પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.109

કુંજલ ઉવાચ-
પ્રણિપત્ય પ્રસાદ્યૈવ વશિષ્ઠં તપતાં વરમ્ ।
આમંત્ર્ય નિર્જગામાથ બાણપાણિર્ધનુર્ધરઃ

એણસ્ય માંસં સુવિપાચ્યભોજિતં બાલસ્તયા રક્ષિત એવ બુદ્ધ્યા ।
આયોઃ સુપુત્રઃ સગુણઃ સુરૂપો દેવોપમો દેવગુણૈશ્ચ યુક્તઃ

તેનૈવ માંસેન સુસંસ્કૃતેન મૃષ્ટેન પક્વેન રસાનુગેન ।
તમેવ દૈત્યં પરિભાષ્ય સૂદો દુષ્ટં સુહર્ષેણ વ્યભોજયત્તદા

બુભુજે દાનવો માંસં રસસ્વાદુસમન્વિતમ્ ।
હર્ષેણાપિ સમાવિષ્ટો જગામાશોકસુંદરીમ્

તામુવાચ તતસ્તૂર્ણં કામોપહતચેતનઃ ।
આયુપુત્રો મયા ભદ્રે ભક્ષિતઃ પતિરેવ તે

મામેવ ભજ ચાર્વંગિ ભુંક્ષ્વ ભોગાન્મનોનુગાન્ ।
કિં કરિષ્યસિ તેન ત્વં માનુષેણ ગતાયુષા

પ્રત્યુવાચ સમાકર્ણ્ય શિવકન્યા તપસ્વિની ।
ભર્તા મે દૈવતૈર્દત્તો અજરો દોષવર્જિતઃ

તસ્ય મૃત્યુર્ન વૈ દૃષ્ટો દેવૈરપિ મહાત્મભિઃ ।
એવમાકર્ણ્ય તદ્વાક્યં દાનવો દુષ્ટચેષ્ટિતઃ

તામુવાચ વિશાલાક્ષીં પ્રહસ્યૈવ પુનઃ પુનઃ ।
અદ્યૈવ ભક્ષિતં માંસમાયુપુત્રસ્ય સુંદરિ

જાતમાત્રસ્ય બાલસ્ય નહુષસ્ય દુરાત્મનઃ ।
એવમાકર્ણ્ય સા વાક્યં કોપં ચક્રે સુદારુણમ્

પ્રોવાચ સત્યસંસ્થા સા તપસા ભાવિતા પુનઃ ।
તપ એવ મયા તપ્તં મનસા નિયમેન વૈ ।
આયુસુતશ્ચિરાયુશ્ચ સત્યેનૈવ ભવિષ્યતિ

ઇતો ગચ્છ દુરાચાર યદિ જીવિતુમિચ્છસિ ।
અન્યથા ત્વામહં શપ્સ્યે પુનરેવ ન સંશયઃ

એવમાકર્ણિતં તસ્યાઃ સૂદેન નૃપતિં પ્રતિ ।
પરિત્યજ્ય મહારાજ એતામન્યાં સમાશ્રય

સૂદેન પ્રેષિતો દૈત્યઃ સ હુંડઃ પાપચેતનઃ ।
નિર્જગામ ત્વરાયુક્તઃ સ સ્વાં ભાર્યાં પ્રિયાં પ્રતિ

ચેષ્ટિતં નૈવ જાનાતિ દાસ્યા સૂદેન યત્કૃતમ્ ।
તસ્યૈ નિવેદિતં સર્વં પ્રિયાયૈ વૃત્તમેવ ચ

સૂત ઉવાચ-
અશોકસુંદરી સા ચ મહતા તપસા કિલ ।
દુઃખશોકેન સંતપ્તા કૃશીભૂતા તપસ્વિની

ચિંતયંતી પ્રિયં કાંતં તં ધ્યાયતિ પુનઃ પુનઃ ।
કિં ન કુર્વંતિ વૈ દૈત્યા ઉપાયૈર્વિવિધૈરપિ

ઉપાયજ્ઞાઃ સદા બુદ્ધ્યા ઉદ્યમેનાપિ સર્વદા ।
વર્તંતે દનુજશ્રેષ્ઠા નાનાભાવૈશ્ચ સર્વદા

માયોપાયેન યોગેન હૃતાહં પાપિના પુરા ।
તથા સ ઘાતિતઃ પુત્ર આયોશ્ચૈવ ભવિષ્યતિ

યં દૃષ્ટ્વા દૈવયોગેન ભવિતારમનામયમ્ ।
ઉદ્યમેનાપિ પશ્યેત કિં વા નશ્યતિ વા ન વા

કિં વા સ ઉદ્યમઃ શ્રેષ્ઠઃ કિં વા તત્કર્મજં ફલમ્ ।
ભાવિભાવઃ કથં નશ્યેત્તતો વેદઃ પ્રતિષ્ઠતિ

