પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.78

વૈશમ્પાયન ઉવાચ-
ભગવંસ્ત્વત્પ્રસાદાચ્ચ શ્રુતં મે પાવનં વ્રતં।
અપરં શ્રોતુમિચ્છામિ બ્રધ્નસ્ય ચ પ્રિયં ચ યત્

વ્યાસ ઉવાચ-
કૈલાસશિખરે રમ્યે સુખાસીનં મહેશ્વરં।
પ્રણમ્ય શિરસા ભૂમૌ સ્કંદો વચનમબ્રવીત્

અર્કાઙ્ગાખ્યવિધિસ્ત્વત્તો મયૈવં વિસ્તરાચ્છ્રુતઃ।
વારાદેર્યત્ફલં નાથ શ્રોતુમિચ્છામિ તત્ત્વતઃ

ઈશ્વર ઉવાચ-
રક્તપુષ્પૈ રવેર્વારે ત્વર્ઘ્યં દદ્યાદ્વ્રતી નરઃ।
નક્તાહારં હવિષ્યાન્નં કૃત્વા સ્વર્ગાન્ન હીયતે

સપ્તમ્યાશ્ચ સદાચારં સર્વમેવાર્કવાસરે।
કુર્વતઃ પ્રીતિમાપ્નોતિ સગણઃ પરમેશ્વરઃ

શૂરસ્ય સદૃશં યાતિ તિથિવારસ્ય પાલનાત્।
એકેન ગાણપત્યસ્ય યાવત્સૂરો નભસ્તલે

સર્વકામપ્રદં પુણ્યમૈશ્વર્યં રોગનાશનમ્।
સ્વર્ગદં મોક્ષદં પુણ્યં રવેર્વારે વ્રતં હિતમ્

રવિવારેણ સંક્રાંત્યા સપ્તમ્યા તદ્દિને શિવે।
વ્રતપૂજાદિકં ચાપ્યં સર્વં ચાક્ષયતાં વ્રજેત્

આદિત્યવાસરે શુભ્રે ગ્રહાધિપપ્રપૂજનમ્।
પ્રાણાદહતવક્ત્રેણ નિઃસાર્ય મંડલે ન્યસેત્

દ્વિભુજં રક્તપદ્મસ્થં સુગલં રક્તવાસસં।
સર્વરક્તાભરણં ધ્યાત્વા હસ્તાભ્યાં પુષ્પં વિધૃતસંઘ્રાયૈશાન્યાં ક્ષિપેત્

આદિત્યાય વિદ્મહે ભાસ્કરાય ધીમહિ।
તન્નો ભાનુઃ પ્રચોદયાત્

તતો ગુરૂપદિષ્ટેન વિધિના ચ વિલેપનમ્।
વિલેપનાંતે સદ્ધૂપં ધૂપાંતે ચ પ્રદીપકમ્

પ્રદીપાંતે ચ નૈવેદ્યં તતો વારિ નિવેદયેત્।
તતો જપ્યં સ્તુતિં મુદ્રાં નમસ્કારં તુ કારયેત્

અંજલિ પ્રથમા મુદ્રા દ્વિતીયા ધેનુકા સ્મૃતા।
એવં યઃ પૂજયેદર્કં રવિસાયુજ્યમાવ્રજેત્

મમ બ્રહ્મવધં ઘોરં કપાલં કરલગ્નકમ્।
રવેસ્તસ્યપ્રસાદાત્તુ મુક્તં વારાણસીતટે

રવેઃ પરતરં દૈવં ત્રૈલોક્યે તુ ન વિદ્યતે।
યસ્ય પ્રસાદતો ઘોરાન્મુક્તોહં ગુરુકિલ્બિષાત્

સ્કંદ ઉવાચ-।
શ્રુત્વા ત્વત્તો ગિરં નાથ વિસ્મયો મેઽભવત્પ્રભો।
ત્વદન્યોસ્તિ ન કો દેવઃ કથં બ્રહ્મવધં ત્વયિ

ત્વં ચ જ્ઞાનીશ્વરો યોગી લોકે ભોક્તાઽક્ષરોઽવ્યયઃ।
દેવાનાં ગુરુરેકસ્ત્વં વ્યાપ્તરૂપી મહેશ્વરઃ

સર્વજ્ઞો વરદો નિત્યં સર્વેષાં પ્રાણિનાં પ્રભુઃ।
દુષ્કૃતં તે કુતો નાથ તથા ક્રોધો વિશેષતઃ

શિવ ઉવાચ-
લોકાનાં ચ હિતાર્થાય પૃથગ્ભૂતા યુગે યુગે।
સર્વં કુર્મો વયં પુત્ર બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ

નાસ્માકં બંધમોક્ષૌ ચ નાકાર્યં કાર્યમેવ વા।
તથા લોકસ્ય રક્ષાર્થં ચરામો વિધિપૂર્વકમ્

