પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.75

મહાદેવ ઉવાચ-
ગંડિકાયાસ્તુ માહાત્મ્યં વક્ષ્યે દેવિ વિધાનતઃ ।
યથા ગંગા તથા સા ચ કથિતા નગનંદિનિ

શાલગ્રામશિલા યત્ર જાયતે બહુધા તથા ।
માહાત્મ્યં ચૈવ તસ્યાશ્ચ કથિતં મુનિસત્તમૈઃ

અંડજા ઉદ્ભિજા યત્ર સ્વેદજાશ્ચ જરાયુજાઃ ।
યસ્યા દર્શનમાત્રેણ પુણ્યરૂપાસ્તુ પાર્વતિ

ઉત્તરે સા તુ સંભૂતા ગંડિકા તુ મહાનદી ।
સંસ્મૃતા સંસ્મૃતા નૂનં પાપં હંત્યગનંદિનિ

યત્ર નારાયણો દેવો નિત્યં તિષ્ઠતિ ભૂતિદઃ ।
શંખચક્રધરાસ્તસ્ય સમીપે નિવસંતિ યે

તે મૃત્યું સમનુપ્રાપ્ય દિવ્યરૂપાશ્ચતુર્ભુજાઃ ।
ઋષયસ્તત્ર તિષ્ઠંતિ દેવાશ્ચૈવં વિશેષતઃ

રુદ્રા નાગાસ્તથા યક્ષા નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
તસ્યાઃ સમીપે હ્યેકોઽયં સ્થલો વૈ વિષ્ણુરૂપધૃક્

સ્થલેઽસ્મિન્વર્તતે મૂર્તિર્બહુરૂપાતિમુક્તિદા ।
ચતુર્વિંશતિભૂતાનાં જાતયઃ સંતિ તત્ર વૈ

એકા વૈ મત્સ્યરૂપા ચ કૃષ્ણરૂપાતિમુક્તિદા ।
અન્યા ચ યા બુધૈઃ પ્રોક્તા સ્થલે વૈ વિષ્ણુસંજ્ઞકે

કલ્કિનામ્ની તથા પુણ્યા કપિલા યા મયોદિતા ।
અન્યાસ્તુ વિવિધાકારા દૃશ્યંતે બહુધા અપિ

તિષ્ઠંતિ મૂર્ત્તયઃ સર્વા નાનારૂપા હ્યનેકશઃ ।
સા ગંગા મહતી પુણ્યા ધર્મકામાર્થમુક્તિદા

યસ્યાં ભૂમૌ હૃષીકેશો નિયમેન સમન્વિતઃ ।
વર્ત્તતેઽદ્યાપિ તત્રૈવ મયા સહ ન સંશયઃ

ભ્રૂણહત્યા બાલહત્યા ગોહત્યા ચ વિશેષતઃ ।
યસ્યાઃ સ્પર્શનમાત્રેણ મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષાત્

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચૈવાન્યજાતયઃ ।
સર્વે તે વૈ વિમુચ્યંતે દર્શનાદ્ગંડિકાંબુનઃ

ઇયં વેણી સમા પુણ્યા પાપિનાં તુ વિશેષતઃ ।
મુચ્યતે બ્રહ્મહા યત્ર ઇતરેષાં તુ કા કથા

સર્વદા સર્વકાલે તુ અહં ગચ્છામિ પાર્વતિ ।
તીર્થાનાં તીર્થરાજોઽયં બ્રહ્મણા ભાષિતઃ કિલ

તત્ર સ્નાનં ચ દાનં ચ મુનિભિઃ પરિકલ્પિતમ્ ।
આષાઢે પુણ્યકાલે તુ તત્ર ગચ્છામિ સુંદરિ

માસૈકવિધિના ચૈવ સ્નાનં તત્ર કરોમ્યહમ્ ।
તારકં તત્ર વિશદં જપામિ તુ નિરંતરમ્

અતોઽહં વૈષ્ણવો જાતો વિષ્ણુક્ષેત્રે યતોગતઃ ।
વિષ્ણુના નિર્મિતં પૂર્વં ક્ષેત્રં તત્તુ મહત્તરમ્

વૈષ્ણવાનાં ચ ગતિદં પાવનં પરમં સ્મૃતમ્ ।
ભવેઽસ્મિન્માનુષે જન્મ દુર્લભં દેવિ સર્વદા

દુર્લભં ગણ્ડિકાતીર્થં વિષ્ણુક્ષેત્રં તુ દુર્લભમ્ ।
અતો હ્યાષાઢમાસે તુ ગંતવ્યં દ્વિજસત્તમૈઃ

તત્ર ગત્વા વિશેષેણ શંખચક્રાદિધારણમ્ ।
કર્ત્તવ્યં તુ દ્વિજશ્રેષ્ઠૈઃ પવિત્રં પરમં સ્મૃતમ્

શંખતીર્થં તુ વામે વૈ દક્ષિણે ચક્રચિહ્નિતમ્ ।
દ્વિજાનાં મુક્તિદં પ્રોક્તં ધારિતવ્યં પ્રયત્નતઃ

બ્રાહ્મણૈશ્ચ વિશેષેણ શંખચક્રાદિધારણં ।
ધૃતે સતિ મહાદેવિ વૈષ્ણવાસ્તે હિ માનવાઃ

ન ગણ્ડિકા સમં તીર્થં ન વ્રતં દ્વાદશીસમમ્ ।
ન દેવઃ કેશવાદન્યો ભૂયોભૂયો વરાનને

ગંડિકાયાસ્તુ માહાત્મ્યં યે શૃણ્વંતિ નરોત્તમાઃ ।
ઇહલોકે સુખં ભુક્ત્વા વિષ્ણુલોકે હિ યાંતિ તે

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે ઉમાપતિનારદસંવાદે ગંડિકાતીર્થમાહાત્મ્યંનામ પંચસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