પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.67

વ્યાસ ઉવાચ-
એતચ્છ્રુત્વા તુ દૈત્યેંદ્રો હિરણ્યાક્ષો મહાબલઃ।
સરોષશ્ચાતિતામ્રાક્ષો હ્યસુરાનાદિદેશ હ

સ્વયં ગચ્છામિ યુદ્ધાય દેવાનાં વિજિઘાંસયા।
નાગચ્છંતિ ન યુદ્ધ્યંતે તેન માર્ગાદ્વિશન્ત્વિતઃ

એતચ્છ્રુત્વા તુ વચનં શેષા દૈત્યગણાધિપાઃ।
યુદ્ધાય પ્રયયુઃ સર્વે શૂલપાશાતિપંડિતાઃ

અધિકં પૂર્વસૈન્યાશ્ચ તથા શતગુણૈરપિ।
નિરંતરં તથાકાશં પ્રયયુર્યુદ્ધકાંક્ષિણઃ

તતો રુદ્રાસ્સ સાધ્યાશ્ચ વિશ્વે ચ વસવસ્તથા।
સ્કંદશ્ચ ગણપશ્ચૈવ વિષ્ણુજિષ્ણુપુરોગમાઃ

સર્વે યોદ્ધું ગતાસ્તે ચ હૃષ્ટા રણસમુત્સુકાઃ।
એતસ્મિન્નંતરે યુદ્ધં દેવદાનવયોરપિ

ન ભૂતં ન શ્રુતં પૂર્વં સર્વલોકભયંકરમ્।
શસ્ત્રાસ્ત્રૈબર્હુધા યુક્તં શિશિરેણેવ કાનનમ્

ધરાં સ્વર્ગૌક આકાશં સંરુધ્ય યુદ્ધમાબભૌ।
અન્યોન્યં જઘ્નુરાકાશે તથાન્યોન્યં મહીતલે

શક્તિભિર્મુસલૈર્ભલ્લૈર્બહુભિઃ શરવૃષ્ટિભિઃ।
દારુણૈઃ ખડ્ગપાતૈશ્ચ તથા ચક્રપરઃશ્વધૈઃ

અન્યાયુધૈશ્ચ વિવિધૈર્નિર્જઘ્નુસ્તે પરસ્પરમ્।
અભવન્ઘોરરૂપાણિ ધરાકાશે વ્યયાનિ ચ

શસ્ત્રૈઃ શરૈરસૃક્પાતૈઃ કંકવાયસજંબુકૈઃ।
યથા મુસલધારાભિર્ઘના વર્ષંતિ લોહિતમ્

તથૈવ ક્ષતજૈઃ સ્રસ્તૈઃ સ્વાઙ્ગાચ્ચ દેવદાનવાઃ।
કેચિત્પતંતિ મુહ્યંતિ સ્ખલંતિ ચ હસંતિ ચ

મુંચંતિ ચાર્તનાદાંશ્ચ સિંહનાદં મુહુર્મુહુઃ।
કેષાંચિદ્બાહવશ્છિન્નાશ્છિન્નપાદાસ્તથાપરે

છિન્નપાર્શ્વોદરાઃ કેચિન્નિપેતુઃ શતશો ભુવિ।
કોટિકોટિસહસ્રાણિ ગજવાજ્યસુરાણિ ચ

અપતન્ધરણીપૃષ્ઠે રક્તૌઘે બહુધા ભુવિ।
તતસ્તુ ધરણીપૃષ્ઠે ત્વભવલ્લોહિતાર્ણવઃ

વિપરીતાસ્તતો નદ્યઃ સદ્યસ્તત્ર વિસુસ્રુવુઃ।
તૃણકાષ્ઠપરાસ્તત્ર શક્તયો દારુસંચયાઃ

મુદ્ગરા મુસલાઃ શૂલા મકરાદ્યા ભવંતિ ચ।
જયંતિકા ધ્વજા મીનાઃ કમઠાશ્ચર્મકાયકાઃ

શરાદિભિર્મહોષ્ટ્રૈશ્ચ નિરુદ્ધાઃ પ્રચુરૈસ્તથા।
કેશચામરશૈવાલાઃ સંપૂર્ણાસ્તાસ્તતઃસ્તતઃ

પતદ્ભિશ્ચ તથાન્યૈશ્ચ વિવિધૈઃ ક્ષતજાર્ણવઃ।
તદા વસુંધરા સર્વા સશૈલવનકાનના

રુધિરૌઘા મહાઘોરા સર્વલોકભયંકરા।
સ્કંદસ્ય શક્તિપાતેન ગતા દૈત્યા યમક્ષયમ્

પર્શુના પરમેણૈવ અગ્નિનાગ્નિશિખૈઃ શરૈઃ।
વરુણસ્ય ચ પાશેન બદ્ધા મગ્ના યમક્ષયે

યેષાં પુત્રૈશ્ચ પૌત્રૈશ્ચ પુરોગૈઃ સચિવૈસ્તથા।
નિપાતિતાશ્ચ દૈતેયાઃ શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ

ગ્રહૈશ્ચ શ્વસનૈરેવ યક્ષગંધર્વકિન્નરૈઃ।
મહત્યા ગદયા ચૈવ કુબેરેણ ચ ધીમતા

ઘનાનાં નિકરૈર્વજ્રૈસ્તુષારૈર્વિધુનેરિતૈઃ।
પન્નગાનાં વિષૈર્ઘોરૈર્દૈત્યાઃ પેતુર્ધરાતલે

અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્દેવૈઃ કોટિકોટિસહસ્રશઃ।
પાતિતાઃ પ્રયયુસ્સર્વે ધરણ્યાં તુ ગતાસવઃ

