નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.19

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે પ્રથમપાદે વ્રતાખ્યાને માગશીર્ષપૌર્ણિમાયાં લક્ષઘ્મીનારાયણવ્રતં નામાષ્ટાદશો ઽધ્યાયઃ
સનક ઉવાચ
અન્યદ્વૂતં પ્રવક્ષ્યામિ ધ્વજારોપણસંજ્ઞિતમ્ ।
સર્વપાપહરં પુણ્યં વિષ્ણુપ્રીણનકારણમ્

યઃ કુર્યાદ્વિષ્ણુભવને ધ્વજારોપણમુત્તમમ્ ।
સંપૂજ્યતે વિગ્નિઞ્ચ્યાદ્યૈઃ કિમન્યૈર્બહુભાષિતૈઃ

હેમભારસહસ્રં તુ યો દદાતિ કુટુમ્બિને ।
તત્ફલં તુલ્યમાત્રં સ્યાદ્ધૂજારોપણકર્મણઃ

ધ્વજારોપણતુલ્યં સ્યાદ્ગઙ્ગાસ્નાનમનુત્તમમ્ ।
અથવા તુલસૂસેવા શિવલિઙ્ગપ્રપૂજનમ્

અહો ઽપૂર્વમહો ઽપૂર્વમહો ઽપૂર્વમિદં દ્વિજ ।
સર્વપાપ હરં કર્મ ધ્વજાગોપણસંજ્ઞિતમ્

સન્તિ વૈ યાનિ કાર્યાણિ ધ્વજારોપણકર્મણિ ।
તાનિ સર્વાણિ વક્ષ્યામિ શૃણુષ્વ ગદતો મમ

કાર્તિકસ્ય સિતે પક્ષઘે દશમ્યાં પ્રયતો નરઃ ।
સ્નાનં કુર્યાત્પ્રયત્નેન દન્તધાવનપૂર્વકમ્

એકાશી બ્રહ્મચારી ચ સ્વપેન્નારાયણં સ્મરન્ ।
ધૌતામ્બરધરઃ શુદ્ધો વિપ્રો નારાયણાગ્રતઃ

તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય સ્નાત્વાચમ્ય યથાવિધિ ।
નિત્યકર્માણિ નિર્વર્ત્ય પશ્ચાદ્વિષ્ણું સમર્ચયેત્

ચતુર્ભિર્બ્રાહ્મણૈઃ સાર્ધ્દં કૃત્વા ચ સ્વસ્તિવાચનમ્ ।
નાન્દીશ્રાદ્ધં પ્રકુર્વીત ધ્વજારોપણકર્મણિ

ધ્વજસ્તમ્ભો ચ ગાયત્ર્યા પ્રોક્ષઘયેદ્વસ્ત્રસંયુતૌ ।
સૂર્યં ચ વૈનતેયં ચ હિમાંશું તત્પરોર્ઽચયેત્

ધાતારં ચ વિધાતારં પૂજયેદ્ધજદણ્ડકે ।
હરિદ્રાક્ષઘતગન્ધાદ્યૈઃ શુક્લપુષ્પૈર્વિશેષતઃ

તતો ગોચર્મમાત્રઘં તુ સ્થણ્ડિલં ચોપલિપ્ય વૈ ।
આધાયાન્ગિં સ્વગૃહ્યોત્ત્યા હ્યાજ્યભાગાદિકં ક્રમાત્

જુહુયાત્પાયસં ચૈવ સાજ્યમષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
પ્રથમં પૌરુષં સૂક્તં વિષ્ણોર્નુકમિરાવતીમ્

તતશ્ચ વૈનતેયાય સ્વાહે ત્યષ્ટાહુતીસ્તથા ।
સોમો ધેનુમુદુત્યં ચ જુહુયાચ્ચ તતો દ્વિજ

સૌરમન્ત્રાઞ્જપેત્તઘત્ર શાન્તિસૂત્કાનિ શક્તિતઃ ।
રાત્રઘૌ જાગરણં કુર્યાદુપકણ્ઠં હરેઃ શુચુઃ

તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય નિત્યકર્મ સમાપ્ય ચ ।
ગન્ધપુષ્પાદિભિર્દેવમર્ચયેત્પૂર્વવત્ક્રમાત્

તતો મઙ્ગલવાદ્યૈશ્ચ સૂક્તપાઠૈશ્ચ શૌભનમ્ ।
નૃત્યૈશ્ચ રતોત્રઘપઠનૈર્નયેદ્વિષ્ણવાલયે ધ્વજમ્

દેવસ્ય દ્વારદેશે વા શિખરે વા મુદાન્વિતઃ ।
સુસ્થુરઃ સ્થાપયેદ્વિપ્ર ધ્વજં સસ્તમ્ભસંયુતમ્

ગન્ધપુષ્પાઘક્ષતૈર્દ્દેવં ધૂપદીપર્મનોહરૈઃ ।
ભક્ષઘ્યભોજ્યાદિસંયુક્તૈર્નૈવેદ્યૈશ્ચ હરિં યજેત્

એવં દેવાલયે સ્થાપ્ય શોભનં ધ્વજમુત્તમમ્ ।
પ્રદક્ષઘિણમનુવ્રજ્ય સ્તોત્રઘમેતદુદૂરયેત્

નમસ્તે પુણ્ડરીકાક્ષ નમસ્તે વિશ્વભાવન ।
નમસ્તે ઽસ્તુ હૃષીકેશ મહાપુરુષ પૂર્વજ

યેનેદમખિલં જાતં યત્ર સર્વં પ્રતિષ્ટિતમ્ ।
લયમેષ્યતિ યત્રૈવં તં પ્રપન્નો ઽસ્મિ કેશવમ્

