મોક્ષોપાય · અધ્યાય 4.19

ઇત્થં સ્થિરચલાકારાસ્ સંસારાવલયો ઽભિતઃ ।
સ્વભાવાદ્ બ્રહ્મણસ્ સર્વાઃ પુનર્ આયાન્તિ યાન્તિ ચ ॥

સ્વતસ્ સર્વમ્ ઇદં જાતમ્ અન્યોઽન્યં હેતુતાં ગતમ્ ।
અન્યોઽન્યમ્ અપિ નશ્યચ્ ચ સ્વત એવ વિલીયતે ॥

સ્વતસ્ સ્તમ્ભનિભસ્ સ્પન્દો યથાગાધજલોદરે ।
તથૈવેદમ્ અસત્ સચ્ ચ ચિદ્ એવ પરિદૃશ્યતે ॥

વ્યોમન્ય્ એવ નિરાભાસે નિદાઘાત્ સરિતો યથા ।
લક્ષ્યન્તે તદ્વદ્ એવેમાશ્ ચિત્તત્ત્વે સૃષ્ટિદૃષ્ટયઃ ॥

યથા મદવશાદ્ આત્મા સ્વો ઽન્યવત્ પ્રતિભાસતે ।
તથૈવ ચિત્ત્વાચ્ ચિદ્ધાતુસ્ સ એવાસ ઇવ સ્થિતઃ ॥

ન ચેદં સદ્ અસન્ નેદં તત્સ્થાતત્સ્થતયા ચિતિઃ ।
નાતિરિક્તાતિરિક્તા ચ કટકાદિષુ હેમતા ॥

યેન શબ્દં રસં રૂપં ગન્ધં જાનાસિ રાઘવ ।
સો ઽયમ્ આત્મા પરં બ્રહ્મ સર્વમ્ આપૂર્ય સંસ્થિતઃ ॥

નાનૈકતામ્ અતીતાત્ તુ સર્વગાદ્ અમલાત્મનઃ ।
દ્વિતીયા કલ્પનૈવાસ્તિ કાચિન્ નેતરથા ક્વચિત્ ॥

રાશેર્ અભાવાદ્ અન્યસ્ય ભાવાભાવાશ્ શુભાશુભાઃ ।
સૃષ્ટયઃ પરિકલ્પ્યન્તે નાત્મનૈવાથ વાત્મનિ ॥

નાસિ રામો ન ચારામસ્ ત્વમ્ ઇયં બ્રહ્મસંસ્થિતિઃ ।
સર્વદ્વન્દ્વવિનિર્મુક્તઃ કર્તા ભવ ગતજ્વરઃ ॥

પુરઃ કૃત્વા કૃત્વા બહુવિધમ્ ઇદં કર્મ તરસા ત્વયા પ્રાપ્યં કિં તદ્ વદ યદ્ ઉચિતં ભૂતગણકાત્ ।
અકર્તૃત્વે ચાસ્થા ભવતુ તવ માવાઞ્છનમતેર્ ભવ સ્વસ્થસ્વચ્છસ્ સ્થિતતરમતિર્ ધૈર્યજલધિઃ ॥

ગત્વા સુદૂરમ્ અપિ યત્નવતા જનેન નાસાદ્યતે તદ્ ઇહ યેન સુપૂર્ણતેતિ ।
મત્વેતિ સન્ત્યજ પદાર્થગણં ધિયા ત્વં તત્ત્વં સ્વમ્ એવ પરમાર્થતયા ચિદાત્મા ॥