પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 5.46
શેષ ઉવાચ।
આગતં વીક્ષ્ય શ્રીરામં શત્રુઘ્નઃ પ્રણતાર્તિહમ્ ।
ભ્રાતરં સકલાદ્દુઃખાન્મુક્તોઽભૂદ્દ્વિજસત્તમ
હનૂમાન્વીક્ષ્ય વિભ્રાંતો રામસ્ય ચરણૌ મુદા ।
વવંદે ભક્તરક્ષાર્થમાગતં નિજગાદ ચ
સ્વામિંસ્તવૈતદ્યુક્તં તુ સ્વભક્તપરિપાલનમ્ ।
યત્સંગ્રામે જિતં સર્વં પાશબદ્ધમમોચયઃ
વયં ત્વિદાનીં ધન્યા વૈ યદ્દ્રક્ષ્યામો ભવત્પદે ।
જેષ્યામોઽરીન્ક્ષણાદેવ ત્વત્કૃપાતો રઘૂદ્વહ
શેષ ઉવાચ।
સ્થાણુસ્તદાગતં રામં યોગિનાં ધ્યાનગોચરમ્ ।
પતિત્વા પાદયોર્વિપ્ર જગાદ પ્રણતાભયમ્
એકસ્ત્વં પુરુષઃ સાક્ષાત્પ્રકૃતેઃ પર ઈર્યસે ।
યઃ સ્વાંશકલયા વિશ્વં સૃજસ્યવસિ હંસિ ચ
અરૂપસ્ત્વમશેષસ્ય જગતઃ કારણં પરમ્ ।
એક એવ ત્રિધારૂપં ગૃહ્ણાસિ કુહકાન્વિતઃ
સૃષ્ટૌ વિધાતૃરૂપેણ પાલને સ્વયમાસ ચ ।
પ્રલયે જગતઃ સાક્ષાદહં શર્વાખ્યતાં ગતઃ
તવ યત્પરમેશસ્ય હયમેધક્રતુક્રિયા ।
બ્રહ્મહત્યાપનોદાય તદ્વિડંબનમદ્ભુતમ્
યત્પાદશૌચમમલં ગંગાખ્યં શિરસોંઽતરા ।
વહામિ પાપશાંત્યર્થં તસ્ય તે પાતકં કુતઃ
મયા બહ્વપકારાય કૃતં કર્મ તવ સ્ફુટમ્ ।
ક્ષમ્યતાં તત્કૃપાલો હિ ભવતો વ્યવધાયકમ્
કિં કરોમિ મયા સત્યપાલનાર્થમિદં કૃતમ્ ।
જાનન્પ્રભાવં ભવતો ભક્તરક્ષાર્થમાગતઃ
અસૌ પુરા ઉજ્જયિન્યાં મહાકાલનિકેતને ।
સ્નાત્વા શિપ્રાખ્ય સરિતિ તપસ્તેપે મહાદ્ભુતમ્
તતઃ પ્રસન્નો જાતોઽહં જગાદ ભૂમિપં પ્રતિ ।
યાચસ્વેતિ મહારાજ સ વવ્રે રાજ્યમદ્ભુતમ્
મયા પ્રોક્તં દેવપુરે તવ રાજ્યં ભવિષ્યતિ ।
યાવદ્રામહયઃ પુર્યામાગમિષ્યતિ યાજ્ઞિકઃ
તાવત્પ્રભૃત્યહં સ્થાસ્યે તવ રક્ષાર્થમુદ્યતઃ ।
એતદ્દત્તવરો રામ કિં કરોમિ સ્વસત્યતઃ
ઘૃણિતોઽસ્મ્યધુના રાજ્ઞા સપુત્રપશુબાંધવઃ ।
હયં સમર્પ્યતે પાદસેવાં રાજા વિધાસ્યતિ
શેષ ઉવાચ।
ઇતિ વાક્યં સમાકર્ણ્ય મહેશસ્ય રઘૂત્તમઃ ।
ઉવાચ ધીરયા વાચા કૃપયા પૂર્ણલોચનઃ
રામ ઉવાચ।
દેવાનામયમેવાસ્તિ ધર્મો ભક્તસ્ય પાલનમ્ ।
ત્વયા સાધુકૃતં કર્મ યદ્ભક્તો રક્ષિતોઽધુના
મમાસિ હૃદયે શર્વ ભવતો હૃદયે ત્વહમ્ ।
