પદ્મ પુરાણ · શ્લોક 7-2

અથ પાદ્મપુરાણસ્થક્રિયાયોગસારખણ્ડસ્થવિષયાનુક્રમણિકા ।
૧ - સૂતશૌનકસંવાદે કલિકાલીનલોકોદ્દિધીર્ષયા પ્રશ્ને જૈમિનિવ્યાસસંવાદવર્ણનમ્, વ્યાસેન જૈમિનયે ક્રિયાયોગસારવર્ણનોપક્રમવર્ણનમ। શ્લો૦

૨-- ભગવદ્રક્તિવર્ણને સૃષ્ટ્યાદિવર્ણનમ્ બ્રહ્મકૃતવિષ્ણુસ્તુતિઃ, ભગવતા બ્રહ્મણે વૈષ્ણવલક્ષણકથનમ્। શ્લો૦

૩-- ગંગાદ્વારમાહાત્મ્યવર્ણને મનોભદ્રરાજપુત્રયોર્વૃત્તાંતવર્ણનમ્, તત્ર ગૃધ્રેણાગત્ય તયોઃ પૂર્વજન્મવૃત્તાંતવર્ણનમ્। શ્લો૦

૪- પ્રયાગમાહાત્મ્યં પ્રણિધિવૈશ્યવૃત્તાંતવર્ણનમ્, તત્ર ધનપ્રશંસા, પ્રણિધિવૈશ્યભાર્યા પ્રાપ્તિકામસ્ય કસ્યચિચ્છ્વપચસ્ય પ્રયાગે સ્નાનાત્પ્રણિધિવૈશ્યરૂપાવાપ્તિઃ, વિષ્ણો રાજ્ઞયા પદ્માવત્યા એકાકારપતિદ્વયેન સહ ષૈકુંઠગમનમ્, તત્ર પદ્માવતીવિષ્ણુદૂત સંવાદે બૃહદ્ધ્વજરાશસભીમકેશરાજપત્ન્યોર્વૃત્તાંતઃ। શ્લો૦ ૧૧૪॥ ।
૫-- વિક્રમરાજપુત્રમાધવવૃત્તાંતવર્ણનમ્, માધવસ્ય મૃગયાર્થં વને ગતસ્ય ચંદ્રકલાદર્શનમ્, ચંદ્રકલયા પ્લક્ષદ્વીપસ્ય ગુણાકરરાજપુત્રી સુલોચનાવૃત્તાંતવર્ણનમ્, ચંદ્રકલાવચનાન્માધવસ્ય શ્રેષ્ઠહયમારુહ્ય જલધિમુલ્લંઘ્ય પ્લક્ષદ્વીપં ગત્વા તત્ર ગંધિનીગૃહેઽવસ્થિતિકરણમ્, માલાપુષ્પેષુ નિજકાર્યં વિલિખ્ય ગંધિનીદ્વારા સુલોચનાયૈ સાંગુલીયમાલાપ્રેષણમ્, સુલોચનયારાજપુત્રવૃત્તાંતં પઠિત્વા સ્વપ્રાપ્તિસંકેતં વિલિખ્ય પ્રેષણમ્, સ્નાનવ્યાજેન ગંધિનીગૃહમાગત્ય તત્ર માધવદર્શનમ્, સુલોચનાયા યક્ષપ્રદ ક્ષિણાસંકેતકાલે માધવસ્ય નિદ્રાપ્રાપ્તિઃ, પ્રચેષ્ટેન તયોઃ સંકેતં વિજ્ઞાય તસ્મિન્કાલે તસ્યાઃ સુલોચનાયા હરણમ્ સુલોચનયા પ્રચેષ્ટં પ્રતિ વચનેન વંચનમ્, પ્રચેષ્ટસ્ય તત્કરકંકણં ગૃહીત્યા સ્વગૃહં પ્રતિ ગમનમ્, સુલોચનાયા ગંગાસાગરસંગમે ગમનમ્, તત્ર સુષેણરાજસભાયાં પુરુષવેષં વિધાય સુલોચનાયા ગમનમ્, તત્ર વીરવરનામ્ના પ્રસિદ્ધિકરણપૂર્વકં તસ્ય સેવાકરણવર્ણનમ્ શ્લો૦ ૨૦૪ ॥ ।
૬- તત્ર વીરવરેણ ભીમનાદનામકગંડકનાશનમ્, ગંડકસ્ય ગંગાસાગરતીર્થે દેહાપાતાદ્દિવ્યરૂપાવાપ્તિઃ, વીરવરપૃષ્ટેન ગંડકેન સ્વકીયપૂર્વજન્મવૃત્તાંતં વર્ણયિત્વા સ્વર્ગમનમ્, રાજ્ઞા સુષેણેન વીરવરેણ ગંડકો હત ઇતિ શ્રુત્વા તસ્મૈ જ-યન્તીનામ સ્વકન્યાદાનમ્, જયંત્યા સહ વીરવરવેષધારિણ્યાઃ સુલોચનાયાસ્તપઃકરણમ્, ગંગાયાં તનુત્યાગોદ્યતસ્ય પ્રચેષ્ટસ્ય વીરવરાજ્ઞયા કારાયાં સ્થાપનમ્, ગુણાકરેણ રાજ્ઞાકન્યાહરણં દૃષ્ટ્વા તત્કૃતે શોકકરણમ, વિદ્યાધરસ્ય સુલોચનાપ્રાપ્તયે ગંગાબ્ધિસંગમે તનુત્યાગોદ્યતસ્ય વીરવરેણ નિવારણમ, તસ્ય તત્રૈવ સ્થિતિઃ, માધવસ્ય નિદ્રોત્થિતસ્ય શોકપૂર્વકં તદર્થં ગંગાસાગરસંગમે તનુત્યાગોદ્યતસ્ય-વીરવરેણ સહ સંભાષણમ, પશ્ચાત્તં પ્રતિ તનુત્યાગાન્નિવર્ત્યાંતઃપુરં ગત્વા સ્ત્રીવેષં વિધા-યાત્મનો દર્શનમ્, માધવેન તયા સહ ગાંધર્વવિવાહકરણમ્, તેન સહ સુલોચનાયાઃ સુષેણસભાં પ્રતિ ગમનમ્, સુષેણેન માધવાય વિવાહવિધિના જયંતીકન્યાદાનમ્, તત્ર માધવસ્ય કિંચિત્કાલં સ્થિતિઃ, પ્રચેષ્ટસ્ય દોષં વિચાર્ય નિરસનમ્, માધવસ્ય સાંસારિકભોગાનુપભુજ્ય વિરાગોત્પત્તૌ વિશ્વકર્મતઃ શિલામયીં વિ-પ્ણુમૂર્તિં નિર્માય તદ્ભક્તિકરણમ્, માધવકૃતવિષ્ણુસ્તુતિવર્ણનમ, માધવસ્ય મોક્ષ-પ્રાપ્તિવર્ણનમ્। શ્લો૦

