પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.6

નારદૌવાચ-
એવં દ્વંદ્વેષુ યુદ્ધેષુ સંપ્રવૃત્તેષ્વનેકશઃ ।
જઘાનાથ હરિઃ ક્રુદ્ધો ગદયા કાલનેમિનમ્

વિહાય મૂર્ચ્છાં સંચિત્ય વિષ્ણું બાણૈર્જઘાન સઃ ।
તતઃ ક્રુદ્ધેન હરિણા સ ક્ષિતૌ પાતિતો વ્યસુઃ

રાજન્જઘાન સંચિંત્ય રાહું ખડ્ગેન ચંદ્રમાઃ ।
રાહુસ્તુ તં પરિત્યજ્ય તદા સૂર્યમધાવત

સહસ્રાશું રણે જિત્વા રાહુશ્ચંદ્રમધાવત ।
જઘાન તં ચ ખઙ્ગેન સમરે રજનીપતિઃ

સૈંહિકેયાંગકાઠિન્યાત્ખઙ્ગં ચૂર્ણમભૂત્તદા ।
જઘાન મુષ્ટિના ગાઢં કઠિનેન વિધુંતુદઃ

ચંદ્રમુત્થાપ્ય તં કંઠે ધૃત્વા વેગાન્મહામૃધે ।
ગિલિત્વા રાહુણા ચંદ્રોપ્યુદ્ગીર્ણશ્ચ તતઃ પુનઃ

મૃગં સ્વચિહ્નમુરસિ નિધાય વિસસર્જ હ ।
સ ઉચ્ચૈઃશ્રવસં ગૃહ્ય હયરત્નં વિધુંતુદઃ

જાલંધરાંતિકં નીત્વા ભક્ત્યા તસ્મૈ ન્યવેદયત્ ।
દુર્વારણો રણે ક્રુદ્ધસ્તં યમં ગદયા હનત્

નિશિતૈર્માર્ગણૈર્ભિન્નઃ શક્રપુત્રેણ ચાહવે ।
ધૃત્વા જયંતં સંહ્રાદઃ પરિઘાઘાતમૂર્ચ્છિતમ્

ઐરાવતં સમારુહ્ય યયૌ જાલંધરં પ્રતિ ।
હતવાંશ્ચૈવ ગદયા નિહ્રાદં ધનદો રણે

રુદ્રાસ્ત્રિશૂલનિર્ઘાતૈર્નિશુંભં જઘ્નુરોજસા ।
નિશુંભો બાણજાલૈશ્ચ પીડયામાસ તાનતિ

શુંભાસુરો દેવગણાન્પૂરયામાસ માર્ગણૈઃ ।
મૃત્યું માયામય મયો બદ્ધ્વા પાશૈર્નિનાયતમ્

દદૌ જાલંધરાયાસૌ પૌલોમ્ને સોઽપિ સિંધવે ।
અબ્ધિના ચ મુખે ક્ષિપ્તો લોકો જીવતુ નિર્ભયઃ

બદ્ધ્વા ચ નમુચિં પાશૈર્વાસવોઽપિ રસાતલમ્ ।
નિન્યે વિશ્વસ્ય હંતારં અથ જાલંધરો યયૌ

અથેંદ્રબલયોર્યુદ્ધમભૂદ્રાજન્સુદારુણમ્ ।
બલાંગરોચિષો ભાંતિ દિશો દશ રવેરિવ

સર્વાણ્યસ્ત્રાણિ શક્રસ્ય શીર્ણાન્યંગે બલસ્ય ચ ।
બલીયસા બલેનેંદ્રો મુદ્ગરેણ હતો હૃદિ

નનાદેંદ્રસ્તતો ભીમં તચ્છ્રુત્વા સ બલોહસત્ ।
હસતસ્તસ્ય નિશ્ચેરુર્મુખતો મૌક્તિકાનિ ચ

તસ્યાંગસ્યાભિલાષેણ ન યુદ્ધમકરોત્તદા ।
તુષ્ટાવ વાસવોઽત્યર્થં તં બલં બલસાગરમ્

વરં વૃણુ સુરશ્રેષ્ઠેત્યુક્તઃ પ્રાહ બલં પ્રતિ ।
યદિ તુષ્ટોઽસિ દૈત્યેશ સ્વં વપુર્દાતુમર્હસિ

તદિંદ્ર વચનં શ્રુત્વા ભિત્ત્વા શસ્ત્રૈર્ગૃહાણ મામ્ ।
ઇત્યુવાચ બલં સોઽપિ કિમદેયં મહાત્મનામ્

(ગીરિવ શ્રોત્રહીનસ્ય લોલાક્ષીવ વિચક્ષુષઃ (અતિરિક્ત શ્લોકાઃ)।
પરેષુ પુષ્પમાલેવ શ્રીઃ કદર્યસ્ય નિષ્ફલા

મહાત્માનો ન ગૃહ્ણંતિ હિંસમાનાન્રિપૂનપિ ।
સપત્નીઃ પ્રાપયંત્યબ્ધિં સિંધવો નગનિમ્નગાઃ

સુજનો ન યાતિ વિકૃતિં પરહિતનિરતો વિનાશકાલેઽપિ ।
છિન્નોઽપિ ચંદનતરુઃ સુરભયતિમુખં કુઠારસ્ય

દેવં પરં વિનશ્યતિ તનુરપિ ન શ્રીર્નિવેદિતાસત્સુ ।
અવશિષ્યતે હિમાંશોઃ સૈવ કલાશિરસિ યા શંભોઃ

