નરસિંહપુરાણ · અધ્યાય 28

સ્યન્દનારોહણે પૂર્વમ્ અશક્તિઃ શાંતનોઃ કથમ્
પશ્ચાચ્ છક્તિઃ કથં ચાસીત્ તસ્ય વૈ તદ્ વદસ્વ નઃ ॥

ભરદ્વાજ શૃણુષ્વૈતત્ પુરાવૃત્તં વદામિ તે
સર્વપાપહરં તદ્ ધિ ચરિતં શાંતનોર્ નૃણામ્ ॥

બભૂવ શાંતનુર્ ભક્તો નરસિંહતનૌ પુરા
નારદોક્તવિધાનેન પૂજયામ્_અસ માધવમ્ ॥

નરસિંહસ્ય દેવસ્ય નિર્માલ્યં તેન લઙ્ઘિતમ્
રાજ્ઞા શાંતનુના વિપ્ર તસ્માત્ સ્યન્દનમ્ ઉત્તમમ્ ॥

દેવદત્તં તદ્ આરોઢુમ્ અશક્તસ્ તત્ક્ષણાદ્ અભૂત્
કિમ્ ઇયં મે ગતિર્ ભગ્ના સહસા વૈ રથાત્ તતઃ ॥

દુઃખં ચિન્તયતસ્ તસ્ય સંપ્રાપ્તો નારદઃ કિલ
કિં વિષણ્ણઃ સ્થિતો રાજન્ન્ ઇતિ પૃષ્ટઃ સ શાંતનુઃ ॥

નારદૈતન્ ન જાનામિ ગતિભઙ્ગસ્ય કારણમ્
ઇત્યુક્તો નારદો ધ્યાત્વા જ્ઞાત્વા તત્કારણં તતઃ ॥

શાંતનું પ્રાહ રાજાનં વિનયેન યતઃ સ્થિતઃ
યત્ર ક્વાપિ ત્વયા રાજન્ નરસિંહસ્ય વૈ ધ્રુવમ્ ॥

નિર્માલ્યો લઙ્ઘિતસ્ તસ્માદ્ રથારોહણકર્મણિ
ગતિર્ ભગ્ના મહારાજ શ્રૂયતામ્ અત્ર કારણમ્ ॥

અન્તર્વેદ્યાં પુરા રાજન્ન્ આસીત્ કશ્ચિન્ મહામતિઃ
માલાકારો રવિર્ નામ્ના તેન વૃન્દાવનં કૃતમ્ ॥

વિવિધાનિ ચ પુષ્પાર્થં વનાનિ સુકૃતાનિ વૈ
મલ્લિકામાલતીજાતિ બકુલાદીનિ સર્વશઃ ॥

પ્રાકારમ્ ઉચ્છ્રિતં તસ્ય સ્વભૂમૌ ચાપિ વિસ્તૃતમ્
અલઙ્ઘ્યમ્ અપ્રવેશ્યં ચ કૃત્વા ચક્રે સ્વકં ગૃહમ્ ॥

ગૃહં પ્રવિશ્ય તદ્દ્વારં ભવેન્ નાન્યત્ર સત્તમ
એવં કૃત્વા નુ વસતો માલાકારસ્ય ધીમતઃ ॥

પુષ્પિતં તદ્ વનં ત્વ્ આસીદ્ ગન્ધામોદિતદિઙ્મુખમ્
ભાર્યયા સહ પુષ્પાણિ સમાહૃત્ય દિને દિને ॥

કૃત્વા માલાં યથાન્યાયં નરસિંહસ્ય નિત્યશઃ
દદૌ કાશ્ચિદ્ દ્વિજેભ્યશ્ ચ કાશ્ચિદ્ વિક્રીય પોષણમ્ ॥

ચક્રે સમાત્ પ્રજીવી ચ ભાર્યાદેર્ આત્મનસ્ તથા
અથ સ્વર્ગાદ્ ઉપાગમ્ય ઇન્દ્રપુત્રો રથેન વૈ ॥

અપ્સરોગણસંયુક્તો નિશિ પુષ્પાણિ સંહરેત્
તદ્ગન્ધલિપ્સુઃ સર્વાણિ વિચિત્યાહૃત્ય ગચ્છતિ ॥

દિને દિને હૃતે પુષ્પે માલાકારો ઽપ્ય્ અચિન્તયત્
નાન્યદ્ દ્વારં વનસ્યાસ્યા લઙ્ઘ્યપ્રાકારમ્ ઉન્નતમ્ ॥

સમસ્તપુષ્પજાતસ્ય હરણે નિશિ વૈ નૃણામ્
અહં શક્તિં ન પશ્યામિ કિમ્ ઇદં નુ પરીક્ષયે ॥

ઇતિ સંચિન્ત્ય મેધાવી જાગ્રદ્ રાત્રૌ વને સ્થિતઃ
તથૈવાગત્ય પુષ્પાણિ સંગૃહીત્વ ગતઃ પુમાન્ ॥

તં દૃષ્ટ્વા દુઃખિતો ઽતીવ માલ્યજીવી વને ઽભવત્
તતો નિદ્રાં ગતઃ સ્વપ્ને દૃષ્ટવાંસ્ તં નૃકેસરિમ્ ॥

