નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.55
ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બૃહદુપાખ્યાને દ્વિતીયપાદે જ્યોતિષવર્ણનં નામ ચતુઃપઞ્ચાશત્તમો ઽધ્યાયઃ
સનન્તન ઉવાચ
મૂર્દ્ધાસ્યબાહુહૃત્ક્રોડાન્તર્બસ્તિવ્યઞ્જસોનખઃ ।
જાનુજઙ્ઘાઙ્ઘ્નિયુગલં કાલાઙ્ગાનિ ક્રિયાદયઃ
ભૌમાસ્ફુજિબુધેન્દુશ્ચ રવિસૌમ્યસિતાઃ કુજઃ ।
ગુરુમન્દાર્કિગુરવો મેષાદીનામધીશ્વરાઃ
હોરે વિષમભેર્કેદોઃ સમયે શશિસૂર્યયોઃ ।
આદિપઞ્ચનવાધીશાદ્રેષ્કાણેશાઃ પ્રકીર્તિતાઃ
પઞ્ચેષ્ટાષ્ટાદ્રિપઞ્ચાંશા કુજાર્કીજ્યજ્ઞશુક્રગાઃ ।
ઓજે વિપર્યયાદ્યુગ્મે ત્રિશાંશેશાઃ સમીરિતાઃ
ક્રિયણતૌલિકર્કાદ્યા મેષાદિષુ નવાંશકાઃ ।
સ્વભાદ્દ્વાદશભાગેશાઃ ષર્ડ્ગં રાશિપૂર્વકમ્
ગોજાશ્ચ કર્કયુગ્મેન રાત્ર્યાખ્યા પૃષ્ટકોદયાઃ ।
શેષા દિનાખ્યાસ્તૂભયં તિમિઃ ક્રૂરઃ સૌમ્યઃ પુમાન્
પુમાન્ સ્રી ચ ક્લીબશ્ચરસ્થિરદ્વિઃસ્વભાવકાઃ ।
મેષાદ્યાઃ પૂર્વતોદિક્સ્થાઃ સ્વસ્વસ્થાનચરાસ્તથા
અજોક્ષેણાઙ્ગનાકીટઝષજૂકા ઇનાદિતઃ ।
ઉચ્ચાનિ દ્વિત્રિમનુયુક્તિથીષુભનખાંશકૈઃ
તત્તત્સપ્તમનીચાનિ પ્રાઙ્મધ્યાન્ત્યાંશકાઃ ક્રમાત્ ।
વર્ગોત્તમાશ્ચરાધેષુ ભાવાદ્દ્વાદશ મૂર્તિમાન્
સિંહોક્ષાવિસ્રશ્ચતૌ લિકુભાઃ સૂર્યાત્રિકોણભમ્ ।
ચતુરસ્રં તૂર્યમૃત્યુત્રિકોણં નવપઞ્ચમમ્
રિઃફઆષ્ટષટ્કં ત્રિકભં કેન્દ્રં પ્રાક્તુર્યસપ્તખમ્ ।
નૃપાદઃ કીટપશવો બલાઢ્યાઃ કેન્દ્રગાઃ ક્રમાત્
કેન્દ્રાત્પરં પણફરમાપોક્લિમમતઃ પરમ્ ।
રક્તઃ શ્વેતઃ શુકનિભઃ પાટલો ધૂમ્રપાણ્ડુરૌ
ચિત્રઃ કૃષ્ણઃ પીતપિઙ્ગૌ બભ્રુઃ સ્વચ્છઃ પ્રભાક્રિયાત્ ।
સામ્યાશાખ્યપ્લવત્વં સ્યાદ્દ્વિતીયે વશિરર્કભાત્
કાલાત્માર્કે મનશ્ચદ્રઃ કુજઃ સત્વં વચોબુધઃ ।
જીવો જ્ઞાનં સુખં શુક્રઃ કામો દુઃખં દિનેશજઃ
નૃપૌ રવીન્દૂ નેતાસૃક્ કુમારો જ્ઞઃ કવીજ્યકૌ ।
સચિવો સૂર્યજઃ પ્રેષ્યો મતો જ્યોતિર્વિદાં વરૈઃ
તામ્રશુક્લરક્તહરિત્પીતચિત્રાસિતા રવેઃ ।
વર્ણા વ અવ્યહહરીદ્રા શચીકૌધિપારવેઃ
રવિશુક્રારરાહ્વર્કેન્દુવિદીજ્યા દિગીશ્વરાઃ ।
ક્ષીણેન્દ્વર્કારરવિજાઃ પાપા પાપયુતો બુધઃ
ક્લિબૌ બુધાર્કી શુક્રેન્દૂ સ્રિયૌ શેષા નરાઃ સ્મૃતાઃ ।
શિખિભૂમિપયોવારિવાસિનો ભૂસુતાદયઃ
કવીજ્યૌ કુજસૂર્યૌં ચ વેદો જ્ઞો વર્ણપાઃ ક્રમાત્ ।
સૌરાએંઽત્યજાધિપઃ પ્રોક્તો રાહુર્મ્લેચ્છાધિપસ્તથા
ચન્દ્રાર્કજીવાજ્ઞસિતૌ કુજાર્કી સાત્ત્વિકાદિકાઃ ।
દેવતેન્દ્વગ્નિરૈવલાભૂકોસખાયોપરાધિપાઃ
વસ્રં સ્થલં નવં વહ્નિકહતં મદ્યદં તથા ।
સ્ફુટિતં રવિતસ્તાંમ્રં તારે તામ્રપુનિસ્તથા
હેમકાંસ્યાયસી ત્ર્યંશૈઃશિશિરાદ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
સૌરશુક્રારચન્દ્રજ્ઞગુરુષૂદ્યત્સુ ચ ક્રમાત્
ત્ર્યાશત્રિકોણતુર્યાષ્ટસપ્તમાન્યેન વૃદ્ધિતઃ ।
સૌરેજ્યારાપરે પૂર્ણે ક્રમાત્પશ્યન્તિ નારદ
અયનક્ષણઘસ્રર્તુમાસાર્દ્ધશરદો રવેઃ ।
કટુતિક્તક્ષારમિશ્રમધુરામ્લકષાયકાઃ
ત્રિકોણાત્સાંત્યધાધર્માયુઃ સુખખોદ્યપઃ સુહૃત્ ।
જીવો જીવજ્ઞૌ સિતજ્ઞૌ વ્યર્કા વ્યારાઃ ક્રમાદમી
વીન્દ્વર્કા વિકુજેન્દ્વર્કાઃ સુહૃદો ઽન્યેરવેર્ધૃતાઃ ।
મિથોધનવ્યયાયત્રિબન્ધુવ્યાપારગઃ સુહૃત્
ધ્યેકાનુભક્તા મયાન્ જ્ઞાત્વા મિશ્રીદીત્સહજાન્મુને ।
મત્કાલોધિસુહૃન્મિત્રપૂર્વકાન્કલ્પયેત્પુનઃ
સ્વોચ્ચત્રિકોણગેહા પ્રનવાંશૈસ્થાનજં બલમ્ ।
દિક્ષુ સૌમ્યેજ્યયોઃ સૂર્યારયોઃ સૌરે સિતાબ્જયોઃ
રવાહૃતૂદગનેન્યે તુ વક્રિ ચ સમાગમે ।
ઉત્તરસ્થા દીપ્તકરાશ્ચેષ્ટા વીર્યયુતા મતાઃ
નિશીન્દુકુજસૌરાશ્ચ સર્વદા ક્ષોહ્નિ ચાપરે ।
ક્રૂરાઃ કૃષ્ણે સિતે સૌમ્યાઃ મતં કાલબલં બુધૈઃ
સૌરારજ્ઞેજ્યશુક્રેન્દુસૂર્યાધિક્યં પરસ્પરમ્ ।
પાપાસ્તુ બલિનઃ સૌમ્યા વિવક્ષાઃ કણ્ટકોપગે
ક્લીબે તદૂશનાદ્વાપિ ચન્દ્રાર્કાંશસમં જનુઃ ।
સ્વાંશે પાપાઃ પરાંશસ્થાઃ સૌમ્યાલગ્નં વિયોનિજમ્
નિર્બલં ચ તદાદેશ્યં વિયોનેર્જન્મ પણ્ડિતૈઃ ।
શીર્ષં વક્રગલે પાદાવંસૌ પૃષ્ટમુરસ્તથા
પાર્શ્વે કુક્ષી ત્વપાનાઙ્ઘ્રી મેઢ્રમુષ્કૌ તથા સ્ફિજૌ ।
પુચ્છં ચતુષ્પદાઙ્ગેષુ મેષાદ્યા રાશયઃ સ્મૃતાઃ
લગ્નાંશાદ્ગ્રહયુગ્દૃષ્ટ્વા વર્ણાન્બલયુતાદ્વદેત્ ।
દૃક્સમાનપ્રમાણાંશ્ચ ઇષ્ટે રેખાં સ્મરસ્થિતૈઃ
ખગત્ર્યંશે બલાગ્નેગે ચરમાંશે ગ્રહાન્વિતે ।
વાંશે સ્થલાંબુજઃ સૌરેર્દ્વીક્ષાયોગભવા દ્વિજાઃ
વિપ્રલૈસ્તનુજચન્દ્રેજ્યાર્કૈસ્તરૂણાં જનિં વદેત્ ।
સ્થલાંબુભેન્દોશકૃતશ્ચેતરેષામુદાહૃતઃ
સ્થલાંબુ ચ પતિઃ ખેટો લગ્નાદ્યાવન્મિતે ગૃહે ।
તાવન્ત એવ તખઃ સ્થલજા જલજાસ્તથા
અન્તઃસારા રવૌ સૌરે દુર્ભગાઃ ક્ષીરિણો વિધૌ ।
ભૌમે કણ્ટકિનો વૃક્ષા ઈજ્યે જ્ઞે સફલાફલૌ
પુષ્પિતા ભાર્ગવે સ્નિગ્ધાશ્ચન્દ્રે ઽથ કટુકાઃ કુજે ।
અશુભર્ક્ષે શુભઃ ખેટઃ શુભં વૃક્ષં કુભૂમિજમ્
કુર્યાદ્વિલોમગો વાપિ સ્વાંશોક્તપરગૈઃ સમમ્ ।
કુજેન્દુહેતુકં સ્રીણાં પ્રતિમાસમિહાર્તવમ્
નેષ્ટસ્થેજ્યે ઽન્યથાસ્તે સ્રીયુઙ્ક્તાસન્નરેક્ષિતે ।
પાપયુક્તેક્ષિતે દ્યૂને રુષા પ્રીત્યા શુભગ્રહૈઃ
શુક્રાર્કેન્દુજૈઃ સ્વાંશસ્થૈરીજ્ય ચાઙ્ગત્રિકોણગે ।
ભવેદપત્યં વિપ્રેન્દ્ર પુંસાં સદ્વીર્યશાલિનામ્
