પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 7.22

જૈમિનિરુવાચ-
ગઙ્ગાયાઃ શુભ માહાત્મ્યં વિષ્ણુપૂજાફલં તથા ।
અન્નદાનસ્ય માહાત્મ્યં જલદાનસ્ય ચોત્તમમ્

વિપ્રપાદોદકસ્યાપિ માહાત્મ્યં પાપનાશનમ્ ।
ત્વત્પ્રસાદાચ્છ્રુતં સર્વં સેતિહાસં ગુરો મયા

ઇદાનીં મુનિશાર્દૂલ શ્રોતુમિચ્છામિ સાદરમ્ ।
એકાદશ્યાઃ ફલં સર્વં સર્વપાતકનાશનમ્

કસ્માદેકાદશી શ્રેષ્ઠા તસ્યાઃ કો વા વિધિઃ સ્મૃતઃ ।
કદાચિત્ ક્રિયતે કિં વા ફલં તસ્યા વદસ્વ મે

કા વા પૂજ્યતમા તત્ર દેવતા સદ્ગુણાર્ણવ ।
અકુર્વતઃ સ્યાત્કો દોષસ્તન્મે વક્તુમિહાર્હસિ

વ્યાસ ઉવાચ-
એકાદશ્યાઃ ફલં સર્વં વક્તું નારાયણાદૃતે ।
શક્નોતિ નાન્યો વિપ્રર્ષે તસ્માદ્વચ્મિ સમાસતઃ

સૃષ્ટ્વાદૌ પુરુષશ્રેષ્ઠઃ સંસારં સચરાચરમ્ ।
સર્વેષાં દમનાર્થાય સૃષ્ટવાન્પાપપૂરુષમ્

દ્વિજાતિહત્યામૂર્દ્ધાનં મદિરાપાનલોચનમ્ ।
સ્વર્ણસ્તેયં ચ વદનં ગુરુતલ્પગતિઃ શ્રુતિઃ

સ્ત્રીહત્યા નાસિકં ચૈવ ગોહત્યાદોષ બાહુકમ્ ।
ન્યાસાપહારણ ગ્રીવં ભ્રૂણહત્યા ગલં તથા

પરસ્ત્રીગતબુક્કાગ્રં સુહૃલ્લોકવધોદરમ્ ।
શરણાપન્નહત્યાદિ નાભિગર્તાવધિં કટિમ્

ગુરુનિંદા સક્થિભાગં કન્યાવિક્રય શેફસમ્ ।
વિશ્વાસવાક્યકથનં પાયું પ્રીતિવધાંઘ્રિકમ્

ઉપપાતકરોમાણં મહાકાયં ભયંકરમ્ ।
કૃષ્ણવર્ણં પિંગનેત્રં સ્વાશ્રયાત્યંતદુઃખદમ્

તં દૃષ્ટ્વા પાપપુરુષમત્યુગ્રં પુરુષોત્તમમ્ ।
સદયશ્ચિંતયામાસ પ્રજાક્લેશહરઃ પ્રભુઃ

સૃષ્ટોઽયં દુર્જનઃ ક્રૂરઃ સ્વાશ્રયક્લેશદાયકઃ ।
પ્રજાનાં દમનાર્થાય સૃજામ્યેતસ્ય કારણમ્

અથાસૌ ભગવાન્વિષ્ણુર્બભૂવ સ્વયમંતકઃ ।
સસર્જ રૌરવાદીંશ્ચ નિરયાન્પાપિદુઃખદાન્

પાપં યઃ સેવતે મૂઢો ન યાતિ પરમં પદમ્ ।
યમાજ્ઞયા વ્રજેત્તત્ર નરકં રૌરવાદિકમ્

એકદા ભગવાન્વિષ્ણુઃ પ્રજાનાં દુઃખનાશનઃ ।
વૈનતેયં સમારુહ્ય જગામ યમમંદિરમ્

તં દૃષ્ટ્વા જગતામીશં નારાયણમનામયમ્ ।
ધૂપાદ્યૈઃ પૂજયામાસ ભાસ્કરિસ્તુષ્ટમાનસઃ

યમેનાભ્યર્ચિતો વિષ્ણુઃ સર્વલોકૈકનાયકઃ ।
ઉવાસ દ્વિજશાર્દૂલ પીઠે કનકનિર્મિતે

તત્રોપવિષ્ટો ભગવાન્યમેન સહ દૈત્યહા ।
શુશ્રાવ ક્રંદનં ધ્યાનં દક્ષિણસ્યાં દિશિ પ્રભો

