્તવ્યઃ}। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} ત્રૈધાતુકે ઽધ્યવસાનં ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} તદ્ વસ્તુ નોપલભ્યતે।
22210 એવં ત્રૈધાતુકે ઽધ્યવસાનં ન {કર્તવ્યઃ}। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} ત્રૈધાતુકે આલયો ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ}
22211 નિઃસ્વભાવત્વાદ્ એવં ત્રદિહાતુકે આલયો ન {કર્તવ્યઃ}। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} બુદ્ધધર્મસંઘનિશ્રયો
22212 ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} ન બુદ્ધધર્મસંઘદૃષ્ટિનિશ્રયાત્ બુદ્ધધર્મસંઘદર્શનં। એવં બુદ્ધ-
22213 ધર્મસંઘદૃષ્ટિનિશ્રયો ન {કર્તવ્યઃ}। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} શીલદૃષ્ટિનિશ્રયો ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} ન
22214 શીલદૃષ્ટિનિશ્રયાચ્ છીલપરિશુદ્ધિર્ ભવત્ય્ એવં {શીલદૃષ્ટિનિશ્રયો ન કર્તવ્યઃ।} તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} શૂન્યતાયાં વિવાદો
22215 ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} સર્વધર્માઃ સ્વભાવેન શૂન્યા ન શૂન્યતયા। એવં શૂન્યતાયાં વિવાદો
22216 ન {કર્તવ્યઃ}। તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} શૂન્યતાવિરોધો ન {કર્તવ્યઃ}। {તત્ કસ્ય હેતોસ્ તથા હિ} સર્વધર્માઃ શૂન્યા ન શૂન્યતા
22217 શૂન્યતાં વિરોધયતિ। એવં {શૂન્યતાવિરોધો ન કર્તવ્યઃ।} તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} શૂન્યતા પરિપૂરયિતવ્યા। સ્વલક્ષણ-
22218 શૂન્યતામ્ ઉપાદાય પરિપૂરિર્ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય શૂન્યતાપરિપૂરિર્ એવં {શૂન્યતા પરિપૂરયિતવ્યા।}
22219 તત્ર કતમા {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય અનિમિત્તાસાક્ષાત્ક્રિયા। યદ્ ઉત સર્વનિમિત્તા-
22220 નામ્ અમનસિકારતા। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અનિમિત્તાસાક્ષાત્ક્રિયા।} તત્ર કતમદ્ {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય અપ્રણિહિત-
22221 જ્ઞાનમ્। યત્ સર્વત્રૈધાતુકે ચિત્તસ્યાપ્રતિષ્ઠાનમ્। ઇદમ્ {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અપ્રણિહિતજ્ઞાનમ્।} તત્ર કતમા {બોધિસત્ત્વસ્ય}
22301 મહાસત્ત્વસ્ય ત્રિમણ્ડલપરિશુદ્ધિઃ। યદ્ ઉત દશકુશલકર્મપથપરિશુદ્ધિર્ એવં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ત્રિમણ્ડલપરિશુદ્ધિઃ}
22302 તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} સર્વસત્ત્વેષુ કૃપાકરુણાપરિપૂરિઃ કર્તવ્યા। યો મહાકરુણાયાઃ
22303 પ્રતિલાભઃ। એવં {સર્વસત્ત્વેષુ કૃપાકરુણાપરિપૂરિઃ કર્તવ્યા।} તત્ર {કથં બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન} સર્વસત્ત્વા નાવમન્તવ્યાઃ। યદ્ ઉત મૈત્રી-
22304 પરિપૂર્યા। એવં {સર્વસત્ત્વા નાવમન્તવ્યાઃ।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સમતાદર્શનમ્। યદ્ ઉતાનુત્ક્ષેપો ઽપ્રક્ષેપઃ
22305 સર્વધર્માણામ્ ઇદં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સમતાદર્શનમ્।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ભૂતનયપ્રતિવેધઃ। યઃ સર્વધર્માનામ્ અપ્રતિવેધઃ।

22306 અયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ભૂતનયપ્રતિવેધઃ।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અનુત્પાદક્ષાન્તિઃ। યા સર્વધર્માણામ્ અનુત્પાદાય અનિરોધાય
22307 અનભિસંસ્કારાય ક્ષાન્તિર્ ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અનુત્પાદક્ષાન્તિઃ।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અનુત્પાદજ્ઞાનમ્। યન્ નામરૂપા-
22308 નુત્પાદજ્ઞાનમ્ ઇદં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અનુત્પાદજ્ઞાનમ્।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} એકનયનિર્દેશઃ। યા અદ્વયસમુદચારતા અયં
22309 {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય એકનયનિર્દેશઃ।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} કલ્પનાસમુદ્ઘાતઃ। યા સર્વધર્માણાં કલ્પના અયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય કલ્પનાસમુદ્ઘાતઃ।}
22310 તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સંજ્ઞાદૃષ્ટિવિવર્તઃ। યા સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધભૂમેઃ સંજ્ઞાદૃષ્ટિવિવર્તનતા
22311 અયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સંજ્ઞાદૃષ્ટિવિવર્તઃ।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ક્લેશવિવર્તઃ। યઃ સર્વવાસનાનુસન્ધિક્લેશોત્સર્ગઃ। અયં
22312 {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ક્લેશવિવર્તઃ।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} શમથવિપશ્યનાભૂમિઃ। યા સર્વાકારજ્ઞતાજ્ઞાનમ્ ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય શમથવિપશ્યનાભૂમિઃ।} તત્ર
22313 {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} દાન્તચિત્તતા। યા ત્રૈધાતુકે ઽનભિરતિઃ। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય દાન્તચિત્તતા।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અપ્રતિહત-
22314 જ્ઞાનમ્। યો બુદ્ધચક્ષુઃપ્રતિલમ્ભઃ। ઇદં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અપ્રતિહતજ્ઞાનમ્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અનુનયાપસરણજ્ઞતા।
22315 યા ષડાયતનિકા ઉપેક્ષા। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અનુનયાપસરણજ્ઞતા।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} યત્રેચ્છાક્ષેત્રગમનમ્। યદ્ એકબુદ્ધક્ષે-
22316 ત્રાન્ ન ચલતિ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રેષુ સંદૃશ્યતે ન ચાસ્ય બુદ્ધક્ષેત્રસંજ્ઞોત્પદ્યતે। ઇદં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય યત્રેચ્છાક્ષેત્રગમનમ્}
22317 તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સર્વત્રાત્મભાવદર્શનમ્। યદ્ યથાપર્ષન્મણ્ડલે આત્મભાવદર્શનમ્। ઇદં
22318 {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સર્વત્રાત્મભાવદર્શનમ્।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સર્વસત્ત્વચિત્તચરિતાનુપ્રવેશઃ। યદ્ એકચિત્તેન સર્વસત્ત્વચિત્ત-
22319 ચરિતજ્ઞાનમ્। અયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સર્વસત્ત્વચિત્તચરિતાનુપ્રવેશઃ।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અભિજ્ઞાવિક્રીડના યાભિર્ અભિજ્ઞાભિવિ-
22320 ક્રીડમાનો બુદ્ધક્ષેત્રાદ્ બુદ્ધક્ષેત્રં સંક્રામતિ બુદ્ધદર્શનાય ન ચ બુદ્ધસંજ્ઞો ભવતિ।
22321 ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અભિજ્ઞાવિક્રીડના।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} યથાદૃષ્ટબુદ્ધક્ષેત્રપરિનિષ્પાદનતા। યા ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્ર-
22322 લોકધાત્વીશ્વરચક્રવર્તિભૂતિસ્થિતસ્ય સર્વલોકધાતુપરિત્યાગસ્યામન્યનતા। ઇયં
22401 {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય યથાદૃષ્ટબુદ્ધક્ષેત્રપરિનિષ્પાદનતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} બુદ્ધપર્યુપાસનતા યા બુદ્ધપર્યુપાસનતા સર્વસત્ત્વાનુગ્રહં પ્રતિ।
22402 ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બુદ્ધપર્યુપાસનતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} બુદ્ધકાયયથ્ભૂતપ્રત્યવેક્ષણતા। યા ધર્મકાયયથાભૂતપ્રત્ય-
22403 વેક્ષણતા। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બુદ્ધકાયયથ્ભૂતપ્રત્યવેક્ષણતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ઇન્દ્રિયપરાપરજ્ઞાનતા। યા દશસુ બલેષુ સ્થિત્વા
22404 સર્વસત્ત્વાનામ્ ઇન્દ્રિયપરિપૂરિપ્રજ્ઞાજ્ઞાનતા। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ઇન્દ્રિયપરાપરજ્ઞાનતા।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} બુદ્ધક્ષેત્રપરિ-
22405 શોધનતા। યા સર્વસત્ત્વચિત્તપરિશોધનતા। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બુદ્ધક્ષેત્રપરિશોધનતા।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} માયોપમ-
22406 સમાધિઃ। યત્ર સમાધૌ સ્થિત્વા સર્વાઃ ક્રિયાઃ કરોતિ ન ચાસ્ય ચિત્તપ્રચારો
22407 ભવતિ। અયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય માયોપમસમાધિઃ।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અભીક્ષ્ણસમાપત્તિઃ। યા {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય
22408 વિપાકજઃ સમાધિર્ ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અભીક્ષ્ણસમાપત્તિઃ।} તત્ર {કતમો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સંચિન્ત્યાત્મભાવપરિગ્રહઃ યદ્ {બોધિસત્ત્વો}
22409 મહાસત્ત્વો યથા યથા સત્ત્વાનાં કુશલમૂલપરિનિષ્પત્તિર્ ભવતિ તથા તથા
22410 સઞ્ચિન્તયાત્મભાવસ પરિગૃહ્ણાતિ। અયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સંચિન્ત્યાત્મભાવપરિગ્રહઃ।} તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્યાનન્ત-
22411 પ્રણિધાનમ્। યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ ષણ્ણાં પારમિતાનાં પરિપૂર્ણત્વાદ્ યથા યથા
22412 પ્રણિધિં પ્રણિદધાતિ તથા તથા સમૃધ્યતે। ઇદં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્યાનન્તપ્રણિધાનમ્।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સર્વસત્ત્વરુત-
22413 જ્ઞાનમ્ યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો નિરુક્તિપ્રતિસંવિદાદેવાદીનાં રુતં પ્રતિસંવિધ્યતિ। ઇયં
22414 {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સર્વસત્ત્વરુતજ્ઞાનમ્।} તત્ર {કતમદ્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} પરિપૂર્ણપ્રતિભાનમ્। યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ પ્રતિભાનપ્રતિ-
22415 સંવિદાપરિપૂર્ણપ્રતિભાનનિર્દેશજ્ઞાનં પ્રતિવિધ્યતિ। ઇદં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પરિપૂર્ણપ્રતિભાનમ્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ગર્ભાવ-
22416 ક્રાન્તિસમ્પત્। ઇહ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ સર્વાસુ જાતિષુ ઉપપાદુક ઉપપદ્યતે। ઇયં
22417 {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ગર્ભાવક્રાન્તિસમ્પત્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} કુલસમ્પત્। યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ ક્ષત્રિયમહાશાલકુલેષુ બ્રાહ્મણ-
22418 મહાશાલકુલેષુ વા પ્રત્યાજાયતે। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય કુલસમ્પત્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} ગોત્રસમ્પત્। યદ્ {બોધિસત્ત્વો}
22419 મહાસત્ત્વો યસ્માદ્ ગોત્રાત્ પૂર્વકા બોધિસત્ત્વા અભૂવંસ્ તત્ર ગોત્રે પ્રત્યાજાયતે।
22420 ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય ગોત્રસમ્પત્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} પરિવારસમ્પત્। યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો બોધૌ સત્ત્વાન્
22421 પ્રતિષ્ઠાપ્ય બોધિસત્ત્વપરિવાર એવં ભવતીયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય પરિવારસમ્પત્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} જન્મસમ્પત્।
22422 યજ્ જાતમાત્ર એવ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ સર્વલોકધાતૂન્ અવભાસેન સ્ફરતિ તાંશ્ ચ

