મોક્ષોપાયટીકા · અધ્યાય 1.14
મુધૈવાભ્યુત્થિતો મોહાન્ મુધૈવ પરિવર્ધતે ।
મિથ્યામયેન ભીતો ઽસ્મિ દુરહઙ્કારશત્રુણા ॥
અહઙ્કારવશાદ્ એવ દોષકોશઃ કદર્થનામ્ ।
દદાતિ દીનદીનાનાં સંસારો વિવિધાકૃતિઃ ॥
અહઙ્કારવશાદ્ આપદ્ અહઙ્કારાદ્ દુરાધયઃ ।
અહઙ્કારવશાદ્ ઈહાપ્ય્ અહઙ્કારો મહામયઃ ॥
તમ્ અહઙ્કારમ્ આશ્રિત્ય પરમં ચિરવૈરિણમ્ ।
ન ભુઞ્જે ન પિબામ્ય્ અમ્ભઃ કિમ્ ઉ ભોગાન્ ભજે મુને ॥
સંસારરજ્જુર્ આદીર્ઘા મમ ચેતસિ મોહિની ।
તતાહઙ્કારદોષેણ કિરાતેનેવ વાગુરા ॥
યાનિ દુઃખાનિ દીર્ઘાણિ વિષમાણિ મહાન્તિ ચ ।
અહઙ્કારાત્ પ્રસૂતાનિ તાન્ય્ અગાત્ ખદિરા ઇવ ॥
શમેન્દોઃ સૈંહિકેયાસ્યં ગુણિપદ્મમહાશનિમ્ ।
જ્ઞાનમેઘશરત્કાલમ્ અહઙ્કારં ત્યજામ્ય્ અહમ્ ॥
નાહં રામો ન મે વાઞ્છા ભાવેષુ ન ચ મે મનઃ ।
શાન્ત આસિતુમ્ ઇચ્છામિ સ્વાત્મન્ય્ એવ જિનો યથા ॥
અહઙ્કારવશાદ્ યદ્ યન્ મયા ભુક્તં કૃતં હૃતમ્ ।
સર્વં તત્ તદ્ અવસ્ત્વ્ એવ વસ્ત્વ્ અહઙ્કારરિક્તતા ॥
અહમ્ ઇત્ય્ અસ્તિ ચેદ્ બ્રહ્મન્ન્ અહમ્ આપદિ દુઃખિતઃ ।
સમ્પત્સુ સુખિતસ્ તસ્માદ્ અનહઙ્કારિતા ધનઃ ॥
અહઙ્કારમ્ પરિત્યાજ્ય મુને શાન્તમનાસ્ તથા ।
અવતિષ્ઠે ગતોદ્વેગો ભોગૌઘે ઽભઙ્ગુરાસ્પદમ્ ॥
બ્રહ્મન્ યાવદ્ અહઙ્કારવારિદઃ પ્રવિજૃમ્ભતે ।
તાવદ્ વિકાસમ્ આયાતિ તૃષ્ણાકુટજમઞ્જરી ॥
અહઙ્કારઘને શાન્તે તૃષ્ણાનવતડિલ્લતા ।
શાન્તદીપશિખાવૃત્ત્યા ક્વાપિ યાસ્યતિ સત્વરમ્ ॥
અહઙ્કારમહાવિન્ધ્યે મનોમત્તમતઙ્ગજઃ ।
વિસ્ફૂર્જતિ ઘનાસ્ફોટૈઃ સ્તનિતૈર્ ઇવ વારિદઃ ॥
ઇહ દેહમહાદર્યાં શ્4: °હમ્ અહં દર્પાં; ન્11: °મહ° ઘનાહઙ્કારકેસરી ।
યો ઽયમ્ ઉલ્લસતિ સ્ફારં તેનેદં જગદ્ આતતમ્ ॥
તૃષ્ણાતન્તુલવપ્રોતા બહુજન્મપરમ્પરા ।
અહઙ્કારોગ્રશિડ્ગેન કણ્ઠે મુક્તાવલી કૃતા ॥
પુત્રદારકલત્રાણિ તન્ત્રમ્ મન્ત્રવિવર્જિતમ્ ।
પ્રસારિતમ્ અનેનેહ દુરહઙ્કારવૈરિણા ॥
પ્રમાર્જિતે ઽહમ્ ઇત્ય્ અસ્મિન્ પદે સ્વયમ્ અખિદ્યતા ।
પ્રમાર્જિતા ભવન્ત્ય્ એવ સર્વા એવ દુરાધયઃ ॥
અહમ્ ઇત્ય્ અમ્બુદે શાન્તે શનૈઃ સુશમશાલિનિ ।
મનોમનનસમ્મોહમિહિકા ક્વાપિ ગચ્છતિ ॥
નિરહઙ્કારવૃત્તેર્ મે મૌર્ખ્યાચ્ છોકેન સીદતઃ ।
યત્ કિઞ્ચિદ્ ઉચિતમ્ બ્રહ્મંસ્ તદ્ આખ્યાતુમ્ ઇહાર્હસિ ॥
સર્વાપદાં નિલયમ્ અધ્રુવમ્ અન્તરસ્થમ્ ઉન્મુક્તમ્ ઉત્તમગુણેન ન સંશ્રયામિ ।
યત્નાદ્ અહઙ્કૃતિપદમ્ પરિતો ઽતિદુઃખમ્ શેષેણ માં સમનુશાધિ મહાનુભાવ ॥
મૂળ પાઠ: Mokṣopāyaṭīkā · Edition: Walter Slaje 1. (Vairāgya-)Prakaraṇa. Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz EWS-Fachverlag Materialien für eine kritische Ausgabe des Mokṣopāya 3 Walter Slaje 2. Prakaraṇa (Mumukṣuvyavahāra). Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz Leykam Materialien für eine kritische Ausgabe des Mokṣopāya 1 Walter Slaje 3. (Utpatti-)Prakaraṇa. Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz EWS-Fachverlag Materialien für eine kri · Data entry Walter Slaje · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0