મૃગેન્દ્રાગમ · અધ્યાય 3

અથાતો દેશિકાદીનાં સામાન્યાચારસંગ્રહઃ
પરશ્ચાવસરપ્રાપ્તઃ સમાસેનોપદિશ્યતે ॥

દેશિકો મન્ત્રવૃત્તિશ્ચ પુત્રકઃ સમયી ચ યઃ
ચત્વાર એતે શૈવાઃ સ્યુર્ વ્રતિનો ઽવ્રતિનો ઽપિ વા ॥

વ્રતિનો જટિલા મુણ્ડાસ્ તેષ્વગ્ર્યા ભસ્મપાણ્ડરાઃ
તિલકૈઃ પુણ્ડ્રકૈઃ પટ્ટૈર્ ભૂષિતા ભૂમિપાદયઃ ॥

જટા ન શૂદ્રો વિભૃયાન્ નાજ્ઞો નાપિ પ્રમાદવાન્
ન યોષિન્ન વયોન્તસ્થા ન રોગી વિકલો ઽપિ વા ॥

કલાતત્ત્વપવિત્રાણુ શક્તિમન્ત્રેશસંખ્યયા
વિભજ્ય કેશાન્સમ્પાત્ય પ્રત્યંશં સંહિતાણુભિઃ ॥

વ્રતેશ્વરસ્ય પુરતો બધ્નીયાચ્છિવતેજસા
મન્ત્રિણઃ સાધ્યમન્ત્રેણ હૃદા પુત્રકયોગ્યયોઃ ॥

કૃમિઘ્નદ્રવ્યમિશ્રેણ ભસ્મના ત્રૈફલેન ચ
સાયચૂર્ણેન વા પુષ્ટિં નયેત્તા ભૌતિકવ્રતી ॥

ભૌતિકવ્રતિનસ્તે સ્યુર્ યેષાં સાવધિકં વ્રતમ્
દેહપાતાન્તકં યેષાં તે નિષ્ઠાવ્રતિનઃ સ્મૃતાઃ ॥

ગુરવઃ પુત્રકા યે ચ ન પ્રાથમિકસાધકાઃ

પૂર્ણવ્રતાવધિઃ સમ્યગ્ વ્રતેશાયાર્પિતવ્રતઃ ॥

ન્યસ્તવ્રતાઙ્ગઃ સત્પત્ની પરિગ્રહવિભૂતિમાન્
ભૌતિકઃ કામ્ય ઇત્યુક્તઃ સત્સાન્તાનિક એવ વા ॥

સાધકો લોકધર્મી યઃ પુત્રકઃ સ્નાતકો ગૃહી
સમયી પ્રાગ્ગૃહસ્થશ્ચ શૈવાઃ સ્યુર્વ્રતવર્જિતાઃ ॥

તેષાં સાધારણં કર્મ સન્ધ્યોપાસનમર્ચનમ્
સ્નાનાદીનિ તદઙ્ગાનિ પર્વસુ દ્વિગુણક્રિયા ॥

ન્યગ્રોધાશ્વત્થપત્રેષુ વાતઘ્નાક્ષદલેષુ ચ
કાંસ્યે વાભોજનં ભૈક્ષં ચાતુર્વર્ણ્યમકુત્સિતમ્ ॥

સર્વામરપ્રતિષ્ઠાસુ સેત્વાદીનાં નિવેશને
સીમન્તોન્નયનાદ્યેષુ સંસ્કારેષ્વન્નવર્જનમ્ ॥

ચરુણા ફલમૂલૈર્વા હવિષ્યેણાપરેણ વા
ચતુર્દશ્યામથાષ્ટમ્યાં પઞ્ચદશ્યાં ચ વર્તનમ્ ॥

વ્યતીપાતદિનધ્વંસ માસવૃદ્ધ્યયનાદિષુ
વિશેષસંયમઃ કાર્યઃ શૈવાનાં ચ પ્રતર્પણમ્ ॥

માર્ગક્ષીણે રિપુગ્રસ્તે રોગાર્તે ક્ષુત્પ્રપીડિતે
સર્વાત્મના સમુદ્ધારઃ કર્તવ્યઃ શિવયોગિનઃ ॥

