પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 3.30

નારદ ઉવાચ-।
અત્ર તે વર્ણયિષ્યામિ ઇતિહાસં પુરાતનમ્ ।
પુરા કૃતયુગે રાજન્નિષધે નગરે વરે

આસીદ્વૈશ્યઃ કુબેરાભો નામતો હેમકુંડલઃ ।
કુલીનઃ સત્ક્રિયો દેવદ્વિજપાવકપૂજકઃ

કૃષિવાણિજ્યકર્ત્તાસૌ વિવિધક્રયવિક્રયી ।
ગોઘોટકમહિષ્યાદિ પશુપોષણતત્પરઃ

પયો દધીનિ તક્રાણિ ગોમયાનિ તૃણાનિ ચ ।
કાષ્ઠાનિ ફલમૂલાનિ લવણાદ્રા ર્!દિપિપ્પલી

ધાન્યાનિ શાકતૈલાનિ વસ્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ ।
ધાતૂનિક્ષુવિકારાંશ્ચ વિક્રીણીતે સ સર્વદા

ઇત્થં નાનાવિધૈર્વૈશ્ય ઉપાયૈરપરૈસ્તથા ।
ઉપાર્જયામાસ સદા અષ્ટૌ હાટકકોટયઃ

એવં મહાધનઃ સોથ હાકર્ણપલિતોભવત્ ।
પશ્ચાદ્વિચાર્ય સંસારક્ષણિકત્વં સ્વચેતસિ

તદ્ધનસ્ય ષડંશેન ધર્મકાર્યં ચકાર સઃ ।
વિષ્ણોરાયતનં ચક્રે ગૃહં ચક્રે શિવસ્ય ચ

તડાગં ખાનયામાસ વિપુલં સાગરોપમમ્ ।
વાપ્યશ્ચ પુષ્કરિણ્યશ્ચ બહુધા તેન કારિતાઃ

વટાશ્વત્થામ્રકંકોલ જંબૂ નિંબાદિ કાનનમ્ ।
સ્વસત્વેન તદા ચક્રે તથા પુષ્પવનં શુભમ્

ઉદયાસ્તમનં યાવદન્નપાનં ચકાર સઃ ।
પુરાદ્બહિશ્ચતુર્દિક્ષુ પ્રપાં ચક્રેઽતિશોભનામ્

પુરાણેષુ પ્રસિદ્ધાનિ યાનિ દાનાનિ ભૂપતે ।
દદૌ તાનિ સધર્મ્માત્મા નિત્યં દાનપરસ્તદા

યાવજ્જીવકૃતે પાપે પ્રાયાશ્ચિત્તમથાકરોત્ ।
દેવપૂજાપરો નિત્યં નિત્યં ચાતિથિપૂજકઃ

તસ્યેત્થં વર્ત્તમાનસ્ય સંજાતૌ દ્વૌ સુતૌ નૃપ ।
તૌ સુપ્રસિદ્ધ નામાનૌ શ્રીકુંડલ વિકુંડલૌ

તયોર્મૂર્ધ્નિ ગૃહં ત્યક્ત્વા જગામ તપસે વનમ્ ।
તત્રારાધ્ય પરં દેવં ગોવિંદં વરદં પ્રભુમ્

તપઃક્લિષ્ટ શરીરોઽસૌ વાસુદેવમનાઃ સદા ।
પ્રાપ્તઃ સ વૈષ્ણવં લોકં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ

