પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.103

નારદ ઉવાચ-
વિષ્ણુર્જાલંધરં ગત્વા તદ્દૈત્યપુટભેદનમ્ ।
પાતિવ્રત્યસ્ય ભંગાય વૃંદાયાશ્ચાકરોન્મતિમ્

અથ વૃંદારકા દેવી સ્વપ્નમધ્યે દદર્શ હ ।
ભર્ત્તારં મહિષારૂઢં તૈલાભ્યક્તં દિગંબરમ્

કૃષ્ણપ્રસૂનભૂષાઢ્યં ક્રવ્યાદગણસેવિતમ્ ।
દક્ષિણાશાં ગતં મુંડં તમસા વ્યાવૃતં તદા

સ્વપુરં સાગરે મગ્નં સહસૈવાત્મના સહ ।
તતઃ પ્રબુદ્ધા સા બાલા સ્વસ્વપ્નં પ્રવિચિન્વતી

દદર્શોદિતમાદિત્યં સચ્છિદ્રં નિશ્ચલં મુહુઃ ।
તદનિષ્ટમિતિ જ્ઞાત્વા રુદતી ભયવિહ્વલા

કુત્રચિન્નાલભચ્છર્મ ગોપુરાટ્ટાલભૂમિષુ ।
તતઃ સખીદ્વયયુતા નગરોદ્યાનમાગમત્

તત્રાપિ સાગતા બાલા નાલભત્કુત્રચિત્સુખમ્ ।
વનાદ્વનાંતરં યાતા નૈવ વેદાત્મનસ્તદા

તતો ભ્રમંતે સા બાલા દદર્શાતિવિભીષણૌ ।
રાક્ષસૌ સિંહવદનૌ દંષ્ટ્રાનયનભીષણૌ

તૌ દૃષ્ટ્વા વિહ્વલાતીવ પલાયનપરા તદા ।
દદર્શ તાપસંશાંતં સશિષ્યં મૌનમાસ્થિતમ્

તતસ્તત્કંઠ આસજ્ય નિજાં બાહુલતાં ભયાત્ ।
મુને માં રક્ષ શરણમાગતામિત્યભાષત

મુનિસ્તાં વિહ્વલાં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસાનુગતાં તદા ।
હુંકારેણૈવ તૌ ઘોરૌ ચકાર વિમુખૌ રુષા

યદ્ધુંકારભયત્રસ્તૌ દૃષ્ટ્વા તૌ ગગનં ગતૌ ।
પ્રણમ્ય દંડવદ્ભૂમૌ વૃંદા વચનમબ્રવીત્

વૃંદોવાચ।
રક્ષિતાહં ત્વયા ઘોરાદ્ભયાત્તસ્માત્કૃપાનિધે ।
કિંચિદ્વિજ્ઞપ્તુમિચ્છામિ કૃપયા તન્નિશામય

જલંધરો હિ મે ભર્ત્તા રુદ્રં યોદ્ધું ગતઃ પ્રભો ।
સ તત્રાસ્તિ કથં યુદ્ધે તન્મે કથય સુવ્રત

નારદ ઉવાચ-।
મુનિસ્તદ્વાક્યમાકર્ણ્ય કૃપયોર્ધ્વમવૈક્ષત ।
તાવત્કપીશાવાયાતૌ તં પ્રણમ્યાગ્રતઃ સ્થિતૌ

તતસ્તદ્ભ્રૂલતાસંજ્ઞા નિયુક્તૌ ગગનં ગતૌ ।
ગત્વા ક્ષણાર્દ્ધાદાગત્ય વાનરાવગ્રતઃ સ્થિતૌ

શિરઃ કબંધહસ્તૌ તૌ દૃષ્ટ્વાબ્ધિતનયસ્ય સા ।
પપાત મૂર્છિતા ભૂમૌ ભર્તૃવ્યસનદુઃખિતા

કમંડલુજલૈઃ સિક્તા મુનિનાશ્વાસિતા તદા ।
સ્વભર્તૃભાલે સા ભાલં કૃત્વા ખિન્ના રુરોદ હ

વૃંદોવાચ-।
યઃ પુરા સુખસંવાદૈર્વિનોદયસિ માં વિભો ।
સ કથં ન વદસ્યદ્ય વલ્લભાં મામનાગસમ્

યેન દેવાઃ સગંધર્વા નિર્જિતા હરિણા સહ ।
સ કથં તાપસેન ત્વં ત્રૈલોક્યવિજયી હતઃ

નારદ ઉવાચ-।
રુદિત્વેતિ તદા વૃંદા તં મુનિં વાક્યમબ્રવીત્ ।
વૃંદોવાચ ।
કૃપાનિધે મુનિશ્રેષ્ઠ જીવનં મેઽસ્ય સુપ્રિયમ્

ત્વમેવાસ્ય પુનઃ શક્તો જીવનાય મતો મમ ।
અથ તદ્વાક્યમાકર્ણ્ય પ્રહસ્ય મુનિરબ્રવીત્

મુનિરુવાચ।
નાયં જીવયિતું શક્યો રુદ્રેણ નિહતો યુધિ ।
તથાપિ ત્વત્કૃપાવિષ્ટ એવં સંજીવયામ્યહમ્

નારદ ઉવાચ।
ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે યાવત્તાવત્સાગરનંદનઃ ।
વૃંદામાલિંગ્ય તદ્વક્ત્રં ચુચુંબે પ્રીતમાનસઃ

અથ વૃંદાપિ ભર્ત્તારં દૃષ્ટ્વા હર્ષિતમાનસા ।
રેમે તદ્વનમધ્યસ્થા તદ્યુક્તા બહુવાસરમ્

કદાચિત્સુરતસ્યાંતે દૃષ્ટ્વા વિષ્ણું તમેવ હિ ।
નિર્ભર્ત્સ્ય ક્રોધસંયુક્તા વૃંદા વચનમબ્રવીત્

વૃંદોવાચ।
ધિક્ત વેદં હરે શીલં પરદારાભિગામિનઃ ।
જ્ઞાતોઽસિ ત્વં મયા સમ્યઙ્માયા પ્રત્યક્ષ તાપસઃ

યૌ ત્વયા માયયા દ્વાસ્થૌ સ્વકીયૌ દર્શિતૌ મમ ।
તાવેવ રાક્ષસૌ ભૂત્વા ભાર્યાં તવ હરિષ્યથ

ત્વં ચાપિ ભાર્યાદુઃખાર્તો વને કપિસહાયવાન્ ।
ભ્રમ સર્વેશ્વરેણાયં યસ્તે શિષ્યત્વમાગતઃ

ઇત્યુક્ત્વા સા તદા વૃંદા પ્રાવિશદ્ધવ્યવાહનમ્ ।
વિષ્ણુના વાર્યમાણાપિ તસ્મિન્નાસક્તમાનસા

તતો હરિસ્તામનુસંસ્મરન્મુહુર્વૃંદાચિતાભસ્મરજોવગુંઠિતઃ ।
તત્રૈવ તસ્થૌ મુનિસિદ્ધસંઘૈઃ પ્રબોધ્યમાનોપિ યયૌ ન શાંતિંમ્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયામુત્તરખંડે કાર્તિકમાહાત્મ્યે શ્રીકૃષ્ણસત્યભામાસંવાદે વૃંદાચિતાગ્નિપ્રવેશોનામ ત્ર્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