માંસયોષિન્મધુત્યાગો વ્રતિનઃ ક્ષિતિશાયિતા
માત્રારક્ષણમેકસ્ય કમણ્ડલુસહાયતા ॥

સ્ત્રીગીતનર્તિતાલાપ વિલાસાનામુપેક્ષણમ્
સ્ત્રિયા રહો ઽવ્યવસ્થાનં સ્રગભ્યઙ્ગાદિવર્જનમ્ ॥

કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશ્યામ્ અષ્ટમ્યાં સિદ્ધદર્શને
શ્રાદ્ધં પર્વસુ સર્વેષુ વિષુવે ચાષ્ટકાદિષુ ॥

ગુરુતત્તુલ્યબન્ધૂનાં ભ્રાતૄણાં જ્યાયસામપિ
પૂજનં મધુપર્કાદ્યૈઃ %

સ્વકાલે સ્ત્રીનિષેવણમ્ ॥

મઙ્ગલાચારયોગિત્વં ગન્ધમાલ્યાદિધારણમ્

પૃથક્પૃથક્તથૈતેષામ્ આચારો ઽપિ વિધીયતે ॥

મહેશશક્તિનુન્નાનાં ગુરુઃ કુર્યાદનુગ્રહમ્
પરીક્ષાભિઃ પરિજ્ઞાય વૃદ્ધોક્તાભિઃ પ્રયત્નવાન્ ॥

અકૃત્વા શિવભક્તાનાં કૃત્વા ચ વ્યભિચારિણામ્
પ્રાયશ્ચિત્તી ભવેદ્યસ્માત્ કુર્યાદ્યત્નમતઃ પરમ્ ॥

કર્મ સંજીવનં કુર્યાદ્ વ્યભિચારિણિ દીક્ષિતે
સૃષ્ટિતઃ સંહિતાહોમાદ્ અધઃ પૂર્ણાસમન્વિતમ્ ॥

સંજીવનં ન દગ્ધસ્ય કર્મણો ઽસ્તિ મૃષા ચિતઃ
ખેદનાપાયશમનં પ્રાયશ્ચિત્તં હિ તદ્ગુરોઃ ॥

દર્શનાન્તરસંસ્થાભ્યશ્ ચ્યુતાનામનુવર્તિનામ્
વિધાયૈવં સ્વજાત્યન્તં દીક્ષાં કુર્યાદ્વિલોમતઃ ॥

ન તે મન્ત્રપ્રયોક્તારઃ પુનર્ભવતયા મતાઃ
મન્ત્રસાધનસંસિદ્ધેઃ કુર્યાત્તાનીતરાણ્યતઃ ॥

વ્યાકુર્યાચ્છિવભક્તેભ્યસ્ તન્ત્રાર્થં ગતમત્સરઃ
ન્યાયતો ન્યાયવર્તિભ્યઃ પાલયન્ ગુરુસન્તતિમ્ ॥

નાજીર્ણામ્લરસોદ્ગારે ન ચ વિણ્મૂત્રબાધને
ન છર્દ્યાં નાતિસારે વા નાસ્નાતઃ કૃતમૈથુનઃ ॥

પૂતે મહીતલે સ્થિત્વા પશુશ્રવણવર્જિતે
પરિધ્યન્તઃસ્થિતં ચેષ્ટ્વા શિવં પ્રણવવિગ્રહમ્ ॥

ગણાધ્યક્ષં ગુરું ચૈવ કારકં ચ ક્રિયાશ્રયમ્
પુસ્તકં ગુપ્તસત્સૂત્રં વિધાયોપરિ કસ્યચિત્ ॥