તે સાધવો ભુવનમંડલમૌલિભૂતા યે સાધુતામનુપકારિષુ દર્શયંતિ ।
આત્મપ્રયોજનવશાત્કૃતછિન્નદેહાઃ પૂર્વાપકારિષુ ખલોપિ હિતાનુરક્તઃ૫)।
તથેત્યુક્ત્વા સહસ્રાક્ષો મુદ્ગરેણાહનદ્બલમ્ ।
ન બિભેદ તદા દેહઃ શક્રશ્ચિંતામવાપ હ

સસ્મારિતો માતલિના વજ્રેણાંગં જઘાન તત્ ।
તેન વજ્રપ્રહારેણ બલાંગં તદ્વ્યશીર્યત

બલાંગસ્યૈકભાગસ્તુ પપાત કનકાચલે ।
તુહિનાદ્રૌ દ્વિતીયસ્તુ તૃતીયો ગોનગેઽપતત્

ચતુર્થો દેવનદ્યાં ચ પંચમો મંદરે તથા ।
વજ્રાકરે પપાતાંશઃ ષષ્ઠશ્ચ વિજયાંગજઃ

તસ્ય જાતિવિશુદ્ધસ્ય પરિશુદ્ધેન કર્મણા ।
કાયસ્યાવયવાઃ સર્વે રત્નબીજત્વમાગતાઃ

વજ્રાદસ્થિકણાઃ કીર્ણાઃ ષટ્કોણા મણયોઽભવન્ ।
અક્ષિભ્યામિન્દ્રનીલા વૈ માણિક્યં શ્રુતિસંભવમ્

ક્ષતજાત્પદ્મરાગાઃ સ્યુઃ મેદસો મરકતાસ્તથા ।
પ્રવાલાનિ ચ જિહ્વાતો દંતા મુક્તાસ્તથાભવન્

મજ્જોદ્ભવં મરકતં ગારુત્મતમભૂન્નસા ।
કાંસ્યં પુરીષં રજતં વીર્યં તામ્રં ચ મૂત્રજમ્

અંગસ્યોદ્વર્તનાજ્જાતં પિત્તલં બ્રહ્મવીતિકાઃ ।
નાદાદ્વૈદૂર્યમુત્પન્નં રત્નં ચારુતરં તથા

નખેભ્યઃ કનકોત્પત્તી રુધિરાચ્ચ રસોદ્ભવઃ ।
મેદસઃ સ્ફટિકં જાતં પ્રવાલં માંસસંભવમ્

બલદેહોદ્ભવાન્યાસન્રત્નાનિ પૃથિવીતલે ।
પુણ્યોપચયસંપત્ત્યા ભોક્ષ્યંતે વિમલૈર્જનૈઃ

અત્રાંતરે હતં શ્રુત્વા બલં મઘવતા મૃધે ।
પ્રભાવતી નામ રાજ્ઞી યયૌ તચ્ચરણાંતિકમ્

વિલલાપ પતિં દૃષ્ટ્વા વિકીર્ણાવયવં રણે ।
પ્રભાવત્યશ્રુપૂર્ણાક્ષી મુક્તકેશી ઘનસ્તની

હા નાથ બલવિક્રાંત કાંતદેહ જગત્પ્રિય ।
માં ત્વં વિહાય કિં ચાત્ર કૈવલ્યં ગતવાનસિ

જરાકુષ્ઠાદિભિર્વ્યાપ્તં બુદ્ધ્વા દેહં ત્યજંતિ ન ।
દેહિનોઽન્યે પરં કાંતં ત્વયા દેહો વૃથોજ્ઝિતઃ

તવ દેહેન દિવ્યેન હારકં ભૂષ્યતે પ્રિય ।
રણોત્સુકેન ભવતા યા વેણી ગ્રથિતા મમ

તામુદ્ગ્રથય વૈધવ્યદુઃખાર્ત્તાયાઃ સ્વયં પ્રિય ।
એવં વિલપતીં વીક્ષ્ય બલરાજ્ઞીં સમુદ્રજઃ ।
દુઃખિતઃ શુક્રમિત્યાહ બલં જીવય ભાર્ગવ

શુક્ર ઉવાચ-।
ઇચ્છયામરણં પ્રાપ્તં તં કથં જીવયામ્યહમ્ ।
તથાપિ મંત્રસામર્થ્યાદ્વાચમુચ્ચારયિષ્યતિ

જાલંધર ઉવાચ-।
બલસ્ય રૂપ વચનં શ્રોતુમિચ્છામિ ભાર્ગવ ।
જાલંધરેણૈવમુક્તઃ ક્ષણં ધ્યાનપરોઽભવત્

અથોદતિષ્ઠદ્વદનાત્સ્વનઃ શ્રોત્રમનોરમઃ ।
પ્રભાવતીં પ્રતિ વ્યક્તં વાદ્યભાંડા દિવોત્થિતઃ

પ્રભાવતિ સ્વદેહં ત્વં મમાંગેષુ લયં નય ।
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા નદી જાતા પ્રભાવતી

બલાઙ્ગેષ્વેવ લીના સા સુમેરોઃ પૂર્વવાહિની ।
યસ્યાસ્તોયેન સંજાતા રત્નાનાં કાંતિરુત્તમા

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતા।
યામુત્તરખંડે જાલંધરોપાખ્યાને બલદૈત્ય સ્વર્ગારોહણં નામ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