મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 4

ઇતિ બોધિસત્ત્વપટલવિસરા મઞ્જુશ્રીકુમારભૂતમૂલકલ્પાત્ તૃતીયો મણ્ડલવિધાનપરિવર્તઃ ॥
ચતુર્થઃ પટલવિસરઃ ।
નમો બુદ્ધાય સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વેભ્યઃ । અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ સર્વાવન્તં શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય, પુનરપિ તન્મહાપર્ષન્મણ્ડલસન્નિપાતમવલોક્ય, શાક્યમુનેશ્ચરણયોર્નિપત્ય, પ્રહસિતવદનો ભૂત્વા, ભગવન્તમેતદવોચત્ । તત્ સાધુ ભગવાં સર્વસત્ત્વાનાં હિતાય મન્ત્રચર્યાસાધનવિધાનનિર્હારનિષ્યન્દધર્મમેઘપ્રવર્ષણયથેપ્સિતફલનિષ્પાદનપટલવિસરઃ પટવિધાનં, અનુત્તરપુણ્યપ્રસવઃ, સમ્યક્ સમ્બોધિબીજમભિનિર્વર્તકં સર્વજ્ઞજ્ઞાનાશેષ અભિનિર્વર્તકં સંક્ષેપતઃ સર્વાશાપારિપૂરકં સર્વમન્ત્રફલસમ્યક્ સમ્પ્રયુક્તઃ સફલીકરણ અવન્ધ્યસાધિતસાધકં સર્વબોધિસત્ત્વચર્યાપારિપૂરકં મહાબોધિસત્ત્વસન્નાહસન્નદ્ધઃ સર્વમારબલ અભિભવનપરાપૃષ્ઠીકરણં તદ્વદતુ ભગવાનસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય સર્વસત્ત્વાનાં ચ ॥
એવમુક્તે મઞ્જુશ્રિયા કુમારભૂતેન, અથ ભગવાંશ્છાક્યમુનિર્મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમેતદવોચત્ । સાધુ સાધુ મઞ્જુશ્રીઃ યસ્ત્વં બહુજનહિતાય પ્રતિપન્નો લોકાનુકમ્પાયૈ યસ્ત્વં તથાગતમેતમર્થં પરિપ્રષ્ટવ્યં મન્યસે । તચ્છૃણુ સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિ કુરુ, ભાષિષ્યેહં તે ત્વદીયં પટવિધાનવિસરસર્વસત્ત્વચર્યાસાધનમનુપ્રવેશમનુપૂર્વકઃ વક્ષ્યે ઽહં પૂર્વનિર્દિષ્ટં સર્વતથાગતૈઃ । અહમપ્યેદાનીં ભાષિષ્યે ॥
આદૌ તાવચ્છુચૌ પૃથિવીપ્રદેશે રજોવિગતે પિચું ગૃહ્ય સમયપ્રવિષ્ટૈઃ સત્ત્વૈઃ તત્ પિચું સંશોધયિતવ્યમ્ । સંશોધ્ય ચ અનેન મન્ત્રેણ મણ્ડલાચાર્યેણાભિમન્ત્રિતવ્યમ્ અષ્ટશતવારાં । નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનામપ્રતિહતમતિગતિપ્રતિચારિણામ્ । નમઃ સંશોધનદુઃખપ્રશમનરાજેન્દ્રરાજાય તથાગતાયાર્હતે સમ્યક્સમ્બુદ્ધાય । તદ્યથા - ઓમ્ શોધય શોધય સર્વવિઘ્નઘાતક મહાકારુણિક કુમારરૂપધારિણે । વિકુર્વ વિકુર્વ । સમયમનુસ્મર । તિષ્ઠ તિષ્ઠ । હુમ્ હુમ્ ફટ્ ફટ્ સ્વાહા ॥
તતઃ અવિતથગ્રામ્યધર્મકુમારીબ્રાહ્મણકુલક્ષત્રિયકુલપ્રસૂતં વૈશ્યકુલે પ્રસૂતં નાતિકૃષ્ણવર્ણયોનિવર્ણયોનિવર્જિતાં અવિકલં સર્વાઙ્ગશોભનાં માતાપિતૃ અનુષ્કૃતાં ઉપોષધપરિગૃહીતાં ઉત્પાદિતબોધિચિત્તાં કારુણિકાં અવદાતવર્ણાં અન્યવર્ણવિવર્જિતાં સંક્ષેપતઃ સ્ત્રીલક્ષણસુપ્રશસ્તચિહ્નાં સશોભને ઽહનિ શુક્લપક્ષે શુક્લશુભગ્રહનિરીક્ષિતે વિગતધૂપનિર્હારવદલાપગતે વિગતવાતે શુચૌ પ્રદેશે પૂર્વનિર્દિષ્ટાં કુમારીં સ્નાપયિત્વા, શુચિવસ્ત્રપ્રાવૃતેન સુનિવસ્તાં કૃત્વા, અનેનૈવ મન્ત્રેણ મહામુદ્રોપેતરક્ષાં કૃત્વા, શ્વેતચન્દનકુઙ્કુમં નિષ્પ્રાણકેનોદકેનાલોડ્ય તત્ પિબન્તાં ચ કન્યાં તેનૈવ મન્ત્રેણ સંશોધનેનાભ્યુક્ષયેત્ । ચતુર્દિશં ચ ક્ષિપેત્ શ્વેતચન્દનં કુઙ્કુમોદકં, ઇત્યૂર્ધ્વમધશ્ચ વિદિક્ષુ શ્વેતચન્દનકુઙ્કુમકર્પૂરં ચૈકીકૃત્ય પૂર્વં દાપયેત્ । સ્વયં વા દદ્યાત્ । સાધકાચાર્યે વા । તદેવં વાચા ભાષિતવ્યં ત્રીન્ વારાં - અધિતિષ્ઠન્તુ બુદ્ધા ભગવન્તો ઇદં પટસૂત્રં દશભૂમિપ્રતિષ્ઠિતાશ્ચ મહાબોધિસત્ત્વાઃ । તતસ્તે બુદ્ધા ભગવન્તો સમન્વાહરન્તિ । ( વૈદ્ય 39 ) મહાબોધિસત્ત્વાશ્ચ । ધૂપં દહતા તસ્મિં સમયે મયૂરક્રૌઞ્ચહંસસારસચક્રવાકવિવિધા શુભશકુનયા જલસ્થલચારિણો ઽન્તરિક્ષી ગચ્છેયુઃ । શુભં વા કૂજયેયુઃ । તત્ સાધકેન જ્ઞાતવ્યમ્ । સફલં મે એતત્ કર્મ અધિષ્ઠિતં મે બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિમહાબોધિસત્ત્વૈશ્ચ મે । તત્ પટસૂત્રં સુજીવિતં મેહ જન્મનિ અવન્ધ્યા મે મન્ત્રસિદ્ધિઃ । પટહભેરીમૃદઙ્ગશઙ્ખવીણાવેણુપણવમુરવશબ્દં વા ભવેયુઃ [વૈદ્ય રેઅદ્સ્ -મુખશબ્દં] । + + + + + + + + + એવં વદેયુરકલ્પસ્માત્ તસ્મિં સમયે જયસિદ્ધિ સિદ્ધ દત્ત દિન્ન ગૃહ્ણ શ્રેયસઃ સફલકશક્રપ્રભૂત એવમાદયો અન્યે વા શુભાં શબ્દાં પ્રવ્યાહરન્તિ । ઘણ્ટાનિઃસ્વનં વા ભવેયુઃ નન્દીશબ્દં વા । તતો વિદ્યાધરેણ જ્ઞાતવ્યમ્ । બુદ્ધાનાં ભગવતાં મહાબોધિસત્ત્વાનાં ચાધિષ્ઠાનમેતત્ । નાન્યત્ર અવન્ધ્યસિદ્ધિરિતિ ॥
અથ તે તસ્મિં સમયે ક્રૂરં પ્રવ્યાહરન્તે ગૃહ્ણ ખાદ ખાદાપય નષ્ટ વિનષ્ટ કષ્ટ દૂર સુદૂર નાસ્તીત્યેવમાદયઃ શબ્દા નિશ્ચરન્તિ વાનરમહિષક્રોષ્ટુકગર્દભમાર્જારકુત્સિતતિર્યગ્દ્વિપદચતુઃપદાનાં શબ્દા નિશ્ચરેયુઃ । તતો સાધકેન જ્ઞાતવ્યં નાસ્તિ મે સિદ્ધિરિતિ । ઇહ જન્મનિ સંહર્તવ્યઃ । ભૂયો વા પૂર્વસેવાં કૃત્વા પ્રારબ્ધવ્યમ્ । એવં યાવત્ સપ્તવારાન્ । પઞ્ચાનન્તર્યકરિણસ્યાપિ સપ્તમે કર્મપ્રયોગે સિધ્યતીતિ ॥
તતઃ સાધકેન તાં કુમારીં કૃતરક્ષાં કૃત્વા કુશવિણ્ડકોપવિષ્ટકાં કારયેત્ । પૂર્વાભિમુખામુત્તરાભિમુખાં વા સંસ્થાપ્ય આત્મનશ્ચ હવિષ્યાહારઃ તાં ચ કન્યાં હવિષ્યાહારં ભોજયેત્ । પૂર્વમેવ પરિકલ્પિતં કુશવિણ્ડકં તેનૈવં વિધિના તં પિચું કર્તાપયેત્ । તત્ સૂત્રં સુકર્તિતં શુક્લં પૂર્વશિક્ષાપિતકન્યયા સંહૃત્ય, અષ્ટ પઞ્ચ ત્રીણિ એકં પ્રભૃતી યાવત્ ષોડશમાત્રા પલાં વા કર્ષાં વા સુપ્રશસ્તગણમેતાં કુર્યાન્મધ્યમે અષ્ટમાં ગાથા ઇતરે પઞ્ચૈક વા ક્ષુદ્રસાધ્યેષુ કર્મસુ યથાશક્તિતઃ કુર્યાત્ સર્વકર્મિષુ મન્ત્રવિત્ ॥
તતઃ પ્રભૃતિ યત્ કિઞ્ચિત્ પાપં કર્મ પુરાકૃતમ્ ।
નશ્યતે તત્ક્ષણાદેવ સૂત્રાર્થં ચ ન ચેતને

