મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 2
નમસ્તે સર્વજ્ઞાય સર્વજ્ઞજ્ઞેયવસ્તુસંસ્કૃતાસંસ્કૃતત્રિયાનમાર્ગનિર્વાણપ્રતિષ્ઠાપનપ્રતિષ્ઠિતાય ઇતિ ।
એભિરક્ષરપદપ્રત્યાહારસ્તોત્રપદૈર્ભગવન્તં સંમુખમ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + . . . . . . લોકધાતૂનતિક્રમ્ય પૂર્વોત્તરે દિગ્ભાગે સઙ્કુસુમિતં નામ બુદ્ધક્ષેત્રમભૂત્ । ( વૈદ્ય 4 ) તત્ર કુસુમાવતી નામ લોકધાતુ યત્ર સ ભગવાન્ સઙ્કુસુમિતરાજેન્દ્રસ્તથાગતો વિહરત્યર્હ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધો વિદ્યાચરણ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ષ્વાદેશયત્યાદૌ કલ્યાણં, મધ્યે કલ્યાણં, પર્યવસાને કલ્યાણં સ્વાર્થં સર્વં જનં કેવલં પરિપૂર્ણં પરિશુદ્ધં પર્યવદાતં બુદ્ધચર્યં સમ્પ્રકાશયતિ સ્મ ॥
સ એતર્હિ તિષ્ઠતિ ધ્રિયતે યાપયતિ ધર્મં ચ દો + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ત્રાણં લયનં શરણં પરાયણં ક્ષેમમત્યન્તનિષ્ઠમત્યન્તપર્યવસાનં સર્વસત્ત્વાનાં ચ ભાષતે સ્મ । તેનૈવ ભગવતા કૃતાભ્યનુજ્ઞાત ઇહાગતો ભગવતઃ સમીપપાદમૂલમ્ સ ચ ભગવાન્ સઙ્કુસુમિતરાજેન્દ્રસ્તથાગતો ભગવત અલ્પાબાધતાં લઘૂત્થાનલોવભાસ્યત્વવિહારતાં પર્યપૃચ્છત્ । એવં ચાહ - ‘આશ્ચર્યમ્ યત્ર હિ નામ એવંવિધે પઞ્ચકષાયે કાલે બુદ્ધો ભગવાન્ શાક્યમુનિરુત્પન્નઃ સર્વધર્મં દેશયતિ । અનૂનપદવ્યઞ્જનં તૃપથાપવર્ગદેવમનુષ્યોપપત્તિપ્રતિલોભનતા । આશ્ચર્યં તસ્ય ભગવતઃ શાક્યમુનેર્વીર્યમ્ । યત્ર હિ નામ અભવ્યે સત્ત્વનિકાયે ત્રિભવસમુદ્યાતાનુવર્ત્તિતે માર્ગે ઽત્યન્તયોગક્ષેમાનુગમે નિર્વાણે ભક્તં પ્રતિષ્ઠાપયતિ । અપિ તુ ભગવાન્ બુદ્ધાનાં ભગવતાં ચિત્તં બુદ્ધા એવ ભગવન્તં જ્ઞાસ્યન્તિ । કિં મયા શક્યમચિન્ત્યાદ્ભુતૈશ્ચર્યવિકુર્વિતાનાં ભગવતાં બુદ્ધવિકુર્વિતું જ્ઞાતુમ્ । ચિત્તચરિતચર્યાનુપ્રવેશનિર્હારચેષ્ટિતં જ્ઞાતું વા સમાસનિર્દેશતો વા કલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રૈરપિ વક્તુમ્ । યો ઽયં તથાગતાનાં તથાગતનિર્હારસમસ્તવ્યસ્તાશેષમૂર્ત્યા સંસ્કૃતધર્મતો દ્રષ્ટવ્યઃ । દર્શનહેયપુરાણાવ લમ્બિનાં ચર્યા વક્તું ગુણાન્ વા કથયિતું તથાગત એવાત્ર ભગવાન્ જાનીતે; ન વયમ્ ॥