અસ્રેર્ઽકેન્દો કુજાર્કી ચેત્પુંસ્રિયોરામયપ્રદૌ ।
વ્યયખગો યુક્તૌ ચૈકદૃષ્ટ્યા નૃત્યુપ્રદૌ તયોઃ
શુક્રાર્ક્રૌ માતૃપિતરૌ દિવા નક્તં શશીનજૌ ।
માતૃષ્વસૃપિતૃવ્યાખ્યૌ વા પદ્મેજિ સમે શુભૌ
પાપદૃષ્ટે શુભે ક્ષીણે તુઙ્ગે વા લગ્નગેયમે ।
ક્ષીણેન્દુકુજસંદૃષ્ટે મૃત્યુમેત્ય ગતા ધ્રુવમ્
યુગપદ્વા પૃથક્સસ્થૌ લગ્નેન્દૂ પાપમધ્યગૌ ।
યદા તદા ગર્ભયુતા નારી મૃત્યુમવાપ્નુયાત્
લગ્નાંઞ્ચદ્રાચ્ચ તુર્યસ્થૈઃ પાપૈર્નિધનગે કુજે ।
નષ્ટેન્દૌ કુજરવ્યોશ્ચ બન્ધુરિષ્પગયોર્મૃતિઃ
તન્વસ્તસંસ્થયોર્ભૌંમરવ્યોઃ શસ્રભવઃ ક્ષયઃ ।
યન્માસાધિપતિર્નષ્ટસ્તન્માસં સંસ્રવે ત્યજેત્
લગ્નેન્દુગૈઃ શુભૈઃ ખેટૈસ્રિકોણાર્થાસ્તભૂખગૈઃ ।
પાપૈસ્રિષષ્ટલાભસ્થૈઃ સુખી ગર્ભો રવીક્ષિતઃ
ઓજભે પુરુષાંશેર્ઽકેજ્યેન્દુલગ્નૈર્બલાન્વિતૈઃ ।
ગુર્વકારૈ વિષમસ્થૌ વા યુઞ્જન્મ પ્રવદેત્તદા
યુગ્મભાંશસ્થિતૈસ્તૈસ્તુ વક્રેન્દુભૃગુભિસ્તથા ।
યામસ્થાનગતૈર્વાચ્યં સ્રિયો જન્મ મનીષિભિઃ
દ્વ્યઙ્ગસ્થા બુધસંદૃષ્ટાઃ સ્વપક્ષેય મલઙ્કરાઃ ।
લગ્નં વિનૌજભાવસ્થઃ સૌરઃ પુઞ્જન્મકૃત્તથા
મિથો રવીન્દૂર્જ્ઞાર્કી વા પશ્યતઃ સમગં રવિઃ ।
વક્રો વાઙ્ગવિધૂ ઓજે જજ્ઞૌ યુગ્મૌજસંસ્થિતૌ
કુજેક્ષિતેપુમાંશેદુહિતા ક્લીબ જન્મદા ।
સમે સિતેન્દૂ ઓજસ્થા જ્ઞારાઙ્ગોજ્યા નૃવીક્ષિતૌ
લગ્નેન્દુસમગૌ યુગ્મસ્થાને વા યમલઙ્કરાઃ ।
ગ્રહોદયસ્થાન્દ્યઙ્ગાંશાન્પશ્યતિ જ્ઞે સ્વભાગગે
ત્રિતયં જ્ઞાંશકાદ્યુગ્મમમિશ્રૈઃ સમમાદિશેત્ ।
લગ્ને ચાપાન્ત્યભાગસ્થે તદંશસ્થબલિગ્રહૈઃ
વીર્યાઢ્યજ્ઞાર્કિસદૃષ્ટૈઃ કોશસ્થાવહવોગિનઃ ।
સિતારેજ્યાર્કચન્દ્રાર્કિજ્ઞાઙ્ગેશોર્કેન્દવો ઽધિપાઃ
માસાનાં તત્સમં વાચ્યં ગર્બગસ્થસ્ય શુભાશુભમ્ ।
ત્રિકોમે જ્ઞે પરૈર્નષ્ટૈર્દ્વિમુખાહ્નિકપાન્વિતઃ
અવાગાવાટાવશુભૈર્ભસંધિસ્થૈઃ પ્રજાયતે ।
વીરાન્સગીશ્ચદષ્ટેધ્વષ્ટાર્કાતભસંહિતાઃ
આરાર્કી ચેજ્યભાંશસ્થૌ સદન્તોગર્ભકસ્તદાઃ ।
ખર્ભેજે ભુવિમન્દારદૃષ્ટે કુબ્જસ્તુ ગર્ભગઃ ।
પર્ગુર્મીને યમેદ્વારૈર્દષ્ટેથાઙ્ગેભઘસંધિગે
પાપૈર્જડો વિધૌ ગર્ભઃ શુભદૃષ્ટિવિવર્જિતે ।
મૃગાન્ત્યગે વામનકઃ સૌરેદ્રર્કનિરીક્ષિતે ।
ધીનયોદપગૈસ્ત્ર્યંશૈઃ પાપાસ્તૈરસિરોહ્રદાઃ
રવીન્દુયુક્તે સિંહેઙ્ગે માહેયાર્કિનિરીક્ષિતે ।
નેત્રહીના મિશ્રખેટૈર્દૃષ્ટે બુદ્ધુદલોચનાઃ ।
વ્યયેજો વામનયનં દક્ષં સૂર્યો વિનાશયેત્
નેષ્ટા યોગાઃ શુભૈર્દૃષ્ટાઃ પાપાઃ સ્યુર્નાત્ર સંશયઃ ।
મન્દે ઽસ્તે મન્દભાંશેઙ્ગે નિષૈકેબ્દત્રયે જનિઃ
દ્વાદશાબ્દે શશિન્યેવં સુતાવપિ વિચિન્તયેત્
આધાનેન્દુદ્વાદશાંશા પાપાસ્તદ્રાશિભિઃ પુરઃ
શશાઙ્કે જન્મભાગાદિદ્વિ ઘ્નમિષ્ટકલાઃ સ્મૃતાઃ
પિતુઃ પરોક્ષે જન્મસ્યાદિન્દૌ લગ્નમપશ્યતિ
મધ્યાદ્ભ્રષ્ટેર્કે વિદેશસ્થે જનને નારિજન્મ વૈ ।
મન્દેઙ્ગસ્થે કુજેસ્તે ચ જ્ઞોસ્ફુજિ મધ્યગે વિધૌ
પાપાઙ્ગેબ્જે ત્રિભાગે લૌ સ્વાયગૈઃ સદ્ભિરુદ્ગતઃ ।
સૂર્યસ્તદ્દૃષ્ટિગો વાપિ જ્ઞેયો જ્યોતિર્વિદાં વરૈઃ
ચતુષ્પદર્ક્ષગે ભાનૌ શેર્ષૈબલયુતૈઃ ખગૈઃ ।
કોશાદતૌ તુ યમલૌ જાયેતે મુનિસત્તમ
સાર્ક્યારસિંહોજ્ઞાજાંસે ભાંશતુત્યાઙ્ગનાલયુક્ ।
લગ્નમિન્દું ચ સાર્કેન્દું ન પશ્યતિ યદા ગુરુઃ
સપાપગોર્ઽકે જાયો વા પરવીર્યપ્રસૂતિકૃત્ ।
પાપભસ્થૌ પાપખેટૈઃ સૂર્યાર્ઘાનત્રિકોણગૌ
વિદેશગઃ પિતાવૃદ્ધઃ ખેવા રાશિવશાત્યયે ।
પૂર્ણ ઇણ્ઢૌ સ્વભેશેજ્ઞે શુભે મુવ્યંવુજે તનૌ
દ્યૂનસ્થે વા વિધૌ યાતેઙ્ગના નારી પ્રસૂયતે ।
અબ્ધાઙ્ગમન્ભગઃ પૂર્ણે જ્યો વા પશ્યતિ નારદ
સ્વબંલગ્નગઃ સૂતિઃ સલિલે નાત્ર સંસયઃ ।
પાપદૃષ્ટે યમે ગુદ્યાં જન્માઙ્ગાજવ્યયસ્થિતે
કર્કાતિલગ્નગેશૌરેવટે જન્માબ્જવીક્ષિતે ।
મન્દે જન્મગતે લગ્ને બુધસૂર્યેન્દુવીક્ષિતે
ક્રીડાસ્થાને દેવગેહે પ્યૂષરે ચ ક્રમાજ્જનિઃ ।
શ્મશાને લગ્નદૃગસૃગ્રામ્યસ્થાનેબ્જભાર્ગવૌ
અગ્નિહોત્રગૃહે જીવોર્ઽકે ભૂષાભરણે ગૃહે ।
શિલ્પાલયે બુધો જન્મ કુર્યાદ્બલસમન્વિતઃ
ભાસમાને સરે માર્ગે સ્થિરે સ્વર્ક્ષાંશગે ગૃહે ।
ત્રિકોણગજ આરાર્ક્યોરસ્તે વા સૃજ્યતે ઽમ્બયા
ગુરુદૃષ્ટે તુ દીર્ઘાયુઃ પરં ચ પ્રાપ્યતે પુનઃ ।
પાપદૃષ્ટે વિધૌલગ્ને ઽસ્તેકુજે તુ વિનશ્યતિ
ભવે કુજાર્ક્યોઃ સંદૃષ્ટે પરહસ્તગતઃ સુખી ।
પાપેદ્યતાયુર્ભવતિ માસઃ સાર્થૈઃ પરૈરપિ
પિતૃમાતૃગેહે જન્મ તદધીશબલાન્મુને ।
તરુગેહે શુભે નીચે નૈકસ્થદૃષ્ટૌ લગ્નેન્દુઃ
એતલ્લક્ષણસંપન્ના પ્રસીતિર્વિજને તદા ।
મન્દર્ક્ષાંશે વિધૌ તુર્યે મન્દદૃષ્ટે ઽબ્જગે ઽપિ વા
મન્દાર્ચને વા તમસિ શયનં નીચગેભુવિ ।
શીર્ષે પૃષ્ટોદયે જન્મ તદ્વદેવ વિનિર્દિશેત્
ચન્દ્રાસ્તસુખગઃ પાપૈર્માતુઃ પીડાં સમાદિશેત્ ।
જીર્ણોદ્ધૃતં ગૃહં મન્દે સૃજિ દગ્ધં ન વા વિધૌ
કાષ્ટાઢ્યમદૃઢં સૂય બહુશિલ્પયુતં બુધે ।
ચિત્રયુક્તં નવં શુક્રે દૃઢે રમ્યે ગુરૌ ગૃહમ્
ધટાજકર્ક્યલિઘટે પૂર્વે જ્ઞેજ્યગૃહે હ્યુદક્ ।
વૃષે પશ્ચાન્મૃગે સિંહે દક્ષિણે વસતિર્ભવેત્
ગૃહપ્રાચ્યાદિગૌ દ્વૌ દ્વૌ વ્દ્યઙ્ગાઃ કોણેષ્વજાદયઃ ।
પર્થઙ્કે વાસ્તુવત્પાદાસ્રિષદઙ્કાન્ત્યરાશયઃ
ચન્દ્રાગાન્તરગૈઃ ખેટૈઃ સૂતિકાઃ સમુદાહૃતાઃ ।
ચક્રાદ્ધિ બહિરન્તશ્ચ દૃશ્યાદૃશ્યોપરે ઽન્યથા