તદ્વાક્યં શ્રુતવાંશ્ ચૈવં નિર્માલ્યં મમ પુત્રક
આનીય ક્ષિપ્યતાં ક્ષિપ્રં પુષ્પારામસમીપતઃ ॥

ઇન્દ્રપુત્રસ્ય દુષ્ટસ્ય નાન્યદ્ અસ્તિ નિવારણમ્
ઇતિ શ્રુત્વા હરેર્ વાક્યં નરસિંહસ્ય ધીમતઃ ॥

બુદ્ધ્વાનીય તુ નિર્માલ્યં તથા ચક્રે યથોદિતમ્
સો ઽપ્ય્ આગત્ય યથાપૂર્વં રથેનાલક્ષિતેન તુ ॥

રથાદ્ ઉત્તીર્ય પુષ્પાણિ વિચિન્વંસ્ તદ્ભુવિ સ્થિતમ્
નિર્માલ્યં લઙ્ઘયામ્_અસ ઇન્દ્રસૂનુર્ અનિષ્ટકૃત્ ॥

તતસ્ તસ્ય ન શક્તિઃ સ્યદ્ રથારોહણકર્મણિ
ઉક્તઃ સારથિના ચૈવ રથસ્યારોહણે તવ ॥

નરસિંહસ્ય નિર્માલ્ય લઙ્ઘને નાસ્તિ યોગ્યતા
ગચ્છામિ દિવમ્ એવાહં ત્વં ભૂમ્યાં વસ મારુહ ॥

તેનૈવમ્ ઉક્તો મતિમાંસ્ તમ્ આહ હરિનન્દનઃ
પાપસ્ય નોદનં ત્વ્ અત્ર કર્મણા યેન મે ભવેત્ ॥

તદ્ ઉક્ત્વા ગચ્છ નાકં ત્વં કર્માસ્માન્ સારથે દ્રુતમ્ ॥

રામસત્ત્રે કુરુક્ષેત્રે દ્વાદશાબ્દે તુ નિત્યશઃ ॥

દ્વિજોચ્છિષ્ટાપનયનં કૃત્વા ત્વં શુદ્ધિમ્ એષ્યસિ
ઇત્ય્ ઉક્ત્વાસૌ ગતઃ સ્વર્ગં સારથિર્ દેવસેવિતમ્ ॥

ઇન્દ્રસૂનુઃ કુરુક્ષેત્રં પ્રાપ્તઃ સારસ્વતં તટમ્
રામસત્ત્રે તથા કુર્યાદ્ દ્વિજોચ્છિષ્ટસ્ય માર્જનમ્ ॥

પૂર્ણે દ્વાદશમે વર્ષે તમ્ ઊચુઃ શઙ્કિતા દ્વિજાઃ
કસ્ ત્વં બ્રૂહિ મહાભાગ નિત્યમ્ ઉચ્છિષ્ટમાર્જકઃ ॥

ન ભુઞ્જસે ચ નઃ સત્ત્રે શઙ્કા નો મહતી ભવેત્
ઇત્યુક્તઃ કથયિત્વા તુ યથાવૃત્તમ્ અનુક્રમાત્ ॥

જગામ ત્રિદિવં ક્ષિપ્રં રથેન તનયો હરેઃ
તસ્માત્ ત્વમ્ અપિ ભૂપાલ બ્રાહ્મણોચ્છિષ્ટમ્ આદરાત્ ॥

માર્જનં કુરુ રામસ્ય સત્ત્રે દ્વાદશવાર્ષિકે
બ્રાહ્મણેભ્યઃ પરં નાસ્તિ સર્વપાપહરં પરમ્ ॥

એવં કૃતે દેવદત્ત સ્યન્દનારોહણે ગતિઃ
ભવિષ્યતિ મહીપાલ પ્રાયશ્ચિત્તે કૃતે તવ ॥

અત ઊર્ધ્વં ચ નિર્માલ્યં મા લઙ્ઘય મહામતે
નરસિંહસ્ય દેવસ્ય તથાન્યેષાં દિવૌકસામ્ ॥

ઇત્યુક્તઃ શાંતનુસ્ તેન બ્રાહ્મણોચ્છિષ્ટમાર્જનમ્
કૃતવાન્ દ્વાદશાબ્દં તુ આરુરોહ રથં ચ તમ્ ॥

એવં પુર્વમ્ અશક્તિઃ સ્યાદ્ રથારોહે મહીક્ષિતઃ
પશ્ચાત્ તસ્યૈવ વિપ્રેન્દ્ર શક્તિર્ એવમ્ અજાયત ॥

એવં તે કથિતો વિપ્ર દોષો નિર્માલ્યલઙ્ઘને
પુણ્યં તથા દ્વિજાનાં તુ પ્રોક્તમ્ ઉચ્છિષ્ટમાર્જને ॥

ભક્ત્યા દ્વિજોચ્છિષ્ટમ્ ઇહાપમાર્જયેચ્ છુચિર્ નરો યઃ સુસમાહિતાત્મા
સ પાપબન્ધં પ્રવિહાય ભુઙ્ક્તે ગવાં પ્રદાનસ્ય ફલં દિવિ સ્થિતઃ ॥