પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 3.26

નારદૌવાચ-।
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર કુરુક્ષેત્રમભિષ્ટુતમ્ ।
પાપેભ્યો વિપ્રમુચ્યંતે તદ્ગતાઃ સર્વજંતવઃ

કુરુક્ષેત્રં ગમિષ્યામિ કુરુક્ષેત્રે વસામ્યહમ્ ।
ય એવં સતતં બ્રૂયાત્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

તત્ર માસં વસેદ્ધીરઃ સરસ્વત્યાં નરાધિપ ।
યત્ર બ્રહ્માદયો દેવા યત્ર બ્રહ્મર્ષિચારણાઃ

ગંધર્વાપ્સરસો યક્ષાઃ પન્નગાશ્ચ મહીપતે ।
બ્રહ્મક્ષેત્રં મહાપુણ્યમભિગચ્છંતિ ભારત

મનસાપ્યભિકામસ્ય કુરુક્ષેત્રે યુધિષ્ઠિર ।
પાપાનિ વિપ્રણશ્યંતિ બ્રહ્મલોકં ચ ગચ્છતિ

ગત્વા હિ શ્રદ્ધયા યુક્તઃ કુરુક્ષેત્રં કુરૂદ્વહ ।
વાજપેયાશ્વમેધ્યાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

તતો મત્તર્ણકં રાજન્દ્વારપાલં મહાબલમ્ ।
યં વૈ સમભિવાદ્યૈવ ગોસહસ્રફલં લભેત્

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ વિષ્ણોઃ સ્થાનમનુત્તમમ્ ।
સતતં નામ રાજેંદ્ર યત્ર સન્નિહિતો હરિઃ

તત્ર સ્નાત્વા ચ દૃષ્ટ્વા ચ ત્રિલોકપ્રભવં હરિમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ

તતઃ પારિપ્લવં ગચ્છેત્તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્ ।
અગ્નિષ્ટોમાતિરાત્રાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

પૃથિવ્યાં તીર્થમાસાદ્ય ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
તતઃ શાલ્વિકિનીં ગત્વા તીર્થસેવી નરાધિપ

દશાશ્વમેધિકે સ્નાત્વા તદેવ લભતે ફલમ્ ।
સર્પનીવિં સમાસાદ્ય નાગાનાં તીર્થમુત્તમમ્

અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ નાગલોકં ચ ગચ્છતિ ।
તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ દ્વારપાલમતર્ણકમ્

તત્રોષ્ય રજનીમેકાં ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
તતઃપંચનદંગત્વાનિયતોનિયતાશનઃ

કોટિતીર્થમુપસ્પૃશ્ય હયમેધફલં લભેત્ ।
અશ્વિનીતીર્થમાગમ્ય રૂપવાનભિજાયતે

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ વારાહં તીર્થમુત્તમમ્ ।
વિષ્ણુર્વારાહરૂપેણ પુરા યત્ર સ્થિતોઽભવત્

તત્ર સ્થિત્વા નરવ્યાઘ્ર અગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ।
તતો જયિન્યાં રાજેંદ્ર સોમતીર્થં સમાવિશેત્

સ્નાત્વા ફલમવાપ્નોતિ રાજસૂયસ્ય માનવઃ ।
એકહંસે નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્

કૃતશૌચં સમાસાદ્ય તીર્થસેવી કુરૂદ્વહ ।
પુંડરીકમવાપ્નોતિ કૃતશૌચો ભવેચ્ચ સઃ

તતો મુંજાવટં નામ મહાદેવસ્ય ધીમતઃ ।
તત્રોષ્ય રજનીમેકાં ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્

તત્રૈવ ચ મહારાજ જયાં લોકપરિશ્રુતામ્ ।
સ્નાત્વાભિગમ્ય રાજેંદ્ર સર્વકામમવાપ્નુયાત્

કુરુક્ષેત્રસ્ય તદ્દ્વારં વિશ્રુતં ભરતર્ષભ ।
પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય તીર્થસેવી સમાવૃતઃ

સંસ્મૃતે પુષ્કરાણાં તુ સ્નાત્વાર્ચ્ય પિતૃદેવતાઃ ।
જામદગ્ન્યેન રામેણ આહૂતે વૈ મહાત્મના