બ્રૂયાદઙ્ગ પઠસ્વેતિ કૃતાર્થં પ્રાગુદઙ્મુખઃ
પ્રારભેત ગુરુર્વ્યાખ્યાં સમ્બન્ધાર્થોક્તિપૂર્વિકામ્ ॥

સ્રોતો બ્રૂયાદનુસ્રોતો ભેદાન્ સંખ્યાનમેવ ચ
પ્રવૃત્તયે ગુરું સ્વં ચ સ્તેયી સ્યાત્તદકીર્તનાત્ ॥

સ્રોતાંસિ કામિકાદ્યૂર્ધ્વમ્ અસિતાઙ્ગાદિ દક્ષિણમ્
સમ્મોહાદ્યુત્તરં પ્રાચ્યં ત્રોતલાદિ સુવિસ્તરમ્ ॥

આપ્યં ચણ્ડાસિધારાદિ ચણ્ડનાથપરિગ્રહમ્

શૈવં માન્ત્રેશ્વરં ગાણં દિવ્યમાર્ષં ચ ગૌહ્યકમ્ ॥

યોગિનીસિદ્ધકૌલં ચ સ્રોતાંસ્યષ્ટૌ વિદુર્બુધઃ
પ્રતિસ્રોતો ઽનુયાયીનિ તાનિ બ્રૂયાદ્વિભાગશઃ ॥

શૈવં પ્રાક્તન્ત્રનિર્માણમ્ આજ્ઞાસિદ્ધમસંશયમ્

તદીશાનૈર્ગણૈર્દેવૈર્ મુનિભિશ્ચ તદિચ્છયા ॥

વિજ્ઞાય સમ્ભૃતં સ્વોક્ત્યા તાદાખ્યં સમુપાગતમ્

ગુહ્યકા ભુજગા યક્ષા દાનવાશ્ચ શિવેરિતાઃ ॥

યદૂચુરુપસંહૃત્ય તત્સ્રોતો ગૌહ્યકં સ્મૃતમ્

યોગિન્યો લેભિરે જ્ઞાનં સદ્યો યોગાવભાસકમ્ ॥

યેનતદ્યોગિનીકૌલં નોત્તીર્ણં તાભ્ય એવ તત્

તથાન્યદપિ સંહારો યો મિશ્રો મિશ્ર એવ સઃ ॥

વાદિભેદપ્રભિન્નત્વાત્ તેષાં સંખ્યા ન વિદ્યતે

શૈવા રૌદ્રા મહાભેદા દશાષ્ટાદશ ચોર્ધ્વકે ॥

રૌદ્રા રુદ્રૈઃ શિવાવિષ્ટૈર્ ઉદ્ગીર્ણા ન સ્વબુદ્ધિતઃ

શૈવાનાં કામિકં પૂર્વં યોગોદ્ભવમચિન્ત્યકમ્ ॥

કારણં જ્ઞાનમજિતં દીપ્તાખ્યં સૂક્ષ્મકં પરમ્
સાહસ્રમંશુમત્સંજ્ઞં સુપ્રભિદ્દશમં વિદુઃ ॥

રૌદ્રાણાં વિજયં પૂર્વં નિઃશ્વાસં પારમેશ્વરમ્
સ્વાયમ્ભુવં તથાગ્નેયં વીરભદ્રં ચ રૌરવમ્ ॥

મકુટં વિમલાખ્યં ચ ચન્દ્રજ્ઞાનાખ્યમેવ ચ
મુખબિમ્બકમુદ્ગીતં લલિતં સિદ્ધસંજ્ઞકમ્ ॥

સન્તાનં ચૈવ શર્વોક્તં કિરણં વાતુલં પરમ્

તદારભ્ય ચિરં નાતિ વ્યાકુર્યાત્પ્રથમે ઽહનિ ॥

પ્રારમ્ભે ઽપિ ન સમ્પ્રશ્ન પ્રતિપ્રશ્નાતિમાત્રકમ્
ત્રીણિ મૂલાનિ સૂત્રાણિ દ્વે તથૈકમથાપિ વા ॥