22423 સર્વાન્ ષડ્ વિકારાન્ કમ્પયતિ। ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય જન્મસમ્પત્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} અભિનિષ્ક્રમણસમ્પત્।

22501 યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ પ્રવ્રજિતો ઽનેકૈઃ સત્ત્વકોટીનિયુતશતસહસ્રૈઃ સાર્ધમ્ અભિ-
22502 નિષ્ક્રામતિ ગૃહાત્ ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય અભિનિષ્ક્રમણસમ્પત્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} બોધિવૃક્ષવ્યૂહસમ્પત્। યદ્ {બોધિસત્ત્વસ્ય}
22503 મહાસત્ત્વસ્ય બોધિવૃક્ષસ્ય મૂલં સૌવર્ણં ભવતિ સ્કન્ધો વૈદૂર્યમયો ભવતિ
22504 સર્વરત્નમયાઃ શાખાઃ પત્રાણિ સર્વરત્નમયાનિ તસ્ય વૃક્ષસ્ય પુષ્પઙ્ગન્ધો ઽવ-
22505 ભાસશ્ ચ અનન્તાન્ લોકધાતૂન્ અવભાસેન સ્ફુરતિ ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બોધિવૃક્ષવ્યૂહસમ્પત્।} તત્ર {કતમા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય} સર્વગુણ-
22506 પરિપૂરિસમ્પત્। યા {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય સત્ત્વપરિપાકેન બુદ્ધક્ષેત્રપરિ-
22507 શુદ્ધિર્ ઇયમ્ {બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સર્વગુણપરિપૂરિસમ્પત્।}
22508 તત્ર કથં {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો દશમ્યાં ભૂમૌ સ્થિતઃ સંસ્ તથાગત એવેતિ વક્તવ્યઃ।
22509 યદા {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય દશ પારમિતાઃ પરિપૂર્ણા ભવન્તિ યાવદ્ અષ્ટાદશાવેણિકા
22510 બુદ્ધધર્માઃ પરિપૂર્ણા ભવન્તિ સર્વાકારજ્ઞતાજ્ઞાનઞ્ ચ સર્વવાસનાનુસન્ધિક્લેશપ્રહાણં
22511 ભવતિ મહાકરુણા ચ સર્વબુદ્ધધર્માઃ પરિપૂર્ણા ભવન્તિ। એવં હિ સુભૂતે {બોધિસત્ત્વો}
22512 મહાસત્ત્વો દશમ્યાઃ પુનર્ બોધિસત્ત્વભૂમેઃ પરન્ તથાગત એવેતિ વક્તવ્યઃ।
22513 તત્ર કતમા {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય દશભૂમયઃ। યદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વ ઉપાયકૌશલ્યેન
22514 સર્વાસુ પારમિતાસુ ચરન્ સપ્તત્રિંશદ્બોધિપક્ષેષુ ધર્મેષુ શિક્ષિતો ઽપ્રમાણધ્યાનારૂપ્ય-
22515 સમાપત્તિષુ ચરન્ દશતથાગતબલપ્રતિસંવિત્સ્વ્ અષ્ટાદશાવેણિકેષુ બુદ્ધધર્મેષુ ચરન્
22516 ગોત્રભૂમિમ્ અષ્ટમકભૂમિં દર્શનભૂમિં તનુભૂમિં વીતરાગભૂમિં કૃતાવિભૂમિં શ્રાવક-
22517 ભૂમિં પ્રત્યેકબુધભૂમિં બોધિસત્ત્વભૂમિં {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો ઽતિક્રમ્ય એતા નવભૂમીર્ અતિ-
22518 ક્રમ્ય બુદ્ધભૂમૌ પ્રતિષ્ઠતે ઇયં {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય દશમી ભૂમિર્ એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો}
22519 મહાસત્ત્વો મહાયાનસંપ્રસ્થિતો ભવતિ॥ [ઇતિ ભૂમિસમ્ભારઃ॥]
22520 યત્ પુનઃ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। કુતસ્ તદ્ યાનં નિર્યાસ્યતીતિ ત્રૈધાતુકાન્ નિ-
22521 ર્યાસ્યતિ યેન સર્વાકારજ્ઞતા તેન સ્થાસ્યતિ તત્ પુનર્ અદ્વયયોગેન। તત્ કસ્ય
22522 હેતોઃ। તથા હિ યચ્ ચ મહાયાનં યા ચ સર્વાકારજ્ઞતા ઉભાવ્ એતૌ ધર્મૌ ન
22523 સંયુક્તૌ ન વિસંયુક્તૌ અરૂપિણૌ અનિદર્શનૌ અપ્રતિઘૌ એકલક્ષણૌ યદ્ ઉતા-
22524 લક્ષણૌ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। ન હિ સુભૂતે અલક્ષણૌ ધર્મૌ નિર્યાતૌ વા
22601 નિર્યાતો વા નિર્યાસ્યતો વા ધર્મધાતોઃ। સ સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્ તથતાયાઃ
22602 યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ એવં ભૂતકોટેર્ અચિન્ત્યધાતોર્ આકા-
22603 શધાતોઃ પ્રહાણધાતોર્ વિરાગકોટેર્ અનુત્પાદસ્યાનિરોધસ્યાભાવસ્ય સ
22604 નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્ રૂપશૂન્યતાયાઃ
22605 સ સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્। એવં
22606 વેદનાશૂન્યતાયાઃ {{સંજ્ઞાશૂન્યતાયાઃ સંસ્કારશૂન્યતાયાઃ}} વિજ્ઞાનશૂન્યતાયાઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} તત્ કસ્ય હેતોઃ। ન હિ
22607 સુભૂતે રૂપશૂન્યતા ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ ન વેદના-
22608 શૂન્યતા {{સંજ્ઞાશૂન્યતા સંસ્કારશૂન્યતા}} વિજ્ઞાનશૂન્યતા ત્રૈધાતુકાત્ {{નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ।}} તત્ કસ્ય
22609 હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે રૂપં રૂપેણ શૂન્યમ્
22610 {{વેદના વેદનયા શૂન્યા સંજ્ઞા સંજ્ઞયા શૂન્યા સંસ્કારાઃ સંસ્કારૈઃ શૂન્યાઃ}}। ચક્ષુઃશૂન્યતાયાઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} એવં શ્રોત્રશૂન્યતાયાઃ {{ઘ્રાણશૂન્યતાયાઃ જિહ્વાશૂન્યતાયાઃ કાયવ્યશૂન્યતાયાઃ}} મનઃશૂન્ય-
22611 તાયાઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} એવં રૂપશૂન્યતાયાઃ {{શબ્દશૂન્યતાયાઃ ગન્ધશૂન્યતાયાઃ રસશૂન્યતાયાઃ સ્પ્રષ્ટવ્યશૂન્યતાયાઃ}} ધર્મશૂન્યતાયાઃ।
22612 {{ચક્ષુર્વિજ્ઞાનશૂન્યતાયાઃ શ્રોત્રવિજ્ઞાનશૂન્યતાયા ઘ્રાણવિજ્ઞાનશૂન્યતાયા જિહ્વાવિજ્ઞાનશૂન્યતાયાઃ કાયવિજ્ઞાનશૂન્યતાયા મનોવિજ્ઞાનશૂન્યતાયાઃ ચક્ષુઃસંસ્પર્શશૂન્યતાયાઃ શ્રોત્રસંસ્પર્શશૂન્યતાયા ઘ્રાણસંસ્પર્શશૂન્યતાયા જિહ્વાસંસ્પર્શશૂન્યતાયાઃ કાયસંસ્પર્શશૂન્યતાયા મનઃસંસ્પર્શશૂન્યતાયાઃ ચક્ષુઃસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતાયાઃ શ્રોત્રસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતાયાઃ ઘ્રાણસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતાયાઃ જિહ્વાસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતાયાઃ કાયસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતાયાઃ}}
22613 મનઃસંસ્પર્શજવેદયિતશૂન્યતાયાઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} તત્ કસ્ય હેતોઃ। ન હિ સુભૂતે
22614 ચક્ષુઃશૂન્યતા {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}। એવં ન શ્રોત્રશૂન્યતા {{ન ઘ્રાણશૂન્યતા ન જિહ્વાશૂન્યતા ન કાયશૂન્યતા}} ન મનઃશૂન્યતા {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}।
22615 {{એવં ન રૂપશૂન્યતા ન શબ્દશૂન્યતા ન ગન્ધશૂન્યતા ન રસશૂન્યતા ન સ્પ્રષ્ટવ્યશૂન્યતા ન ધર્મશૂન્યતા ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ। એવં ન ચક્ષુર્વિજ્ઞાનશૂન્યતા ન શ્રોત્રવિજ્ઞાનશૂન્યતા ન ઘ્રાણવિજ્ઞાનશૂન્યતા ન જિહ્વાવિજ્ઞાનશૂન્યતા ન કાયવિજ્ઞાનશૂન્યતા ન મનોવિજ્ઞાનશૂન્યતા ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ। એવં ન ચક્ષુઃસંસ્પર્શશૂન્યતા ન શ્રોત્રસંસ્પર્શશૂન્યતા ન ઘ્રાણસંસ્પર્શશૂન્યતા ન જિહ્વાસંસ્પર્શશૂન્યતા ન કાયસંસ્પર્શશૂન્યતા ન મનઃસંસ્પર્શશૂન્યતા ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ। એવં ન ચક્ષુઃસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતા ન શ્રોત્રસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતા ન ઘ્રાણસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતા ન જિહ્વાસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતા ન કાયસંસ્પર્શવેદયિતશૂન્યતા}}
22616 ન મનઃસંસ્પર્શજવેદયિતશૂન્યતા {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે ચક્ષુશ્ ચ-

