નારદ પુરાણ · અધ્યાય 2.4

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણોત્તરે ભાગે યમસ્ય બ્રહ્મલોકગમનં નામ તૃતીયો ઽધ્યાયઃ
યમ ઉવાચ
શૃણુ મે વચનં નાથ પિતામહ પિતામહ ।
મરણાદધિકં દેવ યત્પ્રતાપસ્ય ખણ્ડનમ્

નિસ્પૃહો નાચરેદ્યસ્તુ નિયોગં પદ્મસંભવ ।
અન્ધકૂપે નિપતતિ સ ચાશુ નરકે ધ્રુવમ્

નિયોગી ન નિયોગં યઃ કરોતિ કમલાસન ।
પ્રભોર્વિત્તં સમશ્નાતિ સ ભવેત્કાષ્ઠકીટકઃ

યો ઽશ્નાતિ લોભાદ્વિત્તાનિ પ્રજાભ્યો વા મહીપતેઃ ।
નિયોગી નરકં યાતિ યાવત્કલ્પશતત્રયમ્

આત્મકાર્યપરો યસ્તુ સ્વામિનં ચ વિલુંપતિ ।
ભવેદ્વેશ્મનિ મન્દાત્મા આખુઃ કલ્પશતત્રયમ્

નિયોગી યસ્તુ વૈ ભૂત્વા આત્મવેશ્મનિ ભોક્ષ્યતિ ।
ભૃત્યાન્વૈ કર્મકરણે રાજ્ઞો માર્જારતાં વ્રજેત્

સો ઽહં દેવ તવાદેશાત્ પ્રજા ધર્મેણ શાસયન્ ।
પુણ્યેન પુણ્યકર્તારં પાપં પાપેન કર્મણા

સમ્યગ્વિચાર્ય મુનિભિર્ઘર્મશાસ્ત્રાદિભિર્વિભો ।
કલ્પાદૌ વર્તમાનસ્ય યાવદ્યાવદ્દિનં તવ

સો ઽહં ત્વદીયેન વિભો નિયોગેનૈવ શક્નુયામ્ ।
કર્તું રુક્માઙ્ગદેનાદ્ય પરાભૂતો હિ ભૂભુજા

ભયાદ્યસ્ય જગન્નાથ પૃથિવી સાગરાંબરા ।
ન ભુઙ્ક્તે વાસરે વિષ્ણોઃ સર્વપાપપ્રણાશને

વિહાય સર્વધર્માંસ્તુ વિહાય પિતૃપૂજનમ્ ।
વિહાય દેવપૂજાં ચ તીર્થસ્નાનાદિકસ્ત્રિયામ્

યોગસાંખ્યાવુભૌ ત્યક્ત્વા જ્ઞાનં જ્ઞેયં ચ માનદ ।
ત્યક્ત્વા સ્વાધ્યાયહોમાંશ્ચ કૃત્વા પાપાનિ ભૂરિશઃ

પ્રયાન્તિ વૈષ્ણવં લોકમુપોષ્ય હરિવાસરમ્ ।
મનુજાઃ પિતૃભિઃ સાર્દ્ધં તથૈવ ચ પિતામહૈઃ

તેષામપીહ પિતરઃ પિતૄણાં પિતરસ્તથા ।
તથા માતામહા યાન્તિ માતુર્યે જનકાદયઃ

તેષામપિ જનેતારો જનિતૄણાં હિ પૂર્વજાઃ ।
એતદ્દુઃખં પુનર્દેવ મમ મર્મવિભેદનમ્

પ્રિયાયાઃ પિતરો યાન્તિ માર્જયિત્વા લિપિં મમ ।
પિતૄણાં બીજતો યસ્માદ્ધાત્ર્યા કુક્ષૌ ધૃતો યતઃ

યદેકઃ કુરુતે કર્મ તદેકેનૈવ ભુજ્યતે ।
તતો ઽન્યસ્ય કૃતં બ્રહ્મન્બીજં ધાત્રીસમુદ્ભવમ્

તારયેત્સ ઉભૌ પક્ષૌ યત્પિણ્ડો યસ્ય વિગ્રહઃ ।
ન ભાર્યાયા ભવેદ્વીજં ન ભાર્યા કુક્ષિધારિણી

કથં તસ્યા જગન્નાથ પક્ષો યાતિ પરં પદમ્ ।
જામાતુઃ પુણ્યમાહાત્મ્યત્તિન મે શિરસો રુજા

ન મે પ્રયોજનં દેવ નિયોગેનેદૃશેન વૈ ।
એકાદશ્યુપવાસી યઃ સ માં ત્યક્ત્વા વ્રજેદ્ધરિમ્

કુલત્રયં સમુદ્ધૃત્ય આત્મના સહ પદ્મજ ।
ત્યક્ત્વા તુ મામકં માર્ગં પ્રયાતિ હરિમન્દિરમ્

ન યજ્ઞૈસ્તાદૃશૈર્દેવ ગતિં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ।
ન તીર્થૈર્નાપિ દાનૈર્વા ન વ્રતૈર્વિષ્ણુવર્જિતૈઃ

ન જલે પાવકે વાપિ મૃતઃ પ્રાપ્નોતિ તાં ગતિમ્ ।
યોગેન સંપ્રણષ્ટો વા ભૃગુપાતેન વા વિધે

તાદૃશીં ન ગતિં યાતિ યાદૃશીં વૈષ્ણવવ્રતી ।
ગતિં મતિમતાં શ્રેષ્ઠ સત્યમેતદુદીરિતમ્

હરેર્દિને ધાતૃફલાઙ્ગલિપ્તો વિમુક્તવાઞ્છારસભોજનો નરઃ ।
પ્રયાતિ લોકે ધરણીધરસ્ય વિદુષ્ટકર્માપિ મનુષ્યજન્મા

સો ઽહં નિરાશો ભુવિ હીનકર્મા તવાગતઃ પાદસરોજયુગ્મમ્ ।
વિજ્ઞપ્તિ માત્રાભયદાપ્તિકાલં કુરુષ્વ સર્ગસ્થિતિનાસહેતોઃ

માસ્યુસ્તદા પાપકૃતો વિહીના યન્મામકૈર્ભૂતગણૈર્મનુષ્યાઃ ।
નિયન્ત્રિતાઃ શૃઙ્ખલરજ્જુબન્ધનૈઃ સમીપગા મે વશગા ભવેયુઃ

ભગ્નસ્તુ માર્ગો રવિતાપયુક્તો યદ્વિષ્ણુસંઘૈરતિતીવ્રહસ્તૈઃ ।
વિમુચ્ય કુંભીં સકલો જનૌઘઃ પ્રયાતિ તદ્ધામ પરાત્પરસ્ય