વિધાયોપરમેદૂર્ધ્વં વદન્વિઘ્નૈર્વિરુદ્ધ્યતે

યત્ર બીજ ઇવારૂઢો મહાતન્ત્રાર્થપાદપઃ ॥

આભાતિ મૂલસૂત્રં તદ્ અથશબ્દાદ્યલંકૃતમ્

તસ્યોદ્દેશકમન્યત્સ્યાત્ સંખ્યાસંજ્ઞાદિવાચકમ્ ॥

તલ્લક્ષણં સ્વરૂપોક્તિસ્ તદન્યો ભાષ્યસંગ્રહઃ

બ્રૂતે ય એવં યો ઽધીતે તાવુભૌ હતકલ્મષૌ ॥

લોકે પ્રાપ્ય યશો દીપ્તં વિશેતાં ધામ શાંકરમ્

અનધ્યાયે સ્વતન્ત્રોક્ત વિધિના શૃણ્વતે મૃષા ॥

શૈવં વદન્નિહાલ્પાયુર્ મૃતઃ પ્રેતત્વમશ્નુતે

નાધ્યાપયેચ્ચતુર્દશ્યામ્ અષ્ટમ્યાં પક્ષયોર્દ્વયોઃ ॥

પ્રતિપત્પઞ્ચદશ્યોશ્ચ ચતુર્થ્યામર્કસંક્રમે

નિર્ઘાતોલ્કામહીકમ્પ પશ્ચાચ્ચાપેષુ વાસરઃ ॥

સંધ્યાસ્તનિતદિગ્દાહ પરિવેષોપલેષુ ચ

નીહારપ્રાગ્ધનુર્વ્યોમ પુરેષ્વેતેષુ દર્શનાત્ ॥

કીલકે ચ રવીન્દુસ્થે ત્ર્યહં સ્વર્ભાનુદર્શને

પઞ્ચરાત્રં હરિમખે પવિત્રે ચ મખદ્વિષઃ ॥

બિડાલવ્યાલભેકેષુ ગતેષ્વન્તરતો દિનમ્

ત્ર્યહં ત્રિફણિનિ વ્યાલે દૃષ્ટે દ્વિફણિનિ દ્વ્યહમ્ ॥

અન્તઃ શવશ્રુતૌ દાહે શવગન્ધે ખરાનિલે
તદ્વિરામં વિના ખ્યાત જન્તુમૃત્યૌ ચ વાસરમ્ ॥

ગુરૌ માસં શિવીભૂતે ભ્રાતૃશિષ્યાદિકે ત્ર્યહમ્
શૈવે રાજનિ સપ્તાહં ત્રિરાત્રં પશુધર્મિણિ ॥

સ્વકલ્પાન્વયસિદ્ધેષુ તથાન્યેષ્વપિ દેશિકઃ

પ્રાગ્વ્યાખ્યાનપરામર્શ સમાધાનેષ્ટિકૃદ્ભવેત્ ॥

સમયી પુત્રકો વાપિ જ્ઞાત્વા કિંચિદપૂર્વકમ્
નિવેદયેદનુજ્ઞાતો ગુરવે પીઠવર્તિને ॥

શૃણુયાત્સ્વાભિષિક્તાદ્વા યોગપીઠેષ્ટશંકરઃ
બહિઃ સ્થિતો બહિઃસંસ્થાત્ પરસિક્તાદપીઠગાત્ ॥

ન યાયાદનુપાનત્કઃ ક્વચિન્નાપ્યસહાયવાન્
નાતિપ્રાઙ્નાતિવેલાયાં ન રાત્રૌ ન ખારાતપે ॥

ન નીચૈઃ સંવસેન્ન્નાપિ વૃથા યાયાદ્ગૃહાદ્ગૃહમ્
તથા નોપહસેત્કંચિન્ નાનુકુર્યાન્ન પીડયેત્ ॥