22617 ક્ષુષા શૂન્યં શ્રોત્રં શ્રોત્રેણ શૂન્યં {{ઘ્રાણં ઘ્રાણેન શૂન્યં જિહ્વા જિહ્વયા શૂન્યા કાયઃ કાયેન શૂન્યો મનો મનસા શૂન્યં}}
22618 {{રૂપં રૂપેણ શૂન્યં શબ્દઃ શબ્દેન શૂન્યો ગન્ધો ગન્ધેન શૂન્યો રસો રસેન શૂન્યો સ્પ્રષ્ટવ્યં સ્પ્રષ્ટવ્યેન શૂન્યં ધર્મો ધર્મેણ શૂન્યો ચક્ષુર્વિજ્ઞાનં ચક્ષુર્વિજ્ઞાનેન શૂન્યં શ્રોત્રવિજ્ઞાનં શ્રોત્રવિજ્ઞાનેન શૂન્યં ઘ્રાણવિજ્ઞાનં ઘ્રાણવિજ્ઞાનેન શૂન્યં જિહ્વાવિજ્ઞાનં જિહ્વાવિજ્ઞાનેન શૂન્યં કાયવિજ્ઞાનં કાયવિજ્ઞાનેન શૂન્યં મનોવિજ્ઞાનં મનોવિજ્ઞાનેન શૂન્યં ચક્ષુઃસંસ્પર્શઃ ચક્ષુઃસંસ્પર્શેન શૂન્યઃ શ્રોત્રસંસ્પર્શઃ શ્રોત્રસંસ્પર્શેન શૂન્યો ઘ્રાણસંસ્પર્શો ઘ્રાણસંસ્પર્શેન શૂન્યો જિહ્વાસંસ્પર્શો જિહ્વાસંસ્પર્શેન શૂન્યઃ કાયસંસ્પર્શઃ કાયસંસ્પર્શેન શૂન્યો મનઃસંસ્પર્શો મનઃસંસ્પર્શેન શૂન્યઃ ચક્ષુઃસંસ્પર્શજા વેદના ચક્ષુઃસંસ્પર્શજયા વેદનયા શૂન્યા શ્રોત્રસંસ્પર્શજા વેદના શ્રોત્રસંસ્પર્શજયા વેદનયા શૂન્યા ઘ્રાણસંસ્પર્શજા વેદના ઘ્રાણસંસ્પર્શજયા વેદનયા શૂન્યા જિહ્વાસંસ્પર્શજા વેદના જિહ્વાસંસ્પર્શજયા વેદનયા શૂન્યા કાયસંસ્પર્શજા વેદના કાયસંસ્પર્શજયા વેદનયા શૂન્યા}} મનઃસંસ્પર્શજા વેદના
22619 મનઃસંસ્પર્શજયા વેદનયા શૂન્યા।
22620 સ્વપ્નસ્ય સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} વિસ્તરેણ કર્તવ્યમ્। એવં મરીચ્યા માયાયાઃ
22621 પ્રતિશ્રુત્કાયાઃ પ્રતિભાસસ્ય પ્રતિબિમ્બસ્ય ગન્ધર્વનગરસ્ય તથાગતનિર્મિતસ્ય સ
22622 {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} તત્ કસ્ય હેતોઃ। ન હિ સુભૂતે સ્વપ્નસ્ય સ્વભાવસ્ ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ
22623 ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ। એવં ન મરીચ્યાઃ સ્વભાવઃ {{ન માયાયાઃ સ્વભાવઃ ન પ્રતિશ્રુત્કાયાઃ સ્વભાવઃ ન પ્રતિભાસસ્ય સ્વભાવઃ ન પ્રતિબિમ્બસ્ય સ્વભાવઃ ન ગન્ધર્વસ્ય સ્વભાવઃ}} ન તથા-
22624 ગતનિર્મિતસ્ય સ્વભાવસ્ ત્રૈધાતુકાત્ {નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ।} તત્ કસ્ય હેતોઃ।
22701 તથા હિ સુભૂતે સ્વપ્નસ્વભાવઃ સ્વપ્નસ્વભાવેન શૂન્યઃ {{મરીચિસ્વભાવઃ મરીચિસ્વભાવેન શૂન્યઃ માયાસ્વભાવઃ માયાસ્વભાવેન શૂન્યઃ પ્રતિશ્રુત્કાસ્વભાવઃ પ્રતિશ્રુત્કાસ્વભાવેન શૂન્યઃ પ્રતિભાસસ્વભાવઃ પ્રતિભાસસ્વભાવેન શૂન્યઃ પ્રતિબિમ્બસ્વભાવઃ પ્રતિબિમ્બસ્વભાવેન શૂન્યઃ ગન્ધર્વસ્વભાવઃ ગન્ધર્વસ્વભાવેન શૂન્યઃ}} તથાગતનિર્મિત-
22702 સ્વભાવસ્ તથાગતનિર્મિતસ્વભાવેન શૂન્યઃ। [ઇતિ દર્શનમાર્ગે પ્રથમગ્રાહ્યવિકલ્પ-
22703 પ્રતિપક્ષઃ॥]
22704 દાનપારમિતાયાઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} એવં શીલપારમિતાયાઃ {{ક્ષાન્તિપારમિતાયાઃ વીર્યપારમિતાયાઃ ધ્યાનપારમિતાયાઃ}} પ્રજ્ઞાપાર-
22705 મિતાયાઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યો દાનપારમિતાયાઃ
22706 સ્વભાવો ન સ {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}। એવં શીલ{પારમિતાયાઃ} ક્ષાન્તિ{પારમિતાયા} વીર્ય{પારમિતાયા} ધ્યાન{પારમિતાયાઃ}। તથા હિ
22707 યઃ પ્રજ્ઞા{પારમિતાયાઃ} સ્વભાવો ન સ {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ {સુભૂતે} દાનપારમિતા-
22708 સ્વભાવો દાનપારમિતાસ્વભાવેન શૂન્યઃ।
22709 {{શીલપારમિતાસ્વભાવો શીલપારમિતાસ્વભાવેન શૂન્યઃ। ક્ષાન્તિપારમિતાસ્વભાવો ક્ષાન્તિપારમિતાસ્વભાવેન શૂન્યઃ। વીર્યપારમિતાસ્વભાવો વીર્યપારમિતાસ્વભાવેન શૂન્યઃ। ધ્યાનપારમિતાસ્વભાવો ધ્યાનપારમિતાસ્વભાવેન શૂન્યઃ।}}
22710 અધ્યાત્મશૂન્યતાયાઃ સ સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં
22711 નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ યો ઽધ્યાત્મશૂન્યતાયાઃ
22712 સ્વભાવો ન સ ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ।
22713 તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે અધ્યાત્મશૂન્યતા અધ્યાત્મશૂન્યતયા
22714 શૂન્યા।
22715 બહિર્ધાશૂન્યતા {{બહિર્ધાશૂન્યતયા શૂન્યા}} અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતા {{અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતયા શૂન્યા}} યાવત્
22716 અભાવસ્વભાવશૂન્યતા {{અભાવસ્વભાવશૂન્યતયા શૂન્યા}} સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ {{સ્મૃત્યુપસ્થાનૈઃ શૂન્યાનિ}} સમ્યક્પ્રહાણાનિ {{સમ્યક્પ્રહાણૈર્ શૂન્યાનિ}} ઋદ્ધિપાદા {{ઋદ્ધિપાદૈઃ શૂન્યાઃ}}
22717 ઇન્દ્રિયાણિ {{ઇન્દ્રિયૈઃ શૂન્યાનિ}} બલાનિ {{બલૈઃ શૂન્યાનિ}} બોધ્યઙ્ગાનિ {{બોધ્યઙ્ગૈઃ શૂન્યાનિ}} માર્ગઃ {{માર્ગેણ શૂન્યો}} અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્તયઃ {{અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્તિભિઃ શૂન્યાઃ}}
22718 દશતથાગતબલાનિ {{દશતથાગતબલૈઃ શૂન્યાનિ}} ચતુર્વૈશારદ્યાનિ {{ચતુર્વૈશારદ્યૈઃ શૂન્યાનિ}} ચતસ્રઃ પ્રતિસંવિદઃ {{ચતસૃભિઃ પ્રતિસંવિદ્ભિઃ શૂન્યાઃ}}
22719 તથા હિ સુભૂતે બુદ્ધધર્મા બુદ્ધધર્મૈઃ શૂન્યાઃ॥ [ઇતિ દર્શનમાર્ગે
22720 દ્વિતીયગ્રાહ્યવિકલ્પપ્રતિજ્પક્ષઃ॥]
22721 અર્હતઃ સ સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।
22722 તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યો ઽર્હતઃ સ્વભાવો ન સ ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ
22723 ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે અર્હત્-
22724 સ્વભાવો ઽર્હતઃ સ્વભાવેન શૂન્યઃ।
22725 {{પ્રત્યેકબુદ્ધસ્ય સ સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્। બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય સ સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્। તથાગતસ્ય સ સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।}} સ્રોત-
22801 આપત્તિફલસ્ય સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} એવં સકૃદાગામિફલસ્ય અનાગામિફલસ્ય અર્હત્ત્વસ્ય
22802 પ્રત્યેકબોધેર્ માર્ગજ્ઞતાયાઃ સર્વાકારજ્ઞતાયાઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ
22803 સુભૂતે યઃ સ્રોતઆપત્તિફલસ્ય સ્વભાવો ન સ {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ
22804 સ્રોતઆપત્તિફલસ્વભાવઃ સ્રોતઆપત્તિફલસ્વભાવેન શૂન્યઃ। એવં સકૃદાગામિ-
22805 ફલસ્ય યઃ સ્વભાવો ઽનાગામિફલસ્ય યઃ સ્વભાવો ઽર્હત્ત્વસ્ય યઃ સ્વભાવઃ પ્રત્યેક-
22806 બુદ્ધત્વસ્ય યઃ સ્વભાવો માર્ગજ્ઞતાયા યઃ સ્વભાવઃ સર્વાકારજ્ઞતાયા યઃ સ્વભાવો
22807 ન સ {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સર્વાકારજ્ઞતાયાઃ સ્વભાવઃ સર્વાકારજ્ઞતા-