કૃતકૃત્યો ભવેદ્રાજન્નશ્વમેધં ચ વિંદતિ ।
તતો રામહ્રદં ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ

યત્ર રામેણ રાજેંદ્ર તરસા દીપ્તતેજસા ।
ક્ષત્રમુત્સાર્ય વીર્યેણ હ્રદાઃ પંચ નિષેવિતાઃ ।
પૂરયિત્વા નરવ્યાઘ્ર રુધિરેણેતિ નઃ શ્રુતમ્

પિતરસ્તર્પિતાઃ સર્વે તથૈવ પ્રપિતામહાઃ ।
તતસ્તે પિતરઃ પ્રીતાઃ રામમૂચુર્મહીપતે

રામરામ મહાભાગ પ્રીતાઃ સ્મ તવ ભાર્ગવ ।
અનયા પિતૃભક્ત્યા ચ વિક્રમેણ ચ તેઽનઘ

વરં વૃણીષ્વ ભદ્રં તે કિમિચ્છસિ મહામતે ।
એવમુક્તઃ સ રાજેંદ્ર રામઃ પ્રવદતાં વરઃ

અબ્રવીત્પ્રાંજલિર્વાક્યં પિતૄન્સ ગગને સ્થિતાન્ ।
ભવંતો યદિ મે પ્રીતા યદ્યનુગ્રાહ્યતા મયિ

પિતૃપ્રસાદાદિચ્છેયં તપસાપ્યાયનં પુનઃ ।
યચ્ચ રોષાભિભૂતેન ક્ષત્રમુત્સાદિતં મયા

તતશ્ચ પાપાન્મુચ્યેયં યુષ્માકં તેજસા હ્યહમ્ ।
હ્રદાશ્ચ તીર્થભૂતા મે ભવેયુર્ભુવિ વિશ્રુતાઃ

એતચ્છ્રુત્વા શુભં વાક્યં રામસ્ય પિતરસ્તદા ।
પ્રત્યૂચુઃ પરમપ્રીતા રામં તોષસમન્વિતાઃ

તપસ્તે વર્દ્ધતાં ભૂયઃ પિતૃભક્ત્યા વિશેષતઃ ।
યચ્ચ રોષાભિભૂતેન ક્ષત્રમુત્સાદિતં ત્વયા

તતશ્ચ પાપાન્મુક્તસ્ત્વં નિહતાસ્તે સ્વકર્મ્મણા ।
હ્રદાશ્ચ તવ તીર્થત્વં ગમિષ્યંતિ ન સંશયઃ

હ્રદેષ્વેતેષુ યઃ સ્નાત્વા પિતૄન્સંતર્પયિષ્યતિ ।
પિતરસ્તસ્ય વૈ પ્રીતા દાસ્યંતિ ભુવિ દુર્લ્લભમ્

ઈપ્સિતં મનસઃ કામં સ્વર્ગલોકં સશાશ્વતમ્ ।
એવં દત્ત્વા વરં રાજન્રામસ્ય પિતરસ્તદા ।
આમંત્ર્ય ભાર્ગવં પ્રીતાસ્તત્રૈવાંતર્દધુસ્તતઃ

એવં રામહ્રદાઃ પુણ્યા ભાર્ગવસ્ય મહાત્મનઃ ।
સ્નાત્વા હ્રદેષુ રામસ્ય બ્રહ્મચારી શુભવ્રતઃ

રામમભ્યર્ચ્ય રાજેંદ્ર લભેદ્બહુસુવર્ણકમ્ ।
વંશમૂલં સમાસાદ્ય તીર્થસેવી કુરૂદ્વહ

સ્વવંશમુદ્ધરેદ્રાજન્સ્નાત્વા વૈ વંશમૂલકે ।
કાયશોધનમાસાદ્ય તીર્થં ભરતસત્તમ

શરીરશુદ્ધિમાપ્નોતિ સ્નાતસ્તસ્મિન્ન સંશયઃ ।
શુદ્ધદેહસ્તુ સંયાતિ શુભાઁલ્લોકાનનુત્તમાન્

તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર તીર્થં ત્રૈલોક્યદુર્લભમ્ ।
લોકા યત્રોદ્ધૃતાઃ પૂર્વં વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના

લોકોદ્ધારં સમાસાદ્ય તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્ ।
સ્નાત્વા તીર્થવરે રાજન્લોકાનુદ્ધરતે સ્વકાન્

શ્રીતીર્થં ચ સમાસાદ્ય વિંદતે શ્રિયમુત્તમામ્ ।
કપિલાતીર્થમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ

તત્ર સ્નાત્વાર્ચયિત્વા ચ દેવાનિહ પિતૄંસ્તથા ।
કપિલાનાં સહસ્રસ્ય ફલં વિંદતિ માનવઃ

સૂર્યતીર્થં સમાસાદ્ય સ્નાત્વા નિયતમાનસઃ ।
અર્ચયિત્વા પિતૄન્દેવાનુપવાસપરાયણઃ

અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ સૂર્યલોકં ચ ગચ્છતિ ।
ગવાંભવનમાસાદ્ય તીર્થસેવી યથાક્રમમ્

તત્રાભિષેકં કુર્વાણો ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
ગંગાતીર્થં સમાસાદ્ય તીર્થસેવી નરાધિપ

કેવ્યાસ્તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા લભતે વીર્યમુત્તમમ્ (કેવ્યા પાઠભેદાઃ – કન્યા, કોટ્યા, કોત્યા, કોન્યા)।
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર દ્વારપાલં લવર્ણકમ્

તસ્ય તીર્થે સરસ્વત્યાં યથેંદ્રસ્ય મહાત્મનઃ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્નગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ બ્રહ્માવર્તં નરાધિપ ।
બ્રહ્માવર્તે નરઃ સ્નાત્વા બ્રહ્મલોકમવાપ્નુયાત્

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ સુતીર્થકમનુત્તમમ્ ।
યત્ર સન્નિહિતા નિત્યં પિતરો દૈવતૈઃ સહ

તત્રાભિષેકં કુર્વીત પિતૃદેવાર્ચને રતઃ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ પિતૃલોકં ચ ગચ્છતિ

તતોઽન્યતીર્થં ધર્મજ્ઞ સમાસાદ્ય યથાક્રમમ્ ।
કાશીશ્વરસ્ય તીર્થેષુ સ્નાત્વા ભરતસત્તમ

સર્વવ્યાધિવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મલોકે મહીયતે ।
માતૃતીર્થં ચ તત્રૈવ યત્ર સ્નાતસ્ય પાર્થિવ

પ્રજા વિવર્દ્ધતે રાજન્સ્વર્ગતિં સમવાપ્નુયાત્ ।
તતઃ શીતવનં ગચ્છેન્નિયતો નિયતાશનઃ

તીર્થં તત્ર મહારાજ મહદન્યત્ર દુર્લભમ્ ।
પુનાતિ દર્શનાદેવ દંડેનૈકં નરાધિપ

કેશાનાવપ્ય વૈ તસ્મિન્પૂતો ભવતિ ભારત ।
તત્ર તીર્થવરં ચાન્યત્સ્નાત લોકાર્તિહં સ્મૃતમ્

તત્ર વિપ્રા નરવ્યાઘ્ર વિદ્વાંસસ્તત્ર તત્પરાઃ ।
ગતિં ગચ્છંતિ પરમાં સ્નાત્વા ભરતસત્તમ

સ્વર્ણલોમાપનયને તીર્થે ભરતસત્તમ ।
પ્રાણાયામૈર્નિર્હરંતિ સ્વલોમાનિ દ્વિજોત્તમાઃ

પૂતાત્માનશ્ચ રાજેન્દ્ર પ્રયાંતિ પરમાં ગતિમ્ ।
દશાશ્વમેધિકે ચૈવ તસ્મિંસ્તીર્થે મહીપતે

તત્ર સ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર ગચ્છંતિ પરમાં ગતિમ્ ।
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર માનુષં લોકવિશ્રુતમ્

તત્ર કૃષ્ણામૃગા રાજન્વ્યાધેન શરપીડિતાઃ ।
વિગાહ્ય તસ્મિન્સરસિ માનુષત્વમુપાગતાઃ

તસ્મિંસ્તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા સ્વર્ગલોકે મહીયતે