નાસદાચરિતં કિંચિદ્ આચરેત્સ ગુરુર્યતઃ
તદાપન્નમમાન્યત્વં મન્ત્ર્યાદિષુ ન વાર્યતે ॥

પુત્રકઃ પ્રાતરુત્થાય સમયી ચ કૃતાહ્નિકઃ
કૃતપ્રણામો ઽનુજ્ઞાતો ગુરુણા કૃત્યમાચરેત્ ॥

અધીત્ય શૃણુયાચ્છાસ્ત્રં ગુરુતન્ત્રો ગુરૌ વસન્
ત્યક્ત્વાભિમાનમાત્સર્ય ડમ્ભવ્યસનસન્તતિમ્ ॥

કણ્ઠપ્રાવૃતિનિષ્ઠીવ કાસહાસાદિ સન્નિધૌ
ગુરોર્ન કુર્યાન્નો વાદં કૈશ્ચિન્નોત્કૃષ્ટવેષવાન્ ॥

ઉદ્વર્તનાઙ્ગસંસ્કાર જૃમ્ભણાસનસંસ્થિતીઃ
સમાનાલાપપર્યઙ્ગ બન્ધધ્યાનાર્ચનાદિકમ્ ॥

ન ભુઞ્જાનં સમાધિસ્થં ચઙ્ક્રમન્તં ક્રિયોદ્યતમ્
સ્થિતં ગુરુસમીપે વા મતિમાન્નાભિવાદયેત્ ॥

ગચ્છન્તં પૃષ્ઠતો યાયાદ્ વિશન્તમનુસંવિશેત્
તદ્વચો નાનુયુઞ્જીત શયાનં ન પ્રબોધયેત્ ॥

અનુજ્ઞાતશ્ચરેદ્ભૈક્ષં પ્રાપ્તમદ્યાન્નિવેદિતમ્
શયીત સુપ્ત ઇત્યાદિ કુર્યાદ્વિધ્યુદિતં ચ યત્ ॥

કામં ચરેદનુજ્ઞાતઃ પુત્રકો ધામ્નિ વા વસેત્
સમયી પ્રાગ્ગૃહસ્થશ્ચ યત્નેનોપચરેદ્ગુરુમ્ ॥

સાધ્યકોટેરલબ્ધત્વાત્ તલ્લાભો ઽપિ તદાશ્રયઃ
ન ચાન્યવૃત્તિનિષ્ઠસ્ય તસ્માત્તત્સાધકો ભવેત્ ॥

સાધકો ગુર્વનુજ્ઞાતઃ પુણ્યક્ષેત્રં સમાશ્રિતઃ
સાધ્યવેષધરો મૌની હવિષ્યચરુશાકભુક્ ॥

સહાયવાનપ્રમત્તઃ ફલમૂલભુગેવ વા
ઇષ્ટ્વા શિવં યજેત્ સાધ્યં જપં કુર્યાત્ત્રિધોદિતમ્ ॥

હુત્વા દશાંશં તદ્યાગ કુમ્ભસ્નાતઃ શુભે દિને
ક્ષેત્રસ્થઃ પ્રારભેત્કર્મ ચરન્વા સિદ્ધિસંશ્રયમ્ ॥

ન કંચિદનુગૃહ્ણીયાન્ ન નિષેવેત ભર્ત્સયેત્
નાસીત ચિરમન્યત્ર વિના ક્ષેત્રપરિગ્રહાત્ ॥

માધૂકરીં ચરેદ્ભિક્ષાં દિનાર્થે સવને ગતે
સર્વમન્ત્રમુખે પુણ્યે પરમેશાધિદૈવતે ॥

તદનિર્વર્ત્ય યો ઽશ્નાતિ સવનં સૂરપૂજિતમ્
મન્ત્રાસ્તં નાધિતિષ્ઠન્તિ યોગપીઠવ્યવસ્થિતાઃ ॥

ભીક્ષાં તુ ચરતો ભિક્ષાં નાદદ્યાન્ન વિગર્હિતાત્
શૈવાત્સ્વાયમ્ભુવાદેશ્ચ કુતશ્ચિલ્લિઙ્ગિનો ઽપિ વા ॥

