પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.116

ઋષય ઊચુઃ।
અસ્પૃશ્યત્વે કથં જાતઃ સૂત બોધિતરુસ્ત્વયમ્ ।
સ્પૃશ્યત્વં ચ કથં પ્રાપ્તસ્તથા ચ શનિવાસરે ।
એતદ્વિસ્તરતઃ સર્વં વક્તુમર્હતિ નો ભવાન્

સૂત ઉવાચ।
સમુદ્રમથનાદ્યાનિ રત્નાન્યાપુઃ સુરેશ્વરાઃ ।
શ્રિયં ચ કૌસ્તુભં તેષાં વિષ્ણવે પ્રદદુઃ સુરાઃ

યાવદંગીચકારાસૌ લક્ષ્મીં ભાર્યાર્થમાત્મનઃ ।
તાવદ્વિજ્ઞાપયામાસ લક્ષ્મીસ્તં ચક્રપાણિનમ્

લક્ષ્મીરુવાચ।
અસંસ્કૃત્ય કથં જ્યેષ્ઠાં ત્વં કનિષ્ઠાં પ્રણીયસે ।
તસ્માન્મમાગ્રજામેતામલક્ષ્મીં મધુસૂદન

વિવાહ્ય નય માં પશ્ચાદેષ ધર્મઃ સનાતનઃ

સૂત ઉવાચ।
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા સ વિષ્ણુર્લોકભાવનઃ ।
ઉદ્દાલકાય મુનયે સુદીર્ઘતપસે તદા

આત્મવાક્યાનુરોધેન તામલક્ષ્મીં દદૌ કિલ ।
સ્થૂલાસ્યાં શુભ્રદશનાં રાજતીં બિભ્રતીં તનુમ્

વિતતાં રક્તનયનાં રૂક્ષપિંગશિરોરુહામ્ ।
સમુનિર્વિષ્ણુવાક્યાત્તામંગીકૃત્ય સ્વમાશ્રમમ્

વેદધ્વનિસમાયુક્તમાનયામાસ ધર્મવિત્ ।
હોમધૂમસુગંધાઢ્યં વિદ્યાઘોષવિનાદિતમ્

આશ્રમં તં સમાલોક્ય વ્યથિતા સાબ્રવીદિદમ્ ।
જ્યેષ્ઠોવાચ।
ન હિ વાસોઽનુરૂપોઽયં વેદધ્વનિયુતો મમ ।
નાત્રાગમિષ્યે ભો બ્રહ્મન્નયસ્વાન્યત્ર મા ચિરમ્

ઉદ્દાલક ઉવાચ।
કથં નાયાસિ કિંવાત્ર વર્ત્તતે સંમતં તવ ।
તવ યોગ્યા ચ વસતિઃ કા ભવેચ્ચ વદસ્વ તત્

જ્યેષ્ઠોવાચ।
વેદધ્વનિર્ભવેદ્યસ્મિન્નતિથીનાં ચ પૂજનમ્ ।
યજ્ઞદાનાદિકં વાપિ નૈવ તત્ર વસામ્યહમ્

પરસ્પરાનુરાગેણ દાંપત્યં યત્ર વર્તતે ।
પિતૃદેવાર્ચનં યત્ર નૈવ તત્ર વસામ્યહમ્

દુરોદરરતા યત્ર પરદ્રવ્યાપહારિણઃ ।
પરદારરતાશ્ચાપિ તત્ર સ્થાને રતિર્મમ

ગોવધો મદ્યપાનં ચ યત્ર સંજાયતેનિશમ્ ।
બ્રહ્મહત્યાદિપાપાનિ તસ્મિન્સ્થાને રતિર્મમ ।
વૃદ્ધસજ્જનવિપ્રાણાં યત્ર સ્યાદપમાનનમ્ ।
નિષ્ઠુરં ભાષણં યત્ર તત્ર નિત્યં વસામ્યહમ્

સૂત ઉવાચ।
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા વિષણ્ણવદનોઽભવત્ ।
ઉદ્દાલકમુનિર્વિષ્ણોર્વાક્યં સ્મૃત્વા ન ચોચિવાન્

સોઽગચ્છદ્યત્ર તત્રાસ્ય પૂજામાલોક્ય સાબ્રવીત્ ।
નાયામીતિ તતઃ સોઽપિ ભ્રમાદત્યાતુરોઽભવત્ ।
ઉદ્દાલકસ્તતો વાક્યં તામલક્ષ્મીમુવાચ હ

ઉદ્દાલક ઉવાચ।
અશ્વત્થવૃક્ષમૂલેઽસ્મિન્નલક્ષ્મિ સ્થીયતાં ક્ષણમ્ ।
આવાસસ્થાનમાલોક્ય યાવદાયામ્યહં પુનઃ

સૂત ઉવાચ।
ઇતિ તત્ર સ સંસ્થાપ્ય જગામોદ્દાલકસ્તદા ।
પ્રતીક્ષંતી ચિરં તત્ર યદા તન્ન દદર્શ સા

તદા રુરોદ કરુણં ભર્તૃત્યાગેન દુઃખિતા ।
તત્રસ્થાં રુદતીલક્ષ્મીર્વૈકુંઠભુવનેઽશૃણોત્

તદા વિજ્ઞાપયામાસ વિષ્ણુમુદ્વિગ્નમાનસા

લક્ષ્મીરુવાચ।
સ્વામિન્મદ્ભગિની જ્યેષ્ઠા ભર્તૃત્યાગેન દુઃખિતા ।
તામાશ્વાસયિતું યાહિ કૃપાલો યદ્યહં પ્રિયા

સૂત ઉવાચ।
લક્ષ્મ્યા સહ તતો વિષ્ણુસ્તત્રાગચ્છત્કૃપાન્વિતઃ ।
આશ્વાસયદલક્ષ્મીં તામિદં વચનમબ્રવીત્

શ્રીવિષ્ણુરુવાચ।
અશ્વત્થવૃક્ષમાસાદ્ય સદાઽલક્ષ્મિ સ્થિરા ભવ ।
મમાંશસંભવો હ્યેષ આવાસસ્તે મયા કૃતઃ

પ્રત્યહં યેઽર્ચયિષ્યંતિ ત્વાં જ્યેષ્ઠાં ગૃહધર્મિણઃ ।
તેષ્વિયં શ્રીઃ કનિષ્ઠા તે ભગિની નિશ્ચલાસ્તુ વૈ

સૂત ઉવાચ।
ઇત્યૂર્જસ્ય ચ માહાત્મ્યં યે શૃણ્વંતિ પઠંતિ ચ ।
તેષાં વિષ્ણુપુરે વાસો ભવેદાભૂતસંપ્લવમ્

રોગાપહં પાતકનાશકૃત્પરં સુબુદ્ધિદં પુત્રધનાદિસાધનમ્ ।
મુક્તેર્નિદાનં ન હિ કાર્તિકાદ્વૈ વિષ્ણુપ્રિયાદન્યદિહાસ્તિ ભૂતલે

વિષ્ણુપ્રિયં સકલકલ્મષનાશનં ચ સત્પુત્રપૌત્રધનધાન્યસમૃદ્ધિકારિ ।
ઊર્જવ્રતં સનિયમં કુરુતે મનુષ્યઃ કિં તસ્ય તીર્થપરિશીલનસેવયા ચ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયામુત્તરખંડે કાર્તિકમાહાત્મ્યે શ્રીકૃષ્ણસત્યભામાસંવાદે અલક્ષ્મ્યુપાખ્યાનંનામ ષોડશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