અથાસૌ કમલાકાંતો વિસ્મયાવિષ્ટમાનસઃ ।
ઉવાચેતિ યમં તેષાં કુતોઽયં ક્રંદનધ્વનિઃ

યમ ઉવાચ-
દેવપાતકિનો મર્ત્યા નિરયેઽત્યંતદુઃખદે ।
સ્વહસ્તાર્જિતદોષેણ સીદંતિ ચ મમાલયે

પાપવૃક્ષફલં વિષ્ણો ભોક્તુમત્યંતદુઃખદમ્ ।
રુદંતિ પાપિનસ્તસ્માત્તેષાં ધ્વનિરસૌ મહાન્

ઇત્યુક્તઃ સૂર્યપુત્રેણ કૃષ્ણઃ કમલલોચનઃ ।
જગામ સહસા તત્ર પાપવંતો રુદંતિ તે

તાન્દૃષ્ટ્વા પાપિનો મર્ત્યાન્રૌરવાદિષુ સંસ્થિતાન્ ।
ભગવાંશ્ચિંતયામાસ હૃદિજાતદયઃ પ્રભુઃ

મયા સૃષ્ટાઃ પ્રજાઃ સર્વા દોષેણ નિજકર્મણામ્ ।
મયિ સ્થિતેઽપિ નરકે સીદંત્યેકાંતદુઃખદે

એતચ્ચાન્યચ્ચ વિપ્રેન્દ્ર વિચિંત્ય કરુણામયઃ ।
બભૂવ સહસા તત્ર સ્વયમેકાદશી તિથિઃ

તતસ્તાન્પાપિનઃ સર્વાન્કારયામાસ તચ્છ્રુતમ્ ।
તે ચ સર્વે પરં ધામ યયુર્ગલિતકલ્મષાઃ

તસ્માદેકાદશીં વિષ્ણોમૂર્તિં વિદ્ધિ પરાત્મનઃ ।
સમસ્તદુષ્કૃતિશ્રેષ્ઠં વ્રતાનાં વ્રતમુત્તમમ્

એકાદશીં તિથિં કૃત્વા પાવયંતીં જગત્ત્રયમ્ ।
શંકિતઃ પાપપુરુષો વિષ્ણું સ્તોતુમુપાયયૌ

તતો બદ્ધાઞ્જલિર્ભક્ત્યા સ પાપપુરુષો દ્વિજ ।
તુષ્ટાવ કમલાકાંતં ભગવંતં જનાર્દનમ્

તસ્યસ્તવં સમાકર્ણ્ય પ્રસન્નઃ પરમેશ્વરઃ ।
ઉવાચાહં પ્રસન્નોઽસ્મિ કિંતેઽભિમતમુચ્યતામ્

પાપપુરુષ ઉવાચ-
સૃષ્ટો ભગવતા વિષ્ણો નિજાનુગ્રહદુઃખદઃ ।
એકદશ્યાઃ પ્રભાવેણ ક્ષયં પ્રાપ્નોમિ સાંપ્રતમ્

મૃતે મયિ જગત્યસ્મિન્સર્વે તે ચ શરીરિણઃ ।
ભવિષ્યંતિ વિનિર્મુક્તા ભવબંધૈઃ શરીરિણઃ

સર્વેષુ ચ વિમુક્તેષુ દેહિશ્રેષ્ઠેષુ પૂરુષમ્ ।
સંસારકૌતુકાગારે કૈસ્ત્વં ક્રીડિષ્યસે પ્રભો

ક્રીડિતું યદિ તે વાંછા જગત્કૌતુકમંદિરે ।
એકાદશી તિથિ ભયાત્તદા માં ત્રાહિ કેશવ

અન્યૈઃ પુણ્યસહસ્રૈસ્તુ માં હંતું ન હિ શક્યતે ।
શક્નોત્યેકાદશી પુણ્યા માં હંતું વરદો ભવ