સઙ્ગૃહ્યમિદં સૂત્રં શુચૌ ભાણ્ડે નિવેશયેત્ ।
ન હિ તંતુગતો કૃત્વા ધૂપયેત્ કર્પૂરધૂપનૈઃ

આપ્રાણ્યાઙ્ગસમુત્થં વા કુઙ્કુમચન્દનાદિભિઃ ।
આર્ચિતં સુગન્ધપુષ્પૈર્મલ્લિકચમ્પકાદિભિઃ

શુચૌ પ્રદેશે સંસ્થાપ્ય કૃતરક્ષાપિથાનિતમ્ ।
મન્ત્રવિત્ સર્વકર્મજ્ઞો કૃતજાપઃ સુસમાહિતઃ

તન્તુવાયં તતો ગત્વા મૂલ્યં દત્વા યથેપ્સિતમ્ ।
અવ્યઙ્ગમકૃશં ચૈવ શુક્લધર્મસદારતમ્

અવ્યાધ્યર્તમવૃદ્ધં ચ કાસશ્વાસાવિનિર્મુક્તમ્ ।
કાસશ્વાસવિનિર્મુક્તં અષણ્ડં યોનિસત્યજમ્

અનવદ્યમકુબ્જં ચૈવાપઙ્ગુપતિવર્જિતમ્ ।
સમસ્તલક્ષણોપેતં પ્રશસ્તં ચારુદર્શનમ્

શુભબુદ્ધિસમાચારં લૌકિકીં વૃત્તિમાશ્રિતમ્ ।
સિદ્ધિકામો ઽત્ર તં યાચેદુત્તમે પટવાયને

