પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 5.53

સુગ્રીવસ્તુ તત્કટકં ભગ્નં વીક્ષ્ય રણાંગણે ।
સ્વામિનં મૂર્ચ્છિતં વાપિ યયૌ યોદ્ધું નૃપં પ્રતિ

આગચ્છ ભૂપ સર્વાન્નો મૂર્ચ્છયિત્વા કુતો ભવાન્ ।
ગચ્છતિ ક્ષિપ્રં માં દેહિ યુદ્ધં રણવિશારદ

એવમુક્ત્વા નગં કંચિદ્વિશાલં શાખયા યુતમ્ ।
ઉત્પાટ્ય પ્રાહરત્તસ્ય મસ્તકે બલસંયુતઃ

તેન પ્રહારેણ મહાબલો નૃપઃ ।
સંવીક્ષ્યસુ ગ્રીવમથો સ્વચાપે ।
બાણાન્સમાધાય શિતાન્સરોષા ।
જ્જઘાન વક્ષસ્યતિપૌરુષો બલી

તાન્બાણાન્વ્યધમત્સર્વાન્સુગ્રીવઃ સહસા હસન્ ।
તાડયામાસ હૃદયે સુરથં સુમહાબલઃ

પર્વતૈઃ શિખરૈશ્ચૈવ નગૈર્દ્વિરદવર્ષ્મભિઃ ।
વેગાત્સંતાડયામાસ દારયન્સુરથં નખૈઃ

તમપ્યાશુ બબંધાસ્ત્રાદ્રામસંજ્ઞાત્સુદારુણાત્ ।
બદ્ધઃ કપિવરો મેને સુરથં રામસેવકમ્

ગજો યથાયસમયીં શૃંખલાં પાદલંબિતામ્ ।
પ્રાપ્ય કિંચિન્ન વૈ કર્તું શક્નોતિ સ તથા હ્યભૂત્

જિતં તેન મહારાજ્ઞા સુરથેન સુપુત્રિણા ।
સર્વાન્વીરાન્રથે સ્થાપ્ય યયૌ સ્વનગરં પ્રતિ

ગત્વા સભાયાં સુમહાન્બદ્ધં મારુતિમબ્રવીત્ ।
સ્મર શ્રીરઘુનાથં ત્વં દયાલું ભક્તપાલકમ્

યથા ત્વાં બંધનાત્સદ્યો મોચયિષ્યતિ સુષ્ઠુધીઃ ।
નાન્યથાયુતવર્ષેણ મોચયિષ્યામિ બંધનાત્

ઇત્યુક્તમાકર્ણ્ય સમીરજસ્તદા ।
સુબદ્ધમાત્માનમવેક્ષ્ય વીરાન્ ।
સંમૂર્ચ્છિતાઞ્છત્રુશરાભિઘાત -।
પીડાયુતાન્બંધનમુક્તયે સ્મરત્

શ્રીરામચંદ્રં રઘુવંશજાતં સીતાપતિં પંકજપત્રનેત્રમ્ ।
સ્વમુક્તયે બંધનતઃ કૃપાલું સસ્માર સર્વૈઃ કરણૈર્વિશોકૈઃ

હનૂમાનુવાચ।
હા નાથ હા નરવરોત્તમ હા દયાલો ।
સીતાપતે રુચિરકુંતલશોભિવક્ત્ર ।
ભક્તાર્તિદાહક મનોહરરૂપધારિન્ ।
માં બંધનાત્સપદિ મોચય મા વિલંબમ્

સંમોચિતાસ્તુ ભવતા ગજપુંગવાદ્યાઃ ।
દેવાશ્ચ દાનવકુલાગ્નિ સુદહ્યમાનાઃ ।
તત્સુંદરીશિરસિસંસ્થિતકેશબંધઃ ।
સંમોચિતસ્તુ કરુણાલય માં સ્મરસ્વ

ત્વં યાગકર્મનિરતોઽસિ મુનીશ્વરેંદ્રૈ ।
ર્ધર્મં વિચારયસિ ભૂમિપતીડ્યપાદ ।
અત્રાહમદ્ય સુરથેન વિગાઢપાશ -।
બદ્ધોસ્મિ મોચય મહાપુરુષાશુ દેવ

નો મોચયસ્યથ યદિ સ્મરણાતિરેકાત્ ।
ત્વં સર્વદેવવરપૂજિતપાદપદ્મ ।
લોકો ભવંતમિદમુલ્લસિતોઽહસિષ્ય -।
ત્તસ્માદ્વિલંબમિહ માચર મોચયાશુ

