પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.252

શ્રીરુદ્ર ઉવાચ-
અથ મગધાધિપઃ કંસવધાનંતરં દ્વિષન્નેવ યાદવાન્સદા પીડયામાસ તે દુઃખિતાઃ કૃષ્ણમૂચુઃ

સ ચ ભીમાર્જુનાવાહૂય સંમંત્રયામાસ કૃષ્ણઃ અનેન રુદ્ર પૂઃજિતસ્તત્પ્રસાદાચ્છસ્ત્રૈરવધ્યઃ પરં કેનાપિપ્રકારેણ હંતવ્ય ઇતિ

અથ વિચાર્ય ભીમમાહ એનં પ્રતિમલ્લયુદ્ધં કુરુ તત્તેન પ્રતિજ્ઞાતમ્

અથ સકલ ચરાચરજગદ્વંદ્યો વાસુદેવો ભીમાર્જુનસહિતો જરાસંધસ્ય પુરીં ગત્વા વિપ્રવેષેણ તસ્યાંતઃપુરમવાપ

સોઽપિ મહાવીર્યાન્ક્ષત્ત્રિયાન્યુદ્ધે નિર્જિત્ય બલાદ્ગૃહીત્વા સ્વવેશ્મનિ નિરુધ્ય માસિમાસિ કૃષ્ણચતુર્દશ્યામેકૈકં હત્વા તદ્રક્તેનૈવ બલિં ભૈરવાયાકરોત્

એવંવિધં સકલજનપાર્થિવવધં કુર્વતો જરાસંધસ્ય સમુદ્યમાનો ભીમાર્જુનસહિતસ્તસ્ય ગૃહે વિપ્રવેષેણૈવ પ્રવિવેશ

સ તુ તાન્દૃષ્ટ્વા દંડવત્પ્રણતો ભૂત્વા યથોચિતાસનેષુ નિવેશ્ય મધુપર્કવિધાનેન સંપૂજ્ય ધન્યોસ્મિ કૃતકૃત્યોસ્મિ કિમર્થં ભવન્તો મે સમીપ આગતાસ્તદ્વક્તવ્યમહં તત્સર્વં ભવદ્ભ્યો દાસ્યામીત્યુવાચ

તેષાં વાસુદેવઃ પ્રહસન્પાર્થિવં તમુવાચ કૃષ્ણભીમાર્જુના યુદ્ધાર્થમાગતાઃ સ્મ અસ્માકમન્યતમં દ્વંદ્વયુદ્ધાર્થં વૃણીષ્વેત્યવદત્

સોઽપિ તથેત્યવદત્તતો દ્વંદ્વયુદ્ધાર્થં મારુતિં વરયામાસ

તતો ભીમજરાસંધયોરભિતો ભયંકરં મલ્લયુદ્ધં નિરંતરં પંચવિંશતિવાસરમભૂત્

તતઃ કૃષ્ણેનૈવ સંચોદિતો વાયુપુત્રસ્તસ્ય શરીરં દ્વિધાકૃત્ય ભૂમૌ નિપાતયામાસ ॥
એવં જરાસંધં પાંડુપુત્રેણ હત્વા તાન્જરાસંધનિરોધિતાન્વાસુદેવોઽપિ પાર્થિવાન્મોચયામાસ

નિહત્ય વાયુપુત્રેણ જરાંસંધં યદૂદ્વહઃ ।
તદ્ગૃહે સન્નિરુદ્ધાંસ્તુ મોચયામાસ પાર્થિવાન્

તે ચ તત્ર નમસ્કૃત્ય સ્તુત્વા ચ મધુસૂદનમ્ ।
સ્વાન્સ્વાન્જનપદાન્સર્વે જગ્મુઃ કૃષ્ણેન રક્ષિતાઃ

