નામલિઙ્ગાનુશાસન · અધ્યાય 2.1

ભૂર્ભૂમિરચલાનન્તા રસા વિશ્વમ્ભરા સ્થિતા

ધરા ધરિત્રી ધરણિઃ ક્ષોણિર્જ્યા કાશ્યપી ક્ષિતિઃ

સર્વંસહા વસુમતી વસુધોર્વી વસુન્ધરા

ગોત્રા કુઃ પૃથિવી પૃથ્વી ક્ષ્માવનિર્મેદિની મહી

વિપુલા ગહ્વરી ધાત્રી ગૌરિલા કુમ્ભિની ક્ષમા

ભૂતધાત્રી રત્નગર્ભા જગતી સાગરામ્બરા

મૃન્મૃત્તિકા પ્રશસ્તા તુ મૃત્સા મૃત્સ્ના ચ મૃત્તિકા

ઉર્વરા સર્વસસ્યાઢ્યા સ્યાદૂષઃ ક્ષારમૃત્તિકા

ઊષવાનૂષરો દ્વાવપ્યન્યલિઙ્ગૌ સ્થલં સ્થલી

સમાનૌ મરુધન્વાનૌ દ્વે ખિલાપ્રહતે સમે

ત્રિષ્વથો જગતી લોકો વિષ્ટપં ભુવનં જગત્

લોકો ઽયં ભારતં વર્ષમ્ શરાવત્યાસ્તુ યો ઽવધેઃ

દેશઃ પ્રાગ્દક્ષિણઃ પ્રાચ્ય ઉદીચ્યઃ પશ્ચિમોત્તરઃ

પ્રત્યન્તો મ્લેચ્છદેશઃ સ્યાન્મધ્યદ્દેશસ્તુ મધ્યમઃ

આર્યાવર્તઃ પુણ્યભૂમિર્મધ્યં વિન્ધ્યહિમાલયોઃ

નીવૃજ્જનપદો દેશવિષયૌ તૂ ઽપવર્તનમ્

ત્રિષ્વાગોષ્ઠાન્નડપ્રાયે નડ્વાન્નડ્વલ ઇત્યપિ

કુમુદ્વાન્કુમુદપ્રાયે વેતસ્વાન્બહુવેતસે

શાદ્વલઃ શાદહરિતે સજમ્બાલે તુ પઙ્કિલઃ

જલપ્રાયમનૂપં સ્યાત્પુંસિ કચ્છસ્તથાવિધઃ

સ્ત્રી શર્કરા શર્કરિલઃ શાર્કરઃ શર્કરાવતિ

દેશ એવાદિમાવેવવમુન્નેયાઃ સિકતાવતિ

દેશો નદ્યમ્બુવૃષ્ટ્યમ્બુસંપન્નવ્રીહિપાલિતઃ

સ્યાન્નદીમાતૃકો દેવમાતૃકશ્ચ યથાક્રમમ્

સુરાજ્ઞિ દેશે રાજન્વાન્સ્યાત્તતો ઽન્યત્ર રાજવાન્

ગોષ્ઠં ગોસ્થાનકં તત્તુ ગૌષ્ઠીનં ભૂતપૂર્વકમ્

પર્યન્તભૂઃ પરિસરઃ સેતુરાલૌ સ્ત્રિયાં પુમાન્

વામલૂરશ્ચ નાકુશ્ચ વલ્મીકં પુંનપુંસકમ્

અયનમ્ વર્ત્મ માર્ગાધ્વપન્થાનઃ પદવી સૃતિઃ

સરણિઃ પદ્ધતિઃ પદ્યા વર્તન્યેકપદીતિ ચ

અતિપન્થાઃ સુપન્થાશ્ચ સત્પથશ્ચાર્ચિતે ઽધ્વનિ

વ્યધ્વો દુરધ્વો વિપથઃ કદધ્વા કાપથઃ સમાઃ

અપન્થાસ્ત્વપથં તુલ્યે શૃણ્ગાટકચતુષ્પથે

પ્રાન્તરં દૂરશૂન્યો ઽધ્વા કાન્તારં વર્ત્મ દુર્ગમમ્

ગવ્યૂતિઃ સ્ત્રી ક્રોશયુગં નલ્વઃ કિષ્કુચતુઃશતમ્

ઘણ્ટાપથઃ સંસરણં તત્પુરસ્યોપનિષ્કરમ્

દ્યાવાપૃથિવ્યૌ રોદસ્યૌ દ્યાવાભૂમી ચ રોદસી

દિવસ્પૃથિવ્યૌ ગઞ્જા તુ રુમા સ્યાલ્લવણાકરઃ । ઇતિ ભૂમિવર્ગઃ
પુરવર્ગઃ।