ઇતિ શ્રુત્વા જગન્નાથો રઘુવીરઃ કૃપાનિધિઃ ।
ભક્તં મોચયિતું પ્રાગાત્પુષ્પકેણાશુવેગિના

લક્ષ્મણેનાનુગેનાથ ભરતેન સુશોભિતમ્ ।
મુનિવૃંદૈર્વ્યાસમુખ્યૈઃ સમેતં દદૃશે કપિઃ

તમાગતં નિજં નાથં વીક્ષ્ય ભૂપં સમબ્રવીત્ ।
પશ્ય રાજન્નિજં મોક્તુમાયાતં કૃપયા હરિમ્

અનેકે મોચિતાઃ પૂર્વં સ્મરણાત્સેવકા નિજાઃ ।
તથા માં પાશતો બદ્ધં સંમોચયિતુમાગતઃ

શ્રીરામભદ્રમાયાંતં વીક્ષ્યાસૌ સુરથઃ ક્ષણાત્ ।
નતીશ્ચ શતશશ્ચક્રે ભક્તિપૂરપરિપ્લુતઃ

શ્રીરામસ્તં નિજૈર્દોર્ભિઃ પરિરેભે ચતુર્ભુજઃ ।
મૂર્ધ્નિ સિંચન્નશ્રુજલૈર્હર્ષાદ્ભક્તં સ્વકં મુહુઃ

ઉવાચ ધન્યદેહોઽસિ મહત્કર્મ કૃતં ત્વયા ।
કપીશ્વરસ્ત્વયા બદ્ધો હનૂમાન્સર્વતો બલઃ

શ્રીરામઃ કપિવર્યં તં મોચયામાસ બંધનાત્ ।
મૂર્છિતાંસ્તાન્ભટાન્સર્વાન્વીક્ષ્ય દૃષ્ટ્યા સ્વજીવયત્

તે મૂર્ચ્છાં તત્યજુર્દૃષ્ટા રામેણ સુરસેવિના ।
ઉત્થિતા દદૃશુઃ શ્રીમદ્રામચંદ્રં મનોરમમ્

પ્રણતાસ્તે રઘુપતિં તેન પૃષ્ટા અનામયમ્ ।
સુખીભૂતા નૃપં પ્રોચુઃ સર્વં સ્વકુશલં નૃપાઃ

સુરથો વીક્ષ્ય રામં ચ કૃપાર્થં સેવકાત્મનઃ ।
આગતં સકલં રાજ્યં સહયં સુમુદાર્પયત્

અનેકવરિવસ્યાભિઃ શ્રીરામં સમતોષયત્ ।
કથયામાસ મેઽન્યાય્યં કૃતં તે ક્ષમ રાઘવ ।
શ્રીરામસ્તમુવાચાથ કૃતં તે વાહરક્ષણમ્

ક્ષત્ત્રિયાણામયં ધર્મઃ સ્વામિના સહ યુદ્ધ્યતે ।
ત્વયા સાધુકૃતં કર્મ રણે વીરાઃ પ્રતોષિતાઃ

ઇત્યુક્તવંતં નૃહરિં પૂજયન્સસુતોઽભવત્ ।
શ્રીરામસ્ત્રિદિનં સ્થિત્વા યયૌ તમનુમંત્ર્ય ચ

કામગેન વિમાનેન મુનિભિઃ સહિતો મહાન્ ।
તં દૃષ્ટ્વા વિસ્મિતાસ્તસ્ય કથાશ્ચક્રુર્મનોહરાઃ

ચંપકં સ્વપુરે સ્થાપ્ય સુરથઃ ક્ષત્રિયો બલી ।
શત્રુઘ્નેન સમં યાતું મનશ્ચક્રે મહાબલઃ

શત્રુઘ્નઃ સ્વહયં પ્રાપ્ય ભેરીનાદાનકારયત્ ।
શંખનાદાન્બહુવિધાન્સર્વત્ર સમવાદયત્

સુરથેન સમં વીરો યજ્ઞવાહમમૂમુચત્ ।
સ બભ્રામાપરાન્દેશાન્ન કોપિ જગૃહે બલી

યત્રયત્ર ગતો વાહસ્તત્રતત્ર પરિભ્રમન્ ।
સૈન્યેન મહતા યાતઃ શત્રુઘ્નઃ સુરથેન ચ

કદાચિજ્જાહ્નવીતીરે વાલ્મીકેરાશ્રમં વરમ્ ।
ગતો મુનિવરૈર્જુષ્ટં પ્રાતર્ધૂમેન ચિહ્નિતમ્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે પાતાલખણ્ડે શેષવાત્સ્યાયનસંવાદે રામાશ્વમેધે રઘુનાથસમાગમોનામ ત્રિપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