અથ તાભ્યામિંદ્રપ્રસ્થં ગત્વા વાસુદેવસ્તત્ર મહાક્રતું રાજસૂયં યુધિષ્ઠિરં કારયામાસ

તત્ર સમાપ્તે ક્રતૌ અગ્રપૂજાં ભીષ્માનુમતેન કૃષ્ણાય દત્તવાન્

તત્ર શિશુપાલઃ કૃષ્ણં બહૂન્યાક્ષેપવાક્યાન્યુક્તવાન્

કૃષ્ણોઽપિ સુદર્શનેન તસ્ય શિરશ્ચિચ્છેદ

અસૌ જન્મત્રયાવસાને હરેઃ સારૂપ્યમગમત્

અથ શિશુપાલં નિહતં શ્રુત્વા દંતવક્ત્રઃ કૃષ્ણેન યોદ્ધું મથુરામાજગામ

કૃષ્ણસ્તુ તચ્છ્રુત્વા રથમારુહ્ય તેન યોદ્ધું મથુરામાયયૌ

દંતવક્ત્રવાસુદેવયોરહોરાત્રં મથુરાપુરદ્વારિ યમુનાતીરે સંગ્રામઃ સમવર્ત્તત કૃષ્ણસ્તુ ગદયા તં જઘાન

સ તુ ચૂર્ણિતસર્વાંગો વજ્રનિર્ભિન્ન મહીધર ઇવ ગતાસુરવનિતલે પપાત

સોઽપિ હરેઃ સાયુજ્યં યોગિગમ્યં નિત્યાનંદસુખં શાશ્વતં પરમં પદમવાપ

ઇત્થં જયવિજયૌ સનકાદિશાપવ્યાજેન કેવલં ભગવતોલીલાર્થં સંસૃતાવવતીર્ય જન્મત્રયેઽપિ તેનૈવ નિહતૌ જન્મત્રયાવસાને મુક્તિમવાપ્તૌ

કૃષ્ણોઽપિ તં હત્વા યમુનામુત્તીર્ય નંદવ્રજં ગત્વા પ્રાક્તનૌ પિતરાવભિવાદ્ય આશ્વાસ્ય તાભ્યાં સાશ્રુકંઠમાલિગિતઃ સકલગોપવૃદ્ધાન્પ્રણમ્યાશ્વાસ્ય રત્નાભરણાદિભિસ્તત્રસ્થાન્સંતર્પયામાસ

કાલિંદ્યાઃ પુલિને રમ્યે પુણ્યવૃક્ષસમાવૃતે ।
ગોપનારીભિરનિશં ક્રીડયામાસ કેશવઃ

રમ્યકેલિસુખેનૈવ ગોપવેષધરો હરિઃ ।
બદ્ધપ્રેમરસેનાત્ર માસદ્વયમુવાસ હ

અથ તત્રસ્થા નંદગોપાદયઃ સર્વેજનાઃ પુત્રદારસહિતાઃ પશુપક્ષિમૃગાદયશ્ચ વાસુદેવપ્રસાદેન દિવ્યરૂપધરા વિમાનમારૂઢાઃ પરમં વૈકુંઠલોકમવાપુઃ

કૃષ્ણસ્તુ નંદગોપવ્રજૌકસાં સર્વેષાં પરમં નિરામયં સ્વપદં દત્વા દિવિ દેવગણૈઃ સંસ્તૂયમાનો દ્વારવતીં શ્રીમતીં વિવેશ

તત્ર વસુદેવોગ્રસેનસંકર્ષણપ્રદ્યુમ્નાનિરુદ્ધાક્રૂરાદિભિઃ પ્રત્યહં સંપૂજિત ષોડશસહસ્રભાર્યાભિરષ્ટાભિર્દિવ્યમહિષીભિશ્ચ વિશ્વરૂપધરો દિવ્યરત્નમય નાનાગૃહાંતરેષુ સુતકુસુમાંચિત શ્લક્ષ્ણતરપર્યંકેષુ રમયામાસ

અથ રામકૃષ્ણસતીર્થ્યો વિપ્રો બાલસખા સદાત્યંતદારિદ્ર્યપીડિતો મુષ્ટિમાત્રાન્યાચનાપ્તપૃથુકાઞ્જીર્ણવાસસિ નિબધ્ય વાસુદેવં દ્રષ્ટું શ્રીમતીં દ્વારકાનગરીમાજગામ

સ તુ રુક્મિણ્યંતઃપુરદ્વારિ ક્ષણં તૂષ્ણીં તસ્થૌ

કૃષ્ણોઽપિ સમાગતં બ્રાહ્મણં જ્ઞાત્વા પ્રદ્યુમ્નેન નમસ્કૃત્વા વામકરં ગૃહીત્વા ગૃહાંતરે સ્વાસને નિવેશ્ય ભયાદ્વેપમાનં તં રુક્મિણીહસ્તગતસુવર્ણકલશજલેન પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય મધુપર્કેણ પૂજયામાસ

