પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.121

કામોદોવાચ-
ન વિદુર્દેવતાઃ સર્વા યસ્યાંતં રૂપમેવ ચ ।
યસ્મિલ્લીઁનસ્તુ સર્વોયં સ ચૈકાત્મા પ્રકથ્યતે

યસ્યા માયાપ્રપંચસ્તુ સંસારઃ શૃણુ નારદ ।
કસ્માત્પ્રયાતિ સંસારં મમ સ્વામી જગત્પતિઃ

પાપૈશ્ચાપિ સુપુણ્યૈશ્ચ નરોબદ્ધસ્તુ કર્મભિઃ ।
સંસારં સરતે વિપ્ર હરિઃ કસ્માદ્વ્રજેદ્વદ

નારદ ઉવાચ-
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ યત્કૃતં તેન ચક્રિણા ।
ભૃગોરગ્રે પ્રતિજ્ઞાતં યજ્ઞરક્ષાં કરોમ્યહમ્

ઇંદ્રસ્ય વચનાત્સદ્યો ગતોઽસૌ દાનવૈઃ સહ ।
યોદ્ધું વિહાય ગોવિંદો ભૃગોશ્ચૈવ મખોત્તમમ્

મખં ત્યક્ત્વા ગતે દેવે પશ્ચાત્તૈર્દાનવોત્તમૈઃ ।
આગત્ય ધ્વંસિતઃ સર્વઃ સ યજ્ઞઃ પાપચેતનૈઃ

હરિં ક્રુદ્ધઃ સ યોગીંદ્રઃ શશાપ ભૃગુરેવ તમ્ ।
દશજન્માનિ ભુંક્ષ્વ ત્વં મચ્છાપકલુષીકૃતઃ

કર્મણઃ સ્વસ્ય સંભોગં સંભોક્ષ્યતિ જનાર્દનઃ ।
તન્નિમિત્તં ત્વયા દેવિ દુઃસ્વપ્નઃ પરિવીક્ષિતઃ

ઇત્યુક્ત્વા તાં ગતો વિપ્રો બ્રહ્મલોકં સ નારદઃ ।
કૃષ્ણસ્યાપિ સુદુઃખેન દુઃખિતા સાભવત્તદા

રુરોદ કરુણં બાલા હાહેતિ વદતી મુહુઃ ।
ગઙ્ગાતીરોપવિષ્ટા સા જલાંતે શૃણુ નન્દન

સુનેત્રાભ્યાં તથાશ્રૂણિ દુઃખેનાપિ પ્રમુંચતિ ।
તાન્યશ્રૂણિ પ્રમુક્તાનિ ગંગાતોયે પતંત્યપિ

જલે ચૈવ નિમજ્જંતિ તસ્યાશ્ચાપ્યશ્રુબિંદવઃ ।
સંભવંતિ પુનસ્તાત પદ્મરૂપાણિ તાનિ ચ

ગંગાતોયે પ્રફુલ્લાનિ વાહિતાનિ પ્રયાંતિ વૈ ।
દદૃશે દાનવશ્રેષ્ઠો વિષ્ણુમાયાપ્રમોહિતઃ

દુઃખજાનિ ન જાનાતિ મુનિના કથિતાન્યપિ ।
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટઃ પરિજગ્રાહ સોઽસુરઃ

પદ્મૈસ્તુ પુષ્પિતૈઃ સોપિ પૂજયેદ્ગિરિજાપ્રિયમ્ ।
સપ્તકોટિભિર્દૈત્યેંદ્રો વિષ્ણુમાયાપ્રમોહિતઃ

અથ ક્રુદ્ધા જગદ્ધાત્રી શંકરં વાક્યમબ્રવીત્ ।
પશ્યૈતસ્ય વિકર્મ ત્વં દાનવસ્ય મહામતે