22808 સ્વભાવેન શૂન્યઃ॥ [ઇતિ દર્શનમાર્ગે પ્રથમગ્રાહકવિકલ્પપ્રતિપક્ષઃ॥]
22809 નામ્નઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।} એવં નિમિત્તસ્ય સઙ્કેતસ્ય વ્યવહારસ્ય પ્રજ્ઞપ્તેઃ સ {સુભૂતે નિર્યાણમ્ ઇચ્છેદ્ યો ઽલક્ષણાનાં ધર્માણાં નિર્યાણમ્ ઇચ્છેત્।}
22810 તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યો નામ્નઃ સ્વભાવો ન સ {ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ}। તત્ કસ્ય
22811 હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે નામસ્વભાવો નામસ્વભાવેન શૂન્યઃ। એવં સઙ્કેતસ્ય યઃ
22812 સ્વભાવો વ્યવહારસ્ય યઃ સ્વભાવઃ પ્રજ્ઞપ્તેર્ યઃ સ્વભાવો ન સ ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ
22813 ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ પ્રજ્ઞપ્તિસ્વભાવઃ પ્રજ્ઞપ્તિ-
22814 સ્વભાવેન શૂન્યઃ। {{અનુત્પાદસ્વભાવો ઽનુત્પાદસ્વભાવેન શૂન્યો}}
22815 {{અનિરોધસ્વભાવો ઽનિરોધસ્વભાવેન શૂન્યઃ}} તથા હિ અનભિસંસ્કારસ્વભાવો ઽનભિ-
22816 સંસ્કારસ્વભાવેન શૂન્યઃ। એવં હિ સુભૂતે મહાયાનમ્। ન સ ત્રૈધાતુકાન્ નિર્યાસ્યતિ
22817 ન સર્વાકારજ્ઞતાયાં સ્થાસ્યતિ। અચલિતં તદ્ યાનમ્॥ [ઇતિ દર્શનમાર્ગે
22818 દ્વિતીયગ્રાહકવિકલ્પપ્રતિપક્ષઃ॥]
22819 યત્ પુનઃ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। ક્વ તદ્ યાનં સ્થાસ્યતીતિ। ન તદ્ યાનં ક્વચિત્
22901 સ્થાસ્યતિ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ {સુભૂતે} અસ્થિતાઃ સર્વધર્માઃ। અપિ તુ {સુભૂતે}
22902 અસ્થાનં ન સ્થાનયોગેન તદ્ યાનં સ્થાસ્યતિ। તદ્ યથાપિ નામ {સુભૂતે} ધર્મ-
22903 ધાતુર્ ન {સ્થિતો નાસ્થિતઃ}। એવમ્ એવ {સુભૂતે} તત્ મહયાનં ન {સ્થિતં નાસ્થિતમ્}। તદ્ યથાપિ નામ સુભૂતે
22904 અનુત્પાદો ઽનિરોધો ઽસંક્લેશો ઽવ્યવદાનમ્ અનભિસંસ્કારો ન {સ્થિતો નાસ્થિતઃ}। એવમ્ એવ {સુભૂતે}
22905 તત્ મહાયાનં ન {સ્થિતં નાસ્થિતમ્}। તથા હિ {સુભૂતે} ધર્મધ્તુર્ ધર્મધાતુના શૂન્યઃ। તત્
22906 કસ્ય હેતોઃ। ન હિ {સુભૂતે} ધર્મધાતુસ્વભાવઃ સ્થિતો વા અસ્થિતો વા।
22907 તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ {સુભૂતે} ધર્મધાતુસ્વભાવો ધર્મધાતુસ્વભાવેન શૂન્યઃ।
22908 એવમ્ અનુત્પાદો ઽનિરોધો ઽસંક્લેશો ઽવ્યવદાનમ્ અનભિસંસ્કારો ઽનભિસંસ્કારેણ શૂન્યઃ।
22909 તત્ કસ્ય હેતોઃ। ન હિ {સુભૂતે} અનભિસંસ્કારસ્વભાવઃ સ્થિતો વા અસ્થિતો
22910 વા। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ {સુભૂતે} અનભિસંસ્કારસ્વભાવો ઽનભિસંસ્કાર-
22911 સ્વભાવેન શૂન્યઃ। એવં હિ {સુભૂતે} તદ્ યાનં ન ક્વચિત્ સ્થાસ્યતિ અસ્થિતમ્ અસ્થાનયોગેન
22912 અચાલ્યયોગેન॥ [ઇતિ ભાવનામાર્ગે પ્રથમગ્રાહ્યવિકલ્પપ્રતિપક્ષઃ॥]
22913 યત્ પુનઃ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। કસ્ તેન યાનેન નિર્યાસ્યતીતિ। ન કશ્ચિત્ તેન
22914 યાનેન નિર્યાસ્યતિ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ {સુભૂતે} યચ્ ચ તદ્ યાનં યેન ચ
22915 નિર્યાસ્યતિ યશ્ ચ નિર્યાસ્યતિ યતશ્ ચ નિર્યાસ્યતિ સર્વ એતે ધર્મા ન સંવિદ્યન્તે
22916 એવમ્ અસંવિદ્યમાનાનાં સર્વધર્માણાં કતમો ધર્મઃ કતમેન ધર્મેણ નિર્યાસ્યતિ। તત્
22917 કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ {સુભૂતે} નાત્મા ઉપલભ્યતે ન સત્ત્વો ન જીવો {{ન પોષો ન પુરુષો ન પુદ્ગલો ન મનુજો ન માનવો ન કારકો ન વેદકો ન જાનકો}} ન
22918 પશ્યક ઉપલભ્યતે આત્મનો ઽત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। એવં યાવત્
22919 પશ્યકસ્યાત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય ધર્મધાતુર્ {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। એવમ્ અનુત્પાદો {{ઽનિરોધો ઽસંક્લેશો ઽવ્યવદાનમ્}}
22920 અનભિસંસ્કારો {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। સ્કન્ધધાત્વાયતનાનિ {નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। પ્રતીત્યસમુત્પાદો {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}।
22921 દાનપારમિતા {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। એવં શીલ{પારમિતા} ક્ષાન્તિ{પારમિતા} વીર્ય{પારમિતા} ધ્યાન{પારમિતા} પ્રજ્ઞા{પારમિતા}
22922 {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। અધ્યાત્મશૂન્યતા {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}।
22923 {{યાવદ્ અભાવસ્વભાવશૂન્યતા નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। સમ્યક્પ્રહાણાનિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। ઋદ્ધિપાદા નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। ઇન્દ્રિયાણિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। બલાનિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। બોધ્યઙ્ગાનિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। માર્ગઃ નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્તયઃ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। દશતથાગતબલાનિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। ચતુર્વૈશારદ્યાનિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। ચતસ્રઃ પ્રતિસંવિદઃ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। અષ્ટાદશાવેણિકબુદ્ધધર્મા નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। અર્હન્ નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। પ્રત્યેકબુદ્ધો નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। તથાગતો નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। સ્રોતઆપત્તિફલો નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। સકૃદાગામિફલો નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। અનાગામિફલો નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। અર્હત્ત્વમ્ નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। પ્રત્યેકબોધિર્ નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। માર્ગજ્ઞતા નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય।}}
22924 સર્વાકારજ્ઞાતા {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। પ્રમુદિતા ભૂમિર્ {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। એવં વિમલા પ્રભાકરી
23001 અર્ચિષ્મતી સુદુર્જયા અભિમુખી દુરઙ્ગમા અચલા સાધુમતી ધર્મમેઘા ભૂમિ-
23002 ર્ {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। પૂર્વાન્તો {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। અપરાન્તો {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। પ્રત્યુત્પન્નો {નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}। એવમ્ અગતિર્ {નોપલભ્યતે}
23003 ગતિર્ {નોપલભ્યતે}। સ્થિતિર્ {નોપલભ્યતે} ચ્યુતિર્ {નોપલભ્યતે} ઉપપત્તિર્ {નોપલભ્યતે} હાનિર્ {નોપલભ્યતે} ઋદ્ધિર્ {નોપલભ્યતે}
23004 અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય।

23005 કસ્યાનુપલબ્ધ્યા {નોપલભ્યતે}। ધર્મધાતોર્ અનુપલબ્ધ્યા {નોપલભ્યતે}। તત્ કસ્ય હેતોઃ।
23006 ન હિ {સુભૂતે} ધર્મધાતુર્ ઉપલભ્યતે અનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે। અનુત્પાદસ્યા-
23007 નિરોધસ્યાસંક્લેશસ્ય અવ્યવદાનસ્ય અનભિસંસ્કારસ્યાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે
23008 અભિસંસ્કારઃ। સ્કન્ધધાત્વાયતનાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે સ્કન્ધધાત્વાયતનાનિ।
23009 પ્રતીત્યસમુત્પાદાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે પ્રતીત્યસમુત્પાદઃ। દાનપારમિતા-
23010 નુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે દાનપારમિતા
23011 {{શીલપારમિતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે શીલપારમિતા ક્ષાન્તિપારમિતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે ક્ષાન્તિપારમિતા વીર્યપારમિતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે વીર્યપારમિતા ધ્યાનપારમિતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે ધ્યાનપારમિતા પ્રજ્ઞાપારમિતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે પ્રજ્ઞાપારમિતા અધ્યાત્મશૂન્યતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે અધ્યાત્મશૂન્યતા બહિર્ધાશૂન્યતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે બહિર્ધાશૂન્યતા અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતા યાવત્ અભાવસ્વભાવશૂન્યતાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે અભાવસ્વભાવશૂન્યતા સ્મૃત્યુપસ્થાનાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ સમ્યક્પ્રહાણાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે સમ્યક્પ્રહાણાનિ ઋદ્ધિપાદાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે ઋદ્ધિપાદાઃ ઇન્દ્રિયાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે ઇન્દ્રિયાણિ બલાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે બલાનિ બોધ્યઙ્ગાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે બોધ્યઙ્ગાનિ માર્ગાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે માર્ગઃ અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્ત્યનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્તયઃ દશતથાગતબલાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે દશતથાગતબલાનિ ચતુર્વૈશારદ્યાનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે ચતુર્વૈશારદ્યાનિ પ્રતિસંવિદનુપલબ્ધ્યા નોપલભ્યન્તે ચતસ્રઃ પ્રતિસંવિદઃ। બુદ્ધધર્માનુપલબ્ધ્યા}}
23012 અષ્ટાદશાવેણિકા બુદ્ધધર્મા નોપલભ્યન્તે॥ [ઇતિ ભાવનામાર્ગે દ્વિતીયગ્રાહ્ય-
23013 વિકલ્પપ્રતિપક્ષઃ॥]
23014 સ્રોતઆપન્નઃ સ્રોતઆપન્નાનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે}। તત્ કસ્ય હેતોઃ। ન હિ સુભૂતે સ્રોત-
23015 આપન્ન ઉપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। એવં સકૃદાગામ્યનાગામ્યર્હન્ન્ અ-
23016 ર્હદનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે} પ્રત્યેકબુદ્ધઃ પ્રત્યેકબુદ્ધાનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે} યાવત્ તથાગતસ્ તથાગતાનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે}। તત્ કસ્ય
23017 હેતોઃ। ન હિ સુભૂતે તથાગત ઉપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય॥ [ઇતિ
23018 ભાવનામાર્ગે પ્રથમગ્રાહકવિકલ્પપ્રતિપક્ષઃ॥]
23019 સ્રોતઆપત્તિફલં સ્રોતઆપત્તિફલાનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે}। એવં સકૃદાગામિફલમ્ અના-
23020 ગામિફલમ્ અર્હત્ત્વં પ્રત્યેકબુદ્ધત્વં બોધિસત્ત્વત્વં બુદ્ધત્વં બુદ્ધાનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે}। એવં પ્રમુદિતા
23021 ભૂમિર્ ભૂમ્યનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે} {{વિમલા પ્રભાકરી અર્ચિષ્મતી સુદુર્જયા અભિમુખી દુરઙ્ગમા અચલા સાધુમતી}}
23022 ધર્મમેઘા ભૂમિર્ ભૂમ્યનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે} અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય।
23023 પુનર્ અપરં સુભૂતે દશભૂમયો ભૂમ્યનુ{પલબ્ધ્યા નોપલભ્યતે}। કતમા દશ। શુક્લવિદર્શના ભૂમિ-
23024 ર્ ગોત્રભૂમિર્ અષ્ટમકભૂમિર્ દર્શનભૂમિસ્ તનુભૂમિઃ વીતરાગભૂમિઃ કૃતાવિભૂમિઃ પ્રત્યેક-
23025 બુદ્ધભૂમિર્ બોધિસત્ત્વભૂમિર્ બુદ્ધભૂમિઃ। અધ્યાત્મશૂન્યતયા પ્રથમા ભૂમિર્ નોપલભ્યતે।
23101 બહિર્ધા{શૂન્યતયા પ્રથમા ભૂમિર્ નોપલભ્યતે}। અધ્યાત્મબહિર્ધા{શૂન્યતયા પ્રથમા ભૂમિર્ નોપલભ્યતે}। યાવદ્ અભાવસ્વભાવ{શૂન્યતયા પ્રથમા ભૂમિર્ નોપલભ્યતે}। યાવદ્ દશમી ભૂમિઃ
23102 અધ્યાત્મશૂન્યતયા દશમી ભૂમિર્ નોપલભ્યતે
23103 {{બહિર્ધાશૂન્યતયા દશમી ભૂમિર્ નોપલભ્યતે। અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતયા દશમી ભૂમિર્ નોપલભ્યતે। યાવદ્ અભાવસ્વભાવશૂન્યતયા દશમી ભૂમિર્}} નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય। અધ્યા-
23104 ત્મશૂન્યતયા સત્ત્વપરિપાકો નોપલભ્યતે
23105 {{બહિર્ધાશૂન્યતયા સત્ત્વપરિપાકો નોપલભ્યતે। અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતયા સત્ત્વપરિપાકો નોપલભ્યતે। યાવદ્ અભાવસ્વભાવશૂન્યતયા સત્ત્વપરિપાકો નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્}} ઉપાદાય। અધ્યાત્મશૂન્યતયા બુદ્ધક્ષેત્ર-
23106 પરિશુદ્ધિર્ નોપલભ્યતે {{બહિર્ધાશૂન્યતયા બુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધિર્ નોપલભ્યતે। અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતયા બુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધિર્ નોપલભ્યતે। યાવદ્ અભાવસ્વભાવશૂન્યતયા બુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધિર્ નોપલભ્યતે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}}।
23107 અધ્યાત્મશૂન્યતયા પઞ્ચચક્ષૂંષિ નોપલભ્યન્તે
23108 {{બહિર્ધાશૂન્યતયા પઞ્ચચક્ષૂંષિ નોપલભ્યન્તે। અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતયા પઞ્ચચક્ષૂંષિ નોપલભ્યન્તે। યાવદ્ અભાવસ્વભાવશૂન્યતયા પઞ્ચચક્ષૂંષિ નોપલભ્યન્તે અત્યન્તવિશુદ્ધિતામ્ ઉપાદાય}}। એવં હિ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વો ઽનુપલમ્ભયોગેન સર્વ-
23109 ધર્માણાં મહાયાનેન સર્વાકારજ્ઞતાયાં નિર્યાસ્યતિ॥ [ઇતિ ભાવનામાર્ગે દ્વિતીય-
23110 ગ્રાહકવિકલ્પપ્રતિપક્ષઃ॥] [ઇત્ય્ ઉક્તા સમ્ભારપ્રતિપત્તિઃ॥]
23111 અથ ખલ્વ્ આયુષ્માન્ સુભૂતિર્ ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્। મહાયાનં મહાયાન-
23112 મ્ ઇતીદં ભગવન્ન્ ઉચ્યતે। સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ તેનોચ્યતે
23113 મહાયાનમ્ ઇતિ। આકાશસમં તદ્ યાનમ્। તદ્ યથાપિ નામ ભગવન્ન્ આકાશે
23114 ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનમ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। એવમ્ એવ
23115 ભગવન્ન્ અસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્
23116 અવકાશઃ। એવં હિ ભગવન્ન્ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્। તદ્ {યથાપિ નામ ભગવન્ન્} આકાશસ્ય
23117 નાપ્ય્ આગમો દૃશ્યતે ન નિર્ગમો ન સ્થાનં દૃશ્યતે। એવમ્ {એવાસ્ય ભગવન્ મહાયાનસ્ય} {{નાપ્ય્ આગમો દૃશ્યતે ન નિર્ગમો}} ન સ્થાન-
23118 મ્ ઉપલભ્યતે। તદ્ {યથાપિ નામ ભગવન્ન્} આકાશસ્ય નાપિ પૂર્વાન્ત ઉપલભ્યતે નાપરાન્ત ઉપ-
23119 લભ્યતે ન મધ્ય ઉપલભ્યતે અધ્વસમતામ્ ઉપાદાય। એવમ્ {એવાસ્ય ભગવન્ મહાયાનસ્ય} {{નાપિ પૂર્વાન્ત ઉપલભ્યતે નાપરાન્ત ઉપલભ્યતે ન મધ્ય ઉપલભ્યતે અધ્વસમતામ્}}