સુધામૃતોપમૈરન્નપાનાદ્યૈસ્તર્પયિત્વા તસ્ય જીર્ણવસ્ત્રાંતરે યાચનાપ્તપૃથુકાન્સ્વયમેવ હસ્તેન ગૃહીત્વા પ્રહસન્જગ્રાસ

કૃષ્ણેન પૃથુકે ભક્ષિતે તસ્મિન્નેવ ક્ષણે તસ્ય બહુધનધાન્યવસ્ત્રાભરણસંભૂતં મહદૈશ્વર્યમભૂત્

સ તુ કૃષ્ણેન વિસૃષ્ટો મમ કિંચિદ્વસ્ત્રં વા ધનં વા કૃષ્ણેન ન દત્તમિતિ મન્યમાનઃ સ્વપુરં વિવેશ

અથ બહુધનધાન્યયુતં સ્વગૃહં દૃષ્ટ્વા તત્પ્રસાદાદિદં લબ્ધમિતિ વદન્પ્રહૃષ્ટેનાંતરાત્મના દિવ્ય વસ્ત્રાભરણાદિના ભાર્યયા સહ સર્વાન્કામાન્ભુક્ત્વા હરિસંતુષ્ટ્યૈ બહુયજ્ઞાનિષ્ટ્વા તત્પ્રસાદેન પરમં નિત્યં સ્વર્ગસુખમવાપ

અથ ધૃતરાષ્ટ્રતનયો દુર્યોધનઃ પાંડુતનયાન્કપટદ્યૂતવ્યાજેન રાજ્યમપહૃત્ય સ્વરાષ્ટ્રાદ્વિવાસયામાસ

તે તુ યુધિષ્ઠિરભીમાર્જુનનકુલસહદેવાઃ સુપત્ન્યા દ્રૌ પદ્યા સહ મહારણ્યં ગત્વા તત્ર દ્વાદશાબ્દાન્સ્થિત્વા સંવત્સરપર્યંતમજ્ઞાતાઃ સર્વે મત્સ્યદેશાધિપતેર્વિરાટસ્ય નિવેશને સ્થિત્વા વાસુદેવેન સહાયેન ધાર્તરાષ્ટ્રાન્યોદ્ધુમાજગ્મુઃ

તેષાં ધાર્તરાષ્ટ્રપાંડુપુત્રાણાં નાનાદેશાધિપનૃપૈઃ કુરુક્ષેત્રમહાપુણ્યે દેવાનામપિ ભયંકરો મહાસંગ્રામોઽભવત્

અથ શ્રીકૃષ્ણોઽપ્યર્જુનસારથ્યં કુર્વન્નર્જુને સ્વશક્તિમાવેશ્ય તેન દુર્યોધનભીષ્મદ્રો- ણપ્રમુખાન્સર્વાન્પાર્થિવાનેકાદશાક્ષૌહિણીબલસહિતાન્કુરુક્ષેત્રે હત્વા પાંડવાન્રાજ્યે સ્થાપયિત્વા નિઃશેષેણ સર્વભૂભારમપાસ્ય સ્વાં પુરીં પ્રવિવેશ

કસ્યચિત્ત્વથકાલસ્ય કતિપયાહનિ વૈદિકો બ્રાહ્મણો મૃતં પંચવાર્ષિકં બાલમાદાય રાજદ્વારિ નિધાય બહુશો વિલપન્બહૂન્યાક્રોશવાક્યાનિ કૃષ્ણં જગાદ

કૃષ્ણસ્તમાક્રોશં શ્રુત્વા તૂષ્ણીમુવાસ

સ તુ મમ પંચપુત્રાઃ પૂર્વં હતા અયં તુ ષષ્ઠઃ એનં કૃષ્ણો ન જીવયિષ્યતિ તર્હિ રાજદ્વારિ મરિષ્યામીત્યુવાચ

તસ્મિન્કાલે અર્જુનઃ કૃષ્ણં દ્રષ્ટુમાગતસ્તથાવિધં તં પુત્રશોકેન વિલપંતં દદર્શ

અર્જુનોઽપિ કાલધર્મમુપાગતં પંચવાર્ષિકં બાલકં દૃષ્ટ્વા કૃપયાવિષ્ટસ્તવ પુત્રમહંજીવયિષ્યામીતિ બ્રાહ્મણાયાભયં દત્વા પ્રતિશ્રુતવાન્