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ સ્વરિદ્ધિવિકુર્વિતનિર્મિતે મહારત્નપદ્મે નિષણ્ણઃ, ભગવન્તં શાક્યમુનિં નિરીક્ષ્યમાણઃ । અથ ભગવાઞ્છાક્યમુનિર્મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વં વિવિધકથાનુસારે તથાગતભૂતાન્ પૂર્વપ્રશ્નપૂર્વઙ્ગમપુરઃ સરધર્મદેશનાનુકૂલબોધિસત્ત્વચર્યાનિર્હારાર્થોપસંહિતેન બ્રાહ્મેણ સ્વરેણ કલવિઙ્કરુતરચિતગર્જિતદુન્દુભિસ્વરનિનાદિતનિર્ઘોષેણ સ્વરેણ મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । સ્વાગતં તે મઞ્જુશ્રીઃ મહાસત્ત્વ ચર્યાસર્વબુદ્ધ્યધિષ્ઠિતનિર્હારસર્વબોધિસત્ત્વાર્ત્થસમ્પ્રાપકસર્વમન્ત્રપદસરહસ્યાભિષેકમુદ્રામણ્ડલકલ્યભિષેક આયુરારોગ્યૈશ્વર્યસર્વાશાપારિપૂરકઃ સર્વસાધનૌપયિકતન્ત્રજ્ઞાનજ્ઞેયકાલાન્તરાધાનરાજ્યક્ષેત્ર અતીતાનાગતવર્તમાનસંક્ષેપતઃ સર્વસત્ત્વાનાં સર્વાશાપારિપૂરક સ્વગુણોદ્બોધનમન્ત્રચર્યાનુવર્ત્તિતપરસત્ત્વપ્રીતિકરણ અન્તર્દ્ધાનાકાશગમન પાદપ્રચારિક મેધાવીકરણ આકર્ષણ પાતાલપ્રવેશન આભિચારિક સર્વકામાવાપ્તિસઙ્કુલ યક્ષયક્ષિણી કિઙ્કરપિશાચસર્વભૂતાકર્ષણ બાલવૃદ્ધતરુણયથાસ્થિતિસ્થાપકઃ સંક્ષેપતઃ સર્વકર્મકર સર્વમનોરથપરિપૂરક આભિચારક શાન્તિકપૌષ્ટિકેષુ પ્રકુર્વાણઃ, યથા યથા પ્રયુજ્યમાનસ્તથા તથા શ્રાવ્યમાનબોધિસત્ત્વપિટકાવતંસકં મહાકલ્પરત્નપટલવિસરં અસ્માભિરનુજ્ઞાતઃ સર્વબુદ્ધૈશ્ચ શુદ્ધસત્ત્વ + + + + યે ધર્મકોશં બહુજનહિતાય બહુજનકામાય દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ સર્વસત્ત્વાનુદ્દિશ્ય ॥
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠાનજ્યોતિરશ્મિવ્યૂહાલઙ્કારસઞ્ચોદનીં નામ બોધિસત્ત્વસમાધિં સમાપદ્યતે । સમનન્તર સમાપન્નસ્યાનેકગઙ્ગાન + + + + + + + + + + યાવદ્ + + + ભુવનં યાવચ્ચ અવીચિર્મહાનરકં યે કેચિત્ સત્ત્વા સુદુઃખિતાઃ, સર્વે તે દુઃખપ્રશમનશાન્તિં ચ જગ્મુઃ । સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધબોધિસત્ત્વાન્ બુદ્ધાંશ્ચ ભગવતાં સઞ્ચોદ્ય પુનરેવ સા રશ્મિર્મઞ્જુશ્રિયસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મૂર્ધન્યન્તર્ધીયતે સ્મ । અત્રાન્તરે પૂર્વસ્યાં દિશિ યે વ્યવસ્થિતા બુદ્ધક્ષેત્રાઃ, તત્ર બુદ્ધા ભગવન્તઃ સઞ્ચોદિતાઃ, તેન રશ્મિધાતુમણ્ડલીસમુદ્દ્યોતિતનિર્હારેણ । તદ્યથા - જ્યોતિસ્સૌમ્યગન્ધાવભાસશ્રીર્નામ તથાગતઃ, ભૈષજ્યગુરુવૈડૂર્યપ્રભરાજસ્તથાગતઃ સમન્તાવભાસશ્રીર્નામ તથાગતઃ, સમુદ્ગતરાજો નામ તથાગતઃ, શાલેન્દ્રરાજો નામ તથાગતઃ, લોકેન્દ્રરાજો નામ તથાગતઃ, અમિતાયુર્જ્ઞાનવિનિશ્ચયરાજો નામ તથાગતઃ, અનન્તાવભાસરાજેન્દ્રો નામ તથાગતઃ, જ્યોતિરશ્મિરાજેન્દ્રો