૭-- ગંગામાહાત્મ્યવર્ણને ધર્મસ્વબ્રાહ્મણવૃત્તાતવર્ણનમ્, તત્ર ધર્મસ્વેન ગંગાજલં ગૃહીત્વા પથિ ગચ્છતા બલીવર્દવિષાણવિદારિતસ્ય કાલકલ્પસ્ય મરણં દૃષ્ટ્વા તસ્યોપરિ ગંગાજલસેચનમ્, અગ્રે ગત્વા યમદૂતનિરીક્ષણમ્, તૈઃ સહ ધર્મસ્વસ્ય સંવાદઃ, યમદૂતૈર્નિજવૃત્તાંતનિવેદનમ્, વિષ્ણુદૂતસંવાદવર્ણનપૂર્વકગંગામાહાત્મ્યવર્ણનમ્, ધર્મસ્વેન ગંગાસ્તોત્રકરણમ્, ગંગયાવિર્ભૂય ધર્મસ્વાય વરપ્રદાનમ્, ધર્મસ્વસ્ય મોક્ષપ્રાપ્તિઃ। શ્લો૦

૮- ગંગામાહાત્મ્યવર્ણને શક્રપ્રિયાયા પદ્મગંધાયા વૃત્તાંતવર્ણનમ્, ગંગાયામસ્થિપતનાત્તસ્યાઃ શક્રપ્રિયત્વકથનમ્। શ્લો૦

૯-- ગંગામાહાત્મ્યવર્ણને યાત્રાવિધિવર્ણનમ્, તત્ર સત્યધર્મરાજવિજયારાજ્ઞ્યોર્વૃત્તાંતવર્ણનમ્, તયોર્ભેકત્વપ્રાપ્તૌ સર્પેણ ભક્ષણેપિ ગંગાનામગ્રહણમાત્રેણ મુક્તિવર્ણનમ્। શ્લો૦

૧૦-- વિષ્ણુપૂજામાહાત્મ્યવર્ણનમ્, તત્ર પૂજાવિધાનવર્ણનમ્, તત્રાર્યાવર્તસ્થસુવર્ણભૂપચરિત્રવર્ણનમ્, વેશ્યાદત્તંભૂપતચ્ચંપકપુષ્પં નિરીક્ષ્યેશ્વરાર્પણબુદ્ધ્યા વિમુંચતઃ મરણસમયે વિષ્ણુદૂતૈઃ સુવર્ણસ્ય વૈકુંઠં પ્રતિનયનમ્। શ્લો૦