આવયોરંતરં નાસ્તિ મૂઢાઃ પશ્યંતિ દુર્ધિયઃ
યે ભેદં વિદધત્યદ્ધા આવયોરેકરૂપયોઃ ।
કુંભીપાકેષુ પચ્યંતે નરાઃ કલ્પસહસ્રકમ્
યે ત્વદ્ભક્તાસ્ત એવાસન્મદ્ભક્તા ધર્મસંયુતાઃ ।
મદ્ભક્તા અપિ ભૂયસ્યા ભક્ત્યા તવ નતિંકરાઃ
શેષ ઉવાચ।
ઇત્થં ભાષિતમાકર્ણ્ય શર્વો વીરમણિં નૃપમ્ ।
મૂર્ચ્છિતં જીવયામાસ કરસ્પર્શાદિના પ્રભુઃ
અન્યાનપિ સુતાનસ્ય મૂર્ચ્છિતાઞ્છરપીડિતાન્ ।
જીવયામાસ સ મૃડઃ સમર્થઃ પ્રભુરીશ્વરઃ
સજ્જં વિધાય તં ભૂપં શ્રીરામપદયોર્નતિમ્ ।
કારયામાસ ભૂતેશઃ પુત્રપૌત્રૈઃ પરીવૃતમ્
ધન્યો રાજા વીરમણિર્યો દદર્શ રઘૂત્તમમ્ ।
યોગિભિર્યોગનિષ્ઠાભિર્દુષ્પ્રાપમયુતાયુતૈઃ
તે નત્વા રઘુનાથં તં કૃતાર્થી કૃતવિગ્રહાઃ ।
બ્રહ્માદિભિઃ પૂજ્યતમા અભૂવન્દ્વિજસત્તમ
શત્રુઘ્ન હનુમદ્ભ્યાં ચ પુષ્કલાદિભિરુદ્ભટૈઃ ।
પરિષ્ટુતાય રામાય દદૌ રાજા હયોત્તમમ્
રાજ્યેન સહિતં સર્વં સપુત્રપશુબાંધવમ્ ।
શર્વેણ પ્રેરિતઃ પ્રાદાદ્ભૂપો વીરમણિસ્તદા
તતો રામો નુતઃ સર્વૈર્વૈરિભિર્નિજસેવકૈઃ ।
શત્રુઘ્નાદિભિરત્યંતમુત્સુકૈશ્ચ વિશેષતઃ
રથે મણિમયે તિષ્ઠન્બભૂવ સ તિરોહિતઃ ।
અંતર્હિતે રામભદ્રે સર્વે પ્રાપુઃ સુવિસ્મયમ્
મા જાનીહિ મનુષ્યં તં રામં લોકૈકવંદિતમ્ ।
જલે સ્થલે ચ સર્વત્ર વર્તતે સંસ્થિતઃ સદા
તતો વીરા અલં હૃષ્ટા અન્યોન્યં પરિરેભિરે ।
તૂર્યમંગલવાદિત્રૈઃ સુમહાનુત્સવોઽભવત્
તતો મુક્તો હયઃ સર્વૈર્વીરૈઃ શસ્ત્રાસ્ત્રકોવિદૈઃ ।
સર્વૈરનુગતઃ પ્રીતૈર્વિસ્મયેન સમન્વિતૈઃ
શર્વઃ સત્યપ્રતિજ્ઞશ્ચ તમનુજ્ઞાપ્ય સેવકમ્ ।
શ્રીરામં શરણં પ્રોચ્ય યાહિ લોકૈકદુર્લ્લભમ્
સ્વયમંતર્હિતસ્તત્ર પ્રલયોત્પત્તિકારકઃ ।
કૈલાસમગમચ્છર્વઃ સેવકૈઃ પરિશોભિતઃ
ભૂપો વીરમણિર્ધ્યાયઞ્છ્રીરામચરણોદજમ્ ।
શત્રુઘ્નેન યયૌ સાકં બલિના બલસંયુતઃ
એતદ્રામસ્ય ચરિતં યે શૃણ્વંતિ નરોત્તમાઃ ।
તેષાં સંસારજં દુઃખં ન ભવિષ્યતિ કર્હિચિત્
ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે પાતાલખંડે શેષવાત્સ્યાયનસંવાદે રામાશ્વમેધે હયપ્રસ્થાનંનામ ષટ્ચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0