પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.88

સૂતૌવાચ-
અતઃપરં કાર્તિકમાહાત્મ્યં પ્રસ્તૂયતે ।
સૂત ઉવાચ-
એકદા દ્વારકામાગાદૃષિઃ કૃષ્ણદિદૃક્ષયા ।
પુષ્પાણ્યાદાય દિવ્યાનિ કલ્પવૃક્ષોત્થિતાનિ ચ

નારદં સ્વાગતેનાસૌ કૃષ્ણઃ સત્કારમાચરત્ ।
ઇદમર્ઘ્યમિદં પાદ્યમિત્યુવાચાસનંદદત્

નારદસ્તાનિ પુષ્પાણિ કૃષ્ણાયોપાજહાર ચ ।
કૃષ્ણઃ ષોડશસાહસ્રસ્ત્રીભ્યસ્તાનિ વ્યભજ્યત

વિસ્મૃત્ય સત્યભામાં તુ સર્વાભ્યસ્તાન્યદાત્પ્રભુઃ ।
સત્યભામા તતઃ ક્રુદ્ધા ક્રોધાગારં સમાવિશત્

સમાજ્ઞાય તતઃ કૃષ્ણસ્તત્ર ગત્વા સમાહિતઃ ।
સત્યભામાં માનયિત્વા ગરુડં મનસા સ્મરન્

સ્મૃતમાત્રસ્તુ ગરુડસ્તદાગત્યાગ્રતઃ સ્થિતઃ ।
આરુહ્ય વેગાત્પત્રં તમિત્યુવાચ પ્રિયાં પ્રભુઃ

સત્યે ત્વં માકૃથાઃ ક્રોધં ત્વત્કૃતે દેવતૈઃ સહ ।
વિરુધ્ય દેવરાજાનં રોપયિષ્યે તવાંગણે

કલ્પદ્રુમં મહાભાગેઽપરાધં મે ક્ષમાં કુરુ ।
ઇતિ કૃત્વા પ્રતિજ્ઞાં તુ કૃષ્ણઃ સ સત્યભામયા

દેવલોકમગાત્તૂર્ણં યત્ર દેવઃ સ વૃત્રહા ।
યાચિતઃ કલ્પવૃક્ષાર્થમુત્તરં દત્તવાન્પ્રભુમ્

નાયં દેવદ્રુમો ભૂમ્યાં પ્રાપ્તું યોગ્યસ્ત્વયા પ્રભો ।
તદા ક્રુદ્ધો મહાબાહુર્વૃક્ષમુત્પાટ્ય મૂલતઃ

વાહમારોપયામાસ વેગેન બલવત્તરઃ ।
તદા વજ્રધરો વેગાદ્વજ્રમુદ્યમ્ય વીર્યવાન્

ગરુડં તાડયામાસ કલ્પવૃક્ષં ત્યજેરિતિ ।
તદા પત્રરથઃ પત્રં કુલિશસ્યાપિ ગૌરવાત્

એકં વિસર્જયામાસ ત્વરયા પ્રજગામ ચ ।
તેન વજ્રપ્રહારેણ ત્રયોભૂવ પતત્રિણઃ

મયૂરો નકુલશ્ચાષઃ કૃષ્ણો દ્વારાવતીમગાત્ ।
આગત્ય સત્યભામાયા ગૃહે ચૈનમરોપયત્ ।
તદૈવ નારદોઽભ્યાગાત્સત્યયા માનિતો બહુ

સત્યભામોવાચ-
ઈદૃશઃ કલ્પવૃક્ષોઽયં પતિરેતાદૃશઃ પ્રભુઃ ।
ભવેભવે કથં પ્રાપ્યસ્તદાખ્યાતુ ભવાન્મમ

ઇતિ પૃષ્ટસ્તદા પ્રાહ નારદો મુનિસત્તમઃ ।
પ્રાપ્યતે સત્યભામેઽયં તુલાપુરુષ દાનતઃ

સત્યભામા તદા કૃષ્ણં કલ્પવૃક્ષસમન્વિતમ્ ।
નારદાયૈવ સા પ્રાદાત્તોલયિત્વા વિધાનતઃ ।
સર્વોપસ્કરમાકૃષ્ય નારદસ્ત્રિદિવં યયૌ

સૂત ઉવાચ-
શ્રિયઃપતિમથામંત્ર્ય ગતે દેવર્ષિસત્તમે ।
હર્ષોત્ફુલ્લાનના સત્યા વાસુદેવમથાબ્રવીત્

સત્યભામોવાચ-
ધન્યાસ્મિ કૃતકૃત્યાસ્મિ સફલં જીવિતં ચ મે ।
મજ્જન્મનિ નિદાને ચ ધન્યૌ તૌ પિતરૌ મમ

યૌ માં ત્રૈલોકસુભગાં જનયામાસતુર્ધ્રુવમ્ ।
ષોડશસ્ત્રીસહસ્રાણાં વલ્લભાહં યતસ્તવ

યસ્માન્મયાદિપુરુષઃ કલ્પવૃક્ષસમન્વિતઃ ।
યથોક્તવિધિના સમ્યઙ્નારદાય સમર્પિતઃ

યદ્વાર્તામપિ જાનંતિ ભૂમિસંસ્થાન જંતવઃ ।
સોઽયં કલ્પદ્રુમો ગેહે મમ તિષ્ઠતિ સાંપ્રતમ્