નામ તથાગતઃ, એવંપ્રમુખા બુદ્ધા ભગવન્તો બોધિસત્ત્વગણપરિવૃતાઃ અનન્તાનન્તેષુ ચ લોકધાતુષુ તથાગતાર્હન્તઃ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધાઃ સહાં લોકધાતું શુદ્ધાવાસભવનસ્થં ચ શાક્યમુનિં તથાગતામર્હન્તં સમ્યક્ સમ્બુદ્ધં મઞ્જુશ્રિયા સાર્ધં કુમારભૂતેન બોધિસત્ત્વચર્યાનિર્દેશમન્ત્રપદાર્થપટલવિસરં ભાષન્તં તે બુદ્ધા ભગવન્તઃ સન્નિપતેયુઃ । એવં દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમસ્યામુત્તરસ્યાં દિક્ષુ વિદિક્ષુ । ઇત્યૂર્ધ્વમધસ્તિર્યક્ સર્વાવન્તં બુદ્ધક્ષેત્રાનવભાસ્ય સર્વેષુ ચ બુદ્ધક્ષેત્રેષુ સર્વમારભવનાનિ જિહ્વીકૃત્ય સબોધિસત્ત્વગણપરિવૃતાઃ સશ્રાવકસઙ્ઘપુરસ્કૃતાશ્ચ ત શુદ્ધાવાસભવનં બુદ્ધવિકુર્વણબોધિસત્ત્વમાહાત્મ્યં ચ દર્શયિતુકામા મન્ત્રચર્યાનિર્હારસમાધિવિશેષપટલવિસરતથાગતશાસનમપ્રતિહતં ચોદ્દ્યોતયિતુકામાઃ પ્રત્યસ્થાત્ । તદ્યથા - સુબાહુ, સુરત્ન, સુવ્રત, સુનેત્ર, સૂરત, સુધર્મ, સર્વાર્થસિદ્ધિ, સર્વોદ્ગત, ધર્મોદ્ગત, રત્નોદ્ગત, રત્નશ્રીઃ, મેરુશ્રીઃ, અચિન્ત્યશ્રીઃ, પ્રભાકરશ્રીઃ, પ્રભશ્રીઃ, જ્યોતિશ્રીઃ, સર્વાર્થશ્રીઃ, સર્વરત્નપાણિઃ, ચૂડામણિઃ, મેરુધ્વજપાણિઃ, વૈરોચનગર્ભઃ, રત્નગર્ભઃ, જ્ઞાનગર્ભઃ, સચિન્ત્યાર્થગર્ભઃ, અચિન્ત્યાર્થગર્ભઃ, ધર્મોદ્ગતગર્ભઃ, ધ્વજકેતુઃ, સુકેતુઃ, અનન્તકેતુઃ, વિમલકેતુઃ, ગગનકેતુઃ, રત્નકેતુઃ, ગર્જિતઘોષદુન્દુભિસ્વરરાજાઃ, અનન્તાવભાસજ્ઞાનરાજઃ, સર્વતમો ઽન્ધકારવિધમનરાજઃ, સર્વવિકિરણબોધિવિધ્વંસનરાજઃ, સર્વચર્યાતિશયજ્ઞાનરાજઃ, લોકેન્દ્રરાજ, અતિશયેન્દ્રરાજ, વિધમનરાજ, નિર્ધૂતરાજ, આદિત્યરાજ, અભાવસમુદ્ગતરાજ, સ્વભાવસમુદ્ગતરાજ, અભાવસ્વભાવસમુદ્ગતરાજ, અવિવક્ષિતરાજ, સ્વભાવપુણ્યાભઃ, લોકાભઃ, અમિતાભઃ, મિતાભઃ, સુનેત્રાભઃ, સુસમ્ભવાભઃ, અર્થભાવાભઃ, અધૃષ્યઃ, અમૃષ્યઃ, અકર્ષઃ, અકનિષ્ઠઃ, અમલઃ, અનલઃ, દ્યુતિ પતિ મતિ સુખ મુખ નેમિ નિમિ કેતુ ઋક્ષ દિવિદેવ દિવ્ય નાભિ રવન લોકશાન્તિ ઉપારિષ્ટ દુન્દુભિસિદ્ધ શિવ આખ્યદિવ્ય દુપ્રસહ દુર્ઘર્ષ દુરાલભ દૂરઙ્ગમ દુરાલભ દૂરસ્થિત ઊર્ધ્વદ્રવ્યતમ ખદ્યોત સમહદ્યોત અદ્યોત ઋષભ આભ સુમનાય સુમન મહાદેવ સુનિર્મલ મલાન્ત દાન્ત સમિ સુચિહ્ન શ્વેતધ્વજ ઇમિ કિમિ કનિષ્ઠ નિકર્ષ જીવ સુજાત ધૂમકેતુ ધ્વજકેતુ ( વૈદ્ય 6 ) શ્વેતકેતુ સુકેતુ વસુકેતુ વસવ પિતામહ પિતરનિષ્કકુરુલોકાખ્ય સમન્તાખ્ય મહાખ્ય શ્રેયસિ તેજસિ જ્યોતિકિરણ સમન્તકર લોકઙ્કર દિવઙ્કર દીપઙ્કર ભૂતાન્તકર સર્વાર્થઙ્કર સિદ્ધઙ્કર દ્યોતિઙ્કર અવભાસઙ્કર દુન્દુભિસ્વર રુતસ્વર સુસ્વર અનન્તસ્વર કેતુસ્વર ભૂતમુનિ કનકમુનિ ક્રકુચ્છન્દઃ કાશ્યપશિખિ વિશ્વભુક્ વિપશ્વિ શાક્યમુનિશ્ચેતિ ॥
એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ બહુભિર્બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિસ્તં શુદ્ધાવાસભવનમવભાસ્ય, પદ્માસનેષુ વ સ્થિત્વા, ભૂદેવં બોધિસત્ત્વગણાશ્ચાજહારં એવંરૂપાઃ । તદ્યથા - રત્નપાણિઃ, વજ્રપાણિઃ, સુપાણિઃ, અનન્તપાણિ ક્ષિતિપાણિ આલોકપાણિ સુનિર્મલ સુકૂપ પ્રભૂતકૂટ મણિકૂટ રત્નકૂટ રત્નહસ્તિ સમન્તહસ્તિ ગન્ધહસ્તિ સુગતિ વિમલગતિ લોકગતિ ચારુગતિ અનન્તગતિ અનન્તકીર્તિ વિમલકીર્તિ ગતિકીર્તિ અમલકીર્તિ કીર્તિકીર્તિ નાથ અનાથ નાથભૂત લોકનાથ સમન્તનાથ આત્રેય અનન્તત્રેય સમન્તત્રેય મૈત્રેય સુનેત્રેય નમન્તત્રેય ત્વદ્ધત્રેય સરૂલાત્રેય ત્રિરન્તાત્રેય ત્રિશરણાત્રેય ત્રિયાનાત્રેય વિસ્ફૂર્જ સુમનોદ્ભવર્ણવાં ધર્મીશ્વરઃ, અભાવેશ્વરઃ, સમ્મતેશ્વરઃ, લોકેશ્વરઃ, અવલોકિતેશ્વરઃ, સુલોકિતેશ્વર વિલોકિતેશ્વર લોકમહ સુમહ ગર્જિતેશ્વર દુન્દુભિસ્વર વિતતેશ્વર વિધ્વસ્તેસ્વર સુવક્ષ સુમૂર્તિ સુમહદ્ યશોવત આદિત્યપ્રભાવ પ્રભવિષ્ણુઃ સોમેશ્વર સોમ સૌમ્ય અનન્તશ્રી લોકશ્રી ગગન ગગનાઢ્ય ગગનંગ+ક્ષિતેશ્વર મહેશ્વર ક્ષિતિક્ષિતિગર્ભ નીવરણ સર્વાવરણ સર્વાવરણ વિષ્કમ્ભિ સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભિ સમન્તનિર્મથનઃ સમન્તભદ્રઃ ભદ્રપાણિઃ સુધનઃ સુસંહતઃ રસુપુષ્ય સુનભ આકાશ આકાશગર્ભઃ સવાર્થગર્ભઃ સર્વોદ્ભવ અનિવર્તી અનિવર્તિત અપાયજહ અવિવર્તિતં અવૈવર્ત્તિકસર્વધર્મોપશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ બોધિસત્ત્વૈર્મહાસત્ત્વૈઃ સાર્ધં ભગવાન્ શાક્યમુનિઃ શુદ્ધાવાસભવને વિહરતિ સ્મ ॥
અન્યૈરપિ બોધિસત્ત્વૈર્મહાસત્ત્વૈઃ સ્ત્રીરૂપધારિભિઃ અનન્તચર્યાર્થલોકનિરહારસકલસત્ત્વાશય અનિવર્તનમાર્ગપ્રતિષ્ઠાપનતયાચિન્ત્યાવિદ્યાપદમન્ત્રધારણી ઓષધવેષરૂપધારિભિર્નાનાવિધપક્ષિગણયક્ષરાક્ષસમણિમન્ત્રરત્નરાજસત્ત્વ અસત્ત્વસઙ્ખ્યાતસમનુપ્રવેશસત્ત્વચર્યાનુવર્તિભિર્યથાસયસત્ત્વવિનયતથાનુકારિભિઃ તત્પ્રતિવિશિષ્ટરૂપાનુવર્તિભિર્વિદ્યારાજોપદેશયથાવબોધધર્મનિર્યાતતથાગતાબ્જકુલિશસર્વલૌકિકલોકોત્તરસમનુપ્રવેશસમયાનતિક્રમણીયવચનપથપ્રતિષ્ઠાપનતૃરત્નવંશાનુપચ્છેદકર્તૃભિઃ તદ્યથા - ઉષ્ણીષ અત્યદ્ભુત અત્યુન્નત સિતાતપત્ર અનન્તપત્ર શતપત્ર