23120 ઉપાદાય। એવમ્ ઇદં ભગવન્ મહાયાનં મહાયાનમ્ ઇત્ય્ ઉચ્યતે। ભગવાન્ આહ।
23121 એવમ્ એતત્ {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્। યદ્ ઇમાઃ ષડ્ પારમિતા દાન-
23201 પારમિતા {{શીલપારમિતા ક્ષાન્તિપારમિતા વીર્યપારમિતા ધ્યાનપારમિતા}} પ્રજ્ઞાપારમિતા ઇદં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।
23202 પુનર્ અપરં {સુભૂતે} {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનં યદ્ ઉત સર્વધારણીમુખાનિ સર્વસમાધિ-
23203 મુખાનિ શૂરંગમઃ સમાધિર્ વિસ્તરેણ કાર્યઃ યાવદ્ અસઙ્ગાકાશવિમુક્તિનિરુપલેપઃ
23204 સમાધિઃ। ઇદં {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્}। પુનર્ {અપરં સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} યદ્ ઉત અધ્યાત્મશૂન્યતા બહિધાશૂન્યતા
23205 અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતા યાવદ્ અભાવસ્વભાવશૂન્યતા ઇદં {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।} પુનર્ {અપરં સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્} યદ્ ઉત
23206 ચત્વારિ સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ ચત્વારિ સમ્યક્પ્રહાણાનિ {{ચતુર ઋદ્ધિપાદાન્ પઞ્ચેન્દ્રિયાણિ પઞ્ચ બલાનિ સપ્ત બોધ્યઙ્ગાનિ આર્યાષ્ટાંગમાર્ગા ચતસ્રઃ પ્રતિસંવિદશ્ ચત્વારિ વૈશારદ્યાનિ ષડભિજ્ઞા દશતથાગતબલાનિ}} અષ્ટાદશાવેણિકા
23207 બુદ્ધધર્મા ઇદં {સુભૂતે બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મહાયાનમ્।}
23208 યત્ પુનઃ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય તદ્ યાનં
23209 નિર્યાસ્યતીતિ। કતમશ્ ચ સદેવમાનુષાસુરો લોકો યદ્ ઉત કામધાતૂ
23210 રૂપધાતુર્ આરૂપ્યધાતુઃ। સચેત્ સુભૂતે કામધાતુસ્ તથતા અવિતથતા અનન્ય-
23211 તથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી
23212 ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય
23213 નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે કામધાતુઃ કલ્પિતો વિઠપિતઃ સન્દર્શિતો ઽ-
23214 યથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં
23215 મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।
23216 {{સચેત્ સુભૂતે રૂપધાતુસ્ તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે રૂપધાતુઃ કલ્પિતો વિઠપિતઃ સન્દર્શિતો ઽયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે આરૂપ્યધાતુસ્ તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે આરૂપ્યધાતુઃ કલ્પિતો વિઠપિતઃ સન્દર્શિતો ઽયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ}}।

23217 {{સચેત્ સુભૂતે રૂપં તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે રૂપં કલ્પિતં વિઠપિતં સન્દર્શિતમ્ અયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। એવં વેદના સંજ્ઞા સંસ્કારાઃ। સચેત્ સુભૂતે વિજ્ઞાનં તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે વિજ્ઞાનં કલ્પિતં વિઠપિતં સન્દર્શિતમ્ અયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે ચક્ષુઃ તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ચક્ષુઃ કલ્પિતં વિઠપિતં સન્દર્શિતમ્ અયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। એવં શ્રોત્રં ઘ્રાણં જિહ્વા કાયઃ। સચેત્ સુભૂતે મનઃ તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે મનઃ કલ્પિતં વિઠપિતં સન્દર્શિતમ્ અયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે રૂપં તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે રૂપં કલ્પિતં વિઠપિતં સન્દર્શિતમ્ અયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। એવં શબ્દો ગન્ધો રસઃ સ્પ્રષ્ટવ્યમ્। સચેત્ સુભૂતે ધર્મઃ તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ધર્મઃ કલ્પિતો વિઠપિતઃ સન્દર્શિતો ઽયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે ચક્ષુર્વિજ્ઞાનં તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ચક્ષુર્વિજ્ઞાનં કલ્પિતં વિઠપિતં સન્દર્શિતમ્ અયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। એવં શ્રોત્રવિજ્ઞાનં ઘ્રાણવિજ્ઞાનં જિહ્વાવિજ્ઞાનં કાયવિજ્ઞાનં। સચેત્ સુભૂતે મનોવિજ્ઞાનં તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે મનોવિજ્ઞાનં કલ્પિતં વિઠપિતં સન્દર્શિતમ્ અયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે ચક્ષ્ઃસંસ્પર્શઃ તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ચક્ષુઃસંસ્પર્શઃ કલ્પિતો વિઠપિતઃ સન્દર્શિતો ઽયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। એવં શ્રોત્રસંસ્પર્શઃ ઘ્રાણસંસ્પર્શઃ જિહ્વાસંસ્પર્શઃ કાયસંસ્પર્શઃ। સચેત્ સુભૂતે મનઃસંસ્પર્શઃ તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે મનઃસંસ્પર્શઃ કલ્પિતો વિઠપિતઃ સન્દર્શિતો ઽયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}}
23218 {{સચેત્ સુભૂતે ચક્ષુઃસંસ્પર્શજા વેદના તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ચક્ષુઃસંસ્પર્શજા વેદના કલ્પિતા વિઠપિતા સન્દર્શિતા ઽયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। એવં શ્રોત્રસંસ્પર્શજા વેદના ઘ્રાણસંસ્પર્શજા વેદના જિહ્વાસંસ્પર્શજા વેદના કાયસંસ્પર્શજા વેદના। સચેત્ સુભૂતે મનઃસંસ્પર્શજા વેદના તથતા અવિતથતા અનન્યતથતા અવિપરીતં ભૂતં તત્ત્વં યથાવન્ નિત્યો ધ્રુવઃ શાશ્વતો ઽવિપરિણામધર્મી ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિરયાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે મનઃસંસ્પર્શજા વેદના કલ્પિતા વિઠપિતા સન્દર્શિતા ઽયથાવત્ સર્વમ્ અનિત્યમ્ અધ્રુવમ્ અશાશ્વતં વિપરિણામધર્મિ અભાવસ્ તસ્માદ્ ઇદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ}}।
23219 સચેત્ સુભૂતે ધર્મધાતુર્ ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષા-
23220 સુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ધર્મધાતુર્ અભાવો ન ભાવ-
23221 સ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। એવં તથતા
23222 ભૂતકોટિઃ સચેત્ સુભૂતે અચિન્ત્યધાતુર્ ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો {{નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે અચિન્ત્યધાતુર્ અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}}