ત્રૈલોક્યાધિપતેશ્ચાહં શ્રીપતેરતિવલ્લભા ।
અતોઽહં પ્રષ્ટુમિચ્છામિ કિંચિત્ત્વાં મધુસૂદન

યદિ ત્વં મત્પ્રિયકરઃ કથયસ્વાત્ર વિસ્તરાત્ ।
શ્રુત્વા તચ્ચ પુનશ્ચાહં કરોમિ હિતમાત્મનઃ

યથાકલ્પં ત્વયા દેવ વિયુક્તા સ્યાં ન કર્હિચિત્ ।
સૂત ઉવાચ-
ઇતિ પ્રિયાવચઃ શ્રુત્વા સ્મેરાસ્યોઽયં ગદાગ્રજઃ

સત્યા કરે કરં કૃત્વાગમત્કલ્પતરોસ્તલમ્ ।
નિષિદ્ધ્યાનુચરં લોકં સવિલાસં પ્રિયાન્વિતઃ

પ્રહસ્ય સત્યામામંત્ર્ય પ્રોવાચ જગતાંપતિઃ ।
તત્પ્રીતિ પરિતોષાર્થં લસત્પુલકિતાંગજઃ

કૃષ્ણ ઉવાચ-।
ન મે ત્વત્તઃ પ્રિયતમા કાચિદન્યા નિતંબિની ।
ષોડશસ્ત્રીસહસ્રાણાં પ્રિયે પ્રાણસમા હ્યસિ

ત્વદર્થં દેવરાજેન વિરોધો દૈવતૈઃ સહ ।
ત્વયા યત્પ્રાર્થિતં કાંતે શૃણુ યચ્ચ મહદ્ભવેત્

અદેયમથવાકાર્યમકથ્યમપિ યત્પુનઃ ।
ત્વત્કૃતં તુ કથં પ્રશ્નં કથયામિ ન તુ પ્રિયે ।
પૃચ્છસ્વ સર્વં કથયે યત્તે મનસિ વર્તતે

સત્યોવાચ-
દાનં વ્રતં તપો વાપિ કિં તુ પૂર્વં મયાકૃતમ્ ।
યેનાહં મર્ત્યજા મર્ત્યે ભવાનીવાઽભવં કિલ

તવાંગાર્દ્ધહરા નિત્યં ગરુડોપરિગામિની ।
ઇંદ્રાદિદેવતાવાસમગમં ચ ત્વયા સહ

અતસ્ત્વાં પ્રષ્ટુમિચ્છામિ કિં કૃતં તુ મયા શુભમ્ ।
જન્માંતરે ચ કિં શીલા કા ચાહં કસ્ય કન્યકા

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ-
શૃણુષ્વૈકમનાઃ કાંતે યત્ત્વં વૈ પૂર્વજન્મનિ ।
પુણ્યં વ્રતં કૃતવતી તત્સર્વં કથયામિ તે

આસીત્કૃતયુગસ્યાંતે માયાપુર્યાં દ્વિજોત્તમઃ ।
આત્રેયો દેવશર્મેતિ વેદવેદાંગપારગઃ

આતિથેયોઽગ્નિશુશ્રૂષુઃ સૌરવ્રત પરાયણઃ ।
સૂર્યમારાધયન્નિત્યં સાક્ષાત્સૂર્ય્ય ઇવાપરઃ

તસ્યાતિવયસશ્ચાસીન્નામ્ના ગુણવતી સુતા ।
અપુત્રઃ સ સ્વશિષ્યાય ચંદ્ર નામ્ને દદૌ સુતામ્

તમેવ પુત્રવન્મેને સ ચ તં પિતૃવદ્વશી ।
તૌ કદાચિદ્વનં યાતૌ કુશેધ્મહરણાર્થિનૌ

હિમાદ્રિપાદજવને ચેરતુસ્તૌ યતસ્તતઃ ।
તૌ તતો રાક્ષસં ઘોરમાયાંતં સમપશ્યતામ્

ભયવિહ્વલસર્વાંગાવસમર્થૌ પલાયિતુમ્ ।
નિહતૌ રક્ષસા તેન કૃતાંતસમરૂપિણા

તૌ તુ ક્ષેત્રપ્રભાવેણ ધર્મશીલતયા પુનઃ ।
વૈકુંઠભવનં નીતૌ મદ્ગણૈર્મત્સમીપગૈઃ

યાવજ્જીવંતુ યત્તાભ્યાં સૂર્યપૂજાદિકં કૃતમ્ ।
તેન વૈ કર્મણા તાભ્યાં સુપ્રીતોઽહં કિલાભવમ્

શૈવાઃ સૌરાશ્ચ ગાણેશા વૈષ્ણવાઃ શક્તિપૂજકાઃ ।
મામેવ પ્રાપ્નુવંતીહ વર્ષાંભઃ સાગરં યથા

એકોઽહં પંચધા જાતઃ ક્રીડયન્નામભિઃ કિલ ।
દેવદત્તો યથા કશ્ચિત્પુત્રાદ્યાહ્વાનનામભિઃ

તતશ્ચ તૌ મદ્ભવનાધિવાસિનૌ વિમાનયાનૌ રવિવર્ચસાવુભૌ ।
મત્તુલ્યરૂપૌ મમ સન્નિધાનગૌ દિવ્યાંગના ચંદનભોગભોગિનૌ

ઇતિ શ્રીપાદ્મેમહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયાં શ્રીકૃષ્ણસત્યભામા સંવાદે અષ્ટાશીતિતમોઽધ્યાયઃ