પ્રશસ્તા શુભવર્ણે વા બુદ્ધિમન્તો સુશિક્ષિતઃ ।
અતોત્કૃષ્ટતમૈઃ શ્રેષ્ઠૈઃ પટવાયનશ્રેયસૈઃ

ઉત્તમે ઉત્તમં કુર્યાન્મધ્યમે મધ્યસાધનમ્ ।
ઇતરૈઃ ક્ષુદ્રકર્માણિ નિકૃષ્ટાન્યેવ સર્વતઃ

યથામૂલ્યં તતો દત્વા યથા વદતિ શિલ્પિનઃ ।
પ્રથમે વાક્સમુત્થાને શિલ્પિનસ્ય સ મન્ત્રવિત્

દદ્યાત્ પુણ્યં તતઃ ક્ષિપ્રં વીરક્રયેતિ સ ઉચ્યતે ।
પ્રાર્થનાદેવ ચૈતસ્ય પુણ્યભાવેન જાપિને

ક્ષિપ્રસિદ્ધિકરો હ્યેષ પટશ્રેષ્ઠો નિરુત્તરઃ ।
સર્વકર્મકરો પૂજ્યો દિવ્યમાનુષ્યસૌખ્યદઃ ।
શ્રેયસઃ સર્વભૂતાનાં સમ્યક્ સમ્બુદ્ધભાષિતમ્

ઇતિ ॥
તતો વિદ્યાધરેણ તન્તુવાયસ્ય પોષધં દત્ત્વા સશુભે નક્ષત્રે પ્રાતિહારકપક્ષે શુક્લે ઽહનિ શુભગ્રહનિરીક્ષિતે ઽન્યે વા શુક્લપક્ષે સુકુસુમિતસહકારમઞ્જરીવરતરુપુષ્પાઢ્યવસન્તસમયે ઋતુવરે તસ્મિન્ કાલે તસ્મિન્ સમયે પૂર્વાહ્નોદિતે સવિતરિ પૂર્વનિર્દિષ્ટં તન્તુવાયં હવિષ્યાહારં શુચિવસ્ત્રપ્રાવૃતબદ્ધોષ્ણીષશિરસ્કસુસ્નાતં સુવિલિપ્તં શ્વેતચન્દનકુઙ્કુમાભ્યામન્યતરેણાનુલિપ્તાઙ્ગં કર્પૂરવાસિતવદનં હૃષ્ટમનસં ક્ષુત્પિપાસાપગતં કૃત્વા સર્વત્ર ભાણ્ડં રજ્જ્વાદ્યુપકરણાનિ ચ મૃદ્ગોમયાભ્યાં પ્રક્ષાલ્ય પ્રત્યગ્રાણિ ચ ભૂયો ભૂયો પઞ્ચગવ્યેન પ્રક્ષાલયેત્ । તતો નિઃપ્રાણકેનોદકેન પ્રક્ષાલ્ય, શ્વેતચન્દનકુઙ્કુમાભ્યામભ્યષિઞ્ચેત્ । શુચૌ પૃથિવીપ્રદેશે અપગતકોલાહલે વિગતજનપદે વિવિક્તાસને પ્રસન્ને ગુપ્તે પુષ્પાર્ચિતે ॥
તતઃ સાધકેન સંશોધનમન્ત્રેણૈવાષ્ટશતાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા શ્વેતસર્ષપાન્ ચતુર્દિક્ષુ ઇત્યૂર્ધ્વમધઃ વિદિક્ષુ ચ ક્ષિપેત્ । તતો તન્તુવાયં સર્ષપૈઃ સન્તાડ્ય, મહામુદ્રાં પઞ્ચશિખાં બદ્ધ્વા, શિખાબન્ધં કુર્વીત । મહારક્ષા કૃતા ભવતિ । યદિ જ્યેષ્ઠં પટં ભવતિ ચતુર્હસ્તવિસ્તીર્ણમષ્ટહસ્તસુદીર્ઘં એતત્પ્રમાણં હિ તન્તુવાયોપચિતં કુર્યાત્ । મધ્યમં ભવતિ દ્રિહસ્તવિસ્તીર્ણં પઞ્ચહસ્તદીર્ઘત્વમ્ । કન્યસં સુગતવિતસ્તિપ્રમાણ અઙ્ગુષ્ઠહસ્તદીર્ઘત્વમ્ । તત્ર ભગવતો બુદ્ધસ્ય વિતસ્તિમધ્યદેશપુરુષપ્રમાણહસ્તમેકં એષા સુગતસ્ય વિતસ્તિરિતિ કીર્ત્યતે । અનેન પ્રમાણેન પ્રામાણ્યમાખ્યાતમ્ ।
ઉત્તિષ્ઠ સિદ્ધિર્જ્યેષ્ઠા તુ કથિતા લોકપુઙ્ગવૈઃ ।
મધ્યમે રાજ્યકામાનામન્તર્ધાને પરે મુનૌ

મહાભોગાર્થિનાં પુંસાં ત્રિદેવાસુરભોગિનામ્ ।
કન્યસે સિદ્ધિમાખ્યાતા મધ્યમે સિદ્ધિમધ્યમા

ક્ષુદ્રકર્માણિ સિધ્યન્તે કન્યસે તુ પટે સદા ।
સર્વકાર્યાણિ સિધ્યન્તે સર્વદ્રવ્યાણિ વૈ સદા

પટત્રયે ઽપિ નિર્દિષ્ટા સિદ્ધિઃ શ્રેયોર્થિનાં નૃણામ્ ।
વિધિભ્રષ્ટા ન સિધ્યેયુઃ શક્રસ્યાપિ શચીપતેઃ

સિધ્યન્તે ક્ષિપ્રમેવં તુ સર્વકર્મા ન યત્નતઃ ।
વિધિના ચ સમાયુક્તા ઇતસ્યાપિ તૃજન્મિનઃ

એષ માર્ગઃ સમાખ્યાતો જિનૈઃ જિનવરાત્મજૈઃ ।
શ્રેયસઃ સર્વસત્ત્વાનાં દરિદ્રાનાથદુઃખિનામ્