લગ્રાશયસમાનાઙ્ગોબાલિખેટંસમોપિ વા ।
ચન્દ્રનન્દાંશવદ્વર્ણઃ શીર્ષાદ્યઙ્ગવિભાગ યુક્
શીર્ષકં દક્શ્રવે નાસા કપોલહનવો મુખમ્ ।
કણ્ઠાંસપાર્શ્વહૃદ્દ્વોષઃ ક્રોડંનાભિશ્ચ બાસ્તિકાઃ
શિંશ્નાપાતે ચ વૃષણૌ જઘને જાનુની તથા ।
જઙ્ઘેપાદૌ ચોભઘયત્ર ત્ર્યંશૈઃ સમુદિતૈર્વદેત્
પાપયુક્તે વ્રણસ્તસ્મિન્નઙ્ગે લક્ષ્મ ચ તદ્યુતે ।
સ્વર્ક્ષાંશે સ્થિરયુક્તે તુ નૈજ આગન્તુકો ઽન્યથા
મન્દે ઽનિલાશ્મજો ભૌમે વિષશસ્રાગ્નિજો બુધે ।
ભુજેર્ઽકે કાષ્ટપશુજો જેતુઃ શૃઙ્ગ્યજયોનિજઃ
યસ્મિન્સંજ્ઞાસ્રયઃ ખેટા અઙ્ગેસ્યુસ્તત્ર નિશ્ચિતમ્ ।
વ્રણોશુભકૃતઃ પૃષ્ટેતનૌ રાશિસમાશ્રિતે
તિલકૃન્મસકૃદષ્ટસૌમ્યૈર્યુક્તશ્ચ લક્ષ્મવાન્ ।
ચતુરસ્રઃ પિઙ્ગદૃક્ ચ પૈત્તિકો ઽલ્પકચો રવિઃ
વૃતો વાતકફી પ્રાજ્ઞો મન્દવાક્ શુભદૃક્ શશી ।
ક્રૃરદૃક્તરુણો ભૌમઃ પૈત્તિકશ્ચપલસ્તથા
ત્રિધાનુપવૃતિર્હાસ્યરુચિજ્ઞઃ શ્લિષ્ટવાક્તથા ।
પિઙ્ગકે શ્લક્ષણો દીર્ઘઃ કફીધીમાન્ગુરુર્મતઃ
સુવપુર્લોચનઃ કૃષ્ણવક્રકેશો ભૃગુઃ સુખી ।
દીર્ઘઃ કપિલદૃડ્ભન્દો નિલીખરકચોલસઃ
સ્નાય્વસ્થિરક્તત્વક્શુક્રવસામજ્જાસ્તુ ધાતવઃ ।
મન્દાર્કચન્દ્રસોમ્યાસ્પુજિજ્જીવકુભુવઃ ક્રમાત્
ચન્દ્રાઙ્ગપાપૈર્ભાન્ત્યસ્થૈઃ સેંવુપાપચતુષ્ટયૈઃ ।
ચક્રપૂર્વાપરે પાપસૌમ્યૈઃ કીટતનૌ મૃતિઃ
ઉદયાસ્તગતૌ પાપૌ ચન્દ્રઃ ક્રૂરયુતૈઃ શુભૈઃ ।
ન ચેદ્દૃષ્ટસ્તદા મૃત્યુર્જાતસ્ય ભવતિ ધ્રુવમ્
ક્ષીણે ઽબ્જે વ્યયગે પાપૈર્લગ્નાષ્ટસ્થૈઃ શુભા ન ચેત્ ।
કેન્દ્રેષુ વાબ્જોસંયુક્તઃ સ્મરાન્ત્યમૃતિલગ્નગઃ
કેન્દ્રાદ્યા હસ્ત સન્ખેટૈરદૃષ્ટો મૃત્યુદસ્તથા ।
ષષ્ટેમેબ્જે ઽસદૃષ્ટેસદ્યો મૃત્યુઃ શુભેક્ષિતે
સમાષ્ટકે મિશ્રખેટૈર્દૃષ્ટે મૃતિઃ શિશોઃ ।
ક્ષીણેબ્જેઙ્ગે રન્ધ્રકેન્દે પાપે પાપાન્તરસ્થિતે
ભૂદ્યૂનનિધને વાબ્જે લગ્ને ઽપ્યેવં શિશોર્મૃતિઃ ।
પાપૈશ્ચન્દ્રાસ્તગૈર્માત્રા સાર્દ્ધં સદૃષ્ટિમન્તરા
શુભાદૃષ્ટે ભાન્ત્યગેબ્જે ત્રિકોણોપરતૈઃ ખલૈઃ ।
સગ્નસ્થે વા વિધૌપાપૈરસ્તસ્થૈર્મૃતિમાપ્નુયાત્
ગ્રસ્તે ઽબ્જે ઽસદ્ભિરષ્ટસ્થૈ સૃજ્યવાત્મજયોર્મૃતિઃ ।
લગ્ને રવૌ તુ શસ્રેણ સવીર્યાસદ્ભિરષ્ટગૈઃ
કર્કેન્દ્વીજ્યયુતે લગ્ને કેન્દ્રે સૌમ્યે ચ ભાર્ગવે ।
શષૈસ્ત્ર્યરીશગૈરાયુરમિતં ભવતિ ધ્રુવમ્
વર્ઙ્ગોત્તમે મીનલગ્ને વૃષે ઽબ્જે તત્ત્વલિપ્સિકે ।
સ્વતુઙ્ગસ્થેષ્વશેષેષુ પરમાયુઃ પ્રકીર્તિતમ્
શુભૈર્દૃષ્ટઃ સવીર્યોગે કેન્દ્રસ્થે ચાયુરર્થદઃ ।
સ્વચ્ચોબ્જે સ્વર્ક્ષગૈઃ સૌમ્યૈઃ સવીર્યેઙ્ગાધિપે તનૌ
ષષ્ટ્યબ્દકેન્દ્રસૌમ્યેભેષ્ટશુદ્ધે સપ્તતિર્ગુરૌ ।
મૂલત્રિકોણગૈઃ સૌમ્યૈર્ગુરો સ્વોચ્ચસમન્વિતે
લગ્નાધિપે બલયુતશીત્યબ્દં ત્વાયુરીરિતમ્ ।
સવીર્યે સત્સુ કેન્દ્રેષુ ત્રિંશચ્છુદ્ધિયુતે ઽષ્ટમે
લયેશે ધર્મગેજીવેષ્ટસ્થે ક્રૂરક્ષિતે જિતાઃ ।
લગ્નાષ્ટમેશાવષ્ટસ્થૌ ભાબ્દમાયુઃ કરૌ મતૌ
લગ્ને ઽશુભેજ્યૌ ગ્લૌદૃષ્ટૌ મૃત્યૌ કશ્ચન ચાકૃતિઃ ।
ધર્માઙ્ગસ્થેશનૌ શુક્રે કેન્દ્રે ઽબ્જે વ્યયધર્મગે
શતાબ્દં ગીષ્પતૌ કર્કે કટકસ્થસિતેજ્યયોઃ ।
લયેશેઙ્ગે શુભૈર્હીને ઽષ્ટમે રવાબ્ધિમિતં વયઃ
લગ્ને શેષ્ટમગેષ્ટેશે તનુસ્થે પઞ્ચવત્સરમ્ ।
કવીજ્યયોગે સૌમ્યાબ્જૌ લગ્ને મૃત્યૌ ચ સ્વેષવઃ
એતદ્યોગજમાયુઃ સ્યાદથ સ્પષ્ટમુદીયતે ।
સૂર્યાધિક બલે પૈણ્ડં નિસર્ગાઞ્ચ વિધોર્બલે
અંશાયુઃ સબલે લગ્ને તત્સાધનમથો શૃણુ ।
ગોબ્જાસ્તત્ત્વતિથી સૂર્યાસ્તિથિઃ સ્વર્ગા નખાઃ ક્રમાત્
નખા વિધુર્દ્વાવઙ્કાશ્ચ ધૃતિઃ સ્વાક્ષિખમાર્ગણાઃ
પિણ્ડે નિસર્ગે રવોચ્ચે નો ગ્રહઃ ષટ્ભાલ્પકો યદા ।
ચક્રશુદ્ધસ્તદા ગ્રાહ્યેસ્યાંશા આયુષિસંમતાઃ
અંશોનાઃ શન્ત્રુભે કાર્યા ગ્રહં વક્રગતિં વિના ।
મન્દશુક્તૌ વિનાર્દ્ધોના ગ્રહસ્યાસ્તઙ્ગતસ્ય ચ
હાનિદ્વયે ઽધિકાઃ કાર્યા યદા ક્રૂરસ્તનૌ તદા ।
વિહાયારીનંશાદ્યૈર્હન્યાદાયુર્લવાન્ ભજેત્
ભગણાંશૈર્લબ્ધહીનાસ્તેષાં કાર્યા વિચક્ષણૈઃ ।
પાપસ્યાંશાઃ સમગ્રોના સૌમ્યસ્યાર્દ્ધવિવર્જિતાઃ
સ્પષ્ટાસ્તેંશાઃ ખષટ્ત્ર્યાસા ગુણયિત્વા સ્વકૈર્ગણૈઃ ।
વર્ષાણિ શેષમર્કધ્નં હારાત્સંમાસકાઃ સ્મૃતાઃ
તચ્છેષશ્ચ ત્રિગુણિતઃ તેનૈવાપ્તં દિનાનિ ચ ।
શેષે ષષ્ટ્યા હતે ભક્તે હારેણ ઘટિકાદિકમ્
હિત્વા ભાજ્યઙ્ગભાગાદીન્કલીકૃત્ય ખખાક્ષિભિઃ ।
ભજેદ્વર્ષાણિ શેષે તુ ગુણિતે દ્વાદશાદિભિઃ
દ્વિસપ્તાંશે ચ માસાદિલગ્રાયુર્જાયતે સ્ફુટમ્ ।
અશાયુષી સલગ્નાનાં ખેટાનામંશકા હૃતાઃ
ખયુગૈરાયુરંશાઃ સ્યુસ્તત્સંસ્કારં વદામિ તે ।
ગ્રહનલગ્નં ષડ્રાત્યં ચેત્સંસ્કારો ઽન્યથા નહિ
તદંશઃ સ્વાગ્નયો ભક્તા લબ્ધોનોભૂર્ગુણો ભવેત્ ।
યદૈકાલ્યં તદાસ્તાંશાઃ સ્વાગ્ર્યાપ્તોના ચ ભૂર્ગુણઃ
સૌમયસ્યાર્દ્ધેન પાપસ્ય સમગ્રેણેતિ નિશ્ચયઃ ।
ગુમકધ્નાશ્ચાયુરંશાઃ સંસ્કારો ઽયમુદાહૃતઃ
આયુરંશકલાભક્તાદ્વિંશત્યાબ્દા ઇનાહતમ્ ।
શેષં દ્વિશતભક્તં સ્યુર્માસાઃ શેષા દિનાદિકમ્
લગ્નાયુરંશાસ્ત્રિગુણા દિગ્ભિક્તા સ્યુઃ સમાસ્તતઃ ।
શેષેર્ઽકાદિગુણે ભક્તે દિગ્ભર્માસાદિકં ભવેત્
સબલેઙ્ગેભતુલ્યાબ્દૈર્યુતમાયુર્ભવેત્સ્ફુટમ્ ।
અંશદ્વિધ્નમક્ષાંશં માસાઃ ખત્ર્યાદિસંગુણાત્
શેષા દિનાદિકં યોજ્યં નૈતત્પિણ્ડનિસર્ગયોઃ ।