સર્વં ચ પરમં ચૈવ સર્વવિઘ્નવિનાશનમ્।
સર્વરોગપ્રશમનં સર્વાર્થપ્રતિસાધકમ્

એકોસૌ બહુધા ભૂત્વા કાલભેદાદનિંદિતઃ।
માસે માસે તુ તપતિ એકો દ્વાદશતાં વ્રજેત્

મિત્રો માર્ગશિરે માસિ પૌષે વિષ્ણુઃ સનાતનઃ।
વરુણો માઘમાસે તુ સૂર્યો વૈ ફાલ્ગુને તથા

ચૈત્રે માસિ તપેદ્ભાનુર્વૈશાખે તાપનઃ સ્મૃતઃ।
જ્યેષ્ઠમાસે તપેદિંદ્ર આષાઢે તપતે રવિઃ

ગભસ્તિઃ શ્રાવણે માસિ યમો ભાદ્રપદે તથા।
હિરણ્યરેતાશ્વયુજિ કાર્તિકે તુ દિવાકરઃ

ઇત્યેતે દ્વાદશાદિત્યા માસિ માસિ પ્રકીર્તિતાઃ।
ઉરુરૂપા મહાતેજા યુગાંતાનલવર્ચસઃ

ય ઇદં પઠતે નિત્યં તસ્ય પાપં ન વિદ્યતે।
ન રોગો ન ચ દારિદ્ર્યં નાવમાનો ભવેત્ક્વચિત્

અક્ષયં લભતે સ્વર્ગં સુખં રાજ્યં યશઃ ક્રમાત્।
મહામંત્રં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વપ્રીતિકરં પરમ્

ઊઁ નમઃ સહસ્રબાહવે આદિત્યાય નમોનમઃ।
નમસ્તે પદ્મહસ્તાય વરુણાય નમોનમઃ

નમસ્તિમિરનાશાય શ્રીસૂર્યાય નમોનમઃ।
નમઃ સહસ્રજિહ્વાય ભાનવે ચ નમોનમઃ

ત્વં ચ બ્રહ્મા ત્વં ચ વિષ્ણૂ રુદ્રસ્ત્વં ચ નમોનમઃ।
ત્વમગ્નિઃ સર્વભૂતેષુ વાયુસ્ત્વં ચ નમોનમઃ

સર્વગઃ સર્વભૂતેષુ નહિ કિંચિત્ત્વયા વિના।
ચરાચરે જગત્યસ્મિન્સર્વદેહે વ્યવસ્થિતઃ

ઇતિ જપ્ત્વા લભેત્કામં સ્વર્ગભોગ્યાદિકં ક્રમાત્।
આદિત્યો ભાસ્કરઃ સૂર્યો અર્કો ભાનુર્દિવાકરઃ

સુવર્ણરેતા મિત્રશ્ચ પૂષા ત્વષ્ટા ચ તે દશ।
સ્વયંભૂસ્તિમિરાશશ્ચ દ્વાદશઃ પરિકીર્તિતઃ

નામાન્યેતાનિ સૂર્યસ્ય શુચિર્યસ્તુ પઠેન્નરઃ।
સર્વપાપાચ્ચ રોગાચ્ચ મુક્તો યાતિ પરાં ગતિમ્

પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ ભાસ્કરસ્ય મહાત્મનઃ।
રક્તાખ્યાયે રક્તનિભાસ્સિંદૂરારુણવિગ્રહાઃ

યાનિ નામાનિ મુખ્યાનિ તચ્છૃણુષ્વ ષડાનન।
તપનસ્તાપનશ્ચૈવ કર્ત્તા હર્ત્તા ગ્રહેશ્વરઃ

લોકસાક્ષી ત્રિલોકેષુ વ્યોમાધિપો દિવાકરઃ।
અગ્નિગર્ભો મહાવિપ્રઃ સ્વર્ગઃ સપ્તાશ્વવાહનઃ

પદ્મહસ્તસ્તમોભેદી ઋગ્વેદો યજુસ્સામગઃ।
કાલપ્રિયં પુંડરીકં મૂલસ્થાનં ચ ભાવિતમ્

યઃ સ્મરેચ્ચ સદા ભક્ત્યા તસ્ય રોગભયં કુતઃ।
શૃણુ કાર્તિક યત્નેન સર્વપાપહરં શુભમ્

ન સંદેહો મનાક્કાર્ય આદિત્યસ્ય મહામતે।
ઊઁ ઇંદ્રાય નમઃ ઊઁ વિષ્ણવે નમઃ

એષ જપ્યશ્ચ હોમશ્ચ સંધ્યોપાસનમેવ ચ।
સર્વશાંતિકરશ્ચૈવ સર્વવિઘ્નવિનાશનઃ

નાશયેત્સર્વરોગાંશ્ચ લૂતાવિસ્ફોટકાદિકાન્।
કામલાદિકરોગાંશ્ચ યે રોગાશ્ચૈવ દારુણાઃ

એકાહિકં ત્ર્યહિકં ચ જ્વરં ચાતુર્થિકં તથા।
કુષ્ઠં રોગં ક્ષયં રોગં કુક્ષિરોગં જ્વરં તથા

