પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.54

શ્રીભગવાનુવાચ।
અદ્રોહકસ્ય ચાખ્યાતો મહિમા લોકદુઃસહઃ।
એકતલ્પગતાં વામાં ક્ષાંત્વા સર્વજિતોઽભવત્

જ્ઞાનિનામપિદુઃસાધ્યં મુનીનાં બ્રહ્મચારિણાં।
સુરાસુરમનુષ્યાણાં વિષમં તત્સમં ગતઃ

સ્વભાવાદ્વિષમં કામં જેતું કઃ પુરુષઃ ક્ષમઃ।
અદ્રોહકમૃતે વિપ્ર સ એવ ભવજિત્પુમાન્

અહલ્યાહરણાદેવ સુરેશસ્ય ભગાંકતા।
પુનર્દેવ્યાઃ પ્રસાદાચ્ચ સહસ્રાક્ષેતિ વિશ્રુતઃ

વિદિતં સર્વલોકે ચ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે।
દ્વિજ ઉવાચ-
કથં ચ દેવદેવસ્ય અહલ્યાહરણં પ્રભો

ભગાંકત્વં ચ સંપ્રાપ સહસ્રાક્ષઃ સુરાધિપઃ।
ન ગાં કોપિ ભગાંકત્વં સંપ્રાપ્તસ્સુરરાટ્કથમ્

દુઃશ્રુતં સુરવૈકલ્યં શ્રોતુમિચ્છામિ તત્વતઃ।
શ્રીભગવાનુવાચ-
પુરા સ્વાંતોદ્ભવાં કન્યાં લોકેશશ્ચ મહામનાઃ

ગૌતમાય દદૌ ધાતા લોકપાલાગ્રતો મુદા।
તતસ્તુ લોકપાલાનાં મન્મથાવિષ્ટચેતસામ્

શચીપતેસ્તુ સંમોહો હૃદિ શલ્ય ઇવ સ્થિતઃ।
લોકપાલાનતિક્રમ્ય સુવેષા વરવર્ણિની

દ્વિજાય રત્નભૂતૈષા દત્તા કિંવા કરોમ્યહમ્।
ઇતિ સંચિંત્ય તસ્યાસ્તુ વર્તમાને ચ યૌવને

પુનશ્ચ માયયા દૃષ્ટં રૂપં તસ્યાસ્સુશોભનમ્।
પુનશ્ચિન્તયમાનોઽસૌ ગૌતમાધ્યાસનં ગતઃ

પશ્ચાત્તુ તસ્ય ગમનાદ્યદ્વૃત્તં તચ્છૃણુષ્વ મે।
એકદા ગૌતમઃ સ્નાતું ગતોઽસૌ પુષ્કરં પ્રતિ

સાધ્વી ચ ગૃહશૌચે ચ ગૃહવસ્તુનિ તત્પરા।
પ્રવૃત્તા દેવવાસ્તૂનાં બલિકર્તું ચ તત્પરા

ઇંધનં વહ્નિકાર્યં ચ નિત્યકર્માનુસંચયમ્।
એતસ્મિન્નંતરે શક્રો મુનેસ્તસ્ય મહાત્મનઃ

રૂપમાસ્થાય ગાત્રેણ પ્રવિવેશોટજં મુદા।
પતિવ્રતા પતિં દૃષ્ટ્વા શ્રદ્ધયા પરયા સતી

દેવસ્થાને ચ વસ્તૂનાં સંચયં કર્તુમુદ્યતા।
તતસ્તામબ્રવીદાર્તો મુનિવેષધરો હરિઃ

પ્રદ્યુમ્નવશગો વામે દેહિ મે ચુંબનાદિકમ્।
એતસ્મિન્નંતરે સા ચ ત્રપાયુક્તાઽબ્રવીદ્વચઃ

દેવકાર્યાદિકં ત્યક્ત્વા વક્તું નાર્હસિ મે પ્રભો।
સર્વં જાનાસિ ધર્મજ્ઞ પુણ્યાનાં નિશ્ચયં મુને

અયમર્થો હિ વેલાયામધુનૈવ ન યુજ્યતે।
તતસ્તાં ચારુસર્વાંગીં દૃષ્ટ્વા મન્મથપીડિતઃ

અલં પ્રિયેન વક્તવ્યં હૃચ્છયો મે પ્રજાયતે।
કર્તવ્યં ચાપ્યકર્તવ્યં પત્યુર્વચનસંમતમ્

કરોતિ સતતં યા ચ સા ચ નારી પતિવ્રતા।
લંઘયેદ્યા ચ તસ્યાજ્ઞાં સુરતે ચ વિશેષતઃ

પુણ્યં તસ્યા ભવેન્નષ્ટં દુર્ગતિં ચાધિગચ્છતિ।
સાબ્રવીદ્દેવવસ્તૂનિ સંતિ દેવાર્થતો મુને

નિત્યકર્માણિ ચાન્યાનિ કિં વા તેષુ વિપર્યયઃ।
સ ચોવાચ સતીં તત્ર દેહ્યાલિગાદિકં મમ

મનસા ભયમુત્સૃજ્ય મયા દત્તાનિ તાનિ ચ।
ઇત્યુક્ત્વા તાં પરિષ્વજ્ય કૃતસ્તેન મનોરથઃ

એતસ્મિન્નંતરે વિપ્ર મુનેર્હૃદ્યા સકલ્મષમ્।
તતો ધ્યાનં સમારભ્યાજાનાદ્વૃત્તં શચીપતેઃ

