પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 4.4

શૌનક ઉવાચ-
જયંત્યાઃ સૂત માહાત્મ્યં કદા સા ક્રિયતે જનૈઃ ।
કથયસ્વ મયિ ત્વં વૈ પોતઃ સંસારસાગરે

સૂત ઉવાચ-
શૃણુ વિપ્ર પ્રવક્ષ્યામિ યત્પૃષ્ટો મુનિસત્તમ ।
પુરા બ્રહ્મા નારદેન પૃષ્ટ એતત્સુરાલયે

નારદ ઉવાચ-
જયંત્યાશ્ચૈવ માહાત્મ્યં કથયસ્વ પિતામહ ।
યચ્છ્રુત્વાહં ગમિષ્યામિ તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્

બ્રહ્મોવાચ-
શૃણુષ્વાવહિતો વિપ્ર તવાગ્રે કથયામ્યહમ્ ।
જયંત્યા ઉપવાસેન વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

સ્મરણાત્કીર્તનાત્પાપં સપ્તજન્માર્જિતં મુને ।
જયંતી દહતે તચ્ચ કિં પુનઃ સોપવાસકૃત્

જન્માષ્ટમી ચ નવમી ચૈત્રે માસિ સિતા શુભા ।
કૃષ્ણા ચતુર્દશી કુંભે મેષે શુક્લા ચતુર્દશી

દુર્ગાષ્ટમ્યાશ્વિને શુક્લા દ્વાદશી શ્રવણાન્વિતા ।
મહાપુણ્યાશ્ચ શુભદા જયંત્યઃ ષટ્પ્રકીર્તિતાઃ

કૃષ્ણજન્માષ્ટમી પૂર્વા પ્રસિદ્ધા પાપનાશિની ।
ક્રતુકોટિસમા હ્યેષા તીર્થાનામયુતૈઃ સમા

કર્તા ગવાં સહસ્રં તુ યો દદાતિ દિનેદિને ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

હેમભારસહસ્રં તુ કુરુક્ષેત્રે રવિગ્રહે ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

કૃષ્ણાજિનસહસ્રાણિ તિલધેનુશતાનિ ચ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

કન્યાકોટિસહસ્રાણાં દાને ભવતિ યત્ફલમ્ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

સસાગરામિમાં પૃથ્વીં દત્વા યલ્લભતે ફલમ્ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

વાપીકૂપતડાગદિ કર્તવ્યં દેવતાલયે ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

માતાપિત્રોર્ગુરૂણાં ચ ભક્તિં યુક્તઃ કરોતિ યઃ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

આપદાહરણાર્થાય તીર્થસેવાકૃતાત્મનામ્ ।
સત્યવ્રતાનાં યત્પુણ્યં જયંત્યાં સમુપોષણે

ગંગાયાં નર્મદાયાં યત્પુણ્યં સારસ્વતે જલે ।
સ્નાત્વા પુણ્યમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

યત્પુણ્યં શ્રાદ્ધકર્તૄણાં પિતૄણામિંદુસંક્ષયે ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ જયંત્યાં સમુપોષણે

નારદ ઉવાચ-
કેનકેન કૃતા પૂર્વં કથયસ્વ પિતામહ ।
બ્રહ્મોવાચ-
કાર્તવીર્યેણ કર્ણેન કુમારેણ ચ ધીમતા

સગરેણ દિલીપેન કાકુસ્થેન કૃતા પુરા ।
ગૌતમેન ચ ગાર્ગ્યેણ જામદગ્ન્યેન ધીમતા

વાલ્મીકિના કૃતા પૂર્વં દ્રૌપદેયેન સાધુના ।
દદાતિ વાંછિતાન્કામાન્ભાદ્રપસ્ય સિતાષ્ટમી

પ્રાજાપત્યર્ક્ષસંયુક્તા વિશેષેણ મતાષ્ટમી ।
વર્ષેવર્ષે પ્રકર્તવ્યા પ્રીત્યર્થે ચક્રપાણિનઃ

કોટિજન્માર્જિતં પાપં મુહૂર્તેન વિલીયતે ।
રાત્રૌ જાગરણં કૃત્વા નિષ્ઠાપૂર્વં જિતેંદ્રિયઃ

ગંધપુષ્પાદિનૈવેદ્યૈઃ પૂજનીયઃ પૃથક્પૃથક્ ।
એવં યઃ કુરુતે વિપ્ર જયંતીસમુપોષણમ્

કોટિજન્માર્જિતં પાપં જ્ઞાનતોઽજ્ઞાનતઃ કૃતમ્

પ્રસાદાદ્દેવકીસૂનોર્યામાર્દ્ધેન વિલીયતે ।
જયંતીતિથિસંપ્રાપ્તૌ ભુંજતે યે નરાધમાઃ

ત્રૈલોક્યસંભવં પાપં ભુંજતે તે ન સંશયઃ ।
સાગરાદ્યાનિ તીર્થાનિ મુક્તસ્થાનાનિ સર્વશઃ

ગૃહે તિષ્ઠંતિ સર્વાંગે જયંતીવ્રતકારિણઃ ।
તસ્ય સર્વાણિ તીર્થાનિ દેહે તિષ્ઠંતિ દેવતાઃ

