પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.29

મહાદેવ ઉવાચ-
અથાન્યત્સંપ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ દેવર્ષિસત્તમ ।
ગોપીચંદનમાહાત્મ્યં યથાદૃષ્ટં શ્રુતં મયા

બ્રાહ્મણો વાથ વૈશ્યો વા શૂદ્રો વાપ્યથવા દ્વિજઃ ।
ગોપીચંદનલિપ્તાંગો મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા

તિલકં કુરુતે યસ્તુ ગોપીચંદનસંભવમ્ ।
મદ્યપાનાદિદોષૈસ્તુ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

ગોપીચંદનલિપ્તાંગો વૈષ્ણવો વિષ્ણુતત્પરઃ ।
સર્વદોષૈઃ પ્રમુચ્યેત યથા ગંગાંભસા પુનઃ

બ્રહ્મહા મદ્યપાની ચ સ્વર્ણસ્તેયી તથૈવ ચ ।
ગુરુતલ્પગમો વાથ શૂદ્રો વાપ્યથ વૈ દ્વિજઃ

સ સદ્યો મુચ્યતે પાપાદાજન્મશતકારણાત્ ।
દ્વાદશતિલકં પ્રોક્તં સર્વેષાં વૈ વિશેષતઃ

વૈષ્ણવાનાં બ્રાહ્મણાનાં કર્તવ્યં ભૂતિમિચ્છતામ્ ।
દંડાકારં લલાટે સ્યાત્પદ્માકારં તુ વક્ષસિ

વેણુપત્રનિભં બાહુમૂલેઽન્યદ્દીપકાકૃતિ ।
ઉચ્ચૈશ્ચક્રાણિ ચત્વારિ બાહુમૂલે તુ દક્ષિણે

નામમુદ્રાદ્વયં નીચૈઃ શંખમેકં તયોરપિ ।
મધ્યે તતઃ પાર્શ્વયોસ્તુ દ્વે દ્વે પદ્મે ચ ધારયેત્

વામેઽપિ ચતુરઃ શંખાન્નામમુદ્રે ચ પૂર્વવત્ ।
ચક્રમેકંગદે દ્વે દ્વે તયોરિતિ વિભેદતઃ

લલાટે ચ ગદામેકાં નામમુદ્રાં તથા હૃદિ ।
ત્રીણિત્રીણિ વિચિત્રાણિ મધ્યે શાખાવુભાવુભૌ

હૃદિ પાર્શ્વે સ્તનાદૂર્ધ્વં ગદાપદ્માનિ બાહુવત્ ।
ત્રીણિ ચત્વારિ ચક્રાણિ કર્ણમૂલે દ્વયોરધઃ

એકમેકં તદન્યેષુ તિલકેષુ ચ ધારયેત્ ।
સંપ્રદાયજમુદ્રાં તુ ધાર્યા શિષ્ટાનુસારતઃ

યથારુચ્યથવા ધાર્યા ન તત્ર નિયમા યતઃ ।
આચાંડાલાદ્વિશુદ્ધ્યંતિ તિલકસ્યૈવ ધારણાત્

ચાંડાલાદધિકં મન્યે વૈષ્ણવાનાં હિ નિંદકમ્ ।
સ ચ વિષ્ણુસમો જ્ઞેયો નાત્ર કાર્યા વિચારણા

વૈષ્ણવો બ્રાહ્મણો યસ્તુ વિષ્ણુધ્યાનેષુ તત્પરઃ ।
નાંતરસ્તસ્ય વૈ જ્ઞેયઃ સ વૈ વિષ્ણુર્ભવેદિહ

શંખચક્રધરો વિપ્રો વેદાધ્યયનતત્પરઃ ।
સ વૈ નારાયણ ઇતિ વેદે ચૈવ તુ પઠ્યતે

તપ્તચક્રધરો વિપ્રઃ પંક્તિપાવનપાવનઃ ।
તસ્ય ભક્તિયુતો બ્રહ્મન્મહાપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

તુલસીપત્રમાલાં વા તુલસીકાષ્ઠસંભવામ્ ।
ધૃત્વા વૈ બ્રાહ્મણો ભૂયાન્મુક્તિભાગી ન સંશયઃ

વિષ્ણુરૂપો યતો વિપ્રો વૈષ્ણવઃ સ ઇહ સ્મૃતઃ ।
પંચત્વે યસ્ય તિલકં ગોપીચંદનસંભવમ્

વિમાનં સ સમારુહ્ય યાતિ વિષ્ણોઃ પરં પદમ્ ।
કલૌ નારદ વક્ષ્યામિ તિલકં ગોપિચંદનમ્

યે કુર્વંતિ નરશ્રેષ્ઠા ન તેષાં દુર્ગતિઃ ક્વચિત્ ।
શંખં ચૈવ તથા ચક્રં દક્ષિણે ચાપિ સવ્યકે

હસ્તે ધૃત્વા વિશેષેણ મહાપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
મદ્યપાનરતા યે ચ યે ચ સ્ત્રીબાલઘાતકાઃ

અગમ્યાગમકા યે વૈ દૃશ્યંતે ભુવિ વાડવ ।
ભક્તાનાં દર્શનાદેવ મુક્તિસ્તેષાં ન સંશયઃ

સંસારે તુચ્છસારેસ્મિન્કુતો વૈ વૈષ્ણવા જનાઃ ।
અહં હિ વૈષ્ણવો જાતો વિષ્ણોર્ભક્તિપ્રસાદતઃ

કાશ્યાં નિવસતાં હ્યત્ર રામરામેતિ સંજપન્ ।
તેન પુણ્યાદિયોગેન શિવો વૈ નાત્ર સંશયઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયાં ઉત્તરખણ્ડે ઉમાપતિનારદસંવાદે ગોપીચંદનમાહાત્મ્યં નામૈકોનત્રિંશોઽધ્યાયઃ