જયોષ્ણીષ લોકોત્તર વિજયોષ્ણીષ અભ્યુદ્ગતોષ્ણીષ કમલરશ્મિ કનકરશ્મિ સિતરશ્મિ વ્યૂઢોષ્ણીષ કનકરાશિ સિતરાશિ તેજોરાશિ મણિરાશિ સમનન્તરાશિ વિખ્યાતરાશિ ભૂતરાશિ સત્યરાશિ અભાવસ્વભાવરાશિ અવિતથરાશિ એતૈશ્ચાન્યઓશ્ચોષ્ણીષરાજૈરનન્તધર્મધાતુપ્રવિષ્ટૈર્યથાશયસત્ત્વાભિમાયપારિપૂરકૈઃ સર્વજિનહૃદયસમન્તાગતૈર્ન શક્યં કલ્પકોટીનિયુતશતસહસ્રૈરપિ ઉષ્ણીષરાજ્ઞાં ગણનાપર્યન્તં વક્તુમ્, અચિન્ત્યબલપરાક્રમાણાં માહાત્મ્યં વા કથયિતુમ્ । સમાસનિર્દેશતઃ સંક્ષેપતશ્ચ કથ્યતે ॥
વિદ્યારાજ્ઞીનાં સમાગમં વક્ષ્યતે । તદ્યથા - ઊર્ણા ભ્રૂલોચના પદ્મા શ્રવણઃ ગ્રીવા અભયા કરુણા મૈત્રી કૃપા પ્રજ્ઞા રશ્મિ ચેતના પ્રભા નિર્મલા ધીવરા ॥
તથાન્યાશ્ચ વિદ્યારાજ્ઞીભિરનન્તાપર્યન્તતથાગતમૂર્તનિસૃષ્ટાભિઃ । તદ્યથા - તથાગતપાત્ર ધર્મચક્ર તથાગતશયન તથાગતાવભાસ તથાગતવચન તથાગતોષ્ઠ તથાગતોરુ તથાગતામલ તથાગતધ્વજ તથાગતકેતુ તથાગતચિન્હશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ તથાગતમન્ત્રભાષિતૈર્વિદ્યારાજ્ઞરાજ્ઞીકિઙ્કરચેટચેટી દૂતદૂતી યક્ષયક્ષી સત્ત્વાસત્ત્વૈશ્ચ પ્રતિવિશિષ્ટવ્યૂહાલઙ્કારધર્મમેઘાન્નિઃસૃતૈઃ સમાધિવિશેષનિષ્યન્દિતૈરપરિમિતકોટીશતસહસ્રપરિવારિતૈઃ સર્વવિદ્યાગણ ઉપર્યુપરિ પ્રવર્તમાનૈર્વિદ્યારાજ્ઞૈઃ । તે ઽપિ તત્ર શુદ્ધાવાસભવનમધિષ્ઠિતવાનભૂવમ્ । અબ્જકુલે ચ વિદ્યારાજ્ઞઃ । તદ્યથા - ભગવાન્ દ્વાદશભુજઃ ષડ્ભુજઃ ચતુર્ભુજઃ હાલાહલઃ અમોઘપાશઃ શ્વેતહયગ્રીવઃ સુગ્રીવ અનન્તગ્રીવ નીલગ્રીવ સુગ્રીવ સુકર્ણઃ શ્વેતકર્ણઃ નીલકણ્ઠઃ લોકકણ્ઠ વિલોકિત અવલોકિત ઈશ્વરસહસ્રરશ્મિ મનઃ મનસઃ વિખ્યાતમનસઃ કમલઃ કમલપાણિઃ મનોરથઃ આશ્વાસકઃ પ્રહસિત સુકેશ કેશાન્ત નક્ષત્ર નક્ષત્રરાજ સૌમ્ય સુગત દમકશ્ચેતિ ॥
એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ વિદ્યારાજૈઃ । અબ્જોષ્ણીષપ્રમુખૈરનન્તનિર્હારધર્મમેઘનિષ્યન્દસમાધિભૂતૈરનેકશતસહસ્ર કોટીનિયુતવિદીપપરિવારિતૈરનેકૈશ્ચ વિદ્યારાજ્ઞીભિર્લોકેશ્વરમૂર્ત્તિસમાધિવિસૃતૈઃ । તદ્યથા - તારા સુતારા નટી ભૃકુટી અનન્તટી લોકટી ભૂમિપ્રાપટી વિમલટી સિતા શ્વેતા મહાશ્વેતા પાણ્ડરવાસિની લોકવાસિની વિમલવાસિની અબ્જવાસિની દશબલવાસિની યશોવતી ભોગવતી મહાભોગવતી ઉલૂકા અલોકા અમલાન્તકરી સમન્તાન્તકરી દુઃખાન્તકરી ભૂતાન્તકરી શ્રિયા મહાશ્રિયા ભૂપશ્રિયા અનન્તશ્રિયા લોકશ્રિયા વિખ્યાતશ્રિયા લોકમાતા સમન્તમાતા બુદ્ધમાતા ભગિની ભાગીરથી સુરથી રથવતી નાગદન્તા દમની ભૂતવતી