23301 {{સચેત્ સુભૂતે દાનપારમિતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે દાનપારમિતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે શીલપારમિતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે શીલપારમિતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે ક્ષાન્તિપારમિતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ક્ષાન્તિપારમિતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે વીર્યપારમિતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે વીર્યપારમિતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે ધ્યાનપારમિતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ધ્યાનપારમિતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે પ્રજ્ઞાપારમિતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે પ્રજ્ઞાપારમિતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે અધ્યાત્મશૂન્યતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે અધ્યાત્મશૂન્યતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે બહિર્ધાશૂન્યતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે બહિર્ધાશૂન્યતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। સચેત્ સુભૂતે અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ। યાબત્ સચેત્ સુભૂતે અભાવસ્વભાવશૂન્યતા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે અભાવસ્વભાવશૂન્યતા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}}
23302 {{સચેત્ સુભૂતે સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ}}। એવં ચત્વારિ સમ્યકપ્રહાણાનિ ચત્વાર ઋદ્ધિપાદાઃ પઞ્ચેન્દ્રિયાણિ
23303 પઞ્ચબલાનિ સપ્ત બોધ્યઙ્ગાનિ। સચેત્ સુભૂતે આર્યાષ્ટાઙ્ગમાર્ગો ભાવો {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે આર્યાષ્ટાઙ્ગમાર્ગો ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}}
23304 સચેત્ સુભૂતે અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્ત્યો ભાવો {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્ત્યો ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}}
23305 એવં દશબલાનિ ચત્વારિ વૈશારદ્યાનિ ચતસ્રઃ પ્રતિસંવિદઃ સચેત્
23306 સુભૂતે અષ્ટાદશાવેણિકા બુદ્ધધર્મા ભાવઃ {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે અષ્ટાદશાવેણિકા બુદ્ધધર્મા ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}} [ઇતિ અગ્રહતા-
23307 નિર્યાણમ્॥]
23308 સચેત્ સુભૂતે ગોત્રભૂધર્મા ભાવો {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ગોત્રભૂધર્મા ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}} સચેત્ સુભૂતે
23309 અષ્ટમકધર્મા ભાવો {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે અષ્ટમકધર્મા ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}} એવં સ્રોતઆપન્નધર્માઃ સકૃદા-
23310 ગામિધર્મા અનાગામિધર્મા અર્હદ્ધર્માઃ પ્રત્યેકબુદ્ધધર્મા બોધિસત્ત્વધર્માઃ। સચેત્
23311 સુભૂતે બુદ્ધધર્મા ભાવો {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે બુદ્ધધર્મા ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}} સચેત્ સુભૂતે ગોત્રભૂમિર્ ભાવો
23312 {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ગોત્રભૂમિર્ અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}} એવમ્ અષ્ટમકઃ સ્રોતઆપન્નઃ સકૃદાગામ્યનાગામ્યર્હત્-
23313 પ્રત્યેકબુદ્ધબોધિસત્ત્વઃ। સચેત્ સુભૂતે બુદ્ધો ભાવો {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે બુદ્ધો ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}} સચેત્
23314 સુભૂતે માનુષાસુરલોકો ભાવો {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે માનુષાસુરલોકો ઽભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}} [ઇતિ પ્રહાણનિર્યાણમ્॥]
23315 સચેત્ સુભૂતે પ્રથમચિત્તોત્પાદમ્ ઉપાદાય {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય યાવદ્ આ બોધિ-
23316 મણ્ડાદ્ એતસ્મિન્ન્ અન્તરે યે ચિત્તોત્પાદાસ્ તે ભાવઃ {{ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવેદં મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે ચિત્તોત્પાદા અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ મહાયાનં સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।}}

23317 સચેત્ સુભૂતે {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય વજ્રોપમં જ્ઞાનં ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો
23318 નૈવ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ સર્વવાસનાનુસન્ધિક્લેશાન્ ભાવાન્ વિદિત્વા સર્વાકારવરો-
23319 પેતં સર્વજ્ઞજ્ઞાનમ્ અનુપ્રાપ્નુયાત્। યસ્માત્ સુભૂતે {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય વજ્રોપમં
23401 જ્ઞાનમ્ અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માદ્ {બોધિસત્ત્વો} મહાસત્ત્વઃ સર્વવાસનાનુસન્ધિક્લેશાન્ અ-
23402 ભાવાન્ ઇતિ વિદિત્વા સર્વાકારવરોપેતં સર્વજ્ઞજ્ઞાનમ્ અનુપ્રાપ્નોતિ। એવં મહાયાનં
23403 સદેવમાનુષાસુરં લોકમ્ અભિભૂય નિર્યાસ્યતિ।
23404 સચેત્ સુભૂતે તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય દ્વાત્રિંશત્ મહાપુરુષ-
23405 લક્ષણાનિ ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવ તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સંબુદ્ધાઃ સદેવ-
23406 માનુષાસુરં લોકં તેજસા ચ શ્રિયા ચાભ્યભવિષ્યત્। યસ્માત્ {{સુભૂતે તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય દ્વાત્રિંશત્ મહાપુરુષલક્ષણાન્ય્ અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સંબુદ્ધાઃ સદેવમાનુષાસુરં લોકં તેજસા ચ શ્રિયા}} અભિ-
23407 ભવન્તિ।
23408 સચેત્ સુભૂતે તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો ગઙ્ગાનદીવાલુકોપમાન્ લોક-
23409 ધાતૂન્ અવભાસેનાસ્ફારિષ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ {સુભૂતે} {{તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય અવભાસો ઽભાવો ન ભાવસ્}} {{તસ્માત્ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો ગઙ્ગાનદીવાલુકોપમાન્ લોકધાતૂન્ અવભાસેન}} સ્ફારતિ।
23410 સચેત્ સુભૂતે તથાગતસ્ય ષષ્ઠ્યઙ્ગોપેતઃ સ્વરો ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવ
23411 તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો દશસુ દિક્ષુ અપ્રમેયાસંખ્યેયાન્ લોકધાતૂન્ સ્વરેણા-
23412 ભિવ્યજ્ઞાપયિષ્યત્। યસ્માત્ તર્હિ {{સુભૂતે તથાગતસ્ય ષષ્ઠ્યઙ્ગોપેતઃ સ્વરો અભાવો ન ભાવસ્ તસ્માત્ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો દશસુ દિક્ષુ અપ્રમેયાસંખ્યેયાન્ લોકધાતૂન્ સ્વરેણ}} અભિવિજ્ઞાપયતિ।
23413 સચેત્ સુભૂતે તથાગતસ્ય ત્રિપરિવર્તં દ્વાદશાકારધર્મચક્રં ભાવો
23414 ભવિષ્યન્ નાભાવો નૈવ તથાગતસ્ ત્રિપરિવર્તદ્વાદશાકારં ધર્મચક્રં પ્રાવર્તયિષ્યત્
23415 અપ્રવર્તનીયં શ્રમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેણ વા બ્રહ્મણા વા કેન-
23416 ચિદ્ વા પુનર્ લોકે સહ ધર્મેણ। યસ્માત્ તર્હિ {{સુભૂતે તથાગતસ્ય ત્રિપરિવર્તં દ્વાદશાકારધર્મચક્રમ્ અભાવો ન ભાવો તસ્માત્ ત્રિપરિવર્તદ્વાદશાકારં ધર્મચક્રં અપ્રવર્તનીયં શ્રમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેણ વા બ્રહ્મણા વા કેનચિદ્ વા પુનર્ લોકે સહ ધર્મેણ}} તથાગતેન પ્રવર્તિતમ્।
23417 સચેત્ સુભૂતે સત્ત્વા ભાવો ભવિષ્યન્ નાભાવો યેષાં કૃતશસ્ તથાગતેન
23418 ધર્મચક્રં પ્રવર્તિતં નૈવ તે સત્ત્વા અનુપધિશેષનિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વાસ્યત્ ય-
23419 સ્માત્ તર્હિ {{સત્ત્વા અભાવો ન ભાવો યેષાં કૃતશસ્ તથાગતેન ધર્મચક્રં પ્રવર્તિતં તસ્માત્ તે સત્ત્વા અનુપધિશેષનિર્વાણધાતૌ}} પરિનિર્વાસ્યન્તિ॥ [ઇત્ય્ અધિગમનિર્યાણમ્ ઇતિ ત્રિવિધમ્ ઉદ્દેશ-
23420 નિર્યાણમ્॥]
23421 યત્ પુનઃ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ। એવમ્ એતત્
23422 સુભૂતે એવમ્ એતત્ આકાશસમં તદ્ યાનમ્। યથાકાશસ્ય ન પૂર્વા દિક્ પ્રજ્ઞાયતે
23423 ન દક્ષિણા ન પશ્ચિમા નોત્તરા ન વિદિશો નાધો નોર્ધ્વા દિક્ પ્રજ્ઞાયતે એવમ્ એવ
23501 સુભૂતે તસ્ય યાનસ્ય ન પૂર્વા {{દિક્ પ્રજ્ઞાયતે ન દક્ષિણા ન પશ્ચિમા નોત્તરા ન વિદિશો નાધો નોર્ધ્વા દિક્ પ્રજ્ઞાયતે}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ યથાપિ નામ સુભૂતે
23502 આકાશં ન દીર્ઘં ન હ્રસ્વં ન વૃત્તં ન ચતુરસ્રં ન સમં ન વિષમં ન નીલં ન
23503 પીતં ન લોહિતં નાવદાતં ન મઞ્જિષ્ઠં ન સ્ફટિકરજતવર્ણમ્। એવમ્ એવ સુભૂએ
23504 તત્ મહાયાનં ન દીર્ઘં {{ન હ્રસ્વં ન વૃત્તં ન ચતુરસ્રં ન સમં ન વિષમં ન નીલં ન પીતં ન લોહિતં નાવદાતં ન મઞ્જિષ્ઠં ન સ્ફટિકરજતવર્ણમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ યથાપિ નામ સુભૂતે
23505 આકાશં નાતીતં નાનાગતં ન પ્રત્યુત્પન્નમ્। એવમ્ એવ સુભૂતે તત્ મહાયાનં
23506 નાતીતં {{નાનાગતં ન પ્રત્યુત્પન્નમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ યથાપિ નામ સુભૂતે આકાશસ્ય ન હાનિઃ
23507 ન વૃદ્ધિર્ એવમ્ એવ સુભૂતે તસ્ય મહાયાનસ્ય ન હાનિઃ {{ન વૃદ્ધિઃ।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}।
23508 તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશસ્ય ન સંક્લેશો ન વ્યવદાનમ્। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તસ્ય મહાયાનસ્ય ન સંક્લેશો ન વ્યવદાનમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ।} તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે}
23509 આકાશસ્ય નોત્પાદો ન નિરોધો ન સ્થિતિન વિષ્ઠિતિર્ ન સ્થિતેર્ અન્યથાત્વમ્।
23510 એવમ્ એવ {{સુભૂતે તસ્ય મહાયાનસ્ય નોત્પાદો ન નિરોધો ન સ્થિતિન વિષ્ઠિતિર્ ન સ્થિતેર્ અન્યથાત્વમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન કુશલં નાકુશલં ન વ્યાકૃતં નાવ્યાકૃતમ્।
23511 એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન કુશલં નાકુશલં ન વ્યાકૃતં નાવ્યાકૃતમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન દૃષ્ટં ન શ્રુતં ન મતં ન વિજ્ઞાતમ્। એવમ્ એવ
23512 {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન દૃષ્ટં ન શ્રુતં ન મતં ન વિજ્ઞાતમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન જ્ઞેયં નાજ્ઞેયં ન પરિજ્ઞેયં ન પરિજ્ઞાતવ્યં ન
23513 પ્રહાતવ્યં ન સાક્ષાત્કર્તવ્યં ન ભાવયિતવ્યમ્। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન જ્ઞેયં નાજ્ઞેયં ન પરિજ્ઞેયં ન પરિજ્ઞાતવ્યં ન પ્રહાતવ્યં ન સાક્ષાત્કર્તવ્યં ન ભાવયિતવ્યમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે}
23514 આકાશં ન વિપાકો ન વિપાકધર્મિ। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન વિપાકો ન વિપાકધર્મિ।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન કામ-