મિષ્ટાન્નપ્રચુરાં ભીક્ષાં નાદદ્યાન્નાતિસંસ્કૃતામ્
પરિહાસાદિચતુરા યત્ર નાર્યસ્તતો ઽપિ વા ॥

કૃતરક્ષઃ સ્મરન્નસ્ત્રં પર્યટેન્મૌનમાસ્થિતઃ
ભિક્ષામલબ્ધ્વા નો કોપં કુર્યાન્નો વિધૃતશ્ચિરમ્ ॥

ન ચાધ્વસુ પ્રધાવત્સુ નોક્તઃ કેનચિદપ્રિયમ્

ગુર્વગ્નિશિવવિદ્યાભ્યઃ ક્ષેત્રપાલાય ચાંશકમ્ ॥

સમુદ્ધૃત્ય સહાયેન વિભજ્યાદ્યાત્ક્ષિતૌ શુચિઃ

સમાચાન્તો જપેન્મન્ત્રં વૈષ્ણવે સમયે તતઃ ॥

વ્યતીતે ક્ષેત્રપાલાય સ્વાહેત્યોંકારપૂર્વકમ્
બલિં ચ નૈરૃતે દદ્યાદ્ ગન્ધધૂપપુરઃસરમ્ ॥

તતઃ પ્રસાર્ય સચ્ચર્મ બદ્ધ્વાસનમતન્દ્રિતઃ
ધ્યાયન્મન્ત્રં જપેદ્વિદ્વાન્ ખિન્નસ્તસ્મિંલ્લઘુ સ્વપેત્ ॥

સમુત્થાયાર્ધરાત્રે તુ કુર્યાત્પૂજાજપાદિકમ્

તતશ્ચ સવને બ્રાહ્મે સમિદાદ્યાહરેત્તતઃ ॥

શૈવાનાવસથપ્રાપ્તાન્ પરયા શ્રદ્ધયાર્ચયેત્
સમ્પન્નૈઃ કારકૈસ્તાંશ્ચ જ્ઞાત્વા લિઙ્ગૈર્યથાર્હતઃ ॥

ન કંચિત્પ્રણમેદ્ બ્રૂયાત્ સાધ્યમન્ત્રં ન કસ્યચિત્
નાક્ષિપેદોષધીર્મન્ત્ર ગોબ્રાહ્મણતપસ્વિનઃ ॥

વ્યક્તિસ્થાનં શિવસ્યૈતે શિવનિન્દૈવ સા યતઃ

વિશિષ્ટેનોપહારેણ યજેત્પર્વસુ શંકરમ્ ॥

ક્ષેત્રપાલં ચ સાધ્યાણું ચરું દદ્યાન્ન કસ્યચિત્
લબ્ધાનુજ્ઞો મૃષા જાતુ તિષ્ઠેન્નૈકમપિ ક્ષણમ્ ॥

ગુપ્તાક્ષસૂત્રપૂજાઙ્ગઃ ક્રિયાકાલવિભાગવિત્
ક્રમશઃ સિદ્ધિમાપ્નોતિ સિદ્ધિક્ષેત્રાણિ સંચરન્ ॥

પરિગૃહ્યાથવા ક્ષેત્રં સલ્લિઙ્ગાધિકૃતં વસેત્

ગણેશવૃષભસ્કન્દ માતૃલોકેશકીલિતમ્ ॥

દક્ષિણોત્તરદિગ્દ્વારં શિવધામાન્યરક્ષિતમ્
મહાજનાકુલં દૂર સમિત્પુષ્પકુશોદકમ્ ॥

સોપદ્રવં ચ સંત્યજ્ય પરિગ્રહણમાચરેત્

બાણે લિઙ્ગે સ્વયંવ્યક્તે મુનિસિદ્ધનિષેવિતે ॥

સ્વકલ્પોક્તેન વિધિના સ્વયં વા પરિકલ્પિતે
શુક્લપક્ષે ચતુર્દશ્યાં વિશેષેણોત્તરાયણે ॥