૧૧-- વિપ્ણુપૂજાવિધિવર્ણનમ્। શ્લો૦

૧૨-- ફાલ્ગુનાદિવૈશાખાંતમાસેષુ શ્રીકૃષ્ણપૂજાવિધિમાહાત્મ્યવર્ણનમ્, અશ્વત્થમાહાત્મ્યવર્ણને ધનંજયનામબ્રાહ્મણવૃત્તાંતવર્ણનમ્। શ્લો૦

૧૩- જ્યેષ્ઠાદિકાર્તિકાંતમાસેષુ ભગવત્પૂજાવિધિમાહાત્મ્યવર્ણનમ્, કાર્તિકે પદ્મપુષ્પમાહાત્મ્યવર્ણને પ્રજાનામકબ્રાહ્મણવૃત્તાંતવર્ણનમ્। શ્લો૦

૧૪-- માર્ગશીર્ષાદિમાઘાંતમાસેષુ ભગવત્પૂજાવિધિમાહાત્મ્યવર્ણનમ્। શ્લો૦

૧૫-- ભગવન્નામમાહાત્મ્યવર્ણને પરશુવૈશ્યપત્ન્યા જીવંત્યાખ્યાયાશ્ચરિત્રવર્ણનમ્, શુકપાઠિતરામનામપ્રભાવાત્તસ્યા મુક્તિઃ,સર્વનામાપેક્ષયા રામનામ્નો મહત્ત્વવર્ણ-નમ્। શ્લો૦

૧૬-- હરિભક્તિમાહાત્મ્યવર્ણને ચક્રિકનામકશબરવૃત્તાંતવર્ણનમ્, તસ્ય હરયે મુખસ્થફલસમર્પણતીવ્રભક્ત્યા હરિપ્રસાદાન્મુક્તિપ્રાપ્તિવર્ણનમ્। શ્લો.

૧૭-- ભગવદ્રક્તિમાહાત્મ્યવર્ણને ભદ્રતનુબ્રાહ્મણવૃત્તાંતવર્ણનમ્, તત્ર તસ્ય વેશ્યા-રક્તત્વમ, વેશ્યોપદેશેન વૈરાગ્યોત્પત્તૌ માર્કણ્ડેયં પ્રતિ શરણગમનમ્, માર્કણ્ડેયેન દાંતસમીપે તસ્ય પ્રેષણમ્, દાંતેન ભદ્રતનોર્મોહાદિલક્ષણવર્ણનમ્, વિષ્ણોરષ્ટોત્તરશતનામકથનં ચ, દાંતાનુજ્ઞયા ભદ્રતનુના હરિભક્તિકરણાદ્ધરેઃ પ્રાદુ-ર્ભાવઃ, ભદ્રતનુના ભગવત્સ્તુતિકરણમ્, ભગવતા ભદ્રતનોઃ સખ્યકરણમ્, દાંતેન ગુરુણા ભદ્રતનોર્ભર્ત્સનાયાં કૃતાયાં ભદ્રતનુના દાંતાય ગુરવે ભગવતો દર્શન-કરણમ્, ભક્તિફલાર્થં દેવકૃતભારતવર્ષપ્રશંસા। શ્લો૦

૧૮- પુરુષોત્તમજગન્નાથક્ષેત્રમાહાત્મ્યવર્ણનમ્, કૃષ્ણબલરામસુભદ્રાદર્શનમહિમા। શ્લો૦

૧૯-- ભગવદર્થે વસ્તુસમર્પણમાહાત્મ્યવર્ણને દસ્યુવૃત્તેરુર્વીશુબ્રાહ્મણસ્ય વૃત્તાંતવર્ણનમ્, વિષ્ણુનૈવેદ્યમાહાત્મ્યવર્ણને સર્વજનિનામકબ્રાહ્મણવૃત્તાંતવર્ણનમ્, સર્વ-જનિના સ્વપ્ને વિષ્ણું દૃષ્ટ્વા સ્તોત્રકરણમ્, ભગવતા સર્વજનેઃ પૂર્વજન્મવૃત્તાન્તવર્ણનમ્, ભગવતા સર્વજનયે સ્વસ્ય રોષકરાણાં તોષકરાણાં ચ વર્ણનમ્, હરિપૂજાકર્તૃ-માહાત્મ્યવર્ણનમ્। શ્લો૦

૨૦-- દાનમાહાત્મ્યવર્ણને હાસ્તિનપુરસ્થ રતિવિદગ્ધાવેશ્યા ક્ષેમંકરીબ્રાહ્મણી હરિશર્મબ્રાહ્મણાનાં વૃત્તાંતવર્ણનમ્, દાનપ્રભાવાત્તેષામુત્તમલોકાવાપ્તિઃ, હરિશર્મણોન્નદાનાભાવાત્ક્ષુત્પ્રાપ્તૌ વિષ્ણુના તસ્ય બ્રહ્મસમીપે પ્રેષણમ્, બ્રહ્મણા તસ્મૈ વિવિધદાનમાહાત્મ્યવર્ણનમ્। શ્લો૦