લગ્નાર્કચન્દ્રમધ્યે તુ યો બલી તદ્દશા પુરા
તતઃ કેન્દ્રાદિગાનાં તુ દ્વિત્ર્યાદૌ સબલસ્ય ચ ।
બહ્વાયુર્યો વીર્યસામ્યેર્કાદ્યુતસ્ય પ્રાક્ યાચકઃ
ષડ્વર્ગાર્દ્ધસ્ય ત્રિંશસ્ય ત્રિકોણગશ્ચ સ્મરગઃ ।
સપ્તમાસસ્ય તૂર્યસ્ય ચતુરસ્રગતસ્ય ચ
ક્રમઃ કેન્દ્રાદિકો ઽત્રાપિ દ્વિત્ર્યાદૌ સબલસ્ય ચ ।
પાકપસ્યાબ્ધિનાગાશ્ચ હ્યર્ણવા સહગસ્ય ચ
ત્રિકોણસ્થસ્ય ચાષ્ટાક્ષિસૂર્યા દ્યૂનગતસ્ય ચ ।
તુર્યાષ્ટગસ્ય તુ સ્વર્ગા ગુણકાઃ પરિકીર્તિતાઃ
દશાગુણૈર્હતા ભક્ત્યા ગુણૈક્યેન સમાગતાઃ ।
શેષેર્ઽકાદિહતે ભક્તે માસાદ્યૈક્યેન નારદ
અન્તર્દશાસુ વિદશાસ્તાસુ ચોપદશાસ્તથા ।
દશેશમિત્રસ્વોચ્ચક્ષઙ્ગોબ્જોબ્ધ્યેકાદ્રિવૃદ્ધિગઃ
શુભગો યદ્ભગસ્તદ્ભિસ્ન્વાદિસ્થેન તદ્ધિકૃત્ ।
પ્રોક્તેતરસ્થાનગતસ્તત્તદ્ભાવક્ષયં કરઃ
ખગસ્ય યદ્ભવેદ્દ્રવ્યં ભાવભે ક્ષણયોગજમ્ ।
જીવિકાદિફલં સર્વં દશાયાં તસ્ય યોજયેત્
વિશન્યાપદશાયાં યો વૈરિદૃષ્ટો વિપત્તિકૃત્ ।
શુભમત્રેક્ષિતશ્ચેષ્ટસદ્વર્ગસ્થશ્ચ યો ગ્રહઃ
તત્કાલે બલવાનાપન્નાશકૃત્સમુદાહૃતઃ ।
યસ્યાષ્ટવર્ગજં ચાપિ ફલં પૂર્ણશુભં ભવેત્
યશ્ચ મૂર્તિતનુગ્લાવો વૃદ્ધિગઃ સ્વોચ્ચભસ્થિતઃ ।
સ્વત્રિકોણસુહૃદ્ભસ્થસ્તસ્ય મધ્યમસત્ફલમ્
શ્રેષ્ઠં શુભતરં વાચ્યં વિપરીતગતસ્ય તુ ।
નેષ્ટમુત્કટમિષ્ટં તુ સ્વલ્પં જ્ઞાત્વા બલં વદેત્
ચરે સન્મધ્યદુષ્ટાભ્યામઙ્ગભઙ્ગે વિપર્યયાત્ ।
સ્થિરે નેષ્ટષ્ટમધ્યા ચ હોરાયાસ્ત્ર્યં શકૈઃ ફલમ્
સ્વામીજ્યજ્ઞયુતા હોરા દૃષ્ટા વા સત્પલાવહા ।
વિનાશ દૃષ્ટયુક્તા ચ પાપાન્તરગતાન્યથા
પ્રાગ્ધ્વાઙ્ક્ષા બન્ધુ મૃત્યાય તયોર્દ્યૂને રવિઃ સ્વભાત્ ।
વક્રાત્સ્વાદિવસાઞ્ચાર્કે શુક્રાદ્યૂનાં તુ ષડ્રતઃ
ધર્મધ્યાયારિગો જીવાદિકત્ર્યારિગો વિધોઃ ।
પૃધ્યન્ત્યધીતપાઃ સુજ્ઞા તતોવૃદ્ધ્યન્ત્યબન્ધુરાઃ
વૃદ્ધિગોઙ્ગાત્સધનઘીતપઃ સ્વારાચ્છશી શુભઃ ।
સ્વદૂવૃધ્યસ્તાદિષુ પૃધાત્સસાષ્ટૌ પઞ્ચયોપગઃ
ષટ્ત્ર્યાયધીસ્થો મન્દાઞ્ચ જ્ઞાદ્દ્વિત્ર્યાયાષ્ટકેન્દ્રગઃ ।
કેન્દ્રાષ્ટાયાન્ત્ય ઇજ્યાદ્વા જ્ઞજ્યાયાસ્તત્ર સ્વે કવેઃ
વૃદ્ધાવિનાત્સાદિધિયા મઙ્ગા માયારિગો વિધોઃ ।
કેન્દ્રાષ્ટાપાર્થગઃ સ્વર્ક્ષાન્મન્દાદ્ગોષ્ટાયકેન્દ્રગઃ
ષટ્ ત્રિધી ભવતઃ સૌમ્યાત્ષડ્વાંશાષ્ટગો ભૃગોઃ ।
કર્માયવ્યયષષ્ટસ્થો જીવાદ્ભૌમઃ શુભઃ સ્મૃતઃ
કવેર્દ્ધ્યાષષ્ટમોધ્યાયે સન્જ્ઞોમન્દાન્સધીત્રયે ।
સાક્ષાસ્તે ભૂમિજાજ્જીવાદ્યયારિભવમૃત્યુગઃ
ધર્માયારિસતાન્ત્યેર્કાત્સાદ્યત્રિસ્વગતા સ્વભાત્ ।
ષટ્ખાયાષ્ટાબ્ધિખોષ્વિજ્યાત્સહાદ્યેષુ વિલગ્નતઃ
દિક્વાષ્ટાદ્યસ્તબન્ધ્યાયે કુજાત્ખાત્સત્રિકે ગુરુઃ ।
સાત્ર્યઙ્કે સન્ રવેઃ શુક્રાદ્ધીખગો દિગ્ભવારિગઃ
ચન્દ્રાદ્વીશાર્થગોસ્તેષુ મન્દાદ્ધીત્રિષડન્ત્યગઃ ।
ગોબ્ધિધીષટ્ખખાદ્યા યે જ્ઞાત્સદ્યૂને વિલગ્નતઃ
આશુ તેશાષ્ટગોષ્વઙ્ગઃત્સાંતેષ્વબ્જાત્સિતઃ શુભઃ ।
સ્વાત્સજ્ઞેષુ ત્રિધીગોબ્ધી દિક્છિદ્રાસિગતોર્કજાત્
રન્ધ્રાયવ્યચગઃ સૂર્યાદોષ્ટધીખે સગોર્ગુરો ।
જ્ઞાબ્ધિત્ર્યાયારિગોરાત્રિષટ્ધ્યધ્યાન્ત્યગોષુ ચ
ત્રિધીશારિષુ મન્દઃ ખાત્સાક્ષાન્ત્યેષુ શુભો સૃજઃ ।
કેન્દ્રાયાષ્ટધનેષ્વર્કા લગ્નાદ્વૃદ્ધ્યાદ્યબન્ધુષુ
ગોધ્વષ્ટાપારિખાન્ત્યેજ્ઞાચ્ચન્દ્રાલ્લાભત્રિષદ્ભતઃ ।
ષડષ્ટાન્ત્યગતઃ શુક્રાદ્ગુરીર્દ્વીશાન્ત્યશત્રુષુ
ઉક્તસ્થાનેષુ રેખાદો હ્યનુક્તેષુ તુ બિન્દુદાઃ ।
જન્મભાદ્વદ્વિમિત્રોચ્ચસ્વભેધિષ્ટં પરેષ્વસત્
કષ્ટમર્થક્ષયઃ ક્લેશઃ સમતાર્થસુખાગમઃ ।
ધનાપ્તિઃ સુખમિષ્ટાપ્તિરિતિ રેખાફલં ક્રમાત્
પિતૃમાતૃદ્વિષન્મિત્રભ્રાતૃસ્ત્રીભૃતકાદ્રવેઃ ।
સ્વામિલગ્રાજયોઃ સ્વસ્થાદ્ભેદર્કસ્વયશોશયાત્
તૃણસ્વર્ણાશ્વધોરણાદ્યૈરર્કાંશે વૃત્તિમાદિશેત્ ।
કૃષ્યંબુજસ્રીભ્યોબ્જાંશે કૌજે ધાત્વસ્રસાહસૈઃ
કાવ્યશિલ્પાદિભિર્બોધે જવે દેવદ્વિજાકરૈઃ ।
શૌક્રે રજતગોરત્નૈર્માન્દે હિંસશ્રમાધમૈઃ
સ્વોઞ્ચેષ્વાર્કી તથા જ્યારૈરુક્તૈકાઙ્ગે નૃ પાધિપાઃ ।
લગ્રે વર્ગોત્તમે ઽબ્જે વા ચતુરાદિગ્રહેક્ષિતે
દ્વાવિંશભૂપાસ્તુઙ્ગેસૃક્ચાપેર્કેન્દૂયમસ્તનૌ ।
ભૂપકૃત્તુઙ્ગગોર્કેગેસ્તેસાજાર્કેખભે ગુરૌ
યમેન્દુતુઙ્ગગૌ લગ્ને ષષ્ટેર્ઽકજ્ઞૌ તુલાજગૌ ।
સિતાસૃજો ગુરૌ કર્કે સારાજે લગ્નગે નૃપાઃ
વૃષેગેબ્જેર્કેજ્યસૌરૈઃ સુહૃજ્જાયાખગૈર્નૃપઃ ।
મન્દે મૃગાઙ્ગેત્ર્યર્યકાંશસ્થૈરજાદિભિર્નૃપ
સેજ્યાજેશ્વે મૃગમુખે કુજે તુઙ્ગેર્ક્ષભાગેવૌ ।
લગ્ને ઽથ સેજ્યકર્કેઙ્ગે જ્ઞાજશુક્રૈર્ભવોપગૈઃ
મેષે ઽર્કે ભૂમિપાસેંદૌ એષે ષાઙ્ગ્રેર્કપપાસૃજઃ ।
સિંહકુંભમૃગસ્થાશ્ચેદ્ભૂપઃ સારેતનાવજે
આર્કેજીવે તનૌ વાપિ નૃપો ઽથોઃ કુજભાસ્કરૌ ।
ધીસ્થૌ ગુર્વિદુકવયો ભૂમૌ રત્ર્યગે બુધૈર્નૃપઃ
મૃગાસ્યલગ્નગૈઃ સૌરેજાબ્જર્ક્ષહરયઃ સયાઃ ।
કવિક્ષૌ તુલયુરમસ્થૌ વૈ ભૂપઃ કીર્તિમાન્ભવેન્ત્
યસ્ય કસ્યાપિ તનયઃ પ્રોક્તૈર્યોગૈર્નૃપો ભવેત્ ।
વક્ષ્યમાણૈર્નૃપસુતો જ્ઞેયો ભૂયો મુનીશ્વર
સ્વોચ્ચે ત્રિકોણભગતેસ્ત્ર્યાદ્યૈર્બલયુતૈર્નૃપઃ ।
સિંહેર્ઽકે મેષલગ્ને ઽજે મૃગે ભૌમે ઘટે ઽષ્ટમે
ચાપે ધરાનાથઃસ્યાદથ સ્વર્ક્ષગે ભૃગૌ ।
પાતાલગે ધર્મગે ઽબ્જે શુભદૃષ્ટે યુતે મુને
ત્રિલગ્નભવગૈઃશેષૈર્ધરાધીશઃ પ્રજાયતે ।
