માર્કંડેય પુરાણ · અધ્યાય 93

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે દેવીવાક્યં નામ દ્વિનવતિતમો ઽધ્યાયઃ
ત્રિનવતિતમો ઽધ્યાયઃ- 93
ઋષિરુવાચ
એતત્તે કથિતં ભૂપ દેવીમાહાત્મ્યમુત્તમમ્ ।
એવંપ્રભાવા સા દેવી યયેદં ધાર્યતે જગત્

વિદ્યા તથૈવ ક્રિયતે ભગવદ્વિષ્ણુમાયયા ।
તથા ત્વમેષ વૈશ્યશ્ચ તથૈવાન્યે વિવેકિનઃ ।
મોહ્યન્તે મોહિતાશ્ચૈવ મોહમેષ્યન્તિ ચાપરે

તામુપૈહિ મહારાજ શરણં પરમેશ્વરીમ્ ।
આરાધિતા સૈવ નૃણાં ભોગસ્વર્ગાપવર્ગદા

માર્કણ્ડેય ઉવાચ
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સુરથઃ સ નરાધિપઃ ।
પ્રણિપત્ય મહાભાગં તમૃષિં શંસિતવ્રતમ્

નિર્વિણ્ણો ઽતિમમત્વેન રાજ્યાપહરણેન ચ ।
જગમ સદ્યસ્તપસે સ ચ વૈશ્યો મહામુને

સંદર્શનાર્થમમ્બાયા નદીપુલિનસંસ્થિતઃ ।
સ ચ વૈશ્યસ્તપસ્તેપે દેવીસૂક્તં પરં જપન્

તૌ તસ્મિન્ પિલિને દેવ્યાઃ કૃત્વા મૂર્તિ મહીમયીમ્ ।
અર્હણાં ચક્રતુસ્તસ્યાઃ પુષ્પધૂપાગ્નિતર્પણૈઃ

નિરાહારૌ યતાત્માનૌ તન્મનસ્કૌ સમાહિતૌ ।
દદતુસ્તૌ બલિં ચૈવ નિજગાત્રાસૃગુક્ષિતમ્

એવં સમારાધયતોસ્ત્રિભિર્વર્ષૈર્યતાત્મનોઃ ।
પરિતુષ્ટા જગદ્ધાત્રી પ્રત્યક્ષં પ્રાહ ચણ્ડિકા

શ્રીદેવ્યુવાચ
યત્પ્રાર્થ્યતે ત્વયા ભૂપ ત્વયા ચ કુલનન્દન ।
મત્તસ્તત્પ્રાપ્યતાં સર્વં પરિતુષ્ટા દદામિ તત્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ
તતો વવ્રે નૃપો રાજ્યમવિભ્રંશ્યન્યજન્મનિ ।
અત્રૈવ ચ નિજં રાજ્યં હતશત્રુબલં બલાત્

સો ઽપિ વૈશ્યસ્તતો જ્ઞાનં વવ્રે નિર્વિણ્ણમાનસઃ ।
મમેત્યહમિતિ પ્રાજ્ઞઃ સઙ્ગવિચ્યુતિકારકમ્

શ્રીદેવ્યુવાચ
સ્વલ્પૈરહોભિર્નૃપતે સ્વં રાજ્યં પ્રાપ્સ્યતે ભવાન્ ।
હત્વા રિપૂનસ્ખલિતં તવ તત્ર ભવિષ્યતિ

મૃતશ્ચ ભૂયઃ સમ્પ્રાપ્ય જન્મ દેવાદ્વિવસ્વતઃ ।
સાવર્ણિકો નામ મનુર્ભવાન્ ભુવિ ભવિષ્યતિ

વૈશ્યવર્ય ત્વયા યશ્ચ વરો ઽસ્મત્તો ઽભિવાઞ્છતઃ ।
તં પ્રયચ્છામિ સંસિદ્ધ્યૈ તવ જ્ઞાનં ભવિષ્યતિ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ
ઇતિ દત્ત્વા તયોર્દેવી યથાભિલષિતં વરમ્ ।
બભૂવાન્તર્હિતા સદ્યો ભક્ત્યા તાભ્યામભિષ્ટુતા

એવં દેવ્યા વરં લબ્ધ્વા સુરથઃ ક્ષત્રિયર્ષભઃ ।
સૂર્યાજ્જન્મ સમાસાદ્ય સાવર્ણિર્ભવિતા મનુઃ