મનુષ્યપશુકીટેષુ તથાઽન્યેષુ ચ જંતુષુ ।
પર્વતેષુ ચ વૃક્ષેષુ સ્થાનેષુ ચ જલેષુ ચ

નદીષુ ચ સમુદ્રેષુ વનેષુ પ્રાંતરેષુ ચ ।
સ્વર્ગે મર્ત્યે ચ પાતાલે દેવગંધર્વપક્ષિષુ

એકાદશીતિથિ ભયાદ્ભૂયાન્વિષ્ણો પલાયિતઃ ।
કુત્રાપિ નિર્ભયસ્થાનં ન ચ તેન ચ કુત્રચિત્

કોટિબ્રહ્માણ્ડમધ્યેષુ દેવદેવ સનાતન ।
એકાદશ્યાં તિથૌ સ્થાતું મયા સ્થાનં ન લભ્યતે

એકાદશ્યામહં કુત્ર વત્સ્યામિ નિર્ભયઃ પ્રભો ।
તન્મે કથય દેવેશ ત્વયાસૃષ્ટોઽસ્મ્યહેતુકઃ

વ્યાસ ઉવાચ-
ઇત્યુક્ત્વા પાપપુરુષઃ ક્લેશનાશનમચ્યુતમ્ ।
ભૂમૌ નિપત્ય ચક્રંદ સ્રવદ્વાષ્પવિલોચનઃ

તતઃ પ્રહસ્ય ભગવાન્મધુકૈટભમર્દનઃ ।
એકાદશી ભયાત્ત્રસ્તમુવાચ પાપપૂરુષમ્

શ્રીભગવાનુવાચ-
ઉત્તિષ્ઠ પાપપુરુષ ત્યજ શોકં મુદં કુરુ ।
એકાદશ્યાં તિથૌ યત્ર તવ સ્થાનં વદામિ તે

એકાદશ્યાં સમાયાંત્યાં પ્રપુનન્ત્યાં જગત્ત્રયમ્ ।
સ્થાતવ્યમન્નમાશ્રિત્ય ભવતા પાપપૂરુષઃ

અન્નમાશ્રિત્ય તિષ્ઠંતં ભવંતં પાપપૂરુષમ્ ।
ન હનિષ્યતિ મન્મૂર્તિરિયમેકાદશી તિથિઃ

તતો દેવોઽપિ વિપ્રર્ષે તત્રૈવાંતર્હિતોઽભવત્ ।
કૃતાર્થઃ પાપપુરુષો યયૌ ચ સ યથાગતઃ

તસ્માદન્નં ન ભોક્તવ્યં કદાચિદપિ સત્તમૈઃ ।
આત્મનો હિતમિચ્છદ્ભિઃ સંપ્રાપ્તે હરિવાસરે

સંસારે યાનિ પાપાનિ તાન્યેવૈકાદશીદિને ।
અન્નમાશ્રિત્ય તિષ્ઠંતિ શ્રીમન્નારાયણાજ્ઞયા ૫૦

કુર્વતાં સર્વપાપાનિ નરકાન્નિષ્કૃતિર્ભવેત્ ।
યેચાન્નં ભુઞ્જતેઽત્રાપિ તે જ્ઞેયાઃ પાપિનાં વરાઃ

ભૂયોભૂયો દૃઢં વચ્મિ શ્રૂયતાં શ્રૂયતાં જનાઃ ।
ન ભોક્તવ્યં ન ભોક્તવ્યં ન ભોક્તવ્યં કદાચન

બ્રહ્મક્ષત્રિયવિટ્શૂદ્રૈરન્યૈશ્ચ દ્વિજસત્તમ ।
સર્વૈરેકાદશી કાર્યા ચતુર્વર્ગફલપ્રદા

અષ્ટાદશનિમેષાસ્તુ કાષ્ઠા પ્રોક્તા મનીષિભિઃ ।
ક્ષણં ત્રિંશત્કલાભિઃ સ્યાન્મુહૂર્તો દ્વાદશક્ષણૈઃ ।
ત્રિંશન્મુહૂર્તા લોકાનામહોરાત્રઃ પ્રકીર્તિતઃ