બ્રાહ્મણસ્તુ તેનાશ્વાસિતો હૃષ્ટવાન્

અથૈતં બ્રાહ્મણશિશું બહુભિઃ સંજીવિનાસ્ત્રૈરભિમંત્ર્ય અલબ્ધજીવિતં દૃષ્ટ્વા વૃથા પ્રતિજ્ઞામવાપ્ય બહુશોકસમન્વિતસ્તેનૈવ પ્રાણાંસ્ત્યક્તુમૈચ્છત્

કૃષ્ણસ્તુ તત્સર્વં જ્ઞાત્વાંતઃપુરાદ્વિનિષ્ક્રમ્ય તં વૈદિકં પ્રાહ તવપુત્રાન્સર્વાનહં દાસ્યામીત્યુક્ત્વાશ્વાસ્ય વૈનતેયમારુહ્યાર્જુનસહિતો વૈષ્ણવં લોકમાજગામ

તત્ર દિવ્યમણિમંડપોદ્દેશે દેવ્યા સહ સમાસીનં નારાયણં દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણાર્જુનૌ નમશ્ચક્રતુઃ ૫૦

સ તૌ બાહુભ્યાં પરિષ્વજ્ય કિમર્થમાગતાવિત્યુવાચ

કૃષ્ણશ્ચ ભગવન્વૈદિકસ્ય તનયાન્મમ દેહીત્યુવાચ

સ તુ નારાયણસ્તાદૃગ્વયસિ સંસ્થિતાન્બ્રાહ્મણપુત્રાન્કૃષ્ણાય સંદદૌ

શ્રીકૃષ્ણોઽપિ તાન્વૈનતેયસ્કંધે સમારોપ્ય હર્ષસમન્વિતોઽર્જુનસહિતઃ સ્વયમપ્યારુહ્ય દિવિ દેવગણૈઃ સંસ્તૂયમાનો દ્વારવતીમાવિવેશ

તસ્મૈ બ્રાહ્મણાય પંચવર્ષવયઃસ્થાન્ષટ્પુત્રાન્દદૌ સોઽપ્યત્યંતર્હષસમન્વિતઃ કૃષ્ણં વર્દ્ધયસ્વેત્યાશિષં પ્રાયચ્છત્

અર્જુનસ્તુ સફલાં પ્રતિજ્ઞામવાપ્ય કૃષ્ણં નમસ્કૃત્ય યુધિષ્ઠિરપાલિતાં સ્વાં પુરીમાજગામ

કૃષ્ણસ્ય ષોડશસહસ્રભાર્યાસ્વયુતસાહસ્રપુત્રા જજ્ઞિરે તેષાં પુત્રપૌત્રસંખ્યાં વક્તું ન શક્યતે

અત્રાપિ શ્લોકઃ ।
અષ્ટૌશતાનિ પુત્રાણાં સહસ્રાણ્યયુતં તથા ।
પ્રદ્યુમ્નઃ પ્રથમસ્તેષાં સર્વેષાં રુક્મિણીસુતઃ

અસંખ્યૈસ્તૈર્યાદવૈરિયં પૃથિવી સંવૃતાઽભવત્

પુનરપ્યવનીભારશંકયા કૃષ્ણસ્તુ તાનૃષિશાપવ્યાજેન સંહર્તુમૈચ્છત્

કદાચિત્સર્વે કુમારા નર્મદાયાં વિહર્તુમાજગ્મુઃ

તત્ર તપંતં કણ્વં મહર્ષિં દૃષ્ટ્વા જાંબવત્યાઃ ।
પુત્રં યોષિદ્વેષં કૃત્વા તસ્યોદરે કાત્વાયસં મુસલં બદ્ધ્વા ઋષેઃ ।
સમીપમાગત્ય સર્વે નમસ્કૃત્વા પત્નીરૂપં સાંબં કુમારં તસ્ય પુરતો નિધાય ।
અસ્યા ગર્ભે સ્ત્રી વા પુરુષો વા ભવિષ્તીતિ બ્રૂહીત્યૂચુઃ