૨૧-- બ્રહ્મણા હરિશર્મણે વિવિધદાનપાત્રવર્ણનમ્, બ્રાહ્મણપાદોદકમાહાત્મ્યવર્ણને ભદ્રક્રિયબ્રાહ્મણચરણોદકસ્પર્શાત્કસ્યચિચ્છુનો મુક્તિવર્ણનમ, તૈન શુના ભદ્રક્રિ-યાયાઽઽત્મનઃ પૂર્વજન્મવૃત્તાન્તવર્ણનમ્. તત્ર રાજનીતિવર્ણનમ્, બ્રહ્માજ્ઞયા ભદ્રક્રિયસ્ય દીક્ષિતં પુત્રં પ્રતિ સ્વપ્ન આવિર્ભૂય દાનાનુજ્ઞાકરણમ્, દીક્ષિતેન પુત્રેણાન્નજલદાનાદ્ભદ્રક્રિયસ્ય મુક્તિઃ, અન્નજલદાનમાહાત્મ્યવર્ણનમ્। શ્લો૦

૨૨-- એકાદશીમાહાત્મ્યવર્ણનમ્. તત્ર પાપપુરુષાંગવિભાગવર્ણનમ્, વિષ્ણુનૈકાદશી નિર્માય યમલોકસ્થપાપિજનોદ્ધરણમ્, પાપપુરુષાયૈકાદશીદિને નિવાસાયાન્નરૂપસ્થલદાનમ્, એકાદશીવ્રતસ્ય સર્વવ્રતાપેક્ષયા શ્રેષ્ઠત્વવર્ણનમ્, સંક્ષેપેણૈકાદશીવ્રતવિધિવર્ણનમ્। શ્લો૦

૨૩-- એકાદશીવ્રતમાહાત્મ્યવર્ણને કોચરશનામકભૂપતિસુપ્રાજ્ઞાનામક તત્પત્ન્યોર્વૃત્તાન્તવર્ણનમ્, તત્ર શૌરિબ્રાહ્મણપૃષ્ટયા સુપ્રાજ્ઞા રાજ્ઞ્યા તસ્મૈ સ્વસ્યા રાજ્ઞશ્ચ પૂર્વજન્મવૃત્તાંતવર્ણનમ્, પૂર્વજન્મનિ વેશ્યાયાઃ સુપ્રાજ્ઞાયા જારસ્ય ચ કોચરશસ્યૈકાદશીપ્રભાવાદ્યમલોકં ગત્વા યમેન સત્કારકરણમ્, યમલોકસ્થસુકૃતિદુ-ષ્કૃતિજનાનુભૂતસુખદુઃખાવસ્થાવર્ણનમ્, કોચરશસુપ્રાજ્ઞયોરેકાદશીવ્રતપ્રભાવાદ્ વૈકુંઠાવાપ્તિવર્ણનમ્। શ્લો૦

૨૪- તુલસીવૃક્ષધાત્રીવૃક્ષમાહાત્મ્યવર્ણનમ્

૨૫- તુલસીમાહાત્મ્યવર્ણને પવિત્રબ્રાહ્મણાનપત્યબ્રાહ્મણયોશ્ચરિત્રવર્ણનમ્, તયોર્ગૃહે લોમશમુનેરાગમનમ્, તાભ્યાં તસ્યાતિથ્યસત્કારકરણમ્, લોમશેનાતિથિસપર્યા-ગાહાત્મ્યકથનં, તત્ર જ્ઞાનભદ્રયોગિવૃત્તાંતવર્ણનમ્, લોમશસ્ય પુરો બિલાન્નિર્ગ-ત્યાગચ્છતઃ કસ્યચિન્મૂષિકસ્ય પવિત્રેણ ઘાતનમ્, તદા લોમશેન તસ્ય મુખે કર્ણયોઃ શીર્ષે ચ તુલસીસ્પર્શનમ્, તેન તસ્ય મૂષિકસ્ય મોક્ષપ્રાપ્તિઃ। શ્લો૦

૨૬-- કલિયુગે વર્તમાનાનાં જનાનામવસ્થાવર્ણનમ્, કલૌ મનઃશુદ્ધ્યા ભગવતે સર્વકર્મસમર્પણવર્ણનમ્, પદ્મપુરાણમાહાત્મ્યવર્ણનમ્

ઇતિ ક્રિયાખંડસ્થ વિષયાનુક્રમણિકા સંપૂર્ણા