તૈઃ પંઞ્ચદશભિઃ પક્ષો વિજ્ઞેયો દ્વિજસત્તમ ।
પક્ષાભ્યાં શુક્લકૃષ્ણાભ્યાં માસસ્તુ પરિકલ્પિતઃ

તસ્મિન્માસે દ્વિજશ્રેષ્ઠ પક્ષયોઃ શુક્લ કૃષ્ણયોઃ ।
મહાપાતકયુક્તોઽપિ કરોત્યેકાદશીં યદિ

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકમવાપ્નુયાત્ ।
માતા ન પ્રોચ્યતે માતા માતા હ્યેકાદશી તિથિઃ

ઇહૈવ પાલયેન્માતા સર્વત્રૈકાદશી તિથિઃ ।
એકાદશીવ્રતં ત્યક્ત્વા વ્રતમન્યત્કરોતિ યઃ

સ્વકરસ્થં મણિં ત્યક્ત્વા લોષ્ઠં ગૃહ્ણાતિ મૂઢધીઃ ।
એકાદશીવ્રતં યૈસ્તુ કૃતં ભક્તિસમન્વિતૈઃ

તૈસ્તુ યજ્ઞા કૃતાઃ સર્વે વ્રતાનિ સકલાનિ ચ ।
એકાદશ્યાં ચ ભુઞ્જન્તિ યે મોહાત્પાપિનો નરાઃ

શુક્લાયાં વાપિ કૃષ્ણાયાં તેષાં રુષ્ટઃ સદા હરિઃ ।
તેન ધર્માઃ કૃતાઃ સર્વે લઙ્ઘિતા યેન સા તિથિઃ

યથા સમસ્તદેવાનાં શ્રેષ્ઠો વિષ્ણુઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
તથા સર્વવ્રતાનાં ચ શ્રેષ્ઠમેકાદશી વ્રતમ્

આદિત્યાનાં યથા સૂર્યો નક્ષત્રાણાં યથા શશી ।
તથા સર્વવ્રતશ્રેષ્ઠં પ્રોક્તમેકાદશીવ્રતમ્

વૃક્ષાણાં ચ યથાશ્વત્થો વેદાનાં સામ કીર્તિતમ્ ।
તથા સર્વવ્રતશ્રેષ્ઠં પ્રોક્તમેકાદશીવ્રતમ્

કવીનામુશના શ્રેષ્ઠો વર્ણાનાં બ્રાહ્મણો યથા ।
તથા સર્વવ્રતશ્રેષ્ઠં પ્રોક્તમેકાદશીવ્રતમ્

વ્યાસઃ શ્રેષ્ઠો મુનીનાં ચ દેવર્ષીણાં ચ નારદઃ ।
તથા વ્રતાનાં સર્વેષાં શ્રેષ્ઠમેકાદશીવ્રતમ્

યથા સમસ્તદાનાનામન્નદાનં વરં સ્મૃતમ્ ।
તથા સર્વવ્રતશ્રેષ્ઠં પ્રોક્તમેકાદશીવ્રતમ્

યથા પુણ્યસમં મિત્રં નાસ્તિ શાસ્ત્રસમો ગુરુઃ ।
તથૈવૈકાદશી તુલ્યં વ્રતં નાસ્તિ જગત્ત્રયે

ઇન્દ્રિયાણાં યથા શ્રેષ્ઠં મનઃ પ્રોક્તં મનીષિભિઃ ।
માસાનાં કાર્તિકઃ શ્રેષ્ઠઃ પાણ્ડવાનાં યથાર્જુનઃ

યથા સમસ્તશાસ્ત્રાણાં શ્રેષ્ઠા વેદાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
તથા વ્રતાનાં પ્રવરં સ્મૃતમેકાદશીવ્રતમ્

વેદાગમપુરાણેષુ શાસ્ત્રેષ્વન્યેષુ ચ દ્વિજ ।
કુત્રાપ્યેકાદશીતુલ્યં વ્રતં પ્રોક્તં ન કોવિદૈઃ

નિર્ભયા માનવાઃ સર્વે તિષ્ઠંતિ ક્ષિતિમણ્ડલે ।
એકાદશીવ્રતં કૃત્વા કિં કરિષ્યતિ ભાસ્કરિઃ