અમિતા આવલી ભોગવલી આકર્ષણી અદ્ભુતા રશ્મી સુરસા સુરવતી પ્રમોદા દ્યુતિવતી તટી સમન્તતટી જ્યોત્સ્ના સોમા સોમાવતી માયૂરી મહામાયૂરી ધનવતી ધનન્દદા સુરવતી લોકવતી અર્ચિષ્મતી બૃહન્નલા બૃહન્તા સુઘોષા સુનન્દા વસુદા લક્ષ્મી લક્ષ્મીવતી રોગાન્તિકા સર્વવ્યાધિચિકિત્સની અસમા દેવી ખ્યાતિકરી વશકરી ક્ષિપ્રકરી ક્ષેમદા મઙ્ગલા મઙ્ગલાવહા ચન્દ્રા સુચન્દ્રા ચન્દ્રાવતી ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ વિદ્યારાજ્ઞિભિઃ પર્ણાસવરિજાઙ્ગુલિમાનસીપ્રમુખૈરનન્તનિર્હારધર્મધાતુગગનસ્વભાવૈઃ સત્ત્વચર્યાવિકુર્વિતાધિષ્ઠાનસઞ્જનિતમાનસૈઃ દૂતદૂતી ચેટચેટી કિઙ્કરકિઙ્કરી યક્ષયક્ષી રાક્ષસરાક્ષસીં પિશાચપિશાચી અબ્જકુલસમયાનુપ્રવેશમન્ત્રવિચારિભિઃ યેન તં શુદ્ધાવાસં દેવભવનં શુદ્ધસત્ત્વનિશ્વસ્તં, તેન પ્રત્યષ્ઠાત્ । પ્રતિષ્ઠિતાશ્ચ ભગવતઃ શાક્યમુનેઃ પૂજાકર્મણોદ્યુક્તમાનસો અભૂવં સ્થિતવન્તઃ ॥
તસ્મિન્ ભગવતઃ શાક્યમુનેઃ સમીપં વજ્રપાણિઃ બોધિસત્ત્વઃ સ્વકં વિદ્યાગણમામન્ત્રયતે સ્મ । સન્નિપાતં હ ભવન્તો ઽસ્મદ્વિદ્યાગણપરિવૃતાઃ, સક્રોધરાજઃ વિદ્યારાજરાજ્ઞિભિર્મહાદૂતિભિઃ સ્મરણમાત્રેણૈવસર્વા વિદ્યાગણાઃ સન્નિપતિતાઃ । તદ્યથા - વિદ્યોત્તમઃ સુવિદ્ય સુવિદ્ધ સુબાહુ સુષેણ સુરાન્તક સુરદ સુપૂર્ણ વજ્રસેન વજ્રકર ( વૈદ્ય 8 ) વજ્રબાહુ વજ્રહસ્ત વજ્રધ્વજ વજ્રપતાક વજ્રશિખર વજ્રશિખ વજ્રદંષ્ટ્ર શુદ્ધવજ્ર વજ્રરોમ વજ્રસંહત વજ્રાનન વજ્રકવચ વજ્રગ્રીવ વજ્રનાભિ વજ્રાન્ત વજ્રપઞ્જર વજ્રપ્રાકાર વજ્રાસુ વજ્રધનુઃ વજ્રશરઃ વજ્રનારાચ વજ્રાઙ્ક વજ્રસ્ફોટ વજ્રપાતાલ વજ્રભૈરવ + + + નેત્ર વજ્રક્રોધ જલાનન્તશ્ચર ભૂતાન્તશ્ચર ગન્ધનાનન્તશ્ચર મહાક્રોધાન્તશ્ચર મહેશ્વરાન્તશ્ચર સર્વવિદ્યાન્તશ્ચર ઘોરઃ સુઘોરઃ ક્ષેપ ઉપક્ષેપઃ પદનિક્ષેપઃ વિનાયકાન્તક્ષેપઃ સવિન્યાસક્ષેપઃ ઉત્કૃષ્ટક્ષેપ બલ મહાબલ સુમ્ભ ભ્રમર ભૃઙ્ગિરિટિ ક્રોધ મહાક્રોધ સર્વક્રોધ અજર અજગર જ્વર શોષ નાગાન્ત દણ્ડ નીલદણ્ડ રક્તાઙ્ગ વજ્રદણ્ડ મેધ્ય મહામેધ્ય કાલ કાલકૂટ શ્વિત્રરોમ સર્વભૂતસંક્ષય શૂલ મહાશૂલ અર્તિ મહાર્તિ યમ વૈવસ્વત યુગાન્તકર કૃષ્ણપક્ષ ઘોરઃ ઘોરરૂપી પટ્ટિસ તોમર ગદ પ્રમથન ગ્રસન સંસાર અરહ યુગાન્તાર્ક પ્રાણહર શક્રઘ્ન દ્વેષ આમર્ષ કુણ્ડલિ સુકુણ્ડલિ અમૃતકુણ્ડલિ અનન્તકુણ્ડલિ રત્નકુણ્ડલિ બાહુ મહાબાહુ મહારોગ દુષ્ટસર્પ વસર્પ કુષ્ઠ ઉપદ્રવ ભક્ષક અતૃપ્ત ઉચ્છુષ્યશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ વિદ્યારાજ્ઞૈર્મહાક્રોધૈશ્ચ સમસ્તાશેષસત્ત્વદમક ઉચ્ચાટનોધ્વંસન સ્ફોટન મારણ વિનાશયિતારઃ, ભક્તાનાં દાતારઃ, શાન્તિક પૌષ્ટિક આભિચારકકર્મેષુ પ્રયોક્તારઃ, અનિકૈશ્ચ વિદ્યારાજકોટીનયુતશતસહસ્રપરિવારિતાઃ શાક્યમુનિં ભગવન્તં મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતં નિધ્યાયન્તં સ્વકં વિદ્યારાજં કુલિશપાણિં નમસ્યતામાજ્ઞામુદીક્ષયમાણાશ્ચ કુલસ્થાનં સ્થિતાઃ । સ્વકસ્વકેષુ ચાસનેષુ ચ નિષણ્ણા અભૂવન્ ॥
ભગવતો વજ્રપાણેર્યા અપિ તા મહાદૂત્યો વિદ્યારાજ્ઞીનિયુતસહસ્રપરિવારાશ્ચ અપિ સ્વકં ધર્મધાતું ગમનસ્વભાવં નિઃપ્રપં ચાવલમ્બ્ય તસ્મિન્ સ્થાને સન્નિપતિતાઃ । તદ્યથા - મેખલા સુમેખલા સિઙ્કલા વજાર્ણા વજ્રજિહ્વા વજ્રભ્રૂ વજ્રલોચના વજ્રાંસા વજ્રભૃકુટી વજ્રશ્રવણા વજ્રલેખા વજ્રસૂચી વજ્રમુસ્તી વજ્રાઙ્કુશી વજ્રશાટી વજ્રાસની વજ્રશૃઙ્ખલા સાલવતી સાલાવિરટી કામિની વજ્રકામિની કામવજ્રિણી પશ્યિકા પશ્યિની મહાપશ્યિની શિખરવાસિની ગ્રહિલા દ્વારવાસિની કામવજ્રિણી મનોજવા અતિજવા શીઘ્રજવા સુલોચના સુરસવતી ભ્રમરી ભ્રામરી યાત્રા સિદ્ધા અનિલા પૂરા કેશિની સુકેશા હિણ્ડિની તર્જિની દૂતી સુદૂતી મામકી વામની રૂપિણી રૂપવતી જયા વિજયા અજિતા અપરાજિતા શ્રેયસિ હાસિની હાસવજ્રિણી લોકવતી યસવતી કુલિશવતી અદાન્તા ત્રૈલોક્યવશઙ્કરી દણ્ડા મહાદણ્ડા પ્રિયવાદિની સૌભાગ્યવતી અર્થવતી મહાનર્થા તિત્તિરી ધવલતિત્તિરી ધવલા સુનિર્મિતા સુનિર્મલા ઘણ્ટા ખડ્ગપટ્ટિસા સૂચી જયતી અવરા નિર્મિતા નાયિકા ગુહ્યકી વિસ્રમ્ભિકા મુસલા સર્વભૂતવશઙ્કરી ચેતિ । એતાશ્ચાન્યાશ્ચ મહાદૂત્યઃ અનેકદૂતીગણપરિવારિવારિતા અત્રૈવ મહાપર્ષન્મણ્ડલે સન્નિપતેયુઃ ॥
અનેકાશ્ચ ધારણ્યઃ સમાધિનિષ્પન્દપરિભાવિતમાનસોદ્ભવા દુષ્ટસત્ત્વનિગ્રહદણ્ડમાયાદયિતાઃ તદ્યથા - વજ્રાનલપ્રમોહની ધારણી મેરુશિખરકૂટાગારધારિણી રત્નશિખરકૂટાગારધરણિન્ધરા સુકૂટા બહુકૂટા પુષ્પકૂટા દણ્ડધારિણી નિગ્રહધારણી આકર્ષણધારિણી ( વૈદ્ય 9 ) કેયૂરા કેયૂરવતી ધ્વજાગ્રકેયૂરા રત્નાગ્રકેયૂરા લોકાગ્રકેયૂરા પતાગ્રકેયૂરા વિપરિવર્તા લોકાવર્તા સહસ્રાવર્તા વિવસ્વાવર્તા સર્વભૂતાવર્તા કેતુવતી રત્નવતી મણિરત્નચૂડા બોદ્ધ્યગા બલવતી અનન્તકેતુ સમન્તકેતુ રત્નકેતુ વિખ્યાતકેતુ સર્વભૂતકેતુ અજિરવતી અસ્વરા સુનિર્મલા ષણ્મુખા વિમલા લોકાખ્યા ચેતિ । એતાશ્ચાન્યાશ્ચાનેકધારણીશતસહસ્રકોટીપરિવારિતા તત્રૈવ મહાપર્ષન્મણ્ડલે સન્નિપતેયુઃ । અનન્તબુદ્ધાધિષ્ઠાનમહાબોધિસત્ત્વસમાધ્યાધિષ્ઠાનં ચ ॥