23515 ધાતુપર્યાપન્નં ન રૂપધાતુપર્યાપન્નં નારૂપ્યધાતુપર્યાપન્નમ્। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન કામધાતુપર્યાપન્નં ન રૂપધાતુપર્યાપન્નં નારૂપ્યધાતુપર્યાપન્નમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}।
23516 તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન પ્રથમચિત્તોત્પાદો ન દ્વિતીયો ન તૃતીયો ન ચતુર્થો ન પઞ્ચમો
23517 ન ષષ્ઠો ન સપ્તમો નાષ્ટમો ન નવમો ન દશમશ્ ચિત્તોત્પાદઃ। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન પ્રથમચિત્તોત્પાદો ન દ્વિતીયો ન તૃતીયો ન ચતુર્થો ન પઞ્ચમો ન ષષ્ઠો ન સપ્તમો નાષ્ટમો ન નવમો ન દશમશ્ ચિત્તોત્પાદઃ।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}।
23518 તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશે ન શુક્લવિદર્શનાબૂમિર્ ન ગોત્રભૂમિર્ નાષ્ટમકભૂમિર્ ન દર્શનભૂમિર્ ન
23519 તનુભૂમિર્ ન વીતરાગભૂમિર્ ન કૃતાવિભૂમિઃ। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને ન શુક્લવિદર્શનાબૂમિર્ ન ગોત્રભૂમિર્ નાષ્ટમકભૂમિર્ ન દર્શનભૂમિર્ ન તનુભૂમિર્ ન વીતરાગભૂમિર્ ન કૃતાવિભૂમિઃ।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશે ન
23520 સ્રોતઆપત્તિફલં ન સકૃદાગામિફલં નાનાગામિફલં નાર્હત્ત્વં ન પ્રત્યેકબુદ્ધત્વં
23521 ન બુદ્ધત્વમ્। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને ન સ્રોતઆપત્તિફલં ન સકૃદાગામિફલં નાનાગામિફલં નાર્હત્ત્વં ન પ્રત્યેકબુદ્ધત્વં ન બુદ્ધત્વમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશે ન શ્રાવકભૂમિર્ ન પ્રત્યેકબુદ્ધ-
23522 ભૂમિર્ ન સમ્યક્સંબુદ્ધભૂમિઃ। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને ન શ્રાવકભૂમિર્ ન પ્રત્યેકબુદ્ધભૂમિર્ ન સમ્યક્સંબુદ્ધભૂમિઃ।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન રૂપિ નારૂપિ
23601 ન સનિદર્શનં નાનિદર્શનં ન સપ્રતિઘં નાપ્રતિઘં ન સંયુક્તં ન વિસંયુક્તમ્। એવમ્ એવ
23602 {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન રૂપિ નારૂપિ ન સનિદર્શનં નાનિદર્શનં ન સપ્રતિઘં નાપ્રતિઘં ન સંયુક્તં ન વિસંયુક્તમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન નિત્યં નાનિત્યં ન સુખં ન દુઃખં નાત્મા નાનાત્મા
23603 ન શાન્તં નાશાન્તં। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન નિત્યં નાનિત્યં ન સુખં ન દુઃખં નાત્મા નાનાત્મા ન શાન્તં નાશાન્તં।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન શૂન્યં નાશૂન્યં ન
23604 નિમિત્તં નાનિમિત્તં ન પ્રણિહિતં નાપ્રણિહિતમ્। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન શૂન્યં નાશૂન્યં ન નિમિત્તં નાનિમિત્તં ન પ્રણિહિતં નાપ્રણિહિતમ્।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં
23605 ન વિવિક્તં નાવિવિક્તં નાલોકો નાન્ધકારઃ। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન વિવિક્તં નાવિવિક્તં નાલોકો નાન્ધકારઃ।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં
23606 ન લભ્યતે નોપલભ્યતે। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન લભ્યતે નોપલભ્યતે।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}। તદ્ {યથાપિ નામ સુભૂતે} આકાશં ન પ્રવ્યાહારો
23607 નાપ્રવ્યાહારઃ। એવમ્ એવ {{સુભૂતે તદ્ મહાયાનં ન પ્રવ્યાહારો નાપ્રવ્યાહારઃ।}} {તેનોચ્યતે આકાશસમં તદ્ યાનમ્ ઇતિ}॥ [ઇતિ સમતાનિર્યાણમ્॥]
23608 યત્ પુનઃ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। યથાકાશે ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં
23609 સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। એવમ્ એવ તસ્મિન્ મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિ-
23610 માણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશ ઇતિ। એવમ્ એતત્ સુભૂતે એવમ્ એતત્। યથા
23611 {{આકાશે ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। એવમ્ એવ તસ્મિન્ મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્}} અવકાશ ઇતિ। તત્ કસ્ય હેતોઃ।
23612 સત્ત્વાસત્તયા હિ સુભૂતે આકાશાસત્તા વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહા-
23613 યાનાસત્તા વેદિતવ્યા। અનેનાપિ સુભૂતે પર્યાયેણ તસ્મિન્ મહાયાને ઽપ્રમેયા-
23614 ણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ
23615 સુભૂતે યે ચ સત્ત્વા યચ્ ચાકાશં યચ્ ચ મહાયાનં સર્વમ્ એતન્ નોપલભ્યતે।
23616 પુનર્ અપરં સુભૂતે સત્ત્વાસત્તયા આકાશાસત્તા વેદિતવ્યા આકાશાસત્તયા
23617 મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસત્તા વેદિતવ્યા। એવં
23618 હિ સુભૂતે તસ્મિન્ {{મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ}}। તથા હિ સુભૂતે યે ચ સત્ત્વા યચ્ ચાકાશં યચ્ ચ
23619 મહાયાનં યચ્ ચાપ્રમેયં સર્વમ્ એવં નોપલભ્યતે।
23620 પુનર્ અપરં સુભૂતે સત્ત્વાસત્તયા આકાશાસત્તા
23621 {{વેદિતવ્યા આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અસંખ્યેયાસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તથા હિ સુભૂતે યે ચ સત્ત્વા યચ્ ચાકાશં યચ્ ચ મહાયાનં યચ્ ચાસંખ્યેયં સર્વમ્ એવં}} નોપલભ્યતે।
23701 પુનર્ અપરં સુભૂતે સત્ત્વાસત્તયા તથાગતાસત્તા વેદિતવ્યા તથાગતાસત્તયાં
23702 {{અપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તથા હિ સુભૂતે યે ચ સત્ત્વા યચ્ ચાકાશં યચ્ ચ મહાયાનં યચ્ ચાપરિમાણં સર્વમ્ એવં નોપલભ્યતે}}।
23703 પુનર્ અપરં {{સુભૂતે સત્ત્વાસત્તયા આકાશાસત્તા વેદિતવ્યા આકાશાસત્તયા}} મહાયાનાસત્તા
23704 વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અસંસ્કૃતાસત્તા વેદિતવ્યા અસંસ્કૃતાસત્તયાપ્રમેયા-
23705 સત્તા વેદિતવ્યા અપ્રમેયાસત્તયા અસંખ્યેયાસત્તા વેદિતવ્યા અસંખ્યેયાસત્તયા
23706 અપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા અપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં
23707 હિ સુભૂતે તસ્મિન્ {{મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ।}} તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યે ચ સત્ત્વા યશ્ ચ
23708 તથાગતો યચ્ ચાકાશં યચ્ ચ મહાયાનં યચ્ ચાસંસ્કૃતં યચ્ ચાપ્રમેયં યચ્ ચાસંખ્યેયં
23709 યચ્ ચાપરિમાણં યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।
23710 પુનર્ અપરં સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા સત્ત્વજીવપોષપુરુષપુદ્ગલમનુજમાનવ-
23711 કારકવેદકજાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા। જાનકપશ્યકાસત્તયા ભૂતકોટ્યસત્તા

23712 વેદિતવ્યા। ભૂતકોટ્યસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા।
23713 અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ {સુભૂતે} તસ્મિન્
23714 {{મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ।}} તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યશ્ ચ યાવજ્ જાનકપશ્યકો યા ચ
23715 ભૂતકોટિઃ યચ્ ચાપ્રમેયમ્ અસંખ્યેયમ્ અપરિમાણં યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।
23716 પુનર્ અપરં સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિ-
23717 તવ્યા। યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા અચિન્ત્યધાત્વસત્તા વેદિતવ્યા। અચિન્ત્ય-
23718 ધાત્વસત્તયા રૂપસ્કન્ધાસત્તા વેદિતવ્યા। રૂપસ્કન્ધાસત્તયા વેદના-
23719 {{સ્કન્ધાસત્તા વેદિતવ્યા। વેદનાસ્કન્ધસત્તયા સંજ્ઞાસ્કન્ધાસત્તા વેદિતવ્યા। સંજ્ઞાસ્કન્ધાસત્તયા સંસ્કારસ્કન્ધાસત્તા વેદિતવ્યા। સંસ્કારસ્કન્ધાસત્તયા}} વિજ્ઞાનસ્કન્ધાસત્તા વેદિતવ્યા। વિજ્ઞાનસ્કન્ધાસત્તયા આકાશાસત્તા
23720 વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્ર-
23721 મેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયારિમાણાસત્તયા
23722 સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ {{મહાયાને ઽપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ।}} તત્ કસ્ય હેતોઃ।
23723 તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।
23801 પુનર્ અપરં સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા।
23802 યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા ચક્ષુરસત્તા વેદિતવ્યા। ચક્ષુરસત્તયા શ્રોત્રઘ્રાણ-
23803 જિહ્વાકાયમનો ઽસત્તા વેદિતવ્યા। મનો ઽસત્તયા આકાશાસત્તા વેદિતવ્યા।
23804 આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયા-
23805 પરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા
23806 વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં
23807 સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે
23808 ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।
23809 પુનર્ અપરં {{સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા। યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા}}
23810 દાનપારમિતાસત્તા વેદિતવ્યા દાનપારમિતાસત્તયા શીલ{{પારમિતાસત્તા વેદિતવ્યા શીલપારમિતાસત્તયા}} ક્ષાન્તિ{{પારમિતાસત્તા વેદિતવ્યા ક્ષાન્તિપારમિતાસત્તયા}} વીર્ય{{પારમિતાસત્તા વેદિતવ્યા વીર્યપારમિતાસત્તયા}}
23811 ધ્યાન{{પારમિતાસત્તા વેદિતવ્યા ધ્યાનપારમિતાસત્તયા}} પ્રજ્ઞાપારમિતાસત્તા વેદિતવ્યા। પ્રજ્ઞાપારમિતાસત્તયા આકાશાસત્તા
23812 {{વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।}}
23813 પુનર્ અપરં {{સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા। યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા}}
23814 અધ્યાત્મશૂન્યતા બહિર્ધાશૂન્યતા અધ્યાત્મબહિર્ધાશૂન્યતા યાવદ્ અભાવસ્વભાવ-
23815 શૂન્યતાસત્તા વેદિતવ્યા। અભાવસ્વભાવશૂન્યતાસત્તયા આકાશાસત્તા {{વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।}}
23816 પુનર્ અપરં {{સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા। યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા}}
23817 સ્મૃત્યુપસ્થાનાસત્તા વેદિતવ્યા સ્મૃત્યુપસ્થાનાસત્તયા સમ્યક્પ્રહાણાસત્તા
23818 વેદિતવ્યા સમ્યક્પ્રહાણાસત્તયા ઋદ્ધિપાદાસત્તા વેદિતવ્યા।
23819 {{ઋદ્ધિપાદાસત્તયા ઇન્દ્રિયાસત્તા વેદિતવ્યા ઇન્દ્રિયાસત્તયા બલાસત્તા વેદિતવ્યા બલાસત્તયા બોધ્યઙ્ગાસત્તા વેદિતવ્યા બોધ્યઙ્ગાસત્તયા માર્ગાસત્તા વેદિતવ્યા માર્ગાસત્તયા વૈશારદ્યાસત્તા વેદિતવ્યા વૈશારદ્યાસત્તયા પ્રતિસંવિદાસત્તા વેદિતવ્યા પ્રતિસંવિદાસત્તયા પારમિતાસત્તા વેદિતવ્યા પારમિતાસત્તયા તથાગતબલાસત્તા વેદિતવ્યા તથાગતબલાસત્તયા આવેણિકબુદ્ધધર્માસત્તા વેદિતવ્યા}}
23820 આવેણિકબુદ્ધધર્માસત્તયા આકાશાસત્તા {{વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।}}
23821 પુનર્ અપરં {{સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા। યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા}} ગોત્રભૂમ્યસત્તા વેદિતવ્યા। ગોત્રભૂમ્યસત્તયા
23822 અષ્ટમકભૂમ્યસત્તા વેદિતવ્યા
23823 {{અષ્ટમકભૂમ્યસત્તયા દર્શનભૂમ્યસત્તા વેદિતવ્યા દર્શનભૂમ્યસત્તયા તનુભૂમ્યસત્તા વેદિતવ્યા તનુભૂમ્યસત્તયા વીતરાગભૂમ્યસત્તા વેદિતવ્યા વીતરાગભૂમ્યસત્તયા કૃતાવિભૂમ્યસત્તા વેદિતવ્યા}} કૃતાવિભૂમ્યસત્તયા
23824 આકાશાસત્તા {{વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।}}
23901 પુનર્ અપરં {{સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા। યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા}} સ્રોતઆપન્નાસત્તા વેદિતવ્યા સ્રોતઆપન્ના-
23902 સત્તયા સકૃદાગામ્યસત્તા વેદિતવ્યા {{સકૃદાગામ્યસત્તયા અનાગામ્યસત્તા વેદિતવ્યા અનાગામ્યસત્તયા અર્હદસત્તા વેદિતવ્યા અર્હદસત્તયા પ્રત્યેકબુદ્ધાસત્તા વેદિતવ્યા}}
23903 પ્રત્યેકબુદ્ધાસત્તયા આકાશાસત્તા {{વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।}}