સૌમ્યે વીર્યયુતેંઽગસ્થે બલાઢ્યેશુભગે શુભે
ધર્માર્થોપચયસ્થૈશ્ચશેષૈર્ધર્મયુતોનૃપઃ ।
મેષૂરણાયતનુગાઃ શશિસૂર્યજસૂરયઃ
જ્ઞારૌ ધનેશિતરવા હિબુકે ભૂપતિસ્તદા ।
વૃષેંઽગે ઽબ્જોધનારિસ્થો જીવાર્કી લાંભગાઃ પરે
સુખે ગુરુઃ ખેરવીન્દૂયમો લગ્ને ભવે કરૈ ।
લગ્ને વક્રાસિતૌ ચન્દ્રેજ્યસિતાર્કબુધાઃ ક્રમાત્
સુખાસ્તુ શુભખાપ્તિસ્થાનરેશં જનયન્ત્યપિ ।
કર્મલગ્નગરવેટસ્ય દશાયાં રાજ્યસંગતિઃ
પ્રબલસ્ય દશાયાં વા શત્રુનીચા દિગાર્તિદાઃ ।
આસન્નકેન્દ્રદ્વયગૈર્વર્ગદાખ્યઃ સકલગ્રહૈઃ
તન્વસ્તગૈશ્ચ સકટં વિહગો રાજ્યબન્ધુગૈઃ ।
શૃઙ્ગાટકં ધિગૌગસ્થૈર્લગ્નાયસ્થૈર્હલં મતમ્
વર્જ્જોઙ્ગેસ્થે સત્સ્વસત્સુ તુર્યખસ્થૈર્યવોન્યથા ।
વિમિશ્રૈઃ કમલં પ્રાહુર્વાયાકણ્ટકબાહ્યગૈઃ
લગ્નાચ્ચતુર્ભુગૈર્યૂપઃશરસ્તૂર્યાચ્ચતુર્ભુગૈઃ ।
દ્યૂનાદ્વેદક્ષગૈઃ શક્તિર્ં દઽખાદિચતુર્ભગૈઃ
લગ્નાત્ક્રમાત્સપ્તભગૈર્નોકાકૂટસ્તુ નુર્યતઃ ।
છત્રમસ્તાત્સ્વભાદ્યાયોન્યસ્માદર્દ્ધેન્દુનામકઃ
લગ્નાદેકાન્તરગતૈશ્ચક્રમર્થાત્સરિત્પતિઃ ।
ષહ્યુસ્થાનેષુ વીણાદ્યાઃ સમસપ્તર્ક્ષગૈઃ
વીણાદામપાશકેદારભૂશૂલયુગગોલકાઃ ।
ગ્રહૈઃશ્ચરભગૈ રાજયોગઃ પ્રકીર્તિતઃ
સ્થિરસ્થૈર્યમુસલં નામ દ્વિશરીણતૈર્નલઃ ।
ભાલા કેન્દ્રસ્થિતૈઃ સૌમ્યૈઃ પાપૈઃસર્પ ઉદાહૃતઃ
ઈર્ય્યુરધ્વરુચી રજ્જ્વાં મુસલે ધનમાનયુક્ ।
વ્યઙ્ગા સ્થિરા લોનલજો મોનીસ્રગ્જોહિજોર્દ્દિતઃ
વીણોદ્ભવોતિનિપુણાગીતનૃત્યરુચિર્ભૃશમ્ ।
દાતા સમૃદ્ધો દામાસ્થઃ પાશજો ધનશીલયુક્
કેદારોત્થઃ કૃષિકરઃ શૂલે શૂરોક્ષતો ધનઃ ।
યુગં પાષણ્ડયુર્ગોલે વિધનો મલિનસ્તથા
ભૂપવન્દ્યપદશ્ચક્રે સમુદ્રે નૃપભોગયુક્ ।
સુભગાઙ્ગોર્દ્ધચંપાત્સુખીશૂરશ્ચ ચામરઃ
મિત્રો પકારકૃચ્છત્રે કૂટે ચાનૃતબન્ધરાટ્ ।
તૌજઃ સકીર્તિઃ સુખભાક્ માનવો ભવતિ ધ્રુવમ્
ત્યાગી યજ્વાત્મવાન્ યૂથે હિંસ્રો ગુહ્યાધિપઃ શરૈઃ ।
શક્તૌ નીચો ઽલસો નિઃસ્વો દણ્ડે પ્રિયવિયોગભાક્
વ્યર્કૈઃ સ્વાન્ત્યોભયગતૈઃ ખેટૈઃ સ્યાત્સુનફઆનફઆ ।
દુરુધરા ચૈવ વિધૌ જ્ઞેયઃ કેમુદ્રુમો ઽન્યથા
સ્વોપાર્જિતાર્થભુગ્દાતા સુનફઆયાં ધની સુખી ।
નીરોગઃ શીલવાન્ ખ્યાતઃ સુવેષશ્ચાનફઆભવઃ
ભોગી સુખી ધનીદાનીત્યાગી દુરુધુરોદ્ભવઃ ।
કેમુદ્રુમે ઽતિમલિનો દુઃખી નીચો ઽથ નિર્ધનઃ
યન્ત્ર્યાશ્મકારંશાજોકો ભૌમપુષ્કરુર્તે ધ્વગઃ સુજ્ઞઃ ।
સુકીર્તિર્નિપુણં વિદ્વાંસં ધનિનં તથા
સેન્યોન્યકાર્યનિરતં સાસ્ફુજિચ્છસ્રજીવિનમ્ ।
સમન્દો ધાતુકુશલં તથા ભાડંવિદં મુને
કૂટસ્ન્યાશવપણ્યાઠં નસાસૃગિન્દ્ગઃ પ્રસૂદ્વિષમ્ ।
કુર્યાત્સજ્ઞોર્થનિપુણં નમ્રં સત્કીર્તિસંયુતમ્
સજ્યો ઽસ્થિરવયં વંશ્યં વિક્રાન્તં ચ સમર્થિનમ્ ।
સસિતોસુકવેત્તારં સાર્કિપોનભવં મુને
આરે સજ્ઞે વાહુયોધી પુરાધ્યક્ષઃ સગીષ્પતૌ ।
સશુક્રે દ્યૂતક્રર્હેયો નૃતી દ્યૂતિ સમન્દકે
સેજ્યેજ્ઞે નૃત્યગીતાઢ્યો માયાદક્ષઃ ।
સભાર્ગવેસમન્દે લુબ્ધકઃ ક્રૂરો નરો ભવતિ નારદ
સશુક્રે વાક્પતૌ વિદ્વાન્સાસિતે ઽન્નઘટઙ્કરઃ ।
કવૌ સ મન્દમન્દાક્ષા વ વનિશ્રયવિત્તવાન્
એકસ્થૈશ્ચતુરાદ્યૈસ્તુ ખવાર્થૈઃ ખચરૈઃ પૃથક્ ।
કુજજ્ઞેજ્યાજશુક્રાર્કિસૂર્યઃ પરિવ્રજેન્નરઃ
શાક્યાજીવકવૃદ્ધાર્થિચ રકાખફલાશનઃ ।
તત્સ્વામિભિઃ પરિદજિતૈઃ પ્રવ્રજ્યાપ્રચ્યુતિર્ભવેત્
અદીક્ષિતાલ્પસ્તગતૈઃ સબલૈસ્તત્સ્થભક્તયઃ ।
જન્મપોન્યૈર્યદ્યદૃષ્ટો મન્દં પશ્યતિ નારદ
મન્દો વા જન્મપં નષ્ટં તથા ચ મન્દકાગણે ।
ભૌમાર્કાંશે સૌરદૃષ્ટે ચન્દ્રે વા દીક્ષિતો ભવેત્
સુરૂપો ભૂષિતગો ઽશિન્યાં દક્ષઃ સત્યવચા યમે ।
બહૂભુગ્પદારગ્નૌ સ્થિરધીઃ પ્રિયવાક્તથા
બ્રાહ્મો ધનીમૃગે ભોગી રૌદ્રે હિંસ્ત્રઃ શઠો ઽઘકૃત્ ।
દાન્તો રોગી શુભો ઽદિત્યાં પુષ્યર્યજન્મા કવિઃ સુખી
ધૂર્તઃ શઠઃ કૃતઘ્નો ઽહૌ પાપઃ સર્વાશનો ભવેત્ ।
પત્રે ભોગી ધની ભક્તો દાતા પ્રિયવચા ભગે
ધની ભોગીનરોર્યમર્ક્ષે સ્તેનો ધૃષ્ટો ઘૃણી કરે ।
ચિત્રાંબરઃ સુદૃક્ત્વાષ્ટ્રે ન ચ ધર્મદયાપરઃ
દ્વીશે લુબ્ધઃ પટુઃ ક્રોધી મઢૈયો આઠનોવિદેશગઃ ।
શાક્રે ધર્મપરસ્તુષ્ટો મૂલે માની ધની સુખી
આપ્યે માની દૃષ્ટો વૈશ્વે નમ્રશ્ચ ધાર્મિકઃ ।
કર્ણે ધની સુખી ખ્યાતો દાતા શૂરો ધની વસૌ
શેતઽરિહૄન્તા વ્યસની સ્રીજિતો જાહિભેદિની ।
બુધ્ને વક્તા સુખી કાન્તઃ પૌષ્ણે શૂરો ધની શુચિઃ
કામી શૂરઃ કૃતજ્ઞો ઽજે કાન્તસ્ત્યાગી ક્ષમી વૃષે ।
યુગ્મે સ્રીદ્યૂતશાસ્રજ્ઞઃ સ્રૈણો હ્રસ્વઃ સ્વભે વિધૌ
સ્રીદ્વિટ્ ક્રોધી હરૌ માની વિક્રાન્તઃ સ્થિરધીઃ સુખી ।
ધર્મી શ્લક્ષ્ણઃ સુધીઃ ષષ્ટે પ્રાજ્ઞઃ પ્રાંશુર્ધની ઘટે
રોગી પૂજ્યઃ ક્ષતી કારૈર્પ્યે કવિઃ શિલ્પીજ્યભે ધની ।
મૃગે ઽલસો ઽટનઃ સ્વક્ષઃ પરદારાર્થહૃદ્ધટે
સબલેભૈભયેવાપિસ વલેજેશિલફલમ્ ।
અન્યથા વિપરીતં તત્પલંમેવં પરે ઽપિ ન ।
ખ્યાતઃ સ્રીદ્વિટ્ ધની તીક્ષ્ણોજ્ઞઃ કવિઃ શૈણ્ડિકો ધની ।
પૂજ્યો લુબ્ધો ઽધનસખો મેષાદૌ ભાસ્કરે જનૌ
નિઃસ્વોર્ઽકભે ભૂમિપુત્રે ભૂમિપુત્રે ધની ચાન્દ્રે સ્વભેદનઃ ।
બૌધે કૃતજ્ઞો જૈવે તુ ખ્યાતઃ શૌક્રે ઽન્યદારિકઃ
મૃગે બહ્વાત્મજધનઃ કુંભે દુઃખ્યનૃતી ખલઃ ।
સ્રીદ્વેષ્યઃ સ્વજનદ્વેષીનિયરત્યઃ સધીયનઃ
સમાનાર્થઃ સપુત્રસ્રીસર્ણઃ સૂર્યાદિભે બુધે ।