શોકોત્પન્નાનિ પદ્માનિ ગંગાતોયગતાનિ વૈ ।
અયમેષ પ્રગૃહ્ણાતિ કામાકુલિતચેતનઃ

પૂજયેચ્ચાપિ દુષ્ટાત્મા શોકસંતાપકારકૈઃ ।
દુઃખજૈઃ શોકજૈઃ પુષ્પૈસ્તૈઃ સુશ્રેયઃ કથં ભવેત્

યાદૃશેનાપિ ભાવેન મામેવ પરિપૂજયેત્ ।
તાદૃશેનાપિ ભાવેન અસ્ય સિદ્ધિર્ભવિષ્યતિ

સત્યધ્યાનવિહીનોયં કામોદા ન્યસ્તમાનસઃ ।
સંજાતઃ પાપચારિત્રો જહિ દેવિ સ્વતેજસા

એવમાકર્ણ્ય તદ્વાક્યં શંભોશ્ચૈવ મહાત્મનઃ ।
અસ્યૈવ સંક્ષયં શંભો કરિષ્યે તવ શાસનાત્

એવમુક્ત્વા તતો દેવી તસ્યાપિ વધકાંક્ષયા ।
વર્ત્તતે હિ વિહુંડસ્ય વધોપાયં વ્યચિંતયત્

કૃત્વા માયામયં રૂપં બ્રાહ્મણસ્ય મહાત્મનઃ ।
પૂજયેચ્છંકરં નાથં સુપુષ્પૈઃ પારિજાતજૈઃ

સમેત્ય દાનવઃ પાપો દિવ્યાં પૂજાં વિનાશયેત્ ।
કામાકુલઃ સુદુઃખાર્તસ્તદ્ગતો ભાવતત્પરઃ

વિષ્ણોશ્ચૈવ મહામાયાં પૂર્વદૃષ્ટાં સ દાનવઃ ।
સસ્માર દાનવઃ પાપઃ કામબાણૈઃ પ્રપીડિતઃ

તસ્યાઃ સ્મરણમાત્રેણ કંદર્પેણ બલીયસા ।
વિરહાકુલદુઃખાર્તો રોદતે હિ મુહુર્મુહુઃ

કાલાકૃષ્ટઃ સ દુષ્ટાત્મા શોકજાતાનિ તાનિ સઃ ।
પરિગૃહ્ય સમાયાતઃ પૂજનાર્થી મહેશ્વરમ્

દેવ્યા કૃતાં હિ પૂજાં ચ સુપુષ્પૈઃ પારિજાતજૈઃ ।
તાં નિર્ણાશ્ય સુલોભેન શોકજૈઃ પરિપૂજયેત્

નેત્રાભ્યાં તસ્ય દુષ્ટસ્ય બિંદવસ્તેઽશ્રુસંભવાઃ ।
અવિરલાસ્તતો વત્સ પતંતિ લિંગમસ્તકે

દેવી બ્રાહ્મણરૂપેણ તમુવાચ મહામતે ।
કો ભવાન્પૂજયેદ્દેવં શોકાકુલમનાઃ સદા

પતંત્યશ્રૂણિ દેવસ્ય મસ્તકે શોકજાનિ તે ।
અપવિત્રાણિ મે બ્રૂહિ એતમર્થં મમાગ્રતઃ

વિહુંડ ઉવાચ-
પૂર્વં દૃષ્ટા મયા નારી સર્વસૌભાગ્યસંપદા ।
સર્વલક્ષણસંપન્ના કામસ્યાયતનં મહત્

તસ્યા મોહેન સંદગ્ધઃ કામેનાકુલતાં ગતઃ ।
તયા પ્રોક્તં હિ સંભોગે દેહિ મે દાયમુત્તમમ્

કામોદસંભવૈઃ પુષ્પૈઃ પૂજયસ્વ મહેશ્વરમ્ ।
તેષાં પુષ્પકૃતાં માલાં મમ કંઠે પરિક્ષિપ

કોટિભિઃ સપ્તસંખ્યાતૈઃ પૂજયસ્વ મહેશ્વરમ્ ।
તદર્થં પૂજયામ્યેવ ઈશ્વરં ફલદાયકમ્

કામોદસંભવૈઃ પુષ્પૈર્દુર્લભૈર્દેવદાનવૈઃ ।
શ્રીદેવ્યુવાચ-
ક્વ તે ભાવઃ ક્વ તે ધ્યાનં ક્વ તે જ્ઞાનં દુરાત્મનઃ