માનુષસ્ય તુ પૂર્વેણ ક્રોશમાત્રં મહીપતે ।
આપગા નામ વિખ્યાતા નદી સિદ્ધનિષેવિતા

શ્યામાક ભોજનં તત્ર યઃ પ્રયચ્છતિ માનવઃ ।
દેવાન્પિતૄન્સમુદ્દિશ્ય તસ્ય ધર્મફલં મહત્

એકસ્મિન્ભોજિતે વિપ્રે કોટિર્ભવતિ ભોજિતા ।
તત્ર સ્નાત્વાર્ચયિત્વા ચ દૈવતાનિ પિતૄંસ્તથા

ઉષિત્વા રજનીમેકામગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ।
તતો ગચ્છેત ધર્મ્મજ્ઞ બ્રહ્મણઃ સ્થાનમુત્તમમ્

બ્રહ્માનુસ્વરમિત્યેવં પ્રકાશં ભુવિ ભારત ।
તત્ર સપ્તર્ષિકુંડેષુ સ્નાતસ્ય ભરતર્ષભ

કેદારે ચૈવ રાજેંદ્ર કપિલસ્ય મહાત્મનઃ ।
બ્રહ્માણમભિગમ્યાથ શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા બ્રહ્મલોકં પ્રપદ્યતે ।
કપિષ્ઠલસ્ય કેદારં સમાસાદ્ય સુદુર્લભમ્

અંતર્ધાનમવાપ્નોતિ તપસા દગ્ધકિલ્બિષઃ ।
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર સર્વકં લોકવિશ્રુતમ્

કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશ્યામભિગમ્ય વૃષધ્વજં ।
લભતે સર્વકામાન્હિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ ।
તિસ્રઃકોટ્યશ્ચ તીર્થાનાં પ્રવરં કુરુનંદન

રુદ્રકોટી તથા કૂપે હ્રદેષુ ચ સમંતકઃ ।
ઇલાસ્પદં ચ તત્રૈવ તીર્થં ભરતસત્તમ

તત્ર સ્નાત્વાર્ચયિત્વા ચ દૈવતાનિ પિતૄનપિ ।
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ વાજપેયં ચ વિંદતિ

કિંદાને ચ નરઃ સ્નાત્વા કિંજપે ચ મહીપતે ।
અપ્રમેયમવાપ્નોતિ દાનં યજ્ઞં તથૈવ ચ ।
કલશ્યાં વાર્ય્યુપસ્પૃશ્ય શ્રદ્દધાનો જિતેંદ્રિયઃ

અગ્નિષ્ટોમસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ।
સરકસ્ય તુ પૂર્વેણ નારદસ્ય મહાત્મનઃ

કુરુશ્રેષ્ઠ શુભં તીર્થં રામજન્મેતિ વિશ્રુતમ્ ।
તત્ર તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા પ્રાણાંશ્ચોત્સૃજ્ય ભારત

નારદેનાભ્યનુજ્ઞાતો લોકાનાપ્નોતિ દુર્લ્લભાન્ ।
શુક્લપક્ષે દશમ્યાં તુ પુંડરીકં સમાવિશેત્

તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્પુંડરીકફલં લભેત્ ।
તતસ્ત્રિવિષ્ટપં ગચ્છેત્ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્

તત્ર વૈતરણી પુણ્યા નદી પાપપ્રમોચની ।
તત્ર સ્નાત્વાર્ચયિત્વા ચ શૂલપાણિં વૃષધ્વજમ્

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા ગચ્છેત પરમાં ગતિમ્ ।
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર ફલકીવનમુત્તમમ્

તત્ર દેવાઃ સદા રાજન્ફલકીવનમાશ્રિતાઃ ।
તપશ્ચરંતિ વિપુલં બહુવર્ષસહસ્રકમ્

દૃષત્પાને નરઃ સ્નાત્વા તર્પયિત્વા ચ દેવતાઃ ।
અગ્નિષ્ટોમાતિરાત્રાભ્યાં ફલં વિંદતિ માનવઃ