સેનાનીઃ સ્ત્ર્યર્થપુત્રાઢ્યઃ દક્ષમૈશ્યઃ પરિચ્છદી
મણ્ડલેશઃ સાર્થસુખઃ સર્ણસ્વામ્યર્કભાદ્ગુરૌ ।
સ્ત્ર્યાપ્તાર્થો મન્દશોકાઢ્યો બન્ધુદ્વેષી ધનાઘવાન્
સાર્થઃ પ્રાજ્ઞઃ સમઃ ખ્યાતિઃ સ્રીજિઽતોર્કાદિભે મૃગૌ ।
વ્યઙ્ગજાર્થો ખપ્રસૂકો વિધિમિત્રો સુખત્રયઃ
સત્પુત્રસ્ત્રીધનો રાજા ગ્રામે શોકાદિભેર્કજે ।
ભૂપજ્ઞગુણિપૌરાસ્વાદૃષ્ટેબ્જેજેસૃગાદિભિઃ
નિઃ સ્વસ્તેન નૃપાઃ પ્રજ્ઞપ્રેષ્યામવિનૃયુગ્મગે ।
ધાત્વાજીવી નૃપજ્ઞાભીતન્તુવાયાધનાઃ સ્વભે
યુયુત્સુકવિસૂરીજ્યધાતુજીવિદૃગામયાઃ ।
જ્યોતિર્જ્ઞાઢ્યેજ્યનુ ખલુ નૃપેજ્ઞાદિકર્હરૌ
ષષ્ટે શુભૈર્નૃપચમૂપનૈપુણ્યવતિતાશયાઃ ।
જૂકે ભૂપસ્વર્ણકારવણિજઃ શેષદૃગ્યુતે
દ્વિપૈતૃકાબ્ધિધ્વજિનો વ્યઙ્ગા સ્વક્ષિતિપા અલૌ ।
જ્ઞાતિક્ષ્માજનયાશ્ચાયે સદ્ભિર્દર્મી શઠસ્તથા
ભૂપમણ્ડિતસખેજ્યામૃગે ભૂયાન્યદારિકૌ ।
કુંભે શેષૈશ્ચ હાસ્યજ્ઞનૃપજ્ઞાઃ સદ્ભિરન્ત્યભે
હારેશર્ક્ષદલસ્થૈસ્તુ દૃષ્ટો યુક્તઃ શશી શુભઃ ।
ત્ર્યંશે તત્પતિમિત્રર્ક્ષગતેર્યુક્તેક્ષિતસ્તથા
દ્વાદશાંશે ફલં પ્રોક્તં નવાંશે ઽપ્યથ કીર્ત્યતે ।
આરક્ષેકો વધરુચિર્નિયુદ્ધકુશલોર્ઽથવાન્
કલહઃ ક્ષિતિજાંસ્થે શૌક્રે મૂર્ખો ઽન્યદારદઃ ।
કવિઃ સુખી બુધાંશે તુ નટચૌરજ્ઞશિલ્પિનઃ
સ્વાંશે ત્વલ્પતનુઃ સખસ્તપસ્વી લોભતત્પરઃ ।
ક્રોધી નિધીશો માત્યો વા નૃપો હિંસ્રો સુતો હરેઃ
જીવાંશે હાસ્યવિદ્યોધા બલી મન્ત્રી ચ ધાર્મિકઃ ।
અલ્પાપત્યો દુઃખિતો ખો દુષ્ટસ્ત્રીસૌરિભાગગે
ભાનાર્વિદ્વાદિદૃષ્ટે નુ તદ્વદેવ ફલં વદેત્ ।
વર્ગોત્તમે ખે પરભે પલ મુક્તં શુભં ક્રમાત્
પુષ્ટં મધ્યં લઘુ જ્ઞેયં યદિ ચાંશપતિર્બલી ।
રાશીક્ષણફલં રુદ્ધ્વા દદાત્યંશપલં સ્પુટમ્
શૂરસ્તબ્ધો વિકલદૃગ્નિઘૃણોર્ઽકે તનુસ્થિતે ।
મેષે ધની તૈમિરકઃ સિંહે રાત્ર્યન્ધ એવ ચ
નીચોધોસ્વઃ કર્કગેર્ઽકે ઉદ્બુદાક્ષસ્તનુસ્થિતે ।
દ્વિતીયેર્ઽકે બહુધનો નૃપદણ્ડ્યો મુખામયી
ત્રિગે બુધો વિક્રમી ચ વિમુખઃ પીડિતો ભુવિ ।
ધનાપત્યોક્તિતો ધીસ્થે બલી શત્રુજિતોરિગે
સ્ત્રી જિતો દ્યૂનસંસ્થે ચ નિધનેલ્પાત્મજોલ્પદૃક્ ।
સુતાર્થસુખભા ભારયે દશમે શ્રુતશૌર્યવાત્
લાભે બહુધનો માની પતિતો ખો ઽવ્યયે રવૌ ।.
મૂકોધો બધિરઃ પ્રેષ્યો જેગે ખાઞ્ચાજગે ધની
બુટુર્વા ધનવાનધે હિંસ્રો વિક્રમગે ભવેત્ ।
સાધુભાવઃ સુખગતે ધીસ્થે કન્યાપ્રજોલસઃ
અલ્પાગ્નિકામસ્તીક્ષ્ણોરૌઈષ્યુસ્તત્રિમદોજ્ઞરવે ।
વ્યાધિપૂડાન્વિતો મૃત્યૌ ભાનુર્દ્ધનગે મિત્રધનાન્વિતઃ
ધર્મધીધનયુગ્રાજ્યે ખ્યાતધીધનયુગ્ભવેત્ ।
ક્ષુદ્રાએંઽગહીનો વ્યયગે ચન્દ્રે પ્રોક્તં ફલં બુધૈઃ
લગ્ને કુજે ક્ષતતનુર્દ્ધનગે તુ કદન્નભુક્ ।
ધર્મપાપસમાચારો ઽન્યત્ર સૂર્યસમો મતઃ
વિદ્વાન્ ધની ચ પ્રવરઃ પણ્ડિતઃ સચિવોરિયુક્ ।
ધર્મજ્ઞો વિસ્તૃતગુણો ગાધોજ્ઞેયરતોર્ઽકવત્
વિદ્વાન્સ વાચ્યઃ કૃપણી સુખાક્ષો રિપુગૃદ્ધિમાન્ ।
નીચસ્તપસ્વી ચષ્ણવની લોભીદુષ્ટસ્તનોર્ગુરો
સ્મરી મુખી વિલગ્નસ્થે કલહી સુરતોત્સુકઃ ।
સુખિતસ્તનપસ્યે ચ ભૃગૌ જીવવદન્યતઃ
નિઃશ્વો રોગી કામવશો મલિનઃ શૈશવાર્તિયુક્ ।
અલસો લગ્નગે મન્દે ધર્માત્સ્વોઞ્ચગતે નૃપઃ
ગ્રામાધિપઃ સ વિદ્વાંશ્ચ ચાર્વઙ્ગો ઽન્યત્ર સૂર્યવત્ ।
પૂર્ણમુચ્ચેથ પાદોનફલં મૂલત્રિકોણગે
શુભગ્રહેદલં સ્વર્ક્ષે મિત્રભેંઽઘ્રિમિતં ફલમ્ ।
શત્રુભે ઽલ્પં તથા નીચાસ્તઙ્ગતે ફલશૂન્યતા
ખભરાકાદિકે ખેટે કુલતુલ્યઃ કુલાધિકઃ ।
બન્ધુપૂજ્યો ઽથધનવાન્સુખી ભોગી નૃપઃ ક્રમાત્
પરિવિત્તસુહૃદ્વન્ધુપોષ્યાગણબલાધિપૌ ।
નૃપશ્ચ મિત્રભાસ્થેષુ ખેટે વ્રેકાદિષુ ક્રમાત્
વિષમર્ક્ષેર્ઽકહોરાયાં સસ્થિતે શુભભેષુ ચ ।
ખ્યાતો મહોદ્યમી ચાતિતેજા ધીમાન્ધની બલી
શુભેષુ ચન્દ્રહોરાયાં સ્થિતેષુ સમરાશિષુ ।
કાન્તિમાર્દ્દવસૌભાગ્યભોગધીમાન્ભવેન્નરઃ
સૂર્યહોરાગતઃ પાપઃ સમભેષુ તુ મધ્યમાઃ ।
વિષમર્ક્ષેષુ ભાસ્કર્યા સૌમ્યા નોક્તફલપ્રદાઃ
સ્વમિત્રત્ર્યંશગશ્ચન્દ્રઃ સુરૂપં ગુણિનં નરમ્ ।
કરોત્યન્નગતસ્તદ્વત્તત્તુલ્યગુણરૂપિણમ્
વ્યાલાયુધે ચતુષ્પાદાંઽજેષુ ચ ત્ર્યંશકે ચ ।
તીક્ષ્ણે ઽતિહિંસ્રશ્ચ ભવેદ્ગુરુતલ્પગતોટનઃ
સ્તેનો ભોક્તા સધનધીર્નૃપઃ ક્લીબશ્ચ શત્રુહા ।
વિષ્ટિકૃદ્દાસવૃત્તિશ્ચ પાપો હિંસ્નો ઽમતિર્ભવેત્
મેષાદિકોત્તમાંશેષુ દ્વાદશાંશેષુ રાશિવત્ ।
જાયાબલવિભૂષાઢ્યઃ સત્ત્વયુક્તો ઽતિસાહસી
તેજસ્વી ચ નરઃ ખાયે ત્રિંશાંસે સૃજિસંસ્થિતે ।
આમયી વા સ્વભાર્યાયાં વિષમઃ પારદારિકઃ
દુઃખી પરિચ્છદયુતો મલિનશ્ચાર્કજે સ્વકે ।
સુખધીધનકીર્ત્યાલસ્તેજસ્વી લોકપૂજિતઃ
નીરગુહ્યભવાન્ભોગી જીવે ખત્રિંશભાગગે ।
મેધાકલાકાવ્યશિલ્પવિવાદકપટાઞ્ચિતઃ
શાસ્ત્રાર્થસાહસયુતો બુધે સ્વત્રિંશભાગગે ।
બહ્વપત્સુખારૌગ્યરોગરૂપાર્થસંયુતઃ
લલિતાઙ્ગો વિપ્રકીણન્દ્રિયઃ સ્યાદ્ભાર્ગવે સ્વકે ।
શૂરસ્તબ્ધૌ ચ વિષમવધકૌ સદ્ગુણાન્વિતૌ
સુખેજ્ઞો ચારુ ચેષ્ટાઙ્ગૌ ચન્દ્રાર્ક્કૌચેત્કુજાદિગૌ મૂલત્રિકોણસ્વર્ક્ષોચ્ચે કણ્ઠસ્થાસ્તુ ચ યે ગ્રહાઃ
અન્યોન્યકારકાસ્તે સ્યુઃ કર્મગસ્તુ વિશેષતઃ ।
શુભં વર્ગોત્તમે જન્મ વેસિસ્થાને વસદ્ગૃહૈઃ
અશૂન્યેષુ ચ કેન્દ્રેષુ કારકાખ્યગૃહેષુ ચ ।
ગુરુજન્મેશલગ્નેશાઃ કેન્દ્રસ્થા મધ્યસૌખ્યાદાઃ
