નાગાનન્દ · અધ્યાય 3

ઇતિ દ્વિતિયો ઽઙ્કઃ ।
તૃતીયો ઽઙ્કઃ
ણિચ્ચં જો પિબૈ સુરં જણસ્સ પિઅસગમં ચ જો કુણૈ ।
મહ દે દો અબિ દેવા બલદેઓ કામદેઓ અ

વચ્છત્થલમ્હિ દૈઆ દિણ્ણુપ્પલવાસિઆ મુહે મૈરા ।
સીસમ્મિ અ સેહરઓ ણિચ્ચં વિઅ સંઠિઆ જસ્સ

હરિહરપિદામહાણં પિ ગવ્વિદો જો ણ જાણૈ ણમિદું ।
સો સેહરઓ ચલણેસુ તુજ્જ ણોમાલિએ પદૈ

દૃષ્ટા દૃષ્ટિમધો દદાતિ કુરુતે નાલાપમાભાષિતા
શય્યાયાં પરિવૃત્ય તિષ્ઠતિ બલાદાલિઙ્ગિતા વેપતે ।
નિર્યન્તીષુ સખીષુ વાસભવનાન્નિર્ગન્તુમેવેહતે
જાતા વામતયૈવ મે ઽદ્ય સુતરાં પ્રિત્યૈ નવોઢા પ્રિયા

હુઙ્કારં દદતા મયા પ્રતિવચો યન્મૌનમાસેવિતં
યદ્ દાવાનલદીપ્તિભિસ્તનુરિયં ચન્દ્રાતપૈસ્તાપિતા ।
ધ્યાતં યત્ સુબહૂન્યનમનસા નક્તન્દિનાનિ પ્રિયે !
તસ્યૈતત્ તપસઃ ફલં મુખમિદં પશ્યામિ યત્તે ઽધુના

ખેદાય સ્તનભાર એવ કિમુ તે મધ્યસ્ય હારો ઽપરઃ?
શ્રામ્યત્યૂરુયુગં નિતમ્બભરતઃ કાઞ્ચ્યાનયા કિં પુનઃ?
શક્તિઃ પાદયુગત્ય નોરુપુગલં વોઢુ કુતો નૂપુરૌ?
સ્વાઙ્ગૈરેવ વિમૂષિતાસિ વહસિ ક્લેશાય કિં મણ્ડનમ્?

નિષ્યન્દશ્ચન્દનાનાં શિશિરયતિ લતામણ્ડપે કુટ્ટિમાન્તા-
નારાદ્ ધારાગૃહાણાં ધ્વનિમનુ તતુતે તાણ્ડવં નોલકણ્ઠઃ ।
યન્ત્રોન્મુક્તશ્ચ વેગાદ્ ચલતિ વિટપિનાં પૂરયન્નાલવાલા-
નાપાતોત્પીડહેલાહૃત કુસુમરજઃપિઞ્જરો ઽયં જલૌઘઃ

અપિ ચ-
અમી ગીતારમ્ભૈમુખરિતલતામણ્ડપભુવઃ
પરાગૈઃ પુષ્પાણાં પ્રકટપટવાસવ્યતિકરાઃ ।
પિબન્તઃ પર્ય્યાપ્તં સહ સહચરીભિર્મઘુરસં
સમન્તાદાપાનોત્સવમનભવન્તીવ મધુપાઃ

દિગ્ધાઙ્ગા હરિચન્દનેન દધતઃ સન્તાનકાનાં સ્રજો
માણિક્યાભરણપ્રભાવ્યતિકરૈશ્ચિત્રીકૃતાચ્છાંશુકાઃ ।
સાર્દ્ધ સિદ્ધજનૈર્મધૂનિ દયિતાપીતાવશિષ્ટાન્યમી
મિશ્રીભૂય પિબન્તિ ચન્દનતરુચ્છાયાસુ વિદ્યાધરાઃ

એતન્મુખં પ્રિયાયાઃ શશિનં જિત્વા કપોલયાઃ કાન્ત્યા ।
તાપાનુર્ક્તમધુના કમલં ધ્રુવમીહતે જેતુમ્

એતત્તે ભ્રુલતોલ્લાસિ પાટલાધરપલ્લવમ્ ।
મુખં નન્દનમુદ્યાનમતો ઽન્યત્કેવલં વનમ્

સ્મિતપુષ્પોદ્ગમો ઽયં તે દૃશ્યતે ઽધરપલ્લવે ।
ફલં ત્વન્યત્ર મુગ્ધાક્ષિ ! ચક્ષુષોર્મમ પશ્યતઃ

દિનકરકરામૃષ્ટં બિભ્રત્ દ્યુતિં પરિપાટલાં
દશનકિરણૌઃ સંસર્પદ્ભિઃ સ્ફુટીકૃતકેસરમ્ ।
અયિ મખમિદં મુગ્ધે ! સત્યં સમં કમલેન તે
મધુ મધુકરઃ કિન્ત્વેતસ્મિન્ પિબ્બન્ન વિભાવ્યતે?

અનિહત્ય તં સપત્નં કથમિવ જીમૂતવાહનસ્યાહમ્ ।
કથયિષ્યામિ હૃતં તવ રાજ્યં રીપુણેતિ નિર્લજ્જઃ?

સંસર્પદ્ભિઃ સમન્તાત્ કૃતસકલવિયન્માર્ગયાનૈર્વિમાનૈઃ
કુર્વાણાઃ પ્રાવૃષીવ સ્થગિતરવિરુચઃ શ્યામતાં વાસરસ્ય ।
એતે યાતાશ્ચ સદ્યસ્તવ વચનમિતઃ પ્રાપ્ય યુદ્ધાય સિદ્ધાઃ
સિદ્ધઞ્ચોદ્વૃત્તશત્રુક્ષયભયવિનમુદ્રાજકં તે સ્વરાજ્યમ્

એકાકિનાપિ હિ મયા રભસાવકૃષ્ટનિસ્ત્રિંશદીધિતિસટાભરભાસુરેણ ।
આરાન્નિપત્ય હરિણેવ મતઙ્ગજેન્દ્રમાજૌ મતઙ્ગહતકં વિદ્ધિ

સ્વશરીરમપિ પરાર્થે યઃ ખલુ દદ્યાદયાચિતઃ કૃપયા ।
રાજ્યસ્ય કૃતે સ કથં પ્રાણિવધક્રૌર્યમનુમનુતે

નિદ્રામુદ્રાવબન્ધાન્મધુકરમનિશં પદ્મકાશાદપાસ્ય-
ન્નાશાપૂરૈકકર્મપ્રવણનિજકરપ્રીણિતાશેષવિશ્વઃ ।
દૃષ્ટઃ સિદ્ધૈઃ પ્રસક્તસ્તુતિમુખરમુખૈરસ્તમપ્યેષ ગચ્છન્
એકઃ શ્લાઘ્યો વિવસ્વાન્ પરહિતકરણાયૈવ યસ્ય પ્રયાસઃઃ