એકામેકાદશીં સમ્યક્કુર્વતાં કિંકરો યમઃ ।
એકાદશીવ્રતં તસ્માત્કર્તવ્યં હિ શુભપ્રદમ્

એકાદશીવ્રતવિધિં સંક્ષેપાત્કથયામ્યહમ્ ।
સમાહિતમના ભૂત્વા શૃણુ સત્તમ જૈમિને

દશમ્યાં પ્રાતરુત્થાય કર્તવ્યં દંતધાવનમ્ ।
તતસ્તૈલાદૃતે સ્નાનં કર્તવ્યમન્નવર્જનૈઃ

તતો વિષ્ણું સમભ્યર્ચ્ય પાદ્યાદ્યૈર્જગદીશ્વરમ્ ।
હરિધ્યાનપરો ભૂત્વા એકભોજનમાચરેત્

આમિષં લવણં ચૈવ તથા માંસં મસૂરકમ્ ।
બૃહન્માષં તથા શાકં દશમ્યાં પરિવર્જયેત્

દ્વિર્ભોજનં પરાન્નં ચ મધૂનિ મૈથુનં તથા ।
ભોજનં કાંસ્યપાત્રેષુ દશમ્યાં પરિવર્જયેત્

નિમ્બપત્રં ચ વૃંતાકં દગ્ધં જંબીરમેવ ચ ।
ઘૃતહીનં તથા ગવ્યં દશમ્યાં પરિવર્જયેત્

અત્યન્તભોજનં ચૈવ અત્યન્તાશનભોજનમ્ ।
તાંબૂલભક્ષણં ચૈવ દશમ્યાં પરિવર્જયેત્

દશમ્યાં યાનિ વસ્તૂનિ નિષિદ્ધાનિ દ્વિજોત્તમ ।
દ્વાદશ્યામપિ તાન્યેવ નિષિદ્ધાનિ ન સંશયઃ

દશમ્યાં વિપ્રશાર્દૂલ દ્વાદશ્યામપિ વૈષ્ણવઃ ।
સમ્યગ્વ્રતફલપ્રેપ્સુર્ન કુર્યાન્નિશિ ભોજનમ્

અતો હવિષ્યં કૃત્વા તુ દશમ્યાં સત્વરો વ્રતી ।
અપરાહ્ણે પુનઃ કુર્યાદ્વિધિના દંતધાવનમ્

સાયં દેવાલયં ગત્વા ગૃહીત્વા કુસુમાઞ્જલિમ્ ।
કેશવં મનસા ધ્માયન્મંત્રમેતમુદીરયેત્

એતદ્ગૃહીતં ગોવિંદ મયા ત્વત્પુરતો વ્રતમ્ ।
સિદ્ધિં ગચ્છતુ નિર્વિઘ્નં તવ પાદાનુકંપયા

અતિચંચલચિત્તોઽહં લોભમોહમયો નરઃ ।
શક્નોમ્યેતદ્વ્રતં કર્તું કિં તવાનુગ્રહાદૃતે

ઇમૌ મંત્રૌ પઠિત્વા તુ તમેવ કુસુમાંજલિમ્ ।
દત્વા નારાયણાયાથ દંડવત્પ્રણમેદ્ભુવિ

તસ્મિન્નેવ ગૃહે વિષ્ણોર્વિષ્ણુસ્મરણતત્પરઃ ।
કુશેન શય્યામાસ્તીર્ય ભૂમૌ શયનમાચરેત્

તતઃ પ્રભાતે વિમલે ન કુર્યાદ્દંતધાવનમ્ ।
કલ્લોલૈર્મુખશુદ્ધિં તુ કુર્યાદ્દ્વાદશભિર્બુધઃ

નિત્યક્રિયાં પ્રકુર્વીત વિષ્ણુપૂજાદિકક્રિયામ્ ।
તતો નિશાયાં વિપ્રેન્દ્ર સકલૈર્વ્રતિભિર્જનૈઃ