પૃષ્ટોભવકોદપર્ક્ષસ્થિતાસ્ત્વન્ત્યાન્તરાદુષુ ।
પ્રવેશે ભાસ્કરકુજૌ ભૃગ્વીજ્યો મધ્યગૌ તથા
ચન્દ્રાર્કી ફલ દાવન્ત્યે સદા જ્ઞઃ ફલદાયકઃ ।
લગ્નાત્પુત્રે કલત્રે વાબ્જાચ્છુભેશયુતેક્ષિતે
સ્યાત્તયોઃ સંપદઃ સ્વત્વમન્યથાથાઙ્ગતોદયઃ ।
રવૌ ભીનેર્ઽકજઃ સ્રીઘ્નઃ પુત્રસ્થસ્તુ તથા કુજઃ
સિમાતુર્યાષ્ટગૈઃ ક્રૂરૈર્યદ્વા ક્રૂરાન્તરે સિતઃ ।
સદ્ગ્રહાયુતદૃષ્ટશ્ચેદગ્નિપાતાન્મૃતિઃ સ્ત્રિયાઃ
લગ્નદ્ય પાણિગતયોઃ શશિરવ્યોઃ સહ સ્ત્રિયા ।
એકેન યસ્ય જન્માહુરથ સપ્તમસંસ્થયોઃ
નવધીગતયોર્વાપિ વિકલસ્રીસિતાર્કયોઃ ।
કોણોદયે ઽસ્તાં ત્યસન્ધૌ ભૃગૌ બન્ધ્યાપતેર્જનિઃ
સુતભં ચેન્ન સૌમ્યાઢ્યમથાન્ત્યાસ્તોદયર્ક્ષગૈઃ ।
પાપે ધીસ્થે વિધૌ ક્ષીણજન્મા સુતકલત્રિણઃ
શનૌ ખગે ઽસ્તે સશુક્રે તદૃષ્ટે પારદારિકઃ ।
તૌ ચેત્સેંદુસ્રિયા સાર્દ્ધં પુંશ્ચલો જાયતે નરઃ
ભૂગ્વબ્જયોરસ્તગયોર્નરો ભાર્યા સુતો ઽપિ વા ।
નૃસ્રિયો સ્તુ શુભૈર્દૃષ્ટૌ તૌ દ્વૌ પરિણતાઙ્ગકૌ
રવાસ્તાંબુગૈરિન્દુશુક્રપાપૈર્વંશવિનાશકઃ ।
શિલ્પી ત્ર્યેશે બુધયુતે કેન્દ્રસંસ્થાર્કિવીક્ષિતે
દાસ્યાં જાતઃ સૌરિભાગે રિઃફગે ભૃગુનન્દને ।
નીચેર્ઽકેન્દોરસ્તગયોર્દૃષ્ટયોઃ સૂર્યજેન વા
પાપદૃષ્ટૌ શનિકુજાવસ્તગૌ વાતરુક્પ્રદૌ ।
કર્કાલ્યં શગતે કેન્દ્રે પાપયુક્તે તુ ગુહ્યરુક્
પાપાતરગતેંઽગેબ્જે રવૌ દ્યૂને તુ કુષ્ટયુક્ ।
ચન્દ્રે ખે ઽસ્તાઙ્ગતે ભૌમે વિકલો વેશિગેર્ઽકજે
મિથો ભાંશગયોઃ શૂલી રવીન્દ્વોર્યુતયોઃ કૃશઃ ।
નિધનારિધનાન્ત્યસ્થા રવીન્દ્વારયમા યદા
ચલદ્ગ્રહેણ દોષેણ કુર્વન્ત્યનયનં નરમ્ ।
સૌમ્યા દૃષ્ટા ન વાયત્રિધીગતાઃ પાપખેચરાઃ
કર્ણોપઘાતકા દ્યૂને રદવૈકૃત્યકારકાઃ ।
લગ્ને ગુરૌ દ્યુને મન્દે વાતરોગાદિતો ભવેત્
સુખે ઽસ્તે વા કુજે જીવે લગ્ને વાર્કિયુતોદયે ।
કુજેન વાત્મજે દ્યૂને સંજ્ઞેંઽત્યે ઽબ્જે ચ સોન્મદઃ
ધીધર્માર્થાન્ત્યગૈઃ પાપૈર્ભસમસ્યાન્નિબન્ધનમ્ ।
સર્પશૃઙ્ખલયા શાઠ્યૈર્દૃક્કૈર્બલ્યશુભેક્ષિતૈઃ
સમન્દે ઽબ્જે વક્રદૃષ્ટે પસ્મારી દુર્વચાઃ ક્ષયી ।
રવિમન્દકુજૈઃ રવસ્થૈઃ સૌમ્યદૃષ્ટૈઃ સમણ્ડલૈઃ
ભૃતકાઃ પૂર્વમુદિતૈર્વરમધ્યાધમા નરાઃ ।
પુઞ્જનૌ તુ ફલં પુણ્યસ્રીણાં યોગ્યં વદેચ્ચ તત્
તત્સ્વામિષ્વખિલં કાર્યં તદ્ભર્તૃમરણં મૃતૌ ।
લગ્નેન્દુગં વપુશ્ચૈવ યાદયૂપપીતદ્યુને
યુગ્મેષુ લગ્નશશિનોર્વનિતા પ્રકૃતિસ્થિતા ।
સચ્છીલભૂષણયુતા શુભસંદૃષ્ટયોસ્તયોઃ
પુરુષાકૃતિ શીલાઢ્યા તયોરોજસ્થયોર્મતા ।
અથ પાપા ગુણોનાશ્ચ પાપવીક્ષિતથોસ્તયોઃ
કુજાર્કીજ્યજ્ઞશુક્રાણાં કુજર્ક્ષે ક્રમશો ઽઙ્ગના ।
બાલ્યદુષ્ટા તથા દાસી સાધ્વી માયાવતી ત્વરા
દૃષ્ટા વાકૃતિશીલા સ્યાત્તયોરોજસ્થયોર્મતા ।
અથ પાપા ગુણોનાશ્ચ પાપવીક્ષિતયોસ્તયોઃ
દુષ્ણવાક્ પુનર્ભૂઃ સગુણા વિજ્ઞા ખ્યાતા સ્ફુજિદ્ગ્રૃહે ।
બૌધે સમા યા ક્લીવા ચ સતી ગુણવતી ચલા
દ્વન્દ્વભે સ્વૈરિણીશધ્ની ગુણાઢ્યા શિલ્પિકાધમા ।
વાચાટા કુલટા સિંહે રાગી પુન્ધીરગમ્યતા
જૈવે ગુણાઢ્યાલ્પરતિર્ગુણજ્ઞા જ્ઞાનિની સતી ।
દાસી નીચરતા સાધ્વી માન્દે દુષ્ટા નપત્યકા
લગ્નેન્દુયુક્તૈસ્રિંશાંશૈઃ ફલમેતદ્વલાનુગમ્ ।
દૃગ્ગૈઃ મિથોંશે શુક્રાર્કી શૌક્રે ચેદ્વા ઘટાંશકે
સ્ત્રીભિઃ સ્ત્રી મૈથુનં યાતિ મદનાનલદીપિતા ।
શૂન્યે કાપુરુષો દ્યૂને બલે ક્લીવો ન સદૃશિ
બુધાર્ક્યોશ્ચરભે નિત્યં પરદેશપરાયણઃ ।
તત્સૃષ્ટા મદગે સૂર્યે સ્ત્રીબાલવિધવા કુજે
પાપદૃષ્ટે શનૌ દ્યૂને કન્યૈવાપદ્યતે જરામ્ ।
આગ્નેયૈર્વિધવાસ્તસ્થૈઃ પુનર્ભૂમિશ્રકૈર્ભઘવેત્
ક્રૂરે હીનબલે ઽસ્તસ્થે પતિત્યક્તા ન સદૃશિ ।
મિથોંશગૈઃ સિતારૌ તુ કુરુતો ઽન્યરતાં સ્ત્રિયમ્
શીતરશ્મિર્યદા દ્યૂને તદા ભર્તુરનુસયા ।
સૌરારર્ક્ષે લગ્નગતે સેંદુશુક્રે તુ વન્ધકી
માત્રા સાર્દ્ધમસદ્દૃષ્ટે તથા કૌજેંશકે ઽસ્તગે ।
મન્દદૃષ્ટે વ્યાધિયોનિઃ સદ્ગ્રહાંશે પતિપ્રિયા
મન્દર્ક્ષે વાંશકે દ્યૂને વૃદ્ધૌ મૂર્ખઃ પતિઃ સ્ત્રિયાઃ ।
સ્ત્રીલોલઃ ક્રોધનઃ કૌજે બૌધે વિદ્વાંશ્ચ નૈપુણઃ
જિતેન્દ્રિયો ગૃણીજૈવે ચાન્દ્રે કામી મૃદુસ્તથા ।
શૌક્રે સૌભાગ્યયુક્કાન્તઃ સૌરેતિ મૃદુકર્મકૃત્
શુક્રાબ્જયોર્લગ્નગયોઃ સુખિનીર્ષ્યાસમન્વિતા ।
જ્ઞેદ્વોઃ કલાસુ નિપુણા સુખિતા ચ ગુણાન્વિતા
શુક્રજ્ઞયોસ્તુ શુભગા કલાજ્ઞા રુચિરાઙ્ગના ।
અનેકસૌખ્યાર્થગુણાલગ્ને સૌમ્યત્રયે સ્થિતે
ક્રૂરે ઽષ્ટમે ઽષ્ટમેશાંશે યસ્ય સ્યાત્તદ્વયઃ સમે ।
વૈધવ્યં ચ મૃતિસ્તસ્યા સ્વયંસત્સ્વર્થગેષુ તુ
અલ્પાપત્યત્વમબ્જે ઽસ્યાઃ કન્યાલિહરિગોષુ તુ ।
સૌરે મધ્યબલે ચન્દ્રશુક્રજ્ઞૈર્બલવર્જિતૈઃ
શેષૈઃ સવીર્યૈરોજર્ક્ષે લગ્ને કુરૂપિણી ભવેત્ ।
જીવારકવિશૌમ્યેષુ બલિષુ સમભે તનૌ
વિખ્યાતાનૈકશાસ્ત્રજ્ઞા વનિતા બ્રહ્મવાદિની ।
પાપે ઽસ્તે નવમસ્થસ્ય પ્રવ્રજ્યામેતિ ભામિની
ઉદ્વાહે વરણે પ્રશ્ને સર્વમેતદ્વિચિન્તયેત્ ।
મૃત્યુસ્થાનં પશ્યતાં સ્યાદ્વલિના ધાતુકોપતઃ
નૃણાં મૃત્યુહિતં યુક્તં ભગાત્રોસ્થોપથભૂરિભિઃ ।
સવીર્યૈર્બહુજો ઽગ્ન્યક્ષતજ્વરરુગુદ્ભવઃ
તૃટ્ક્ષુદ્ભવશ્ચાષ્ટમસ્થૈઃ સૂર્યાદ્યૈશ્ચ વરાદિષુ ।
પરસ્વાધ્વપ્રદેશેષુ મૃત્યુઃ સૂર્યમહીજયોઃ
