નારાયણીય · અધ્યાય 11.93
બન્ધુસ્નેહં વિજહ્યાં તવ હિ કરુણયા ત્વય્યુપાવેશિતાત્મા
સર્વં ત્વક્ત્વા ચરેયં સકલમપિ જગદ્ વીક્ષ્ય માયાવિલાસમ્ ।
નાનાત્વાદ્ ભૃઆન્તિજન્યાત્ સતિ ખલુ ગુણદોષાવબોધે વિધિર્વા
વ્યાસેધો વા કથં તૌ ત્વયિ નિહિતમતેર્વીતવૈષમ્યબુદ્ધેઃ ॥
ક્ષુત્તૃષ્ણાલોપમાત્રે સતતકૃતધિયો જન્તઘઃ સન્ત્યનન્તા-
સ્તેભ્યો વિજ્ઞાનવત્ત્વાત્ પુરુષ ઇહ વરસ્તજ્જનિર્દુર્લભૈવ ।
તત્રાપ્યાત્માત્મનઃ સ્યાત્ સુહૃદપિ ચ રિપુર્યસ્ત્વયિ ન્યસ્તચેતા-
સ્તાપોચ્છિત્તેરુપાથં સ્મરતિ સ હિ સુહૃત્ સ્વાત્મવૈરી તતોઽન્યઃ ॥
ત્વત્કારુણ્યે પ્રવૃત્તે ક ઇવ ન હિ ગુરુર્લોકવૃત્તેઽપિ ભૂમન્!
સર્વાક્રાન્તાપિ ભૂમિર્ન હિ ચલતિ તતઃ સત્ક્ષમાં શિક્ષયેયમ્ ।
ગૃહ્ણીયામીશ! તત્તદ્વિષયપરિચતેઽપ્યપ્રસક્તિં સમીરાદ્
વ્યાપ્તત્વં ચાત્મનો મે ગગનગુરુવશાદ્ ભાતુ નિર્લેપતા ચ ॥
સ્વચ્છઃ સ્યાં પાવનોઽહં મધુર ઉદકવદ્ વહ્નિવન્મા સ્મ ગૃહ્ણાં
સર્વાન્નીનોઽપિ દોષં તરુષુ તમિવ માં સર્વભૂતેષ્વવેયામ્ ।
પુષ્ટિર્નષ્ટિઃ કલાનાંં શશિન ઇવ તનોર્નાત્મનોઽસ્તીતિ વિદ્યાં
તોયાદિવ્યસ્તમાર્તણ્ડવદપિ ચ તનુષ્વેકતાં ત્વત્પ્રસાદાત્ ॥
સ્નેહાદ્ વ્યાધાસ્તપુત્રપ્રણયમૃતકપોતીયિતો મા સ્મ ભૂવં
પ્રાપ્તં પ્રાશ્નન્ સહેય ક્ષુધમપિ શયુવત્ સિન્ધુવત્ સ્યામગાધઃ ।
મા પપ્તં યોષિદાદૌ શિખિનિ શલભવદ્ ભૃઙ્ગવત્ સારભાગી
ભૂયાસં કિન્તુ તદ્વદ્ ધનચયનવશાન્માહમીશ! પ્રનેશમ્ ॥
મા બધ્યાસં તરુણ્યા ગજ ઇવ વશયા નાર્જયેયં ધનૌઘં
હર્તાન્યસ્તં હિ માધ્વીહર ઇવ મૃગવન્મા ગુહં ગ્રામ્યગીતૈઃ ।
નાત્યાસજ્જેય ભોજ્યે ઝષ ઇવ બડિશે પિઙ્ગલાવન્નિરાશઃ
સુપ્યાં ભર્તવ્યયોગાત્ કુરર ઇવ વિભો! સામિષોઽન્યૈર્ન હન્યૈ ॥
વર્તેય ત્યક્તમાનઃ સુખમતિશિશુવન્નિસ્સહાયશ્ચરેયં
કન્યાયા એકશેષો વલય ઇવ વિભો! વર્જિતાન્યોન્યઘોષઃ ।
ત્વચ્ચિત્તો નાવબુધ્યૈ પરમિષુકૃદિવ ક્ષ્માભૃદાયાનઘોષં
ગેહેષ્વન્યપ્રણીતેષ્વહિરિવ નિવસાન્યુન્દુરોર્મન્દિરેષુ ॥
ત્વય્યેવ ત્વત્કૃતં ત્વં ક્ષપયસિ જગદિત્યૂર્ણનાભાત્ પ્રતીયાં
ત્વચ્ચિન્તા ત્વત્સ્વરૂપં કુરુત ઇતિ દૃઢં શિક્ષેયે પેશકારાત્ ।
વિડ્ભસ્માત્મા ચ દેહિ ભવતિ ગુરુવરો યો વિવેકં વિરક્તિં
ધત્તે સઞ્ચિન્ત્યમાનો મમ તુ બહુરુજાપીડિતોઽયં વિશેષાત્ ॥
હી હી મે દેહમોહં ત્યજ પવનપુરાધીશ! યત્પ્રેમહેતોર્-
ગેહે ચિત્તે કલત્રાદિષુ ચ વિવાશિતાસ્ત્વત્પદં વિસ્મરન્તિ ।
સોઽયં વહ્નેઃ શુનો વા પરમિહ પરતઃ સામ્પ્રતઃ ચાક્ષિકર્ણ-
ત્વગ્જિહ્વાદ્યા વિકર્ષન્ત્યવશમત ઇતઃ કોઽપિ ન ત્વત્પદાબ્જે ॥
દુર્વારો દેહમોહો યદિ પુનરધુના તર્હિ નિશ્શેષરોગાન્
હૃત્વા ભક્તિં દ્રધિષ્ઠાં કુરુ તવ પદપઙ્કેરુહે પઙ્કજાક્ષ! ।
નૂનઃ નાનાભવાન્તે સમધિગતમિમં મુક્તિદં વિપ્રદેહં
ક્ષુદ્રે હા હન્ત મા મા ક્ષિપ વિષયરસે પાહિ માં મારુતેશ! ॥
મૂળ પાઠ: Nārāyaṇīya · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0