બોધિમાર્ગો હ્યશેષસ્તુ દર્શિતસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ ।
બોધિહેતુરયં વર્ત્મ મન્ત્રમાર્ગેણ દર્શિતઃ

મન્ત્રાઃ સિધ્યન્ત્યયત્નેન સર્વલૌકિકમણ્ડલાઃ ।
લોકોત્તરાશ્ચાપિ સિધ્યન્તે મણ્ડલા યે ઉદાહૃતાઃ

બોધિહેતુમતિર્યેષાં તેષાં સિદ્ધિઃ સદા ભવેત્ ।
નાન્યેષાં કથ્યતે સિદ્ધિઃ અહિતા યે જગે સદા

બોધાય પ્રસ્થિતાં સત્ત્વાં સદા સિદ્ધિરુદાહૃતા ।
મઞ્જુશ્રિયસ્ય મહાત્માનો કુમારસ્યેહ વિશેષતઃ

ક્ષિપ્રકાર્યાનુસાધ્યર્ત્થં પ્રાપ્નુયાત્ સકલાદિહ ।
અનુપૂર્વં તતો શિલ્પી પટં વાયેત યત્નતઃ

દિવસૈઃ પઞ્ચરષ્ટાભિઃ ષોડશાદ્વિચતુષ્કયોઃ ।
અહોરાત્રેણ વૈ ક્ષિપ્રં સમાપ્તિઃ પટવાયને

અહોરાત્રેણ વૈ શ્રેયો ઉત્તમા સિદ્ધિલિપ્સુનામ્ ।
શૌચાચારસમ્પન્નો શિલ્પિનો નિત્યધિષ્ઠિતઃ

દૂરાદાવસ્તથા ગત્વા કુટિપ્રસ્રાવમુત્સૃજેત્ ।
સચેલસ્તુ તતઃ સ્નાત્વા અન્યવાસાન્નિવાસ્ય ચ

શુક્લામ્બરધરઃ સ્રગ્મી ઉપસ્પૃશ્ય પુનઃ પુનઃ ।
શ્વેતચન્દનલિપ્તાઙ્ગો હસ્તૌ ઉદ્ધૃષ્ય શિલ્પિનઃ

ભૂયો વયેત યત્નેન શ્લક્ષ્ણં સન્ઘોતં સદા ।
એવમાદ્યૈઃ પ્રયોગૈસ્તુ અન્યૈર્વા જિનભાષિતૈઃ

વિચારશીલી યત્નેન પટસ્યાશેષવાયના ।
સમાપ્તે તુ પટે પ્રોક્તે પૂર્વકર્મસુ નિર્મિતે

પ્રમાણસ્થે અહીને ચ કુર્યાદ્ ભદ્રે ઽહનિઃ સમમ્ ।
અવતારયેત્ તતો તન્ત્રા શુક્લપક્ષે સુશોભને

પરિષ્ફુટં તુ પટં ગૃહ્ય દશા બદ્ધાનુશોભનમ્ ।
વેણુયષ્ટ્યાવનદ્ધં તુ પટં ગૃહ્ય તતો વ્રજેત્

શિલ્પિનં સ્વસ્ત્યયિત્વા તુ સંવિભાગાર્થવિસ્તરૈઃ ।
ગત્વા યથેષ્ટતો મન્ત્રી સુસમાચારસુવ્રતી

સુગન્ધપુષ્પૈરભ્યર્ચ્ય શુચૌ દેશે તુ તં ન્યસેત્ ।
અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ કૃતરક્ષાપિથાનિતમ્

યેન તત્ પિચુકં પૂર્વં સંશોધ્ય બહુધા પુનઃ ।
તેનૈવ કારયેદ્ રક્ષામાત્મનશ્ચ પટસ્ય વૈ

મઞ્જુશ્રિયો મહાવીરઃ મન્ત્રરૂપેણ ભાષિતઃ ।
અતીતૈર્બહુભિર્મન્ત્રૈર્મયાપ્યેતર્હિ પુનઃ પુનઃ

સ એવ સર્વમન્ત્રાણાં વિચેરુઃ મન્ત્રરૂપિણઃ ।
મહાવીર્યો મહાતેજઃ સર્વમન્ત્રાર્થસાધકઃ

કરોતિ ત્રિવિધાકારાં વિચિત્રા ત્રાણહેતવઃ ।
જમ્બુદ્વીપગતાઃ સત્ત્વાઃ મૂઢાચારચેતનાઃ

અશ્રાદ્ધવિપરીતસ્તુ મિથ્યાચારસલોલુપાઃ ।
ન શાધયન્તિ મન્ત્રાણિ સર્વદ્રવ્યાણિ વૈ પુનઃ

અત એવ ભ્રમન્તે તે સંસારાન્ધારચારકે ।
યસ્તુ શુદ્ધમનસો નિત્યં શ્રાદ્ધો કોતુકમઙ્ગલે સદા

ઔત્સુકો સર્વમન્ત્રેષુ નિત્યં ગ્રહણધારણે ।
સિદ્ધિકામા મહાત્માનો મહોત્સાહા મહોજસાઃ

તેષાં સિદ્ધ્યન્ત્યયન્તેન મન્ત્રા યે જિનભાષિતાઃ ।
અશ્રાદ્ધાનાં તુ જન્તૂનાં શુક્લ ધર્મેણ રોહતે

બીજમૂષરે ક્ષિપ્તં અઙ્કુરો ઽફલો યથા ।
શ્રદ્ધામૂલં સદા ધર્મે ઉક્તં સર્વાર્થદર્શિભિઃ ।
મન્ત્રસિદ્ધિઃ સદા પ્રોક્તા તેષાં ધર્માર્થશીલિનામ્