સ્વબન્ધુસ્થિતયોઃ પુંસઃ શૈલાગ્નાભિરુતસ્ય ચ ।
બન્ધ્વસ્તકર્મગૈર્મન્દભૂજૈઃ પ્રહૌ મૃતિઃ
સ્ત્રિયાં હિમોષઅણકરયોઃ સ્વજનાત્પાપદૃક્તયોઃ ।
તોયમૃતો રવીદૃતુસ્યાતાંયા દ્યુભયોદયે
શસ્ત્રાગ્નિજોશુભાન્તસ્થે ચન્દ્રે ભૌમગૃહગસ્થિતે ।
મૃત્યુશ્ચાથ મૃગે ચન્દ્રે કર્કે મન્દે જલોદરાત્
સ્ત્રિયામિન્દૌ રક્તશૌથાત્સૌરે વાજ્વગ્નિપાતજઃ ।
પુત્રધર્મસ્થસ્યોર્વન્ધાત્પાપયોઃ સદદૃષ્ટયોઃ
સથાસશંયનિગડૈર્દૃકૈર્મૃત્યૌ તુ બન્ધનૈઃ ।
સ્ત્રિયાં સપાપે ઽબ્જે દ્યૂને સિતે મેષે રવૌ તનૌ
મરણં સ્ત્રીકૃતે ગેહે હ્યથ તુર્યે કુજે રવૌ ।
યમે ખેંઽગત્રિકોણર્સ્થેઃ ક્ષીણચન્દ્રાંશુભૈઃ સકૃત્
તુર્યેર્ઽકે ખે કુજેક્ષીણ ચન્દ્રદૃષ્ટે સમિદ્ધતઃ ।
રન્ધ્રખાઙ્ગજલૈઃ ક્ષીણેન્દ્વારાર્કિરવિસંયુતૈઃ
લકુટેનાથ તૈરેવ ખાઙ્કાઙ્ગતનયસ્થિતૈઃ ।
ધૂમાનિબન્ધનૈઃ કાર્યઃ કુદનૈર્મરણં ભવેત્
બન્ધ્વસ્તખસ્થૈર્ભૌંમાર્કર્મદૈઃ શસ્ત્રાગ્નિંરાજભિઃ ।
સૌરેદ્વારૈઃ સ્વાંબુરવસ્થૈઃ ક્ષતક્રેમ્યઙ્ગયા તતઃ
સ્વેર્ઽકે તુર્યે કુજે યાનપાતાદથ કુજે ઽસ્તગે ।
યન્ત્રોસીદુનતઃ ક્ષીણચન્દ્રયુક્તે મૃતિર્ભવેત્
ભૌમાર્કિશીતકિરણૈર્જૂકાજશનિભસ્થિતેઃ ।
ક્ષીણેન્દ્વર્કકુજૈઃ ખાસ્તાંબુસ્થૈર્વારકરે મૃતિઃ
બલ્યારદૃષ્ટે ક્ષીણેન્દૌ મન્દે નિધંનસંસ્થિતે ।
ગુહ્યરુક્કૃમિશસ્ત્રાગ્નિદારુજો મૃત્યુરઙ્ગિરાઃ
સૌરેર્ઽકે ઽસ્તે મૃતો મન્દે ક્ષીણેન્દૌ ભુવ્યસંયુતે ।
લગ્નધ્યાયાસ્ત પઃખાર્કભૌમચન્દ્રનિશાકરૈઃ
શૈલશૃઙ્ગસ્વરુગ્રપાતૌનુર્નિધનં ભવેત્ ।
દૃક્કોન્ત્તરે તુર્દ્ધાવિંશસ્તત્પતિર્મૃત્યુપોપિ વા
સ્વગુણૈર્નિધ ન કુર્યાદ્બલવાન્યો દ્વયોર્ભવેત્ ।
લગ્નાંશેશસદૃક્સ્થાને મૃત્યુર્યોગેક્ષણાદિભિઃ
મોદાએન્તેનુદિતાંશસ્ય તુલ્યો દ્વિઘ્નઃ સ્વપેક્ષિતે ।
શુભેક્ષિતે તુ ત્રિગુણઃ કલ્પ્યમન્યત્સ્વબુદ્ધિતઃ
વહ્ન્યંપબુભસ્મસક્લેદશોષવ્યાલૈર્મૃતિસ્થિતૈઃ ।
બિન્દુતશ્ચિન્તનીયશ્ચ યથોક્તો મત્યુરઙ્ગિનઃ
ગુરુઃ શશાઙ્કશુક્રૌ ચ સૂર્યભૌમૌ યમેન્દુજૌ ।
દેવપિત્રતિરક્તોથ નારકાન્કુર્યુરષ્ટમે
રવીન્દુબલવશ્રંશનાથાચ્છ્રેષ્ટસમાધમાઃ ।
તુઙ્ગગઃ સાંદનૂકેનુગતિઃ ષડ્રન્ધ્રદૃક્કપઃ
દ્યૂનસ્થિતો ગુરુર્વાપિ રિપુકેન્દ્રવિનાશગઃ ।
સ્વોચ્ચસ્થોંઽગે વ્યયે સૌમ્યભાગે મોક્ષો બલાન્યતઃ
આધાને જન્મા જ્ઞાને તુ વૃક્ષતાં લગ્નતો વદેત્ ।
પૂર્વાપરાર્દ્ધૈર્લગ્નસ્ય સૌમ્યે વાચ્યપનેજનિઃ
લગ્નત્રિકોણે ધીજ્યત્ર્યંશૈર્વિકલ્પાવયવાઃ સમાઃ ।
ગ્રીષ્મોગેર્ઽકે પરૈ રમ્યાપનતાંપૃતુરર્કભાત્
ચન્દ્રજ્ઞજીવાવૃત્યસ્યાઃ શુક્રારાર્કિભિરન્યથા ।
દૃક્કૈરાદ્યૈઃ પૂર્વમાસસ્તિથિસ્તત્રાનુપાતતઃ
વિલોમજન્મ ભાગૈશ્ચ વેલા રાત્રિદ્યુસંજ્ઞકે ।
ત્રિકોણોત્તમવાર્થન્તિલગ્નં વા લભનાભને
યાવદૂનો વિધુર્લગ્નાત્તાવચ્ચન્દ્રાચ્ચ જન્મભે ।
ગોહરી યુગ્મવસુભે ક્રિયજુકે મૃગાઙ્ગને
દશાષ્ટસપ્તવિષયે ગુણ્યાઃ શેષાઃ ખસંખ્યયા ।
જીવભૌમકવિજ્ઞાઃ સ્યુ રાઘવાદ્યાયરેજ્ઞવત્
ભાનાં નિત્યો વિધિઃ ખેટવશાવદ્ધર્ગણાસ્તથા ।
સપ્તર્ઘ્નં ભહૃતં શેષમૃક્ષં નવધનર્ણતઃ
દ્વિઘ્ને સમર્તુમાસાઃ સ્યુઃ પક્ષતિથ્યૌ ગજાહતે ।
સપ્તઘ્નં હોનિશાર્ક્ષાણીષુઘ્નેઙ્ગાંશેષ્ટહોરિકા
પુમાન્પરશુધૃક્કૃષ્ણો રક્તદૃગ્રક્ષિતું ક્ષમઃ ।
દૃષ્ટર્તિકપદાશ્વાસ્યા રક્તવસ્ત્રા ઘટાકૃતિઃ
કપિલો હ્યન્ધદૃક્રૂરો રક્તવસ્ત્રઃ ક્ષતવ્રતઃ ।
ક્ષુત્તૃષાર્તોદુગ્ધપટો લૂનકુઞ્ચિતમૂર્ધજઃ
મલિનઃ ક્ષુત્પરોજાસ્યો દક્ષઃ કૃષ્યાદિકર્મણિ ।
દ્વિપકાયઃ સરભયાત્પિંપગલો વ્યાકુલાન્તરઃ
શૌચિકીરૂપિણી સાધ્વી હ્યપ્રજોચ્છ્રિતપાણિકા ।
ઉદ્યાને કવચી ધન્વી ક્રીડેચ્છર્ગરુડાનનઃ
નૃત્યાદિવિદ્વરુણવદ્બહુરત્નોધનુર્ધરઃ ।
દ્વિપાસ્યકણ્ઠઃ ક્રોડાસ્યઃ કાનનેશરમાહિકઃ
આતવ્યશાખાં પાલાશી રૌતિ મૂર્દ્ધાહિકર્કશા ।
ચિપિટાસ્યો હિ સંવીતો નૌસ્થઃ રત્ર્યર્થંવ્રજઞ્જલે
શ્વા નરો જંબુકં ગૃધ્રં ગૃહીત્વા રૌતિ શાલ્મલૌ ।
ધન્વી કૃષ્ણાજિની સિંહવાશ્વોન્નતમાતુરઃ
ફલામિષઘ્નઃ કૂર્જીના ભલ્લાસ્યઃ કપિચેષ્ટિતઃ ।
પુષ્પપૂર્ણચ્છટાકન્યાવિદ્યેલ્લા મલિનાંવરા
ધન્વી વ્યયાપકૃચ્છ્યામો લિપિકૃદ્રામશોનરઃ ।
ગૌરીધૌતાંશુકાત્સુચ્ચાકુંભદૃસ્તાસુરાલયે
માનોન્માન્પાપસોતૌલીભાણ્ડમુત્પવિચિન્તકઃ ।
ક્ષુત્તૃઙ્યુતો નરઃ કુંભીગૃધ્નસ્ય સ્ત્રીસુતોપગઃ
ધન્વીકિન્તરચેષ્ટસ્તુહૈમવર્મામૃગાનુગઃ ।
સિંધેકૂજંવ્રજન્તીસ્ત્રીનાનાસર્પસિત હિકા
સૌખ્યસ્પૃહાહ્યાવૃત્તાઙ્ગીભત્રર્થકચ્છપાકૃતિઃ ।
કૂર્માસ્યો મલયે સિંહઃ શ્વક્રોણ્ડમૃગભીષકઃ
વાસ્યઃ શ્વકાયો ધાનુષ્કો રઙ્ક્ષસ્તાપસયજ્ઞિયે ।
ચંપકાભાસને મધ્યા સિંધુરત્રવિવર્દ્ધિની
કૂર્માસને ચંપકાભો દણ્ડી કૌશેયકાનિની ।
પરમો ઽથો ગૃધ્રમુખઃ સ્નેહમદ્યાશનસ્પૃહઃ
દગ્ધાનસ્થા લોહધરા સભૂષાભાઞ્જકચ્ચરા ।
ભાણ્ડી રોમશ્ચવાઃ શ્યામઃ કિરીટી ફલયન્ત્રધૃક્
નૌસ્થોધ્વોસંવિભૂષાર્ન્થ નાનારત્નકરાએઞ્ચિતઃ ।
નૌસ્થબ્ધેઃ કૂલમાયાન્તી સયૂથાં ચમ્પકાનના
ગર્તે સર્પાવૃતો નગ્નો રુદંશ્ચૌરાનલાર્દિતઃ ।
એતાદૃશાઙ્ક્રિયાંશાઃ સ્તુ ષત્રિંશદુદીતાઃ ક્રમાત્
એતત્સંક્ષેપતઃ પ્રોક્તં જાતકં મુનિસત્તમ ।
નિબોધ સંહિતાસ્કન્ધં લોકકૃત્યુપયોગિનમ્
મૂળ પાઠ: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0