ઈશ્વરસ્યાપિ સંબંધો નાસ્તિ કિંચિત્ત્વયૈવ હિ ।
કામોદાયા વરં રૂપં કીદૃશં વદ સાંપ્રતમ્

ક્વ લબ્ધાનિ સુપુષ્પાણિ તસ્યા હાસ્યોદ્ભવાનિ ચ ।
વિહુંડ ઉવાચ-
ભાવં ધ્યાનં ન જાનામિ ન દૃષ્ટા સા મયા કદા

ગંગાતોયગતાન્યેવ પરિગૃહ્ણામિ નિત્યશઃ ।
તૈરહં પૂજયામ્યેકં શંકરં પ્રવદામ્યહમ્

મમાગ્રે કથિતં વિપ્ર શુક્રેણાપિ મહાત્મના ।
વચનાત્તસ્ય દેવેશમર્ચયામિ દિનદિને

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યચ્ચ પૃષ્ટોસ્મિ સાંપ્રતમ્ ।
શ્રીદેવ્યુવાચ-
કામોદારોદનાજ્જાતૈઃ પુષ્પૈસ્તૈર્દુઃખસંભવૈઃ

લિંગમર્ચયસે દુષ્ટ પ્રભાતે નિત્યમેવ ચ ।
યાદૃશેનાપિ ભાવેન પુષ્પૈશ્ચ યાદૃશૈસ્ત્વયા

અર્ચિતો દેવદેવેશસ્તાદૃશં ફલમાપ્નુહિ ।
દિવ્યપૂજાં વિનાશ્યૈવં શોકપુષ્પૈઃ પ્રપૂજસિ

અસૌ દોષસ્તવૈવાદ્ય સમુત્પન્નઃ સુદારુણઃ ।
તસ્માદ્દણ્ડં પ્રદાસ્યામિ ભુંક્ષ્વ સ્વકર્મજં ફલમ્

તસ્યા વાક્યં સમાકર્ણ્ય કાલકૃષ્ટો બભાષ તામ્ ।
રે રે દુષ્ટ દુરાચાર મમ કર્મપ્રદૂષક

હન્મિ ત્વામિહ ખડ્ગેન અનેનાપિ ન સંશયઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા બ્રાહ્મણં તં સ નિશિતં ખડ્ગમાદદે

હંતુકામઃ સ દુષ્ટાત્મા અભ્યધાવત દાનવઃ ।
સા દેવી વિપ્રરૂપેણ સંક્રુદ્ધા પરમેશ્વરી

હન્મિ ત્વામિહ ખડ્ગેન અનેનાપિ ન સંશયઃ ।
સ્વસ્થાનમાગતં દૃષ્ટ્વા હુંકારં વિસસર્જ હ ।
તેન હુંકારનાદેન પતિતો દાનવાધમઃ

નિશ્ચેષ્ટઃ કામરૂપેણ વજ્રાહત ઇવાચલઃ ।
પતિતે દાનવે તસ્મિન્સર્વલોકવિનાશકે

લોકાઃ સ્વાસ્થ્યં ગતાઃ સર્વે દુઃખતાપવિવર્જિતાઃ ।
એતસ્માત્કારણાદ્વત્સ સા સ્ત્રી વૈ પરિદેવતિ

ગંગાતીરે વરારોહા દુઃખવ્યાકુલમાનસા ।
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્

વિષ્ણુરુવાચ-
એવમુક્ત્વા સુપુત્રં તં કુંજલો અંડજેશ્વરઃ ।
વિરરામ મહાપ્રાજ્ઞઃ કિઞ્ચિન્નોવાચ ભૂપતે

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ગુરુતીર્થમાહાત્મ્યે ચ્યવનચરિત્રે કામોદાખ્યાને એકવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