ઇતિ ॥
તતો સાધને શિલ્પિનઃ, સુશિક્ષિતચિઅત્રકરો વા આત્મનો વા કુશલા લેખ્યાઃ । અશ્લેશકૈરઙ્ગૈઃ સર્વોજ્જ્વલં રઙ્ગોપેતં વર્ણકં ગૃહ્ય પૂર્વેણૈવ વિધિના યથા તન્તુવાયયાયનેનૈવ લક્ષણસમન્વાગતેન ચિત્રકરેણ પેયાલં વિસ્તરેણ કર્તવ્ય યથા પૂર્વં તન્તુવાયવિધિઃ, તેનૈવ તત્પટં ચિત્રાપયિતવ્યમ્ ; સ્વયં વા ચિત્રિતવ્યમ્ । કર્પૂરકુઙ્કુમચન્દનાદિભિરઙ્ગં વાસયિતવ્યમ્ । ધૂપં દહતા તેનૈવ મન્ત્રેણાષ્ટશતવારં પરિજપ્ય નાગકેસરપુન્નાગવકુલચમ્પકવાપીકધાનુષ્કારિકમાલતીકુસુમાદિભિઃ તં પટમભ્યવકીર્ય પૂર્વાભિમુખઃ કુશવિણ્ડકોપવિષ્ટઃ સ્વસ્થબુદ્ધિઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વગતચિત્તઃ સૂક્ષ્મવર્તિપ્રતિગૃહીતપાણિરનાયાસચિત્તઃ તં પટમાલિખેત્ ॥
આદૌ તાવચ્છાક્યમુનિં તથાગતમાલિખેત્ । સર્વાકારવરોપેતં દ્વાત્રિંશન્મહાપુરુષલક્ષણલક્ષિત અશીત્યાનુવ્યઞ્જનોપશોભિતશરીરં રત્નપદ્મોપરિનિષણ્ણં સમન્તજ્વાલં સમન્તવ્યામોપશોભિતં મૂર્તિં ધર્મં દેશયમાનં પ્રસન્નમૂર્ત્તિં સર્વાકારવરોપેતં મધ્યસ્થં વૈદૂર્યનાલપદ્મં અધશ્ચ મહાસારં દ્વૌ નાગરાજાનૌ તં પદ્મનાલં ધારયયાનૌ તથાગતદૃષ્ટયો દક્ષિણહસ્તેન નમસ્યમાનૌ શુક્લૌ સર્વાલઙ્કારભૂષિતૌ મનુષ્યાકારર્દ્ધસર્પદેહનન્દોપનન્દૌ લેખનીયૌ । સમન્તાચ્ચ તત્ પદ્મશરં પદ્મપત્રપુષ્પકુડ્મલવિકસિતજ્લજપ્રાણિભિશ્ચ શકુનમીનાદિભિર્વ્યાપ્તં અશેષવિન્યસ્તસુચિરસુશોભનાકારમભિલેખ્યમ્ । યદ્ ભગવતો મૂલપદ્મદણ્ડં વિટપં, તત્રૈવ વિનિસૃતાન્યનેકાનિ પદ્મપુષ્પાનિ અનુપૂર્વોન્નતાનિ વામપાશ્વે ઽષ્ટૌ પદ્મપુષ્પાણિ । તેષુ ચ પદ્મેષુ નિષણ્ણાનિ અષ્ટૌ મહાબોધિસત્ત્વવિગ્રહામભિલેખ્યાઃ । પ્રથમં તાવદાર્યમઞ્જુશ્રીઃ, ઇષત્પદ્મકિઞ્જલ્કગૌરઃ કુઙ્કુમકનકવર્ણો વા કુમારાકારાબાલદારકરૂપી પઞ્ચચીરકશિરસ્કઃ કુમારાલઙ્કારાલઙ્કૃતઃ વામહસ્તનીલોપ્તલગૃહીતઃ, દક્ષિણહસ્તેન તથાગતં નમસ્યમાનઃ ચારુમૂર્તિસ્તથાગતગતદૃષ્ટિઃ સૌમ્યાકારઃ ઈષત્પ્રહસિતવદનઃ સમન્તજ્વાલાવબુદ્ધમણ્ડલપર્યેષઃ । અપરસ્મિં પદ્મે આર્યચન્દ્રપ્રભઃ કુમારભૂતઃ તથૈવમભિલેખ્યઃ । તૃતીયે સુધનઃ, ચતુર્થે સર્વનીવરણઃ, પઞ્ચમે ગગનગઞ્જઃ, ષષ્ઠે ક્ષિતિગર્ભઃ, સપ્તમે ઽનઘઃ, અષ્ટમે સુલોચનમિતિ ॥
એતે સર્વે કુમારદારકાકારા આભિલેખ્યાઃ । કુમારાલઙ્કારભૂષિતાઃ દક્ષિણપાર્શ્વે ભગવત અષ્ટૌ મહાબોધિસત્ત્વાઃ સર્વાલઙ્કારભૂષિતાઃ વર્જયિત્વા તુ મૈત્રેયં ભગવતઃ સમીપે આર્યમૈત્રેયઃ બ્રહ્મચારિવેષધારી જટામકુટાવબદ્ધશિરસ્કઃ કનકવર્ણઃ રક્તકષાયધારી રક્તપટાંશુકોત્તરીયઃ તૃપુણ્ડ્રકકૃતચિન્હઃ કાયરૂપી દણ્ડકમણ્ડલુવામવિન્યસ્તપાણિઃ કૃષ્ણસારચર્મ વામસ્કન્ધાવક્ષિપ્તદક્ષિણહસ્તગૃહીતાક્ષસૂત્રઃ તથાગતં નમસ્યમાનઃ તદ્નતદૃષ્ટિઃ ધ્યાનાલમ્બનગતચિત્તચરિતઃ ॥
દ્વિતીયસ્મિં પદ્મે સમન્તભદ્રઃ પ્રિયઙ્ગુવર્ણશ્યામઃ સર્વાલઙ્કારશરીરઃ વામહસ્તે ચિન્તામણિરત્નવિન્યસ્તઃ દક્ષિણહસ્તે શ્રીફલવિન્યસ્તહસ્તવરદઃ ચારુરૂપી તથૈવમભિલિખિતવ્યમ્ ॥
