પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.36

નારદ ઉવાચ-
કીદૃશી સ્યાન્મહાદેવ પક્ષવર્દ્ધનિસંજ્ઞકા ।
યયા વૈ કૃતયા જંતુર્મહપાપાત્પ્રમુચ્યતે

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ-
અમા વા યદિ વા પૂર્ણા સંપૂર્ણા જાયતે તદા ।
ભૂત્વા વૈ નાડિકાષષ્ઠિર્જાયતે પ્રતિપદ્દિને ।
અશ્વમેધાયુતૈસ્તુલ્યા સા ભવેત્પક્ષવર્દ્ધિની

નારદ ઉવાચ-
પૂજાવિધિં તુ પૃચ્છામિ સાંપ્રતં દેવસત્તમ ।
યત્કૃતે તુ મહાદેવ મહાફલમવાપ્નુયાત્

મહાદેવ ઉવાચ-
પૂજાવિધિં પ્રવક્ષ્યામિ સાંપ્રતં દ્વિજનંદન ।
પૂજિતે ચાર્ચિતે વિષ્ણૌ ફલં પ્રાપ્નોત્યસંશયઃ

યેન પૂજાવિધાનેન તુષ્ટિં પ્રાપ્નોતિ માધવઃ ।
અવ્રણં જલપૂર્ણં ચ કુંભં ચંદનચર્ચિતમ્

પંચરત્નસમાયુક્તં પુષ્પમાલાભિવેષ્ટિતમ્ ।
સ્થાપ્યં તામ્રમયં પાત્રં સગોધૂમં ઘટોપરિ

સૌવર્ણં કારયેદ્દેવં માસસંજ્ઞાભિનામકમ્ ।
પંચામૃતેન વિધિના સ્નપનં સુમનોરમમ્

કારયેદ્દેવદેવેશં જગન્નાથં જગત્પતિમ્ ।
વિલેપનં તુ કર્ત્તવ્યં કુંકુમાગરુચંદનૈઃ

વસ્ત્રયુગ્મં ચ દાતવ્યં છત્રોપાનહસંયુતમ્ ।
પૂજયેદ્દેવતાધીશં કુંભપાત્રોપરિસ્થિતમ્

પદ્મનાભાય વૈ પાદૌ જાનુની વિશ્વમૂર્ત્તયે ।
ઊરૂ વૈ જ્ઞાનગમ્યાય કટી દાનપ્રદાય ચ

ઉદરં વિશ્વનાથાય હૃદયં શ્રીધરાય ચ ।
કંઠં કૌસ્તુભકંઠાય બાહૂ ક્ષત્રાંતકારિણે

લલાટં વ્યોમમૂર્ધ્ને તુ શિરો વૈ સર્વરૂપિણે ।
સ્વનામ્ના ચૈવ કમલાં સર્વાંગીં દિવ્યરૂપિણીમ્

એવં વિધિવત્સંપૂજ્ય તતોઽર્ઘં દાપયેત્સુધીઃ ।
નાલિકેરેણ શુભ્રેણ દેવદેવસ્ય ચક્રિણઃ

અનેનૈવાર્ઘદાનેન સંપૂર્ણં જાયતે વ્રતમ્ ।
સંસારાર્ણવમગ્નં માં સમુદ્ધર જગત્પતે

ત્વમીશઃ સર્વલોકાનાં ત્વં સાક્ષાચ્ચ જગત્પતિઃ ।
ગૃહાણાર્ઘં મયા દત્તં પદ્મનાભ નમોસ્તુ તે

નૈવેદ્યાનિ સુહૃદ્યાનિ ષડ્રસાનિ વિશેષતઃ ।
દેયાનિ તુ વિશેષેણ કેશવાય સુભક્તિતઃ

નાગપત્રં સકર્પૂરં દદ્યાદ્દેવસ્ય ભક્તિતઃ ।
ઘૃતેન દીપકં કુર્યાત્તિલતૈલેન વા પુનઃ

કૃત્વા સમ્યગ્વિધાનેન ગુરોઃ પૂજાં પ્રકારયેત્ ।
વસ્ત્રાણિ ચૈવ ચોષ્ણીષં કંચુકં ચ પ્રદાપયેત્

દક્ષિણાં ચ યથાશક્ત્યા ગુરુવે સંપ્રદાપયેત્ ।
ભોજનં ચૈવ તાંબૂલં દત્ત્વા ચાર્ઘં પ્રદાપયેત્

સ્વવિત્તસ્યાનુમાનેન યથાશક્ત્યા તુ નિર્દ્ધનૈઃ ।
કાર્યા સમ્યક્પ્રયત્નેન દ્વાદશી પક્ષવર્દ્ધિની

તતો જાગરણં કુર્યાદ્ગીતનૃત્યસમન્વિતમ્ ।
પુરાણપાઠસહિતં હાસ્યાહ્લાદસમન્વિતમ્

સ્તુવંતિ ચ પ્રશંસંતિ જાગરં ચક્રપાણિનઃ ।
નિત્યોત્સવો ભવેત્તેષાં ગૃહે વૈ દશજન્મસુ

અતો ધન્યતમા ચેયં કર્ત્તવ્યા પક્ષવર્દ્ધની ।
કૃત્વા તુ સકલં પુણ્યં ફલં પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્

પક્ષવર્દ્ધની માહાત્મ્યં યે શૃણ્વંતિ મનીષિણઃ ।
તૈઃ કૃતં સત્કૃતં સર્વં યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

પંચાગ્નિસાધને પુણ્યં યચ્ચ સ્યાત્તીર્થસાધને ।
તત્પુણ્યં સમવાપ્નોતિ વિષ્ણોર્જાગરકારણાત્

પક્ષવર્દ્ધનિકા પુણ્યા પવિત્રા પાપનાશિની ।
ઉપવાસકૃતા વિપ્ર હત્યાકોટિવિનાશિની

વસિષ્ઠેન કૃતા પૂર્વં ભારદ્વાજેન વૈ મુને ।
ધ્રુવેણ ચાંબરીષેણ કૃતેયં વિષ્ણુવલ્લભા

ઇયં કાશીસમા પુણ્યા ઇયં વૈ દ્વારકા સમા ।
ઉપોષિતા ચ ભક્તેન વાંછિતં ચ દદાત્યસૌ

ઇયં ધન્યા ધન્યતમા હત્યાયુતવિનાશિની ।
કર્ત્તવ્યા તુ વિશેષેણ વૈષ્ણવૈર્જ્ઞાનતત્પરૈઃ

અહો સર્વેશ્વરો દેવઃ સંસેવ્યો વ્રતતત્પરૈઃ ।
કિમન્યદ્બહુનોક્તેન કર્તવ્યં વ્રતમુત્તમમ્

યથા ચ વર્દ્ધતે ચંદ્રઃ સિતે પક્ષે વિશેષતઃ ।
તથા વૈ વર્દ્ધતે ભક્ત કારણાત્પક્ષવર્દ્ધિની

સૂર્યોદયે યથા ધ્વાંતં નશ્યતે તત્ક્ષણાદપિ ।
તથાઘં નાશમાપ્નોતિ કરણાત્પક્ષવર્દ્ધિની

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે ઉમાપતિનારદસંવાદે પક્ષવર્દ્ધની એકાદશીમાહાત્મ્યંનામ ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