એકત્ર જાગરં કુર્યાત્પુરતો જગતાંપતેઃ ।
સમાતૃકઃ સભાર્યશ્ચ સભ્રાતા સપિતા તથા

તથા સપુત્રમિત્રશ્ચ કુરુતે જાગરં હરેઃ ।
સ તિષ્ઠેદ્વિષ્ણુભવને ચિરં વ્રતકરો દ્વિજ

શઙ્ખચક્રાદિકં ચિત્રં યો લિખેદ્વિષ્ણુમંદિરે ।
બહુજન્મકૃતં પાપં હરેત્તસ્ય જનાર્દનઃ

તંડૂલચૂર્ણપંકેન વિષ્ણોરાયતનેષુ ચ ।
અન્યૈર્વન્યૈશ્ચ વા ચિત્રં લિખેત્તસ્ય ફલં શૃણુ

પુત્રપૌત્રપ્રપૌત્રૈશ્ચ ભુઙ્ક્તે ચ સકલં શુભમ્ ।
શેષે વિષ્ણુપુરં ગત્વા તત્ર મોક્ષમવાપ્નુયાત્

વાસરે કમલાભર્તુર્ધ્વજારોપણકૃન્નરઃ ।
ઉદ્ધૃત્ય કોટિપુરુષાન્નારાયણપુરં વ્રજેત્

પતાકાવલ્લિભિર્યુક્તં વિષ્ણોરાયતનં જનઃ ।
મણ્ડયત્યવનીપાલઃ સ લભેત્પ્રતિજન્મનિ

પતાકાપ્રચલંતી ચ યાવદ્ભવતિ વાયુના ।
તત્કર્તુઃ પાતકં સર્વં તાવદેવ વિનશ્યતિ

પતાકાવલયાઃ પ્રાજ્ઞૈર્નાનાવર્ણા હરેર્ગૃહે ।
સ્થાપિતવ્યાઃ પરં સ્થાનમિચ્છદ્ભિર્હરિવાસરે ૧૦૦

વિષ્ણોઃ શિરસિ યચ્છત્રં ધત્તે ચારુતરં જનઃ ।
પ્રતિજન્મનિ વિપ્રર્ષે ક્ષત્ત્રી ભવતિ સ ક્ષિતૌ

વાસરે વાસુદેવસ્ય પુષ્પમંડપકૃન્નરઃ ।
પ્રતિપુષ્પં લભેત્પુણ્યં વાજિમેધશતોત્તરમ્

વાસુદેવદિને પુષ્પૈઃ સુંગધૈર્મંડયન્બુધઃ ।
યત્નાદપિ ચ કર્તવ્યં ચતુર્વર્ગફલાપ્તયે

યો વસ્ત્રગૃહનિર્માણં કુરુતે હરિવાસરે ।
સ સૌધવાસી વિપ્રર્ષે ભવતિ ત્રિદશાલયે

નિર્માય વસ્ત્રભવનં તત્ર બધ્નાતિ માનવઃ ।
શ્વેતં વા લોહિતં વાપિ કૃષ્ણં વાસોઽચ્યુતપ્રિયઃ

શાલિગ્રામશિલાં તત્ર પ્રતિમાં વા શ્રિયઃપતેઃ ।
પઞ્ચામૃતેન સંસ્નાપ્ય સ્થાપયેદ્ભક્તિતો વ્રતી

આદૌ સ્વસ્ત્યયનં કુર્યાત્સંકલ્પં ચ તથા બુધઃ ।
યત્નાદપિ ચ કર્તવ્યં ચતુર્વર્ગફલાપ્તયે

ભૂતશુદ્ધિં નિજાં વિપ્ર વિધાનં શાસ્ત્રભાષિતૈઃ ।
તતશ્ચૈકમના ભૂત્વા ગૃહીત્વા પુષ્પમુત્તમમ્

ધ્યાયન્નારાયણં દેવં હૃદયાંભોજવાસિનમ્ ।
આસીનં હેમપીઠે ચ તથા મણિમયેઽપિ ચ

આસીનં હેમપીઠે મણિમયજ્વલનાલંકૃતં ક્રીડવેશં બિભ્રલ્લે।
ખોજ્જ્વલાભ્રદ્યુતિરુચિરતનું દીર્ઘદોર્ભિશ્ચતુર્ભિઃ ।
નિત્યં વિભ્રાજમાનં સકલકરલયૈઃ સાયુધૈઃ પદ્મનેત્રૈઃ ।
પશ્યંતં શ્રીમુખં તચ્છ્રમનુદમનિશં તં ભજેઽપાઙ્ગદૃષ્ટ્યા