વિશેષો ભાવિતો દેવૈઃ સ કથં ચાન્યથા ભવેત્ ।
એવમેવં મહાભાગા ચિંતયંતી પુનઃ પુનઃ

કિન્નરો વિદ્વરો નામ બૃહદ્વંશોમહાતનુઃ ।
સનાભ્યોર્ધનરઃ કાયઃ પક્ષાભ્યાં હિ વિવર્જિતઃ

દ્વિભુજો વંશહસ્તસ્તુ હારકંકણશોભિતઃ ।
દિવ્યગંધાનુલિપ્તાંગો ભાર્યયા સહ ચાગતઃ

તામુવાચ નિરાનંદાં સ સુતાં શંકરસ્યહિ ।
કિમર્થં ચિંતસે દેવિ વિદ્વરં વિદ્ધિ ચાગતમ્

કિન્નરં વિષ્ણુભક્તં માં પ્રેષિતં દેવસત્તમૈઃ ।
દુઃખમેવં ન કર્તવ્યં ભવત્યા નહુષં પ્રતિ

હુંડેન પાપચારેણ વધાર્થં તસ્ય ધીમતઃ ।
કૃતમેવાખિલં કર્મ હૃતશ્ચાયુસુતઃ શુભે

સ તુ વૈ રક્ષિતો દેવૈરુપાયૈર્વિવિધૈરપિ ।
હુંડ એવં વિજાનાતિ આયુપુત્રો હૃતો મયા

ભક્ષિતસ્તુ વિશાલાક્ષિ ઇતિ જાનાતિ વૈ શુભે ।
ભવતાં શ્રાવયિત્વા હિ ગતોસૌ દાનવોઽધમઃ

સ્વેનકર્મવિપાકેન પુણ્યસ્યાપિ મહાયશાઃ ।
પૂર્વજન્માર્જિતેનૈવ તવ ભર્ત્તા સ જીવતિ

પુણ્યસ્યાપિ બલેનૈવ યેષામાયુર્વિનિર્મિતમ્ ।
સ્વર્જિતસ્ય મહાભાગે નાશમિચ્છંતિ ઘાતકાઃ

દુષ્ટાત્માનો મહાપાપાઃ પરતેજોવિદૂષકાઃ ।
તેષાં યશોવિનાશાર્થં પ્રપંચંતિ દિને દિને

નાનાવિધૈરુપાયૈસ્તે વિષશસ્ત્રાદિભિસ્તતઃ ।
હંતુમિચ્છંતિ તં પુણ્યં પુણ્યકર્માભિરક્ષિતમ્

પાપિનશ્ચૈવ હુંડાદ્યા મોહનસ્તંભનાદિભિઃ ।
પીડયંતિ મહાપાપા નાનાભેદૈર્બલાવિલૈઃ

સુકૃતસ્ય પ્રયોગેણ પૂર્વજન્માર્જિતેન હિ ।
પુણ્યસ્યાપિ મહાભાગે પુણ્યવંતં સુરક્ષિતમ્

વૈફલ્યં યાંતિ તેષાં વૈ ઉપાયાઃ પાપિનાં શુભે ।
યંત્રતંત્રાણિ મંત્રાશ્ચ શસ્ત્રાગ્નિવિષબંધનાઃ

રક્ષયંતિ મહાત્માનં દેવપુણ્યૈઃ સુરક્ષિતમ્ ।
કર્તારો ભસ્મતાં યાંતિ સ વૈ તિષ્ઠતિ પુણ્યભાક્

આયુપુત્રસ્ય વીરસ્ય રક્ષકા દેવતાઃ શુભે ।
પુણ્યસ્ય સંચયં સર્વે તપસાં નિધિમેવ તુ

તસ્માચ્ચ રક્ષિતો વીરો નહુષો બલિનાં વરઃ ।
સત્યેન તપસા તેન પુણ્યૈશ્ચ સંયમૈર્દમૈઃ

મા કૃથા દારુણં દુઃખં મુંચ શોકમકારણમ્ ।
સ હિ જીવતિ ધર્માત્મા માત્રા પિત્રા વિના વને

તપોવનેવ સત્યેકસ્તપસ્વિ પરિપાલિતઃ ।
વેદવેદાંગતત્ત્વજ્ઞો ધનુર્વેદસ્ય પારગઃ

યથા શશી વિરાજેત સ્વકલાભિઃ સ્વતેજસા ।
તથા વિરાજતે સોઽપિ સ્વકલાભિઃ સુમધ્યમે

વિદ્યાભિસ્તુ મહાપુણ્યૈસ્તપોભિર્યશસા તથા ।
રાજતે પરવીરઘ્નો રિપુહા સુરવલ્લભઃ

હુંડં નિહત્ય દૈત્યેંદ્રં ત્વામેવં હિ પ્રલપ્સ્યતે ।
ત્વયા સાર્દ્ધં સ્ત્રિયા ચૈવ પૃથિવ્યામેકભૂપતિઃ