કુર્યાત્પરિગ્રહં વિદ્વાન્ અષ્ટમ્યાં વા સમાહિતઃ

યાગધામ વિધાયાદા વસ્ત્રં માહેશ્વરં યજેત્ ॥

જપ્ત્વા દશસહસ્રાણિ દશાંશમનુહોમયેત્

ભૂરિસ્રગ્બલિધૂપાદ્યૈર્ ઇષ્ટલિઙ્ગસ્થશંકરઃ ॥

ન્યસેદ્દિગીશ્વરાન્દિક્ષુ શક્રાદીન્ શઙ્કુવિગ્રહાન્
નાડીભૂતેન સૂત્રેણ સન્ધાય બહિરાલિખેત્ ॥

પ્રાકારં ભસ્મના દીપ્તમ્ અસ્ત્રં માહેશ્વરં જપન્
તદન્તરખિલૈર્બીજૈર્ વર્માલબ્ધૈસ્તદુચ્ચરન્ ॥

પ્રાકારં કવચં કુર્યાત્ સ્વધામ્નો ઽપ્યેવમેવ હિ

ધામશઙ્કુષુ લોકેશાન્ પ્રદોષે પ્રતિવાસરમ્ ॥

બાહ્યાવૃતૌ તદસ્ત્રાણિ યજેદન્તર્ઘનચ્છદમ્
ક્ષેત્રપાલં સ્વદિગ્ભાગે પર્વસુ ક્ષેત્રનેમિગાન્ ॥

ક્ષેત્રે યન્નસ્તિ તદ્દૂરાત્ સહાયોપહૃતં ભજેત્

ન સિદ્ધિક્ષેત્રમુત્સૃજ્ય પદમપ્યન્યતો વ્રજેત્ ॥

વર્ણલક્ષજપાન્મન્ત્રો હોમાચ દશમાંશતઃ
સ્વશાસ્ત્રવિહિતાં વૃત્તિમ્ આસ્થિતસ્ય પ્રસિદ્ધ્યતિ ॥

સંજાતવ્યુત્ક્રમઃ કુર્યાત્ પ્રાયશ્ચિત્તં વિધિસ્થિતમ્
અકામાત્કામતઃ કુર્યાત્ તદેવ ત્રિગુણં સુધીઃ ॥

સાધકાહ્નિકવિચ્છેદે સદ્યોજાતાયુતં જપેત્
શતં વા સંયતપ્રાણો વાસરં મારુતાશનઃ ॥

વામસ્યાન્નવ્યતિકરે હિંસાયાં બહુરૂપિણઃ
વક્ત્રસ્ય સ્યન્દને રાત્રૌ દિવા તદ્દ્વિગુણં જપેત્ ॥

દ્વિજાદ્યુચ્છિષ્ટસંસર્ગે વક્ત્રાદ્યન્યતમં ગુણમ્
ચતુર્દલાબ્જમધ્યેષ્ટ્યા તત્સ્થાને પઞ્ચમં યજેત્ ॥

ષડહોપોષિતો લક્ષં જપેદ્વન્યાશનો ઽપિ વા
જુહુયાદયુતં જ્ઞાતે દ્વિગુણં શુદ્ધિકારણાત્ ॥

જપેન્નિર્માલ્યસમ્પર્કે સર્વબ્રહ્માણિ લક્ષશઃ
સમગ્રસંહિતાલક્ષં જપેન્નિર્માલ્યભોજને ॥

વામાદ્યાઃ પતયઃ શાક્ય પાદાર્થિકકપાલિનામ્
અજાતો ઽધિપતિઃ પ્રોક્તસ્ ત્રયીનૈષ્ઠિકલિઙ્ગિનામ્ ॥

તદન્નભોજને શુદ્ધિર્ જાતિસમ્પર્કશુદ્ધિવત્
કિંત્વૈન્દવવ્રતપ્રાન્તે કાપાલ્યન્નાશને મતમ્ ॥