તીર્થે ચ સર્વદેવાનાં સ્નાત્વા ભરતસત્તમ ।
ગોસહસ્રસ્ય રાજેંદ્ર ફલમાપ્નોતિ માનવઃ

પાણિખ્યાતે નરઃ સ્નાત્વા તર્પયિત્વા ચ દેવતાઃ ।
અવાપ્નુતે રાજસૂયમૃષિલોકં ચ ગચ્છતિ

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ મિશ્રકં લોકવિશ્રુતમ્ ।
તત્ર તીર્થાનિ રાજેંદ્ર મિશ્રિતાનિ મહાત્મના

વ્યાસેન નૃપશાર્દૂલ દ્વિજાર્થમિતિ નઃ શ્રુતમ્ ।
સર્વતીર્થેષુ સ સ્નાતિ મિશ્રકે સ્નાતિ યો નરઃ

તતો વ્યાસવનં ગચ્છેન્નિયતો નિયતાશનઃ ।
મનોજવે નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્

ગત્વા મધુવનીં ચાપિ દેવ્યાઃ સ્થાનં નરઃ શુચિઃ ।
તત્ર સ્નાત્વાર્ચયેદ્દેવાન્પિતૄંશ્ચ નિયતઃ શુચિઃ

સદેવ્યા સમનુજ્ઞાતો ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
કૌશિક્યાઃ સંગમે યસ્તુ દૃષદ્વત્યાશ્ચ ભારત

સ્નાતો વૈ નિયતાહારઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
તતો વ્યાસસ્થલી નામ યત્ર વ્યાસેન ધીમતા

પુત્રશોકાભિતપ્તેન દેહત્યાગાય નિશ્ચયઃ ।
કૃતો દેવૈશ્ચ રાજેંદ્ર પુનરુત્થાપિતસ્તથા

અભિગમ્ય સ્થલદ્યં તસ્ય ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
ઋણાંતં કૂપમાસાદ્ય તિલપ્રસ્થં પ્રદાય ચ

ગચ્છેત પરમાં સિદ્ધિમૃણૈર્મુક્તો નરેશ્વર ।
વેદીતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્

અહશ્ચ સુદિનશ્ચૈવ દ્વે તીર્થે નૃપ દુર્લભે ।
તયોઃ સ્નાત્વા નરઃ શ્રેષ્ઠ સૂર્યલોકમવાપ્નુયાત્

મૃગધૂમં તતો ગચ્છેત્ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
તત્ર રુદ્રપદે સ્નાત્વા સમભ્યર્ચ્ય ચ માનવઃ

શૂલપાણિં મહાત્માનમશ્વમેધફલં લભેત્ ।
કોટિતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્

અથ વામનકં ગત્વા ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
તત્ર વિષ્ણુપદે સ્નાત્વા સમભ્યર્ચ્ય ચ વામનમ્

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા વિષ્ણુલોકમવાપ્નુયાત્ ।
કુલંપુને નરઃ સ્નાત્વા પુનાતિ સ્વકુલં નરઃ

પવનસ્ય હ્રદં ગત્વા મરુતાં તીર્થમુત્તમમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર વાયુલોકે મહીયતે

અમરાણાં હ્રદે સ્નાત્વા સમભ્યર્ચ્યામરાધિપમ્ ।
અમરાણાં પ્રભાવેણ સ્વર્ગલોકે મહીયતે

શાલિહોત્રસ્ય રાજેંદ્ર શાલિસૂર્યે યથાવિધિ ।
સ્નાત્વા નરવરશ્રેષ્ઠ ગોસહસ્રફલં લભેત્

શ્રીકુંજં ચ સરસ્વત્યાં તીર્થં ભરતસત્તમ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્નગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્

તતો નૈમિષિકુંજં ચ સમાસાદ્ય સુદુર્લભમ્ ।
ઋષયઃ કિલ રાજેંદ્ર નૈમિષેયાસ્તપોધનાઃ

તીર્થયાત્રાં પુરસ્કૃત્ય કુરુક્ષેત્રે ગતાઃ પુરા ।
તતઃ કુંજઃ સરસ્વત્યાં કૃતો ભરતસત્તમ

ઋષીણામવકાશઃ સ્યાદ્યથા તુષ્ટિકરો મહાન્ ।
તસ્મિન્કુંજે નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે સ્વર્ગખંડે ષડ્વિંશોઽધ્યાયઃ