ભવિષ્યતિ મહાયોગી યથા સ્વર્ગે તુ વાસવઃ ।
ત્વં તસ્માત્પ્રાપ્સ્યસે ભદ્રે સુપુત્રં વાસવોપમમ્

યયાતિં નામધર્મજ્ઞં પ્રજાપાલનતત્પરમ્ ।
તથા કન્યાશતં ચાપિ રૂપૌદાર્યગુણાન્વિતમ્

યાસાં પુણ્યૈર્મહારાજ ઇંદ્રલોકં પ્રયાસ્યતિ ।
ઇંદ્રત્વં ભોક્ષ્યતે દેવિ નહુષઃ પુણ્યવિક્રમઃ

યયાતિર્નામ ધર્માત્મા આત્મજસ્તે ભવિષ્યતિ ।
પ્રજાપાલો મહારાજઃ સર્વજીવદયાપરઃ

તસ્ય પુત્રાસ્તુ ચત્વારો ભવિષ્યંતિ મહૌજસઃ ।
બલવીર્યસમોપેતા ધનુર્વેદસ્ય પારગાઃ

પ્રથમશ્ચ તુરુર્નામ પુરુર્નામ દ્વિતીયકઃ ।
ઉરુર્નામ તૃતીયશ્ચ ચતુર્થો વીર્યવાન્યદુઃ

એવં પુત્રા મહાવીર્યાસ્તેજસ્વિનો મહાબલાઃ ।
ભવિષ્યંતિ મહાત્માનઃ સર્વતેજઃ સમન્વિતાઃ

યદોશ્ચૈવ સુતા વીરાઃ સિંહતુલ્યપરાક્રમાઃ ।
તેષાં નામાનિ ભદ્રં તે ગદતઃ શૃણુ સાંપ્રતમ્

ભોજશ્ચ ભીમકશ્ચાપિ અંધકઃ કુઞ્જરસ્તથા ।
વૃષ્ણિર્નામ સુધર્માત્મા સત્યાધારો ભવિષ્યતિ

ષષ્ઠસ્તુ શ્રુતસેનશ્ચ શ્રુતાધારસ્તુ સપ્તમઃ ।
કાલદંષ્ટ્રો મહાવીર્યઃ સમરે કાલજિદ્બલી

યદોઃ પુત્રા મહાવીર્યા યાદવાખ્યા વરાનને ।
તેષાં તુ પુત્રાઃ પૌત્રાસ્તે ભવિષ્યંતિ સહસ્રશઃ

એવં નહુષવંશો વૈ તવ દેવિ ભવિષ્યતિ ।
દુઃખમેવં પરિત્યજ્ય સુખેનાનુપ્રવર્તય

સમેષ્યતિ મહાપ્રાજ્ઞસ્તવ ભર્તા શુભાનને ।
નિહત્ય દાનવં હુંડં ત્વામેવં પરિણેષ્યતિ

દુઃખજાતાનિ સોષ્ણાનિ નેત્રાભ્યાં હિ પતંતિ ચ ।
અશ્રૂણિ ચેંદુમત્યાશ્ચ સંમાર્જયતિ માનદઃ

આયોશ્ચ દુઃખમુદ્ધૃત્ય સ્વકુલં તારયિષ્યતિ ।
સુખિનં પિતરં કૃત્વા પ્રજાપાલો ભવિષ્યતિ

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં દેવાનાં કથનં શુભે ।
દુઃખં શોકં પરિત્યજ્ય સુખેન પરિવર્ત્તય

અશોકસુંદર્યુવાચ-
કદા હ્યેષ્યતિ મે ભર્ત્તા વિહિતો દૈવતૈર્યદિ ।
સત્યં વદ સ્વધર્મજ્ઞ મમ સૌખ્યં વિવર્દ્ધય

વિદ્વર ઉવાચ-
અચિરાદ્દ્રક્ષ્યસિ ભર્તારં ત્વમેવં શૃણુ સુંદરિ ।
એવમુક્ત્વા જગામાથ ગંધર્વો વિબુધાલયમ્

અશોકસુંદરી સા ચ તપસ્તેપે હિ તત્ર વૈ ।
કામં ક્રોધં પરિત્યજ્ય લોભં ચાપિ શિવાત્મજા

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ગુરુતીર્થમાહાત્મ્યે ચ્યવનચરિત્રે નાહુષાખ્યાને નવાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