અથ તસ્ય સુતૌ રાજન્મહામાન સમન્વિતૌ ।
તરુણૌ રૂપસંપન્નૌ ધનગર્વેણ ગર્વિતૌ

દુઃશીલૌ વ્યસનાસક્તૌ ધર્મકર્માદ્યદર્શકૌ ।
ન વાક્યં ચાગતૌ માતુર્વૃદ્ધાનાં વચનં તથા

કુમાર્ગગૌ દુરાત્માનૌ પિતૃમિત્રનિષેધકૌ ।
અધર્મનિરતૌ દુષ્ટૌ પરદારાભિગામિનૌ

ગીતવાદિત્રનિરતૌ વીણાવેણુવિનોદિનૌ ।
વારસ્ત્રીશતસંયુક્તૌ ગાયંતૌ ચેરતુસ્તદા

ચાટુકારજનૈર્યુક્તૌ બિંબોષ્ઠીષુ વિશારદૌ ।
સુવેષૌ ચારુવસનૌ ચારુચંદનરૂષિતૌ

તથા સુગંધિમાલાઢ્યૌ કસ્તૂરીલક્ષ્મલક્ષિતૌ ।
નાનાલંકારશોભાઢ્યૌ મૌક્તિકાહારહારિણૌ

ગજવાજિરથૌઘેન ક્રીડંતૌ તાવિતસ્તદા ।
મધુપાનસમાયુક્તૌ પરસ્ત્રીરતિમોહિતૌ

નાશયંતૌ પિતૃદ્રવ્યં સહસ્રં દદતુઃ શતમ્ ।
તસ્થતુઃ સ્વગૃહે રમ્યે નિત્યં ભોગપરાયણૌ

ઇત્થં તુ તદ્ધનં તાભ્યાં વિનિયુક્તમસદ્વ્યયૈઃ ।
વારસ્ત્રી વિટ શૈલૂષ મલ્લ ચારણ બંદિષુ

અપાત્રે તદ્ધનં દત્તં ક્ષિપ્તં બીજમિવોષરે ।
ન સત્પાત્રે ચ તદ્દત્તં ન બ્રાહ્મણમુખે હુતમ્

નાર્ચિતો ભૂતભૃદ્વિષ્ણુઃ સર્વપાપપ્રણાશનઃ ।
ઉભયોરેવ તદ્દ્રવ્યમચિરેણ ક્ષયં યયૌ

તતસ્તૌ દુઃખમાપન્નૌ કાર્પણ્યં પરમં ગતૌ ।
શોચમાનૌ તુ મુહ્યંતૌ ક્ષુત્પીડાદુઃખપીડિતૌ

તયોસ્તુ તિષ્ઠતોર્ગેહે નાસ્તિ યદ્ભુજ્યતે તદા ।
સ્વજનૈર્બાંધવૈસ્સર્વૈઃ સેવકૈરુપજીવિભિઃ

દ્રવ્યાભાવે પરિત્યક્તૌ ચિંત્યમાનૌ તતઃ પુરે ।
પશ્ચાચ્ચૌર્ય્યં સમારબ્ધં તાભ્યાં ચ નગરે નૃપ

રાજતો લોકતો ભીતૌ સ્વપુરાન્નિઃસૃતૌ તદા ।
ચક્રતુર્વનવાસં તૌ સર્વેષામુપપીડિતૌ

જઘ્નતુઃ સતતં મૂઢૌ શિતૈર્બાણૈર્વિષાર્પિતૈઃ ।
નાનાપક્ષિવરાહાંશ્ચ હરિણાન્રોહિતાંસ્તથા

શશકાઞ્છલ્લકાન્ગોધાન્શ્વાપદાંશ્ચેતરાન્બહૂન્ ।
મહાબલૌ ભિલ્લસંગાવાખેટકભુજૌ સદા

એવં માંસમયાહારૌ પાપાહારૌ પરંતપ ।
કદાચિદ્ભૂધરં પ્રાપ્તો હ્યેકોઽન્યશ્ચ વનં ગતઃ

શાર્દૂલેન હતો જ્યેષ્ઠઃ કનિષ્ઠઃ સર્પદંશિતઃ ।
એકસ્મિન્દિવસે રાજન્પાપિષ્ઠૌ નિધનં ગતૌ

યમદૂતૈસ્તતોબદ્ધ્વા પાપૈર્નીતૌ યમાલયમ્ ।
ગત્વાભિજગદુઃસર્વે તે દૂતાઃ પાપિનાવુભૌ

ધર્મરાજ નરાવેતાવાનીતૌ તવ શાસનાત્ ।
આજ્ઞાં દેહિ સ્વભૃત્યેષુ પ્રસીદ કરવામ કિમ્

આલોચ્ય ચિત્રગુપ્તેન તદા દૂતાઞ્જગૌ યમઃ ।
એકસ્તુ નીયતાં વીર નિરયં તીવ્રવેદનમ્

અપરઃ સ્થાપ્યતાં સ્વર્ગેયત્ર ભોગા હ્યનુત્તમાઃ ।
કૃતાંતાજ્ઞાં તતઃ શ્રુત્વા દૂતૈશ્ચ ક્ષિપ્રકારિભિઃ

નિક્ષિપ્તો રૌરવે ઘોરે યો જ્યેષ્ઠો હિ નરાધિપ ।
તેષાં દૂતવરઃ કશ્ચિદુવાચ મધુરં વચઃ

વિકુંડલ મયા સાર્દ્ધમેહિ સ્વર્ગં દદામિ તે ।
ભુંક્ષ્વ ભોગાન્સુદિવ્યાંસ્ત્વમર્જિતાન્સ્વેન કર્મણા

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે સ્વર્ગખંડે ત્રિંશોઽધ્યાયઃ