સ તુ મનસા તદ્વિજ્ઞાય તાનમર્ષમાણઃ સર્વાનનેન મુસલેન યૂયં સર્વે નિહતા ભવતેત્યુવાચ

સર્વે સમુદ્વિગ્નમનસઃ કૃષ્ણં સમેત્ય મહર્ષિણોક્તં તત્કર્મ નિવેદયામાસુઃ

કૃષ્ણોઽપિ તદાયસં મુસલં ચૂર્ણીભૂતં હ્રદે નિપાતયામાસ

તદયશ્ચૂર્ણીભૂતબીજસમુદ્ભૂતા વજ્રસન્નિભા મહાકાશાઃ સંબભૂવુઃ

તત્ર તં મુસલાવશિષ્ટં કનિષ્ઠાંગુલિમાત્રં મત્સ્યો જગ્રાસ તં મત્સ્યં નિષાદો ગૃહીત્વા તદુદરસ્થં મુશલખણ્ડમાદાય બાણાગ્રે ફલકમકરોત્

કદાચિત્સર્વે યાદવા રામકૃષ્ણપ્રદ્યુમ્નાદયો મઘવતા પ્રેષિતાં વારુણીં પીત્વા મત્તા બભૂવુઃ

પરસ્પરં વીરણં નીત્વા બહૂન્યાક્રોશવાક્યાનિ વદંતો યુદ્ધં ચક્રુઃ ક્ષયં ચ ગતાઃ

કૃષ્ણસ્તુ યુદ્ધશ્રાંતઃ કલ્પતરુચ્છાયાયાં શયનં ચકાર સ નિષાદો ધનુર્બાણં ગૃહીત્વા ખેટકવૃત્તિં જગામ

એવં નિઃશેષં ત્યક્તજીવિતા બભૂવુસ્તે સર્વે સ્વાન્સ્વાંસ્ત્રિદશાન્પ્રપેદિરે

એવં મુશલેન સંહૃત્ય સર્વં સ્વયમેકો દેવો બહુગુલ્મસમાકીર્ણમહાદ્રુમછાયાયાં સુપ્તશ્ચતુર્વિધવ્યૂહગતં વાસુદેવાત્મકમાત્માનં ચિંતયઞ્જાનૂપરિપદં નિધાયાત્મનો માનુષંવપુસ્ત્યક્તુમનુનિષસાદ

એતસ્મિનન્તરે મૃગયાજીવિકો હરેઃ સ તદા કાલપ્રભાવેન ચક્રવજ્રધ્વજાંકુશાદિચિહ્નિતમતિરક્તતમં હરેઃ પાદકમલં દૃષ્ટ્વા વિવ્યાધ

તદનંતરં શ્રીકૃષ્ણં જ્ઞાત્વા સુમહાભયાર્તઃ પ્રવેપમાનઃ કૃતાંજલિપુટો મહદપરાધઃ સકલોપહ્રિયતામિતિ તં પ્રણનામ

શ્રીકૃષ્ણસ્તથાભૂતં દૃષ્ટ્વા સુધામયકરાભ્યાં તમુત્થાપ્ય ભવતાનાપરાદ્ધં કૃતમિતિ વદન્મહાભયપીડિતમાશ્વાસયન્નુવાચ

તતો યોગિગમ્યમપુનરાવૃત્તિશાશ્વતં સર્વોપનિષદમયં વૈષ્ણવં લોકં પ્રદદૌ

અસૌ તસ્મિન્નેવ મુહૂર્તે માનુષં રૂપં વિહાય પંચોપનિષન્મયં સકલપુત્રદારસહિતો દીપ્તિમયં વૈષ્ણવં લોકં દિવ્યં વિમાનમાસ્થાય સહસ્રાર્કદ્યુતિસદૃશં દિવ્યાપ્સરોગણાકીર્ણં હિરણ્મયં વાસુદેવેત્યેકં જગામ

તસ્મિન્કાલે દારુકો રથમારુહ્ય વિષ્ણોઃ સમીપં વિવેશ

કૃષ્ણોઽપિ મત્સ્વરૂપમર્જુનં પૂર્વમાનયસ્વેતિ પ્રેષયામાસ

સ તુ મનોજવસ્યંદનમારુહ્યાર્જુનસમીપમાજગામ

એતસ્મિન્નંતરે દેવ્યર્જુનસ્તદારુહ્ય પરિણીય નમસ્કૃત્વા કિં કરોમીતિ પુટાંજલિરુવાચ

કૃષ્ણસ્તુ તમાહ પાર્થાહં સ્વલોકં યાસ્યામિ ત્વં તુ દ્વારવતીં ગત્વા તત્રસ્થા રુક્મિણ્યાદ્યષ્ટભાર્યા આનીય મમ શરીરે પ્રેષય

