પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.60
કૃકલ ઉવાચ-
કથં મે જાયતે સિદ્ધિઃ કથં પિતૃવિમોચનમ્ ।
એતન્મે વિસ્તરેણાપિ ધર્મરાજ વદાધુના
ધર્મ ઉવાચ-
ગચ્છ ગેહં મહાભાગ ત્વાં વિના દુઃખમાચરત્ ।
સંબોધય ત્વં સુકલાં સ્વપત્નીં ધર્મચારિણીમ્
શ્રાદ્ધદાનં ગૃહં ગત્વા તસ્યા હસ્તેન વૈ કુરુ ।
સ્મૃત્વા પુણ્યાનિ તીર્થાનિ યજસ્વ ત્વં સુરોત્તમાન્
તીર્થયાત્રાકૃતા સિદ્ધિસ્તવ ચૈવ ભવિષ્યતિ ।
ભાર્યાં વિના તુ યો લોકે ધર્મં સાધિતુમિચ્છતિ
સ ગાર્હસ્થ્યં વિલોપ્યૈવ એકાકી વિચરેદ્વનમ્ ।
વિફલો જાયતે લોકે તં ન મન્યંતિ દેવતાઃ
યજ્ઞાઃ સિદ્ધિં તદાયાંતિ યદા સ્યાદ્ગૃહિણી ગૃહે ।
એકાકી સ સમર્થો ન ધર્માર્થસાધનાય ચ
વિષ્ણુરુવાચ-
એવમુક્ત્વા ચ તં વૈશ્યં ગતો ધર્મો યથાગતમ્ ।
કૃકલોપિ સ ધર્માત્મા સ્વગૃહં પ્રતિપ્રસ્થિતઃ
સ્વગૃહં પ્રાપ્ય મેધાવી દૃષ્ટ્વા તાં ચ પતિવ્રતામ્ ।
સાર્થવાહેન તેનાપિ સ્વસ્થાનં પ્રાપ્ય બુદ્ધિમાન્
તયા સમાગતં દૃષ્ટ્વા ભર્તારં ધર્મકોવિદમ્ ।
કૃતં સુમંગલં પુણ્યં ભર્તુરાગમને તદા
સમાચષ્ટ સ ધર્માત્મા ધર્મસ્યાપિ વિચેષ્ટિતમ્ ।
સમાકર્ણ્ય મહાભાગા ભર્તુર્વાક્યં મુદાવહમ્
ધર્મવાક્યં પ્રશસ્યાથ અનુમેને ચ તં તથા ।
વિષ્ણુરુવાચ-
અથો સ કૃકલો વૈશ્યસ્તયા સાર્ધં સુપુણ્યકમ્
ચકાર શ્રદ્ધયા શ્રાદ્ધં દેવતાગૃહસંસ્થિતઃ ।
પિતરો દેવ ગંધર્વા વિમાનૈશ્ચ સમાગતાઃ
તુષ્ટુવુસ્તૌ મહાત્માનૌ દંપતી મુનયસ્તથા ।
અહં ચાપિ તથા બ્રહ્મા દેવ્યાયુક્તો મહેશ્વરઃ
સર્વે દેવાઃ સગંધર્વા વિમાનૈશ્ચ સમાગતાઃ ।
અહમેવ તતો બ્રહ્મા દેવ્યાયુક્તો મહેશ્વરઃ
સર્વે દેવાઃ સગંધર્વાસ્તસ્યાઃ સત્યેન તોષિતાઃ ।
ઊચુશ્ચ તૌ મહાત્માનૌ ધર્મજ્ઞૌ સત્યપંડિતૌ
ભાર્યયા સહ ભદ્રં તે વરં વરય સુવ્રત ।
કૃકલ ઉવાચ-
કસ્ય પુણ્યપ્રસંગેન તપસશ્ચ સુરોત્તમાઃ
સભાર્યાય વરં દાતું ભવંતો હિ સમાગતાઃ ।
ઇંદ્ર ઉવાચ-
એષા સતી મહાભાગા સુકલા ચારુમંગલા
અસ્યાઃ સત્યેન તુષ્ટાઃ સ્મ દાતુકામા વરં તવ ।
સમાસેન તુ તત્પ્રોક્તં પૂર્વવૃત્તાંતમેવ ચ
તસ્યાશ્ચરિતમાહાત્મ્યં શ્રુત્વા ભર્તા સ હર્ષિતઃ ।
તયા સહ સ ધર્માત્મા હર્ષવ્યાકુલલોચનઃ
નનામ દેવતાઃ સર્વા ઉવાચ ચ પુનઃ પુનઃ ।
યદિ તુષ્ટા મહાભાગા ત્રયો દેવાઃ સનાતનાઃ
અન્યે ચ ઋષયઃ પુણ્યાઃ કૃપાં કૃત્વા મમોપરિ ।
જન્મજન્મનિ દેવાનાં ભક્તિમેવં કરોમ્યહમ્
ધર્મસત્યરતિઃ સ્યાન્મે ભવતાં હિ પ્રસાદતઃ ।
પશ્ચાદ્ધિ વૈષ્ણવં લોકં સભાર્યશ્ચ પિતામહૈઃ
ગંતુમિચ્છામ્યહં દેવા યદિ તુષ્ટા મહૌજસઃ ।
દેવા ઊચુઃ-
એવમસ્તુ મહાભાગ સર્વમેવ ભવિષ્યતિ
પુષ્પવૃષ્ટિં તતશ્ચક્રુસ્તયોરુપરિ ભૂપતે ।
જગુર્ગીતં મહાપુણ્યં લલિતં સુસ્વરં તતઃ
ગંધર્વા ગીતતત્ત્વજ્ઞા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ ।
તતો દેવાઃ સગંધર્વાઃ સ્વંસ્વં સ્થાનં નૃપોત્તમ
વરં દત્વા પ્રજગ્મુસ્તે સ્તૂયમાનાઃ પતિવ્રતામ્ ।
નારીતીર્થં સમાખ્યાતમન્યત્કિંચિદ્વદામિ તે
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં પુણ્યાખ્યાનમનુત્તમમ્ ।
યઃ શૃણોતિ નરો રાજન્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
શ્રદ્ધયા શૃણુતે નારી સુકલાખ્યાનમુત્તમમ્ ।
સૌભાગ્યેન તુ સત્યેન પુત્રપૌત્રૈર્ન મુચ્યતે
મોદતે ધનધાન્યેન સહભર્ત્રા સુખી ભવેત્ ।
પતિવ્રતા ભવેત્સા ચ જન્મજન્મનિ નાન્યથા
બ્રાહ્મણો વેદવિદ્વાંશ્ચ ક્ષત્રિયો વિજયી ભવેત્ ।
ધનધાન્યં ભવેચ્ચૈવ વૈશ્યગેહે ન સંશયઃ
ધર્મજ્ઞો જાયતે રાજન્સદાચારઃ સુખી ભવેત્ ।
શૂદ્ર સુઃખમવાપ્નોતિ પુત્રપૌત્રૈઃ પ્રવર્ધતે
વિપુલા જાયતે લક્ષ્મીર્ધનધાન્યૈરલંકૃતા
ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને સુકલાચરિત્રે ષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0