તૃતીયે આર્યાવલોકિતેશ્વરઃ શરત્કાણ્ડગૌરઃ સર્વાલઙ્કારભૂષિતઃ જટામકુટધારી શ્વેતયજ્ઞોપવીતઃ સર્વજ્ઞશિરસીકૃત આર્યામિતાભ દશબલજટાન્તોપલગ્નોપવિષ્ટં ચારુરૂપં ચામરહસ્તારવિન્દવિન્યસ્તં દક્ષિણહસ્તેન વરદં ધ્યાનલમ્બનગતચિત્તચરિતં સમન્તદ્યોતિતશરીરમ્ ॥
ચતુર્થે આર્યવજ્રપાણિઃ વામહસ્તવિન્યસ્તવજ્રં કનકવર્ણં સર્વાલઙ્કારભૂષિતં દક્ષિણહસ્તોપરુદ્ધસફલં વરદં ચ ચારુરૂપિણં સૌમ્યદર્શનં હારાર્દ્ધહારોપગુણ્ઠિતદેહં મુક્તાહારયજ્ઞોપવીતં રત્નોજ્જ્વલવિચ્છુરિતમકુટં પટ્ટચલનનિવસ્તં શ્વેતપટ્ટાંશુકોત્તરીયં તથૈવાર્યાવલોકિતેશ્વરં સમન્તભદ્રં તીર્થનિવાસનોત્તરાસઙ્ગદેહં આકારતશ્ચ યથાપૂર્વનિર્દિષ્ટમ્ ॥
પઞ્ચમસ્મિં તથા પદ્મે આર્યમહામતિઃ, ષષ્ઠે શાન્તમતિઃ, સપ્તમે વૈરોચનગર્ભઃ, અષ્ટમે અપાયજહશ્ચેતિ । ઇત્યેતે બોધિસત્ત્વા અભિલેખ્યાઃ । ફલપુસ્તકવિન્યસ્તકપાણયઃ સર્વાલઙ્કારસુશોભનાઃ પટ્ટાંશુકોત્તરીયાઃ સર્વાલઙ્કારભૂષિતાઃ પટ્ટચલનિકાનિવસ્તાઃ ॥
તેષાં ચોપરિષ્ટા અષ્ટૌ પ્રત્યેકબુદ્ધા અભિલેખ્યાઃ । ભિક્ષુવેષધારિણો મહાપુરુષલક્ષણશરીરાઃ રક્તકાષાયવાસસા પર્યઙ્કોપવિષ્ટાઃ રત્નોપલનિષણ્ણાઃ શાન્તવેષાત્મકાઃ સમન્તજ્વાલમાલાકુલાઃ સુગન્ધપુષ્પાણિઃ કીર્ણાઃ । તદ્યથા - માલતીવાર્ષિકાધાનુષ્કારિકાપુન્નાગનાગકેસરાદિભિઃ પુષ્પૈઃ સમન્તાત્ પટમભ્યવકીર્યમાણં લિખિતં ભગવતઃ શાક્યમુનેઃ વામપાર્શ્વે આર્યમઞ્જુશ્રિયસ્યોપરિષ્ટાઃ અનેકરત્નોપરચિત્તં સુદીર્ઘાકારં વિમાનમણ્ડલં શૈલરાજોપશોભિતં રત્નોપલસઞ્છન્નપર્વતાકારમભિલિખેત્ ॥
તત્રસ્થાં બુદ્ધાં ભગવતાં અષ્ટૌ લિખેત્ । તદ્યથા - રત્નશિખિવૈદૂર્યપ્રભારત્નવિચ્છુરિતસમન્તવ્યામપ્રભં પદ્મરાગેન્દ્રનીલમરકતાદિભિઃ વૈદૂર્યાશ્મગર્ભાદિભિઃ મહામણિરત્નવિશેષૈઃ સમન્તતો પ્રજ્વાલ્યમાણં, ઈષદાદિત્યોદયવર્ણં તથાગતવિગ્રહં પીતચીવરોત્તરાસઙ્ગિનં પર્યઙ્કોપવિષ્ટં ધર્મં દેશયમાનં પીતનિવાસિતોપરિવસ્તં મહાપુરુષલક્ષણકવચિતદેહં, અશીત્યાનુવ્યઞ્જનોપશોભિતમૂર્ત્તિં પ્રશાન્તદર્શનં સર્વાકારવરોપેતં રત્નશિખિં તથાગતમભિલિખેત્ ॥
દ્વિતીય સઙ્કુસુમિતરાજેન્દ્રં તથાગતં કનકવર્ણં અભિલિખેત્ સુતરાં નાગકેસરવકુલાદિપુષ્પૈરભ્યવકીરિતમભિલિખે । આર્યમભિનિરીક્ષમાણં સમન્તપ્રભં રત્નપ્રભાવિચ્છુરિતદ્યોતિપર્યેષમ્ ॥
તૃતીયં શાલેન્દ્રરાજં તથાગતમભિલિખેત્ । પદ્મકિઞ્જલ્કાભ ધર્મં દેશયમાનમ્ ॥
ચતુર્થં સુનેત્રં તથાગતમભિલિખેત્ । યથેમં દુઃપ્રસહમ્ । ષષ્ઠં વૈરોચનમ્ જિનમ્ । સપ્તમં ભૈષજ્યવૈદૂર્યરાજમ્ । અષ્ટમં સર્વદુઃખપ્રશમનં રાજેન્દ્રં તથાગતમભિલિખેદિતિ ॥
સર્વ એવ કનકવર્ણાઃ તથાગતવિગ્રહાઃ કાર્યાઃ અભયપ્રદાનકરાઃ । ઉપરિષ્ટાચ્ચ તથાગતાનાં મેઘાન્તરાલસ્થાઃ પટકોણે ઉભયતઃ પુષ્પવર્ષમુત્સૃજમાનાઃ દ્વૌ શુદ્ધાવાસકાયિકૌ દેવપુત્રૌ મભિલેખ્યૌ । અન્તરીક્ષસ્થિતૌ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વપ્રત્યેકબુદ્ધાર્યશ્રાવકાનાં નમસ્યમાનૌ અભિલેખ્યૌ ॥
પ્રત્યેકબુદ્ધાનાં ચોત્તરતઃ અષ્ટૌ મહાશ્રાવકા અભિલેખ્યાઃ બોધિસત્ત્વશિરઃસ્થાનાવવરજોપવિષ્ટાઃ । તદ્યથા - સ્થવિરશારિપુત્રઃ મહામૌદ્ગલ્યાયનઃ મહાકાશ્યપઃ સુભૂતિઃ રાહુલઃ નન્દઃ ભદ્રિકઃ કફિણશ્ચેતિ ॥