સ દારુકેણ સહિતો નગરીમાજગામ

એતસ્મિન્નંતરે દેવા વિમાનસ્થા નભસિ સંસ્થિતાઃ સ્વર્લોકં યિયાન્તં કૃષ્ણં દૃષ્ટ્વા ઋષિભિઃ સાર્દ્ધં સ્તુત્વા પુષ્પવર્ષાણિ વવૃષુઃ

કૃષ્ણોઽપિ માનુષદેહં- સંન્યસ્યસકલજગત્સ્થિતિસંહારહેતુભૂતં સકલક્ષેત્રજ્ઞમંતર્યામિયોગિધ્યેયમનામયં વાસુદેવાત્મકં દેહં ધૃત્વા વૈનતેયમારુહ્ય મહર્ષિભિસ્તૂયમાનો જગામ

અર્જુનો વસુદેવોગ્રસેનાભ્યાં રુક્મિણ્યાદિમહિષીભ્યસ્તત્સર્વં કથયામાસ

તચ્છ્રુત્વા સર્વે પૌરજનાઃ સ્ત્રિયશ્ચ દ્વારવતીમુત્સૃજ્યાંતઃપુરાદ્બહિર્નિષ્ક્રમ્ય સર્વાસ્તાઃ કૃષ્ણવલ્લભા વસુદેવોગ્રસેનસહિતાઃ શીઘ્રમેવ હરેઃ સમીપં જગ્મુઃ

તે સર્વે વસુદેવોગ્રસેનાક્રૂરાઃ સર્વે યદુવૃદ્ધા વપુસ્ત્યક્ત્વા સનાતનવાસુદેવં સમાજગ્મુઃ

રેવતીચ બલભદ્રશરીરં પરિષ્વજ્યાગ્નિં પ્રવિશ્ય તસ્મિન્દેહં પ્રાપ્ય દિવ્યવિમાનારૂઢા ભર્તુઃ સ્થાનં સંકર્ષણલોકં દિવ્યમવાપ

તથૈવ પ્રદ્યુમ્નેન સહ રુક્મપુત્રી તથાનિરુદ્ધેનોષાપિ સર્વાશ્ચ યાદવસ્ત્રિયઃ સ્વસ્વભર્તુઃ શરીરાણિ સંપૂજ્યાગ્નિપ્રવેશં ચક્રુઃ

તેષાં સર્વેષામર્જુનઔર્દ્ધ્વદૈહિકં કૃતવાન્

તસ્મિન્કાલે દિવ્યવાજિસમાયુક્તં સુગ્રીવાખ્યકં સર્વરત્નોપેતં દિવ્યં સ્યંદનમારુહ્ય દારુકોપ્યાજગામ

પારિજાતતરુર્દેવસભાસુધર્માત્રિદશેંદ્રલોકમયાતામ્

તસ્મિન્સમયે દ્વારવતીપુરી મહોદધૌ નિમગ્નાભૂત્

તતઃ સર્વાઃ ષોડશસહસ્રભાર્ય્યા અર્જુનેનસહેંદ્રપ્રસ્થં ગચ્છંતીર્દસ્યવો જગૃહુઃ

પૂર્વં દેવગંધર્વયોષિતો હ્યષ્ટાવક્રં મહામુનિં દૃષ્ટ્વા જહસુસ્તતસ્તેન શપ્તા વેશ્યા ભવિષ્યથ તતસ્તાભિ પ્રસાદિતઃ પૂજિતશ્ચ તત્પ્રસાદાત્સર્વલોકૈશ્ચ નમસ્કૃતં વાસુદેવં ભર્તારમવાપ્યાપિ તેનૈવ દસ્યુહસ્તં ગતા અભવન્

અર્જુનોઽપિ દસ્યુભિર્નિર્જિતઃ શોકસમાવિષ્ટો મમ ભુજબલં સવીર્યં કૃષ્ણેનૈવ સહ સર્વમૈશ્વર્યં નિર્યાતમિતિ મત્વા અદ્ય મમ ભાગ્ય ક્ષય ઇતિ વદન્સાયં સંધ્યારવિરિવ નિઃશેષવિનષ્ટતેજાઃ સ્વાં પુરીં સમાજગામ