આગચ્છ ભગવન્દેવસહિતઃ શ્રીપતેઃ પ્રિય ।
કર્તવ્યા હિ મયા ભક્ત્યા સપર્યાસ્મિન્વ્રતે તવ

સર્વલક્ષણસંપન્ન લક્ષ્મ્યા સહ જગદ્ગુરો ।
અસ્મિન્વરાસને તિષ્ઠ યાવત્પૂજાં કરોમિ તે

સમસ્તલોકવિખ્યાત કીર્તે નારાયણપ્રભો ।
કચ્ચિત્તે કુશલં સર્વં સર્વં વદ સુરાર્ચિત

પાદ્યં ગૃહાણ દેવેશ નારાયણસુવાસિતમ્ ।
પાદદ્વયરજોહારિ પવિત્રમતિશીતલમ્

અર્ઘ્યં દદામિ તે વિષ્ણો દૂર્વાપલ્લવસંયુતમ્ ।
અખંડતંડુલોપેતં પુંડરીકનિભેક્ષણ

ઇદમાચમનીયં તે સુપવિત્રં દદામ્યહમ્ ।
ગૃહાણ પરમાનંદ પરમાનંદવર્દ્ધનમ્

મયા દત્તેન ગંધેન જરાસંધવિનાશન ।
તવાસ્તુ ભૂષિતં ગાત્રં લક્ષ્મીનાથ સુગંધિના

દદામ્યહં પવિત્રાર્થં જગતામાદિકારકમ્ ।
ઇદમાચમનં દેવ તદ્ગૃહાણ સુરેશ્વર

સૃષ્ટોઽયં વિધિના પૂર્વં દેવાનાં તુષ્ટિવૃદ્ધયે ।
અતસ્તુભ્યં સુરશ્રેષ્ઠ ધૂપોઽયં દીયતે મયા

તમસઃ સ્તોમસંહર્તા ઘૃતપૂર્ણો જનાર્દન ।
તવાસ્તુ પ્રીતયે દેવ એષ દીપો જનાર્દન

સોત્તરીયમિદં વસ્ત્રં બસ્તિશ્રોણિસુશોભનમ્ ।
દદામ્યહં તે દેવેશ સોપવીતં જગદ્ગુરો

અન્નં ચતુર્વિધં સ્વાદુરસૈઃ ષડ્ભિઃ સમન્વિતમ્ ।
મયા નિવેદિતં ભક્ત્યા ગૃહાણ પરમેશ્વર

મુખદુર્ગન્ધહરણં કર્પૂરખદિરાન્વિતમ્ ।
ગૃહાણ વિષ્ણો તાંબૂલં કૈવલ્યદ મહામતે

વિધિનાનેન ગોવિન્દમુપહારૈરનુત્તમૈઃ ।
પૂજયેત્સંવૃતો ભક્ત્યા પ્રહરેષુ ચતુર્ષ્વપિ

નાનોપહારાન્હરયે યો યચ્છેદ્ધરિવાસરે ।
વિત્તશાઠ્યં ન કર્તવ્યં કર્મણાં ફલમિચ્છતા

તતસ્તુ વ્રતિભિઃ સર્વૈર્નારાયણપરાયણૈઃ ।
નિશિ જાગરણં કાર્ય્યં નૃત્યગીતસ્તવાદિભિઃ

પ્રદક્ષિણં દ્વિજશ્રેષ્ઠ નામાનિ કમલાપતેઃ ।
સર્વપાપવિનાશીનિ સ્મર્તવ્યાનિ વ્રતે રતૈઃ

સ્ફુરંતં પ્રતિવક્ત્રેભ્યો હરિનામધ્વનિં જનાઃ ।
શૃણ્વંતિ તે વિમુક્તાઃ સ્યુર્મહદ્ભિઃ પાપસંચયૈઃ

ન પાખંણ્ડજનાલાપઃ કર્તવ્યો હરિવાસરે ।
પાખંડાલાપમાત્રેણ સર્વધર્મો વિનશ્યતિ

નારાયણયશોગીતં પ્રતિકંઠં વિનિઃસૃતમ્ ।
શ્રુત્વા મૂઢા ન તૃપ્યંતિ શ્વાનો વીણાક્વણં યથા