પ્રત્યેકબુદ્ધાપિ તદ્યથા - ગન્ધમાદનઃ ચન્દનઃ ઉપરિષ્ટશ્વેતસિતકેતુનેમિસુનેમિશ્ચેતિ । સર્વ એવ સુશોભનાઃ શાન્તવેષં આત્મનો સુદાન્તાકારાઃ । મહાશ્રાવકા અપિ કૃતાઞ્જલયો બુદ્ધં ભગવન્તં શાક્યમુનિં નિરીક્ષમાણાઃ । ઉપરિષ્ટાચ્ચ શુદ્ધાવાસાદેવ સન્નિકૃષ્ટૌ અપરૌ દ્વૌ દેવપુત્રૌ સમન્તાત્પટ્ટવિતાનદીર્ઘાપાયશસોભનાગૃહીતૌ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વપ્રત્યેકબુદ્ધાર્યશ્રાવકાણામુપરિષ્ટાદ્ધારયમાણૌ દિવ્યમાલ્યામ્બરધરૌ દેવપુત્રૌ અભિલેખ્યૌ । ભગવતઃ શાક્યમુનેઃ ઉપરિષ્ટાન્મૂર્ધનિ મુક્તાહારરત્નપદ્મરાગેન્દ્રનીલાદિભિઃ ગ્રથિતં રત્નસૂત્રકલાપં તસ્મિંશ્ચ પટ્ટવિતાનસુવિન્યસ્તં સમન્તાચ્ચ મુક્તાહારપ્રલમ્બોપશોભિતમભિલિખેત્ । અધશ્ચ બુદ્ધસ્ય ભગવતઃ પદ્માસનાત્ આર્યમઞ્જુશ્રિયસ્ય પાદમૂલસમીપે નાગરાજોપનન્દપાર્શ્વે મહારત્નં પર્વતં પદ્મશરાદભ્યુન્નતં રત્નાઙ્કુરગુહાકન્દરપ્રવાલલતાપરિવેષ્ટિતં રત્નતરું મહર્ષયસિદ્ધસેવિતં તસ્ય પર્વતસ્યોત્તુઙ્ગે યમાન્તકં ક્રોધરાજાનં મહાઘોરરૂપિણં પાશહસ્તં વામહસ્તગૃહીતદણ્ડં ભૃકુટિવદનમાજ્ઞાં પ્રતીચ્છમાનઃ આર્યમઞ્જુશ્રિયગતદૃષ્ટિં વૃકોદરં ઊર્ધ્વંકેશં ભિન્નાઞ્જનકૃષ્ણમેઘસઙ્કાશં કપિલશ્મુશ્રુદીર્ઘકરાલં દીર્ઘનખં રક્તલોચનકં સર્પમણ્ડિતકણ્ઠોદ્દેશં વ્યાઘ્રચર્મનિવસનં સર્વવિઘ્નઘાતકઃ મહાદારુણતરં મહાક્રોધરાજાનં સમન્તજ્વાલં યમાન્તકં ક્રોધરાજા અભિલિખેત્ ॥
તસ્ય પર્વતસ્યાધસ્તાચ્છિલાતલોપનિષણ્ણં પૃથિવ્યામવનતજાનુદેહં ધૂપકટચ્છુકવ્યગ્રહસ્તં યથાવેષસંસ્થાનગૃહીતલિઙ્ગં યથાનુવૃત્તચરિતમાર્યમઞ્જુશ્રિયગતદૃષ્ટિં સાધકમભિલિખે । નન્દનાગેન્દ્રરાજસમીપં ભગવતઃ શાક્યમુનેરધસ્તાત્, દક્ષિણપાર્શ્વે પદ્મસરાભ્યુદ્ગતં મહારત્નશૈલેન્દ્રરાજં કથિતં તથાગતમભિલિખેત્ । યમાન્તકક્રોધરાજરહિતં દિવ્યપુષ્પાવકીર્ણમભિલિખેત્ । આર્યાવલોકિતેશ્વરઃ સ્યાત્ તં પર્વતમભિલિખેત્ । તદુચ્ચતુઙ્ગપર્વતપદ્મરાગોપલં તમેકાઙ્કુરવૈદૂર્યમયશૃઙ્ગાકારમભિલિખેત્ ।
તત્રાપાશ્રિતાં દેવીમાર્યાવલોકિતેશ્વરકરુણાં આર્યતારાં સર્વાલઙ્કારવિભૂષિતાં રત્નપટ્ટાંશુકોત્તરીયાં વિચિત્રપટ્ટનિવસનાં સ્ત્ર્યલઙ્કારસર્વાઙ્ગવિભૂષિતાં વામહસ્તનીલોત્પલવિન્યસ્તાં કનકવર્ણાં કૃશોદરીં નાતિકૃશાં નાતિબાલાં નાતિવૃદ્ધાં ધ્યાનગતચેતનાં આજ્ઞાં પ્રતીચ્છયન્તી દક્ષિણહસ્તેન વરદાદીષિદવનતકાયાં પર્યઙ્કોપનિષણ્ણાં આર્યાવલોકિતેશ્વર ઈષદપગતદૃષ્ટિઃ સમન્તજ્વાલામાલપર્યેષિતાં તત્રૈવ વૈદૂર્યરત્નશૃઙ્ગે પુન્નાગવૃક્ષપરિવેષ્ટિતં સર્વતઃ શાખાસુ સમન્તપુષ્પોપરચિતવિકસિતસુપુષ્પિતં ભગવતીં તારામભિચ્છાદયમાનાં તેનૈવ ચાપગતશાખાસુચિત્રં પ્રવાલાઙ્કુ રાવનદ્ધં વિચિત્રરૂપરઙ્ગોજ્જ્વલં તારાદેવીમુખાવલોકનમભિલેખ્યા ॥
સર્વવિઘ્નઘાતકી દેવી ઉત્તમા ભયનાશિની ।
સાધકસ્ય તુ રક્ષાર્થં લિખેદ્ વરદાં શુભામ્