ન જાનન્તિ પરં ભાવં યસ્ય બ્રહ્માદયઃ સુરાઃ ।
યોગિનોયં ન પશ્યન્તિ તં વન્દં જ્ઞાનરુપુણમ્

અન્તરિક્ષન્તુ યન્નાભિર્દ્યૈર્મૂર્દ્ધા યસ્ય ચૈવ હિ ।
પાદો ઽભૂદ્યસ્ય પૃથિવી તં વન્દે વિશ્વરુપિણમ્

યસ્ય શ્રોત્રે દિશઃ સર્વા યચ્ચક્ષુર્દિનકૃચજ્છશી ।
ઋક્સામયજુપી યેન તં વન્દે બ્રહ્રરુપિણમ્

યન્મુખાદ્વાહ્મણા જાતા યદ્વાહોરભવન્નૃપાઃ ।
વૈશ્યા યસ્યો રુતો જાતાઃ પદ્ભઘ્યાં શૂદ્રો વ્યજાયત

માયાસઙ્ગમમાત્રઘેણ વદન્તિ પુરુષં ત્વજમ્ ।
સ્વભાવવિમલં શુદ્ધં નિર્વિકારં નિરઞ્જનમ્

ક્ષીરબ્ધિ શાયિનં દેવમનન્તમપરાજિતમ્ ।
સદ્ભક્તવત્સલં વિષ્ણું ભક્તિગમ્યં નમામ્યહમ્

પૃથિવ્યાદીનિ ભૂતાનિ તન્માત્રાણીંન્દ્રિયાણિ ચ ।
સૂક્ષ્માસૂક્ષ્યાણિ યેનાસંસ્તં વન્દે સર્વતોમુખમ્

યદ્વહ્ય પરમં ધામ સર્વલોકોત્તમોત્તમમ્ ।
નિર્ગુણં પરમં સૂક્ષ્મં પ્રણતો ઽસ્તિ પુનઃ પુનઃ

અવિકારમજં શુદ્ધં સર્વતોબાહુમીશ્વરમ્ ।.
યમામનન્તિ યોગાન્દ્રાઃ સર્વકારણકારણમ્

યો દેવઃ સર્વભૂતાનામન્તરાત્મા જગન્મયઃ ।
નિર્ગુણઃ પરમાત્મા ચ સ મે વિષ્ણુઃ પ્રસીદતુ

હૃદયસ્થો ઽપિ દૂરસ્થો માયયા મોહિતાત્મનામ્ ।
જ્ઞાનિનાં સર્વગો યસ્તુ સ મે વિષ્ણુઃ પ્રસીદતુ

ચતુર્ભિશ્ચ ચતુર્ભિશ્ચ દ્વાભ્યાં પઞ્ચભિરેવ ચ ।
હૂયતે ચ પુનર્દ્વાતાર્થંભ્યાં સ મે વિષ્ણુઃ પ્રતીદતુ

જ્ઞાનિનાં કર્મિણાં ચૈવ તથા ભક્તિમતાં નૃણામ્ ।
ગતિદાતા વિશ્વમૃગ્યઃ સ મે વિષ્ણુઃ પ્રસૂદતુ

જગદ્ધિતાર્થં યે દેહા ધ્રિયન્તે લીલયા હરેઃ ।
તાનર્ચયન્તિ વિબુધાઃ સ મે વિષ્ણુઃ પ્રસીદતુ

યમામનન્તિવે સન્તઃ સચ્ચિદાનન્દવિગ્રહમ્ ।
નિર્ગુણં ચ ગુણાધારં સ મે વિષ્ણુઃ પ્રસીદતુ

ઇતિ સ્તુત્વા નમેદ્વિષ્ણું બ્રાહ્મણાંશ્ચ પ્રપૂજયેત્ ।
આચાર્યં પૂજયેત્પશ્ચાદ્દક્ષિણાચ્છાદનાદિભિઃ

બ્રાહ્મણાન્ભોજયેચ્છક્ત્યા ભક્તિ ભાવસમન્વિતઃ ।
પુત્રમત્રિકલત્રાદ્યૈઃ સ્વયં ચ સહ બન્ધુભિઃ

કુર્વીત પારણં વિપ્ર નારાયણપરાયણઃ ।
યસ્ત્વેતત્કર્મ કુર્વીત ધ્વજારોપણમુત્તમમ્ ।
તસ્ય પુણ્યફલં વક્ષ્યે શૃણુષ્વ સુસમાહિતઃ

પટો ધ્વજસ્ય વિપ્રેન્દ્ર યાવચ્ચલતિ વાયુના ।
તાવન્તિ પાપજાલાનિ નશ્યન્ત્યેવ ન સંશયઃ

મહાપાતકયુક્તો વા યુક્તો વા સર્વપાતકૈઃ ।
ધ્વજં વિષ્ણુગૃહે કૃત્વા મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

યાવદ્દિનાનિ તિષ્ટેત ધ્વજો વિષ્ણુગૃહે દ્વિજ ।
તાવદ્યુગસહસ્રાણિ હરિસારુપ્યમશ્નુતે

આરોપિતં ધ્વજં દૃષ્ટ્વા યે ઽભિનન્દન્તિ ધાર્મિકાઃ ।
તે ઽપિ સર્વે પ્રમુચ્યન્તે મહાપાતકકોટિભિઃ

આરોપિતો ધ્વજો વિષ્ણુગૃહે ધુન્વન્પટં સ્વકમ્ ।
કર્તુઃ સર્વાણિ પાપાનિ ધુનોતિ નિમિષાર્દ્ધતઃ

યસ્ત્વા રોપ્ય ગૃહે વિષ્ણોર્ધ્વજં નિત્યમુપાચરેત્ ।
સ દેવયાનેન દિવં યાતીવ સુમતિર્નૃપઃ