કરોતિ યો નરો ભક્ત્યા જયંતીં કૃષ્ણવલ્લભામ્ ।
ન વેદેન પુરાણેન મયા દૃષ્ટં મહામુને

તત્સમં નાધિકં વાપિ કૃષ્ણરાધાષ્ટમીવ્રતમ્ ।
ન કરોતિ નરો ભક્ત્યા સ ભવેત્ક્રૂરરાક્ષસઃ

યો નરોઽશ્નાતિ મૂઢાત્મા જયંતીવાસરે દ્વિજ ।
મહાનરકમશ્નાતિ યથા ચ હરિવાસરે

અતીતમાગતં યસ્તુ કુલમેકોત્તરં શતમ્ ।
પતેત્તુ નરકે ઘોરે જયંત્યાં ભોજનેન વૈ

જયંતી બુધવારે ચ રોહિણ્યા સહિતા યદા ।
ભવેચ્ચ મુનિશાર્દૂલ કિં કૃતૈર્વ્રતકોટિભિઃ

કૃતે ત્રેતાયુગે ચૈવ દ્વાપરે ચ કલૌ યુગે ।
કૃતા સમ્યગ્વિધાનેન જયંતી પાપનાશિની

જાગરે પદ્મનાભસ્ય પુરાણં પાઠયેત્તુ યઃ ।
આજન્મોપાર્જિતં પાપં દહતે તૂલરાશિવત્

યઃ શૃણોતિ નરો ભક્ત્યા પુરાણં હરિવાસરે ।
કોટિજન્માર્જિતં તસ્ય પાપં નશ્યતિ તત્ક્ષણાત્

વાસરે પદ્મનાભસ્ય પૂજયેદ્વાચકં મુને ।
કુલકોટિં સમુદ્ધૃત્ય વિષ્ણુલોકે સ પૂજ્યતે

જયંત્યામુપવાસેન યો નરોઽત્ર પરાઙ્મુખઃ ।
સર્વધર્મવિનિર્મુક્તો યાત્યસૌ નરકં ધ્રુવમ્

ગંધપુષ્પૈશ્ચ ધૂપૈશ્ચ ઘૃતપૂર્ણપ્રદીપકૈઃ ।
પૂજયેદ્ભક્તિભાવૈશ્ચ દદ્યાદ્વિપ્રાય દક્ષિણામ્

વિધિનાનેન યો વિપ્ર જયંતીં પ્રકરોતિ ચ ।
નરો વૈ તારયેદ્ભક્ત્યા પુરુષાનેકવિંશતિમ્

ન દૌર્ભાગ્યં ન વૈધવ્યં ન ભવેત્કલહો ગૃહે ।
સંતતેર્ન વિરોધં ચ ન પશ્યતિ ધનક્ષયમ્

યાન્યાંશ્ચિકીર્ષતે કામાન્જયંતી સમુપોષકઃ ।
તાંસ્તાન્પ્રાપ્નોતિ સકલાન્વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

વિષ્ણુભક્તિપરા નિત્યં જયંતીવ્રત માનસાઃ ।
તે ધન્યાસ્તે કુલીનાસ્તે ઈશ્વરાસ્તે ચ પંડિતાઃ

યાનિ કાનિ ચ તીર્થાનિ વ્રતાનિ નિયમાનિ ચ ।
જયંતીવાસરસ્યૈવ કલાં નાર્હંતિ ષોડશીમ્

ભાદ્રે વૈ ચોભયે પક્ષે યઃ કરોતિ સભાર્યકઃ ।
રાધાકૃષ્ણાષ્ટમીં વત્સ પ્રાપ્નોતિ હરિસન્નિધિમ્

વ્રતં ચ પુણ્યકારં ચ યઃ કરોતિ સદા હરેઃ ।
સ યાતિ વિષ્ણોર્વૈકુંઠં જયંતીસમુપોષકઃ

આચારહીનં કુલભ્રષ્ટં કીર્તિહીનં કુયોનિજમ્ ।
નાશયત્યાશુ પાપં ચ જયંતી હરિવલ્લભા

મેરુતુલ્યાનિ પાપાનિ બ્રહ્મહત્યાદિકાનિ ચ ।
સ નિર્દહતિ સર્વાણિ જયંત્યાં સમુપોષકઃ

પુત્રાર્થી લભતે પુત્રં ધનાર્થી લભતે ધનમ્ ।
મોક્ષાર્થી લભતે મોક્ષં જયંત્યાં સમુપોષકઃ

જયંતીકરણે ચિત્તં યેષાં ભવતિ તત્પરમ્ ।
યમોઽપિ શંકતે નિત્યં તે યાંતિ પરમાં ગતિમ્

સૂત ઉવાચ-
કથયિત્વા નારદં તુ યયૌ સ ચ યથાગતઃ ।
મયાપિ કથિતં બ્રહ્મન્યત્પૃષ્ટોઽહં ત્વયા મુને

માહાત્મ્યં ચ જયંત્યા યે શૃણ્વંતિ ભક્તિભાવતઃ ।
તેપિ યાંતિ પરં ધામ વિમુક્તાઃ સર્વપાતકૈઃ

પુરાણવાચકં બ્રહ્મન્જયંતીવ્રતિનં તથા ।
યે પશ્યંતિ નરાઃ પાપાસ્તે યાંતિ પરમં પદમ્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે બ્રહ્મખંડે બ્રહ્મનારદસંવાદે જયંતીવ્રતમાહાત્મ્યંનામ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