સંતો હર્ષં સમાયાંતિ શ્રુત્વા ગીતં જગત્પતેઃ ।
સમસ્તપાપવિધ્વંસિ વીણાક્વાણં યથા મૃગાઃ

ગાયંતં હરિગીતાનિ નૃત્યંતિ નૃત્યમુત્તમમ્ ।
તૃપ્યંતિ વ્રતિનો દૃષ્ટ્વા તૃપ્યંતિ કમલાપતેઃ

વ્રતિનો યેન તૃપ્યંતિ વિષ્ણોરાયતને દ્વિજ ।
પ્રતિજન્મનિ વૈ તેષાં પશુતા શાશ્વતી ભવેત્

ન યે ગીતાનિ ગાયંતિ વ્રતિનો હરિવાસરે ।
વિહીના વચનૈસ્તે ચ ભ્રમંતિ પ્રતિજન્મનિ

મૃદંગાદીનિ વાદ્યાનિ કર્તવ્યાનિ હરેઃ પુરઃ ।
યતો વાદ્યૈર્ભવેત્તુષ્ટો ભગવાન્મધુસૂદનઃ

કુર્વંતિ જાગરં વિષ્ણોર્વેદાધ્યયનમુત્તમમ્ ।
પુરાણપઠનં વાપિ કર્તવ્યં વૈષ્ણવૈર્જનૈઃ

રામાયણં ભાગવતં ભારતં વ્યાસભાષિતમ્ ।
અન્યાનિ ચ પુરાણાનિ પાઠ્યાનિ હરિવાસરે

યે પઠંતિ પુરો વિષ્ણોર્યે શૃણ્વન્તિ હરેર્દિને ।
પ્રત્યક્ષરે લભંતે તે કપિલાદાનજં ફલમ્

નિશિ જાગરણં કુર્યાત્સાનંદો વૈષ્ણવો જનઃ ।
જિતનિદ્રો ભવેત્સમ્યગ્ધ્યાયતે કેશવં હૃદા

પ્રદક્ષિણાકારતયા ભૂયોભૂયો હરેર્દ્દિને ।
નિપત્ય દણ્ડવદ્ભૂમૌ પ્રણમેચ્ચ જનાર્દ્દનમ્

તતઃ પ્રભાતે વિમલે કૃતપંચમહાધ્વરઃ ।
હરિં સંસ્નાપ્ય દુગ્ધેન પૂજયેદ્ભક્તિમાન્વ્રતી

વ્રતસ્ય દક્ષિણાં દદ્યાન્નિજશક્ત્યા દ્વિજન્મને ।
તતસ્તુ દ્વાદશીમધ્યે વ્રતી પારણમાચરેત્

પારણં કુરુતે યસ્તુ વિલંઘ્ય દ્વાદશીતિથિમ્ ।
જન્મકોટ્યર્જિતં પુણ્યં તસ્ય ચૈવ વિનશ્યતિ

દ્વાદશીતિથિમધ્યે તુ કર્તવ્યં પારણં બુધૈઃ ।
ન કદાચિત્ત્રયોદશ્યાં વ્રતસ્ય ફલમિચ્છુભિઃ

ઉપવાસદિને વિપ્ર નિશાયામપિ વૈષ્ણવઃ ।
ઉપવાસફલપ્રેપ્સુર્યત્નાત્સ્વાપં વિવર્જયેત્

વિના જાગરણં નૂનમુપવાસો નિરર્થકઃ ।
અતો જાગરણં કાર્ય્યમુભયોરપિ પક્ષયોઃ

એકાદશીવ્રતં યેન વિધિનાનેન કુર્વતે ।
સત્યં સત્યં દ્વિજશ્રેષ્ઠ સર્વે તે મોક્ષગામિનઃ

જન્મમૃત્યુહરણૈકનિદાનં સેંદ્ર દેવનિકરૈરપિ કાર્યમ્ ।
વાસુદેવદિવસવ્રતસારં જૈમિને ત્વમનિશં કુરુ યત્નાત્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ક્રિયાયોગસારે એકાદશીમાહાત્મ્યે દ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