એવં હિતાર્થાય સર્વદેવાનાં સમસ્તભૂભારવિનાશાય યદુવંશેઽવતીર્ય સકલરાક્ષસવિનાશં કૃત્વા મહાંતમપિ ચોર્વીભારં નાશયિત્વા નંદવ્રજદ્વારકામથુરાનિવાસિનઃ સર્વાન્સ્થાવરજંગમાન્કાલભવબંધૈર્મોચયિત્વા પરમૈશ્વર્ગે શાશ્વતે યોગિગમ્યે હિરણ્મયે રમ્યે સાત્વિકે સંસ્થાપ્ય નિત્યં દિવ્યમહિષ્યાદિસંસેવ્યમાનો વાસુદેવ ઉવાસ

અત્ર શ્લોકાઃ -
અન્યે સર્વેઽવતારાઃ સ્યુઃ કૃષ્ણસ્ય ચરિતં મહત્ ।
ભૂભારકવિનાશાય પ્રાદુર્ભૂતો રમાપતિઃ

એતત્કૃષ્ણસ્ય ચરિતં દુષ્ટાનાં નાશહેતવે ।
શ્રીકૃષ્ણઃ કરુણાસિંધુર્વૈકુંઠે મોદતે સદા ૧૦૦

અત્યદ્ભુતમિદં દેવિ કૃષ્ણસ્ય ચરિતં શુભમ્ ।
સંગ્રહેણ મયૈવોક્તં તવ સર્વફલપ્રદમ્

વાસુદેવસ્ય ચરિતં યઃ પઠેદ્ધરિસન્નિધૌ ।
સ્મરેદ્વા શૃણુયાદ્ભક્ત્યા સ યાતિ પરમં પદમ્

મહાપાતકયુક્તો વા તથોપપાતકસંયુતઃ ।
બાલકૃષ્ણસ્ય ચરિતં શ્રુત્વા પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

દ્વારવત્યાં સમાસીનં રુક્મિણીસહિતં હરિમ્ ।
સ્મરન્વૈ મહદૈશ્વર્યમનેનાપ્નોત્યસંશયઃ

સંગ્રામે સંકટે દુર્ગે શત્રુભિઃ પરિવેષ્ટિતે ।
નેતારં સર્વદેવાનાં ધ્યાત્વા સુવિજયી ભવેત્

યઃ સ્મરેદ્ગોપકન્યાભિઃ ક્રીડંતં ગોવ્રજે શુભે ।
સર્વકામાનવાપ્નોતિ સૌભાગ્યં ચૈવ વિંદતિ

મહોપસર્ગરોગાદ્યૈર્યુક્તો યસ્તુ સનાતનમ્ ।
જેતારં ચ મહારૌદ્રીં કૃત્યાં કાશીપુરે સ્થિતામ્

કિમત્ર બહુનોક્તેન સર્વકાલેષુ ચાપ્સુ ભે ।
કૃષ્ણાય નમ ઇત્યેવં મંત્રમુચ્ચારયેદ્બુધઃ

કૃષ્ણાય વાસુદેવાય હરયે પરમાત્મને ।
પ્રણતઃ ક્લેશનાશાય ગોવિંદાય નમોનમઃ

ઇમં મંત્રં જપન્દેવિ ભક્ત્યા પ્રતિદિનં નરઃ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકમવાપ્નુયાત્

સર્વેષામેવ દેવાનામીશ્વરોઽસૌ જનાર્દનઃ ।
રક્ષણાય ચ લોકાનામવસ્થાંતરમેતિ વૈ

ત્રિપુરં હંતુકામેન મયા સંપૂજિતો હરિઃ ।
બુદ્ધરૂપધરઃ શ્રીમાન્મોહયામાસ તદ્રિપૂન્

મોહિતાસ્તેન શાસ્ત્રેણ સર્વધર્મવિવર્જિતાઃ ।
નારાયણાસ્ત્રેણ મયા નિહતા દેવશત્રવઃ

અવતીર્ય કલાવંતે બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશને ।
હનિષ્યતિ તથા રૌદ્રાન્મ્લેચ્છાન્સર્વાઞ્જનાર્દનઃ

તૈસ્તૈર્ભાવૈર્મયાવસ્થાઃ સર્વાઃ પ્રોક્તા જગત્પતેઃ ।
કિમન્યચ્છ્રોતુકામાસિ તદ્બ્રવીમિ શુભાનને

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે।
ઉમામહેશ્વરસંવાદે શ્રીકૃષ્ણચરિતે શ્રીકૃષ્ણસ્વધામગમનનિરૂપણંનામ દ્વિપંચાશદધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