અશ્મરીમૂત્રંકૃચ્છ્રાંશ્ચ નાનારોગામયાંસ્તથા।
યે વાતપ્રભવા રોગા યે રોગા ગર્ભસંભવાઃ

મર્દયન્તો મહારોગા મર્દિતા વેદનાત્મકાઃ।
વિલયં યાંતિ તે સર્વ આદિત્યોચ્ચારણેન તુ

રક્ષ માં દેવદેવેશ ગ્રહરોગભયેષુ ચ।
પ્રશમં યાંતિ તે સર્વે કીર્તિતે તુ દિવાકરે

મૂલમંત્રં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વકામાર્થસાધકમ્।
ભુક્તિમુક્તિપ્રદં નિત્યં ભાસ્કરસ્ય મહાત્મનઃ

મંત્રશ્ચાયં ૐ હ્રાં હ્રીં સઃ સૂર્યાય નમઃ।
અનેન મંત્રેણ સદા સર્વસિદ્ધિર્ભવેદ્ધ્રુવં૫૦

વ્યાધયો વૈ ન બાધંતે ન ચાનિષ્ટં ભયં ભવેત્।
સૂર્યાવર્તોદકં યસ્તુ ગૃહીત્વા તુ ક્રમેણ તુ

તસ્ય પ્રાશનમાત્રેણ નરો રોગાત્પ્રમુચ્યતે।
ન દાતવ્યં ન ખ્યાતવ્યં જપ્તવ્યં ચ પ્રયત્નતઃ

અભક્તેષ્વનપત્યેષુ પાષણ્ડલૌકિકેષુ ચ।
કટુતૈલસમાયુક્તં નસ્યે પાને ચ દાપયેત્

સૂર્યાવર્તજલં પુત્ર સર્વરોગાદ્વિમુચ્યતે।
મૂલમંત્રસ્તુ જપ્તવ્યઃ સંધ્યાયાં હોમકર્મસુ

જપ્યમાને તુ નશ્યંતિ રોગાઃ ક્રૂરગ્રહાસ્તથા।
કિમન્યૈર્બહુભિઃ શાસ્ત્રૈર્મંત્રૈર્વા બહુવિસ્તરૈઃ

સર્વશાંતિરિયં વત્સ સર્વાર્થપ્રતિસાધિકા।
નાસ્તિકાય ન દાતવ્યા દેવબ્રાહ્મણનિંદકે

ગુરુભક્તાય દાતવ્યા નાન્યેભ્યોપિ કદાચન।
પ્રાતરુત્થાય યો નિત્યં કીર્તયિષ્યતિ માનવઃ

ગોઘ્નઃ કૃતઘ્નકશ્ચૈવ મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ।
શરીરારોગ્યકૃચ્ચૈવ ધનવૃદ્ધિયશસ્કરઃ

જાયતે નાત્ર સંદેહો યસ્ય તુષ્યેદ્દિવાકરઃ।
એકકાલં દ્વિકાલં વા ત્રિકાલં નિત્યમેવ ચ

યઃ પઠેદ્રવિસાન્નિધ્યે સોઽભીષ્ટં ફલમાપ્નુયાત્।
પુત્રાર્થી લભતે પુત્રં કન્યાર્થી કન્યકાં લભેત્

વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં ધનાર્થી લભતે ધનં।
શૃણુયાત્સંયુતો ભક્ત્યા શુદ્ધાચારસમન્વિતઃ

સર્વપાપવિનિર્મુક્તસ્સૂર્યલોકં વ્રજત્યપિ।
ભાસ્કરસ્ય વ્રતે યચ્ચ વ્રતાચારમખેષુ ચ

પુણ્યસ્થાનેષુ તીર્થેષુ પઠેત્કોટિગુણં ભવેત્।
ગ્રહે ભોજ્યેષુ પૂજાયાં બ્રહ્મભોજ્યે દ્વિજાગ્રતઃ

ય ઇદં પઠતે વિપ્રસ્તસ્યાનંતફલં ભવેત્।
તપસ્વિનાં ચ વિપ્રાણાં દેવાનામગ્રતઃ સુધીઃ

યઃ પઠેત્પાઠયેદ્વાપિ સુરલોકે મહીયતે

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે સૂર્યશાંતિર્નામાષ્ટસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