ઈશાનસ્ય જપેલ્લક્ષં તત્સઙ્કરવિશુદ્ધયે
કાપાલિસઙ્કરે ત્રીણિ લક્ષાણિ કૃતસંયમઃ ॥

પ્રમાદાદ્ધારિતે લિઙ્ગે ભ્રષ્ટે વા સાક્ષસૂત્રકે
લક્ષં જપેન્મહેશસ્ય પુનઃ કુર્યાત્પરિગ્રહમ્ ॥

ભ્રંશે વા જનિતે ભઙ્ગે દશાંશો વિહિતો મુને
તદન્યત્રાર્ધમૂલં વા સહસ્રં સુલઘીયસિ ॥

તદ્વચ્ચ પશુના દૃષ્ટે સ્પૃષ્ટે દશગુણં જપેત્
હારિતાર્ધં ગુણચ્છેદે સંખ્યાસૂત્રસ્ય દોષનુત્ ॥

ત્યાગશ્ચ કફવિણ્મૂત્ર સ્પૃષ્ટસ્યાન્યત્ર તૈજસાત્

પ્રમાદાદ્યોષિતં ગત્વા પ્રાણાયામાયુતં ભજેત્ ॥

દ્વિપઞ્ચગુણિતં શુદ્ધ્યૈ પ્રણવોચ્ચારસંશ્રિતમ્

મહાપાતકસંયોગે શિવૈકાદશિકાયુતમ્ ॥

જપેદ્દશગુણં પ્રાણ સંયમી ફલમૂલભુક્
તત્સમેષ્વેવમેવ સ્યાત્ કિં તુ પ્રાણાયતિં વિના ॥

પાતકેષુ તદન્યેષુ ક્રિયાવ્યતિકરેષુ ચ
જપેદેકાદશાજાતમ્ એકં વા બ્રહ્મમધ્યગમ્ ॥

ન ગ્રાહ્યં કારકં કિંચિત્ સખ્યા જાતાંહસાહૃતમ્
આદદાનો ઽપરિજ્ઞાનાત્ પૂર્વોક્તાદર્ધમાચરેત્ ॥

બહુદૈવસિકે યોગે તુલ્યં સાધર્મ્યયોગતઃ
જ્ઞાત્વૈવં સાધકો વિદ્વાન્ સહાયં સદ્ગુણં ભજેત્ ॥

સજાત્યભિજનોપેતં યવીયાંસં ગુણાધિકમ્
પુત્રકં સમયસ્થં વા સુસ્નિગ્ધમપરં તતઃ ॥

સાધકોક્તં વ્રતં કુર્યાદ્ ગુરુરસ્વવશો વ્રતી
દ્વિગુણં સ્વવશસ્તાવ ચ્ચરેદસ્વવશો વ્રતી ॥

સ્વવશસ્ત્રિગુણં ત્ર્યંશં વિના તત્પુત્રકશ્ચરેત્
પુત્રકાર્ધં તુ સમયી પૂર્વોક્તાનુક્તપાપ્મનામ્ ॥

કૃચ્છ્રં વા પ્રતિષણ્માસં પ્રત્યબ્દમથવૈન્દવમ્
પરાકં તપ્તકૃચ્છ્રં વા મન્ત્રી સાનુચરશ્ચરેત્ ॥

નિર્વિઘ્નસિદ્ધિમન્વિચ્છન્ મુક્ત્યર્થમિતરે ત્રયઃ

સર્વચ્છિદ્રહરશ્ચાન્યો વિધિરેષાં નિગદ્યતે ॥

યઃ પ્રાપ્તસ્તપસા દેવૈર્ હરાત્સ્વવિધિપુષ્ટયે

શ્રાવણે તદુપાન્તે વા નભસ્યે વોચ્યમાનવત્ ॥

શમ્ભોઃ પવિત્રમાપાદ્ય પૂરયેદ્વાર્ષિકં વિધિમ્ ॥