23904 પુનર્ અપરં {{સુભૂતે આત્મસત્ત્વાસત્તયા યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તા વેદિતવ્યા। યાવજ્ જાનકપશ્યકાસત્તયા}} શ્રાવકયાનાસત્તા વેદિતવ્યા શ્રાવકયાનાસત્તયા

23905 પ્રત્યેકબુદ્ધયાનાસત્તા વેદિતવ્યા પ્રત્યેકબુદ્ધયાનાસત્તયા તથાગતાસત્તા વેદિતવ્યા
23906 તથાગતાસત્તયા સર્વાકારજ્ઞતાસત્તા વેદિતવ્યા। સર્વાકારજ્ઞતાસત્તયા આકાશા-
23907 સત્તા {{વેદિતવ્યા। આકાશાસત્તયા મહાયાનાસત્તા વેદિતવ્યા। મહાયાનાસત્તયા અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તા વેદિતવ્યા। અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણાસત્તયા સર્વધર્માસત્તા વેદિતવ્યા। એવં હિ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે યશ્ ચાત્મા યાવદ્ યે ચ સર્વધર્માઃ સર્વ એતે નોપલભ્યન્તે।}}
23908 તદ્ યથાપિ નામ સુભૂતે નિર્વાણધાતાવ્ અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિ-
23909 માણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ। એવમ્ એવ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને {અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ}। તદ્
23910 યથાપિ નામ સુભૂતે આકાશે {અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ}। એવમ્ એવ સુભૂતે તસ્મિન્ મહાયાને {અપ્રમેયાણામ્ અસંખ્યેયાનામ્ અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામ્ અવકાશઃ}॥
23911 [ઇતિ સત્ત્વાર્થનિર્યાણમ્॥]
23912 યદ્ અપિ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। નાપિ તસ્ય મહાયાનસ્ય આગતિર્ દૃશ્યતે નાપિ
23913 ગતિર્ ન સ્થાનં દૃશ્યત ઇતિ। એવમ્ એતત્ સુભૂતે તસ્ય મહાયાનસ્યાગતિર્ ન દૃશ્યતે
23914 નાપિ ગતિર્ ન સ્થાનં દૃશ્યતે। તત્ કસ્ય હેતોઃ। અચલા હિ સુભૂતે સર્વધર્માસ્ તે
23915 ન ક્વચિદ્ ગચ્છન્તિ ન કુતશ્ચિદ્ આગચ્છન્તિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠન્તિ। તત્ કસ્ય
23916 હેતોઃ। ન હિ સુભૂતે રૂપસ્ય પ્રકૃતિઃ કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન
23917 ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। વેદનાયાઃ સંજ્ઞાયાઃ સંસ્કારાણામ્। ન હિ સુભૂતે વિજ્ઞાનસ્ય
23918 પ્રકૃતિઃ કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ।
23919 {{ન હિ સુભૂતે રૂપસ્ય તથતા કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। વેદનાયાઃ સંજ્ઞાયાઃ સંસ્કારાણામ્। ન હિ સુભૂતે વિજ્ઞાનસ્ય તથતા કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। ન હિ સુભૂતે રૂપસ્ય સ્વભાવઃ કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। વેદનાયાઃ સંજ્ઞાયાઃ સંસ્કારાણામ્। ન હિ સુભૂતે વિજ્ઞાનસ્ય સ્વભાવઃ કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। ન હિ સુભૂતે રૂપસ્ય લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। વેદનાયાઃ સંજ્ઞાયાઃ સંસ્કારાણામ્। ન હિ સુભૂતે વિજ્ઞાનસ્ય લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ}}। ન સુભૂતે ચક્ષુષઃ
23920 પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન
23921 ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। એવં ન શ્રોત્રસ્ય ન ઘ્રાણસ્ય ન જિહ્વાયા ન કાયસ્ય ન સુભૂતે
23922 મનસઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્
23923 ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। {{ન સુભૂતે પૃથિવીધાતોઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। એવં ન અબ્ધાતોર્ ન તેજોધાતોર્ ન વાયુધાતોર્}}
23924 {{ન સુભૂતે આકાશધાતોઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ}}। {{ન સુભૂતે ધર્મધાતોઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। એવં ન તથતાયા ન ભૂતકોટેર્ ન સુભૂતે અચિન્ત્ય-}}
24001 {{ધાતોઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ}}। {{ન સુભૂતે દાનપારમિતાયાઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। એવં ન શીલપારમિતાયાઃ ન ક્ષાન્તિપારમિતાયાઃ ન વીર્યપારમિતાયાઃ ન ધ્યાનપારમિતાયાઃ ન સુભૂતે પ્રજ્ઞાપારમિતાયાઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। ન સુભૂતે સ્મૃત્યુપસ્થાનાનાં પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। એવં ન સમ્યક્પ્રહાણાનાં ન ઋદ્ધિપાદાનાં ન ઇન્દ્રિયાણાં ન બલાનાં ન બોધ્યઙ્ગાનાં ન સુભૂતે માર્ગસ્ય પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ}}।
24002 {{ન સુભૂતે અપ્રમાણધ્યાનારૂપ્યસમાપત્તીનાં પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। એવં ન તથાગતબલાનાં ન વૈશારદ્યાનાં ન પ્રતિસંવિદાં ન સુભૂતે અષ્ટાદશાવેણિકાનાં બુદ્ધધર્માનાં ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ}}।
24003 {{ન સુભૂતે બોધેઃ પ્રકૃતિર્ ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ। ન સુભૂતે અસંસ્કૃતસ્ય ન તથતા ન સ્વભાવો ન લક્ષણં કુતશ્ચિદ્ આગચ્છતિ ન ક્વચિદ્ ગચ્છતિ ન ક્વચિત્ તિષ્ઠતિ}}॥ [ઇત્ય્ અનાભોગનિર્યાણમ્॥]
24004 યદ્ અપિ તત્ સુભૂતિર્ એવમ્ આહ। નાસ્ય યાનસ્ય પૂર્વાન્ત ઉપલભ્યતે નાપરાન્ત
24005 {ઉપલભ્યતે} મધ્ય {ઉપલભ્યતે} ત્ર્યધ્વસમં તદ્ યાનં તસ્માત્ મહાયાનં મહાયાનમ્ ઇત્ય્ ઉ-
24006 ચ્યતે। એવમ્ એતત્ સુભૂતે એવમ્ એતત્। નાસ્ય યાનસ્ય પૂર્વાન્ત {ઉપલભ્યતે}
24007 {{નાપરાન્ત ઉપલભ્યતે મધ્ય ઉપલભ્યતે ત્ર્યધ્વસમં તદ્ યાનં તસ્માત્ મહાયાનં મહાયાનમ્ ઇત્ય્}} ઉચ્યતે। તત્ કસ્ય હેતોઃ। તથા હિ સુભૂતે અતીતો ઽધ્વા-
24008 તીતેનાધ્વના શૂન્યઃ। અનાગતો ઽધ્વા અનાગતેનાધ્વના શૂન્યઃ। પ્રત્યુત્-
24009 પન્નો ઽધ્વા પ્રત્યુત્પન્નેનાધ્વના શૂન્યઃ। ત્ર્યધ્વસમતા ત્ર્યધ્વસમતયા શૂન્યા।
24010 મહાયાનં મહાયાનેન શૂન્યમ્ બોધિસત્ત્વો બોધિસત્ત્વેન શૂન્યઃ। ન સુભૂતે
24011 શૂન્યતા એકા વા દ્વે વા તિસ્રો વા ચતસ્રો વા પઞ્ચ વા ષટ્ વા સપ્ત વા અષ્ટ વા
24012 નવ વા દશ વા તસ્માત્ ત્ર્યધ્વસમ્તયા સમમ્ ઇદં યાનં {બોધિસત્ત્વસ્ય} મહાસત્ત્વસ્ય
24013 નાપિ તત્ર સમમ્ ઉપલભ્યતે ન વિષમં નાપિ તત્ર વા રાગ ઉપલભ્યતે ન વિરાગઃ।
24014 ન દોષ {ઉપલભ્યતે} નાદોષઃ। ન મોહ {ઉપલભ્યતે} નામોહઃ। ન નામ {ઉપલભ્યતે} નાનામ। યાવન્ ન
24015 કુશલમ્ {ઉપલભ્યતે} નાકુશલમ્। ન સાસ્રવમ્ {ઉપલભ્યતે} નાનાસ્રવમ્। ન સાવદ્યમ્ {ઉપલભ્યતે} નાનવદ્યમ્।
24016 ન ક્લેશ {ઉપલભ્યતે} નાક્લેશઃ। ન ક્લેશક્ષય {ઉપલભ્યતે} નાક્લેશક્ષયઃ। ન લૌકિકમ્ {ઉપલભ્યતે} ન
24017 લોકોત્તરમ્। ન સંક્લેશ {ઉપલભ્યતે} ન વ્યવદાનમ્। ન સંસાર {ઉપલભ્યતે} ન નિર્વાણમ્।
24018 નાપ્ય્ અત્ર નિત્યમ્ {ઉપલભ્યતે} નાનિત્યમ્। ન સુખમ્ {ઉપલભ્યતે} ન દુઃખમ્। નાત્મા {ઉપલભ્યતે} નાનાત્મા।
24019 ન શાન્તમ્ {ઉપલભ્યતે} નાશાન્તમ્। ન કામધાતુર્ {ઉપલભ્યતે} ન કામધાતુસમતિક્રમઃ। ન રૂપ-

24020 ધાતુર્ {ઉપલભ્યતે} ન રૂપધાતુ{સમૈક્રમઃ}। નારૂપ્યધાતુર્ {ઉપલભ્યતે} નારૂપ્યધાતુ{સમૈક્રમઃ}। તત્ કસ્ય