તૂર્ણમેવ દ્વારદેશે ગત્વા ચ સમુપસ્થિતઃ।
શક્રો મુનિં તુ સંલક્ષ્ય ચૌતુદેહં વિવેશ હ

ગચ્છતઃ પૃષદંશસ્ય પદ્ધતૌ પ્રચચાલ હ।
મુનિસ્તત્રાવદત્તં વૈ કસ્ત્વં માર્જારરૂપધૃત્

ભયાત્તસ્ય મુનેરગ્રે શક્રઃ પ્રાંજલિરાશ્રિતઃ।
મઘવંતં પુરો દૃષ્ટ્વા ચુકોપ મુનિપુંગવઃ

યત્ત્વયા ચેદૃશં કર્મ ભગાર્થં છલસાહસમ્।
કૃતં તસ્માત્તવાંગેષુ સહસ્રભગમુત્તમમ્

ભવત્વિહ તુ પાપિષ્ઠ લિંગં તે નિપતિષ્યતિ।
ગચ્છ મે પુરતો મૂઢ સુરસ્થાનં દિવૌકસઃ

પશ્યંતિ મુનિશાર્દૂલા નરાઃ સિદ્ધાસ્સહોરગાઃ।
એવમુક્ત્વા મુનિશ્રેષ્ઠો રુદંતીં તાં પતિવ્રતામ્

પપ્રચ્છ કિમિદાનીં તે કર્મ દારુણમાગતમ્।
ઇત્યુક્તા વેપમાના સા ભીતા પતિમુવાચ હ

અજ્ઞાનાદ્યત્કૃતં કર્મ ક્ષંતુમર્હસિ વૈ પ્રભો।
મુનિરુવાચ-
પરેણાભિગતાસિ ત્વમમેધ્યા પાપચારિણી

અસ્થિચર્મસમાવિષ્ટા નિર્માંસા નખવર્જિતા।
ચિરં સ્થાસ્યસિ ચૈકાપિ ત્વાં પશ્યંતુ જનાઃ સ્ત્રિયઃ

દુઃખિતા તમુવાચેદં શાપસ્યાંતો વિધીયતામ્।
ઇત્યુક્તે કરુણાવિષ્ટો મન્યુનાપિ પરિપ્લુતઃ

જગાદ ગૌતમો વાક્યં રામો દાશરથિર્યદા।
વનમભ્યાગતો વિષ્ણુઃ સીતાલક્ષ્મણસંયુતઃ

દૃષ્ટ્વા ત્વાં દુઃખિતાં શુષ્કાં નિર્દેહાં પથિસંસ્થિતાં।
ગદિષ્યતિ ચ વૈ રામો વસિષ્ઠસ્યાગ્રતો હસન્

કિમિયં શુષ્કરૂપા ચ પ્રતિમાસ્થિમયી શવા।
ન દૃષ્ટં મે પુરા બ્રહ્મન્રૂપં લોકવિપર્યયમ્

તતો રામં મહાભાગં વિષ્ણું માનુષવિગ્રહમ્।
યદ્વૃત્તમાસીત્પૂર્વં તદ્વસિષ્ઠઃ કથયિષ્યતિ

વસિષ્ઠવચનં શ્રુત્વા રામો વક્ષ્યતિ ધર્મવિત્।
અસ્યા દોષો ન ચૈવાસ્તિ દોષોયં પાકશાસને

એવમુક્તે તુ રામેણ ત્યક્ત્વા રૂપં જુગુપ્સિતં।
દિવ્યં રૂપં સમાસ્થાય મદ્ગૃહં ચાગમિષ્યસિ

શપ્ત્વા તુ ગૌતમસ્તાં હિ તપસ્તપ્તું ગતો વનમ્।
તતોત્યંતં શુષ્કરૂપા તથૈવ પથિ સંસ્થિતા

રામસ્ય વચનાદેવ ગૌતમં પુનરાગતા।
ગૌતમોપિ તયા સાર્દ્ધમદ્યૈવં દિવિ તિષ્ઠતિ

ઇંદ્રોપિ ત્રપયાયુક્તઃ સ્થિતશ્ચાંતર્જલે ચિરમ્।
સ્થિત્વા ચાંતર્જલે દેવીમસ્તૌદિંદ્રાક્ષિસંજ્ઞિતામ્

સુપ્રસન્ના તતો દેવી સ્તોત્રેણ પરિતોષિતા।
ગત્વોવાચ તતઃ સા ચ વરોસ્મત્તો વિગૃહ્યતામ્

તતો દેવીમુવાચેદં શક્રઃ પરપુરંજયઃ।
ત્વત્પ્રસાદાચ્ચ મે દેવિ વૈરૂપ્યં મુનિશાપજમ્

સંત્યજ્ય દેવરાજ્યં ચ લબ્ધ્વાહં તુ પુરા યથા।
તમુવાચ તતો દેવી પાપં તં મુનિશાપજમ્

કિંતુ બુદ્ધિં સૃજામ્યદ્ય યેન લોકૈર્ન લક્ષ્યતે

યોનિમધ્યગતં દૃષ્ટિ સહસ્રં તે ભવિષ્યતિ।
સહસ્રાક્ષ ઇતિ ખ્યાતસ્સુરરાજ્યં કરિષ્યસિ

મેષાંડં તવ શિશ્નં ચ ભવિષ્યતિ ચ મદ્વરાત્।
ઇત્યુક્ત્વા સા જગન્માતા તત્રૈવાંતરધીયત૫૦

શક્રો દેવવરૈઃ પૂજ્યો હ્યદ્યાપિ દિવિ વર્તતે।
ઇંદ્રસ્યૈતાદૃશી કામાદવસ્થા દ્વિજસત્તમ

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે અહલ્યાહરણંનામ ચતુષ્પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