દેહાંસ્ત્યક્ત્વા દિવં યાંતિ કેચિચ્ચ યમમંદિરમ્।
કેચિદ્ગચ્છંતિ પાતાલં પુણ્યાપુણ્યપ્રયોગતઃ

એતસ્મિન્નંતરે વેદાઞ્જજલ્પુઃ પરમર્ષયઃ।
સ્વસ્ત્યસ્તુ બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ ગોભ્યઃ સ્ત્રીભ્યસ્તપસ્વિષુ

પ્રયુધ્યમાનેષ્વન્યેષુ સાંપ્રતં સર્વજંતુષુ।
વિબુધૈરર્દિતા દૈત્યાઃ શેષાઃ પર્વતમાશ્રિતાઃ

પ્રજગ્મુશ્ચ દિશઃ સર્વાઃ કાતરા રણભીરવઃ।
દૈત્યવ્યૂહે પ્રભગ્ને ચ બલો નામ મહાબલઃ

અર્દયામાસ દેવાંશ્ચ સંયમ્યાગ્નિસમૈઃ શરૈઃ।
તસ્ય બાણાર્દિતા દેવા બહવો બલદર્પિતાઃ

પતિતા ધરણીપૃષ્ઠે કેચિદ્ભગ્ના રણાજિરે।
દૃષ્ટ્વા તસ્ય મહત્કર્મ દારુણં લોકભીષણમ્

શશંસુરૃષયો દેવાસ્તત્ર શિષ્ટાઃ પ્રચુક્રુશુઃ।
અથ ક્રુદ્ધો મહાતેજાશ્શતક્રતુરરિંદમઃ

જઘાન શરસંદોહૈર્બલં બલવતાં વરમ્।
સોપિ ક્રુદ્ધો બલો યુદ્ધે તથા શક્રં સસંભ્રમઃ

રુધિરેણાવસિક્તાંગૌ પ્રસૃતેન મહાબલૌ।
તૌ યથા માધવે માસિ પુષ્પિતૌ કિંશુકદ્રુમૌ

ચક્રાણિ ચ સહસ્રાણિ શૂલાનિ મુસલાનિ ચ।
નિચખાન રણે શક્રે ચપલે ચાસુરોત્તમઃ

તાનિ ચક્રાણિ શૂલાનિ નિચકર્ત્ત શરોત્તમૈઃ।
સુરરાટ્સહસા ભ્રાંતો લીલયા સમરે બલી

સ ચ દૈત્યો મહાતેજાઃ શક્ત્યા ચૈવ પુરંદરમ્।
નિજઘાન તદા તૂર્ણં ગજસ્થં ચ સ્તનાંતરે

તયા વિનિહતઃ શક્રઃ પ્રચચાલ ગજોપરિ।
લબ્ધસંજ્ઞો બલં જિષ્ણુર્બિભેદ દનુજં ક્ષણાત્

રથસંસ્થસ્ય હસ્તૌ ચ ધનુશ્ચિચ્છેદ ચેષુણા।
ચર્મતીક્ષ્ણં ધ્વજં તસ્ય શરેણૈકેન વીરહા

ચતુર્ભિર્નિશિતૈર્બાણૈર્વિવ્યાધ ચતુરો હયાન્।
શરેણૈકેન સૂતસ્ય શિરશ્ચિચ્છેદ તત્ક્ષણાત્

છિન્નધન્વા હતરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ।
નિપત્ય મૂર્ચ્છિતઃ પૃથ્વ્યાં મુહૂર્તાન્મૃત્યુમાપ સઃ

અથ ક્રુદ્ધો મહાદૈત્યો નમુચિઃ સુરદર્પહા।
ગદામાદાય સહસા સ જઘાન મહાગજમ્

યથા મેરુગિરેઃ શૃંગે વજ્રપાતો ભવેદ્ધ્રુવમ્।
તથૈવ ચ મહાશબ્દો હ્યભવલ્લોમહર્ષણઃ

પ્રહારેણાર્દિતઃ પદ્મી સંચચાલ સ વિહ્વલઃ।
રુધિરેણાવસિક્તાંગો વિમુખો વેદનાતુરઃ

શતક્રતું વિધાવંતિ શતશોથ સહસ્રશઃ।
અર્ધચંદ્રૈક્ષુઃરપ્રૈશ્ચ ચિચ્છેદ પાકશાસનઃ

જંતુભિસ્તસ્ય માયાભિરર્દિતાસ્સુરપુંગવાઃ।
ભૂમૌ નિપતિતાઃ કેચિત્કેચિત્સુપ્તા રથોપરિ

દૃષ્ટ્વા તસ્ય મહત્કર્મ માધવો વિશિખાંસ્તથા।
જંતુભૂતાન્સ ચક્રેણ ચિચ્છેદ દેહલગ્નકાન્

તતો જિષ્ણુસ્ત્રિભિર્બાણૈઃ પાતયામાસ ભૂતલે।
પૃથિવ્યાં પતિતો દૈત્યો મૂર્ચ્છિતસ્ખલિતઃ પુનઃ

દધાર મુદ્ગરં ઘોરં શક્રં હંતું સમુદ્યતઃ।
તતો જઘાન મઘવા કુલિશેન મહાસુરમ્

સ પપાત મહીપૃષ્ઠે ક્ષતવક્ષા મહાબલઃ।
સાધુસાધ્વિતિ દેવાશ્ચ સિદ્ધાશ્ચૈવ મહર્ષયઃ૫૦

અપૂજયંસ્તદા શક્રં બહુભિઃ પુષ્પવૃષ્ટિભિઃ।
તતો દૈત્યગણાઃ સર્વે ભીતાસ્તત્ર પ્રદુદ્રુવુઃ।
ગીતં ગાયંતિ ગંધર્વા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે બલનમુચિવધોનામ સપ્તષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