પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 3.1

નમામિ ગોવિન્દપદારવિંદં સદેંદિરાવંદિતમુત્તમાઢ્યમ્ ।
જગજ્જનાનાં હૃદિ સંનિવિષ્ટં મહાજનૈકાયનમુત્તમોત્તમમ્

એકદા મુનયઃ સર્વે જ્વલજ્જ્વલનસન્નિભાઃ ।
હિમવદ્વાસિનઃ સર્વે મુનયો વેદપારગાઃ

ત્રિકાલજ્ઞા મહાત્માનો નાનાપુણ્યસમાશ્રયાઃ ।
મહેંદ્રાદ્રિરતા યે ચ યે ચ વિંધ્યનિવાસિનઃ

યેઽર્બુદારણ્યનિરતાઃ પુષ્કરારણ્યવાસિનઃ ।
શ્રીશૈલનિરતા યે ચ કુરુક્ષેત્રનિવાસિનઃ

ધર્મ્મારણ્યરતા યે ચ દંડકારણ્યવાસિનઃ ।
જંબૂમાર્ગરતા યે ચ યે ચ સત્યનિવાસિનઃ

એતે ચાન્યે ચ બહવઃ સશિષ્યા મુનયોઽમલાઃ ।
નૈમિષં સમુપાયાતાઃ શૌનકં દ્રષ્ટુમુત્સુકાઃ

તં પૂજયિત્વા વિધિવત્તેન તે ચ સુપૂજિતાઃ ।
આસનેષુ વિચિત્રેષુ બૃસ્યાદિષુ યથાક્રમમ્

શૌનકેન પ્રદત્તેષુ આસીનાસ્તે તપોધનાઃ ।
કૃષ્ણાશ્રિતાઃ કથાઃ પુણ્યાઃ પરસ્પરમથાબ્રુવન્

કથાંતેષુ તતસ્તેષાં મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્ ।
આજગામ મહાતેજાઃ સૂતસ્તત્ર મહાદ્યુતિઃ

વ્યાસશિષ્યઃ પુરાણજ્ઞો રોમહર્ષણસંજ્ઞકઃ ।
તાન્પ્રણમ્ય યથાન્યાયં સ તૈશ્ચૈવાભિપૂજિતઃ

ઉપવિષ્ટં યથાયોગ્યં શૌનકાદ્યા મહર્ષયઃ ।
વ્યાસશિષ્યં સુખાસીનં સૂતં વૈ રોમહર્ષણમ્

તં પપ્રચ્છુર્મહાભાગાઃ શૌનકાદ્યાસ્તપોધનાઃ ।
ઋષય ઊચુઃ-।
પૌરાણિક મહાબુદ્ધે રોમહર્ષણ સુવ્રત

ત્વત્તઃ શ્રુતા મહાપુણ્યાઃ પુરા પૌરાણિકીઃ કથાઃ ।
સાંપ્રતં ચ પ્રવૃત્તાઃ સ્મ કથાયાં સક્ષણા હરેઃ

સ વૈ પુંસાં પરોધર્મો યતો ભક્તિરધોક્ષજે ।
પુનઃ પુરાણમાચક્ષ્વ હરિવાર્તા સમન્વિતમ્

હરેરન્યા કથા સૂત શ્મશાનસદૃશી સ્મૃતા ।
હરિસ્તીર્થસ્વરૂપેણ સ્વયં તિષ્ઠતિ તચ્છ્રુતમ્

તીર્થાનાં પુણ્યદાતૄણાં નામાનિ કિલ કીર્તય ।
કુત એતત્સમુત્પન્નં કેન વા પરિપાલ્યતે

કસ્મિન્વિલયમભ્યેતિ જગદેતચ્ચરાચરમ્ ।
ક્ષેત્રાણિ કાનિ પુણ્યાનિ કે ચ પૂજ્યાઃ શિલોચ્ચયાઃ

નદ્યશ્ચ કાઃ પરાઃ પુણ્યા નૃણાં પાપહરાઃ શુભાઃ ।
એતત્સર્વં મહાભાગ કથયસ્વ યથાક્રમમ્

સૂત ઉવાચ-।
સાધુસાધુ મહાભાગાઃ સાધુપૃષ્ટં તપોધનાઃ ।
તં પ્રણમ્ય પ્રવક્ષ્યામિ પુરાણં પદ્મસંજ્ઞકમ્

પારાશર્યં પરમપુરુષં વિશ્વવેદ્યૈકયોનિં વિદ્યાધારં વિપુલમતિદં વેદવેદાંતવેદ્યમ્ ।
શશ્વચ્છાંતં સ્વમતિવિષયં શુદ્ધતેજોવિશાલં વેદવ્યાસં વિતતયશસં સર્વદાહં નમામિ

નમો ભગવતે તસ્મૈ વ્યાસાયામિતતેજસે ।
યસ્ય પ્રસાદાદ્વક્ષ્યામિ નારાયણકથામિમામ્

પ્રવક્ષ્યામિ મહાપુણ્યં પુરાણં પદ્મસંજ્ઞિતમ્ ।
સહસ્રં પંચપંચાશત્ષડ્ભિઃ ખંડૈઃ સમન્વિતમ્

તત્રાદાવાદિખંડં સ્યાદ્ભૂમિખંડં તતઃ પરમ્ ।
બ્રહ્મખંડં ચ તત્પશ્ચાત્તતઃ પાતાલખંડકમ્

ક્રિયાખંડં તતઃ ખ્યાતમુત્તરં ખંડમંતિમમ્ ।
એતદેવ મહાપદ્મમદ્ભુતં યન્મયં જગત્

તદ્વૃત્તાંતાશ્રયં તસ્માત્પાદ્મમિત્યુચ્યતે બુધૈઃ ।
એતત્પુરાણમમલં વિષ્ણુમાહાત્મ્યમુત્તમમ્

દેવદેવોહરિર્યદ્વૈ બ્રહ્મણે પ્રોક્તવાન્પુરા ।
બ્રહ્મા તન્નારદાયાહ નારદોઽસ્મદ્ગુરોઃ પુરઃ

વ્યાસઃ સર્વપુરાણાનિ સેતિહાસાનિ સંહિતાઃ ।
અધ્યાપયામાસ મુહુર્મામતિપ્રિયમાત્મનઃ

તત્તેઽહં સંપ્રવક્ષ્યામિ પુરાણમતિદુર્લભમ્ ।
યચ્છ્રુત્વા બ્રહ્મહત્યાદિ પાપેભ્યો મુચ્યતે નરઃ

સર્વતીર્થાભિષેકં ચ લભતે શૃણુતે હિ યઃ ।
શ્રદ્ધયા પરયા ભક્ત્યા શ્રુતમાત્રેણ મુક્તિદઃ

અશ્રદ્ધયાપિ શૃણુતે લભતે પુણ્યસંચયમ્ ।
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન પદ્મં શ્રોત્રાતિથી કુરુ

તત્રાદિખંડં વક્ષ્યામિ પુણ્યં પાપવિનાશનમ્ ।
શૃણ્વંતુ મુનયઃ સર્વે સશિષ્યાસ્ત્વત્ર યે સ્થિતાઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે સ્વર્ગખંડે પ્રથમોઽધ્યાયઃ