સ્ત્રીરૂપધારિણી દેવી કરુણાદશબલાત્મજા ।
શ્રેયસઃ સર્વભૂતાનાં લિખેત વરદાયિકામ્

કુમારસ્યેહ માતા દેવી મઞ્જુઘોષસ્ય મહાદ્યુતેઃ ।
સર્વવિઘ્નવિનાશાર્થં સાધકસ્ય તુ સમન્તાદ્

રક્ષાર્થં મનુજેશાનાં શ્રેયસાર્થં પટે ન્યસેત્ ।
યો ઽસૌ ક્રોધરાજેન્દ્રઃ પર્વતાગ્રે સમવસ્થિતઃ

સર્વવિઘ્નવિનાશાય કથિતં જિનવરાત્મજૈઃ ।
મહાઘોરો મહાવન્દ્યો મહાચણ્ડો મહાદ્યુતિઃ

શાસને દ્વિષ્ટસત્ત્વાનાં નિગ્રહાયૈવ પ્રકલ્પતે ।
સાધકસ્ય તુ રક્ષાર્થં સર્વવિઘ્નવિનાશકઃ

દારુણો રોષશીલશ્ચ આકૃષ્ટા મન્ત્રદેવતા ।
સુઘોરો ઘોરરૂપી ચ નિષેદ્ધા સર્વનિર્ઘૃણામ્

અવશાનાં ચ વશમાનેતા પાપરૌદ્રપ્રચારિણામ્ ।
ખચરે ભૂચરે વાપિ પાતાલે ચાપિ સમન્તતઃ

નાશયતિ સર્વદુષ્ટાનાં વિરુદ્ધા યે શાસને મુને ।
ચતુરશ્રં સમન્તાદ્વૈ ચતુઃકોણં પટં લિખેત્

અધશ્ચૈવ પટાન્તે તુ વિસ્તીર્ણસરિતાલયમ્ ।
કુર્યાન્નાગભોગાઙ્ગમૌકૈકં ચ સમન્તતં

શુક્લેન શુભાઙ્ગેન મનુજાકારદેહજા ।
ઉત્તરાશિરસં સ્થાપ્ય કૃતાઞ્જલિપુટઃ સદાઃ

સપ્તસ્ફુટો મહાવીર્યો મહેશાખ્યો અનન્તો નામ નામતઃ ।
તથાગતં નિરીક્ષન્તો મણિરત્નોપશોભિતઃ

સુશોભનો ચારુરૂપી ચ રત્નાભરણભૂષિતઃ ।
આલિખેજ્જ્વાલમાલિનં મહાનાગેન્દ્રવિશ્રુતમ્

સર્વલોકહિતોદ્યુક્તં પ્રવૃત્તો શાસને મુને ।
સર્વવિઘ્નવિનાશાય આલિખેત્ સરિતાશૃતમ્

એતત્ પટવિધાનં તુ ઉત્તમં જિનભાષિતમ્ ।
સંક્ષિપ્તવિસ્તરાખ્યાતં પૂર્વમુક્તં તથાગતૈઃ ।
આલિખે યો હિ વિદ્વાં વૈ તસ્ય પુણ્યમનન્તકમ્

યત્ કૃતં કલ્પકોટીભિઃ પાપં કર્મ સુદારુણમ્ ।
નશ્યતે તત્ક્ષણાદેવ પટં દૃષ્ટ્વા તુ ભૂતલે

પઞ્ચાનન્તર્યકારિણં દુઃશીલાં જુગુપ્સિતામ્ ।
સર્વપાપપ્રવૃત્તાનાં સંસારાન્ધારચારિણામ્ ।
ગતિયોનિનિકૃષ્ટાનાં પટં તેષાં ન વારયેત્

દર્શનં સફલં તેષાં પટં મૌનીન્દ્રભાષિતમ્ ।
દૃષ્ટમાત્રં પ્રમુચ્યન્તે તસ્માત્ પાપાત્તુ તત્ક્ષણાત્

કિં પુનઃ શુદ્ધવૃત્તિત્વાત્ સુશુદ્ધવૃત્તોરૂપિણઃ ।
મન્ત્રસિદ્ધૌ સદોદ્યુક્તોઃ સિદ્ધિં લપ્સેયુર્માનવઃ

યત્ પુણ્યં સર્વસત્ત્વાનાં પૂજયિત્વા કલ્પકોટિ યે ।
તત્ પુણ્યં પ્રાપ્નુયાન્મન્ત્રી પટમાલિખનાદ્ ભુવિ

સિકતા યાનિ ગઙ્ગાયાઃ પ્રમાણે યાનિ કીર્તિતા ।
તત્પ્રમાણા ભવેદ્ બુદ્ધાઃ પ્રત્યેકજિનવરાત્મજાઃ

ખડ્ગિનઃ સાધકા લોકે જિત્વા બહુધા પુનઃ ।
તત્ ફલં પ્રાપ્નુયાન્મર્ત્યે પટલિખનદર્શના

વાચનાદેવ કાયેસ્ય પૂજના વાપ્યનુમોદના ।
મન્ત્રસિદ્ધિર્ધ્રુવા તસ્ય સર્વકર્મે પ્રકલ્પિતાઃ

યાવન્તિ લૌકિકા મન્ત્રાઃ ભાષિતા યે જિનપુઙ્ગવૈઃ ।
તચ્છિષ્યખડ્ગિભિર્દિવ્યૈઃ બોધિસત્ત્વૈર્મહાત્મભિઃ ।
સિદ્ધ્યન્તે સર્વમન્ત્રા વૈ પટસ્યાગ્ર તુ મગ્રતમિતિ