અથ બુદ્ધક્ષેત્રવિવર્જિતપ્રત્યેકબુદ્ધા ભગવન્તો ખડ્ગવિષાણકલ્પાવનચારિણશ્ચ સસત્ત્વાનામર્થં કુર્વન્તસ્તૂષ્ણીમ્ભાવાનધિવાસનધર્મનેત્રીસમ્પ્રકાશયન્તઃ સંસારાનુવર્તિન સદા ખિન્નમાનસા મહાકરુણાવર્જિતસન્તાનઃ કેવલચિત્તવાસનાપરિભાવિતબોધિચિત્તપૂર્વોદ્ભાવિતપરિભાવિતચેતના એકભૂમિ દ્વિભૂમિ ત્રિભૂમિર્યાવદષ્ટમી બોધિસત્ત્વભૂમિનિવર્તિતમાનસઃ ખિન્નમાનસો સંસારભયભીરવઃ, તે ઽપિ ન મહાપર્ષન્મણ્ડલં સન્નિપતેયુઃ । તદ્યથા - ગન્ધમાદહઃ સિમન્તાયતન સમન્તપ્રભ ચન્દન કાલ ઉપકાલ નેમિ ઉપનેમિ રિષ્ટ ઉપરિષ્ટ ઉપારિષ્ટ પાર્શ્વ સુપાર્શ્વ દુન્દુભિ ઉપદુન્દુભિ લોકાખ્ય લોકપ્રભ જયન્ત અરેણુ રેણુ ઉપરેણુ અંશ ઉપાંશ ચિહ્ન સુચિહ્ન દિનકર સુકર પ્રભાવન્ત પ્રભાકર લોકકર વિશ્રુત સુશ્રુત સુકાન્ત સુધાન્ત સુદાન્ત અદન્તાન્ત ભવાન્ત સિતકેતુ જિહ્મકેતુ કેતુ ઉપકેતુ તથ્ય પદ્મહર પદ્મસમ્ભવ સ્વયમ્ભુ અદ્ભુત મનોજ મનસ મહેન્દુકૂટાખ્ય કુમ્ભસકલાખ્ય મકર ઉપકર શાન્ત શાન્તમાનસ વર્મ ઉપવર્મ વૈરોચન કુસુમ સુલીલ શ્રેયમ્ બદ્યહરાન્તક દુઃપ્રસહ કનક વિમલકેતુ સોમ સુસોમ સુષેણ સુચીર્ણ શુક્ર ક્રતુ ઇષ્ટ ઉપેન્દ્ર વસુશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈઃ પ્રત્યેકબુદ્ધકોટીનિયુતશતસહસ્રાચિન્ત્યાતુલ્યા પ્રણિહિતધર્મધાતુગગનસ્વભાવનિઃપ્રપંચસંસ્કૃતમધ્યયાનપ્રવિષ્ટનિર્દિષ્ટપ્રતિષ્ઠિતૈઃ સાર્ધં ભગવાન્ શાક્યમુનિઃ પ્રતિષ્ઠાતુનનયપ્રતિઘાપગતૈર્વિહરતિ સ્મ ॥
મહાશ્રાવકસઙ્ઘેન ચ સાર્ઘમનેકશ્રાવકશતસહસ્રકોટીપરિવારૈઃ । તદ્યથા - મહાકાશ્યપ નદીકાશ્યપ ગયાકાશ્યપ દુરવિક્ષોકાશ્યપ ભરદ્વાજ વિણ્ડોલ મૌદ્ગલ્યાયન મહામૌદ્ગલ્યાયન શારિપુત્ર મહાસારિપુત્ર સુભૂતિ મહાસુભૂતિ ગવામ્પતિ કાત્યાયન મહાકાત્યાયન ઉપાલિ ભદ્રિક કફિણનન્દ આનન્દ સુન્દરનન્દ લોકભૂત અનન્તભૂત વર્ણક ઉપવર્ણક નન્દિક ઉપનન્દિક અનિરુદ્ધ પૂર્ણ સુપૂર્ણ ઉપપૂર્ણ તિષ્ય પુનર્વસુ રૂહ રૌરવ કુરુ પઞ્ચિક ઉપપઞ્ચિક કાલ સુકાલ દેવલ રાહુલ હરિત ઉપહરિત ધ્યાયિ નન્દિ ધ્યાયિક ઉપાયિ ઉપયાયિક શ્રેયસક દ્રવ્યો મલ્લપુત્રઃ ઉપદ્રવ્યઃ ઉપેતઃ ખણ્ડઃ તિષ્ય મહાતિષ્ય સમન્તતિષ્ય આહ્વયનયસોદ યસિક ધનિક ધનવર્ણ ઉપધનિક પિલિન્દવશ પિપ્પલ કિમ્ફલ ઉપફલ અનન્તફલ સફલ કુમાર કુમારકાશ્યપ મહોદ ષોડશવર્તિકા નન્દ ઉપનન્દ જિહ્વ જિહ્મ જિતપાશ મહેષ્વાસ વાત્સીક કુરુકુલ્લ ઉપકુરુકુલ્લ કોટીકર્ણ શ્રમણ શ્રોણીપરાન્તક ગાઙ્ગેયક ગિરિકર્ણિક કોટિકર્ણિક વાર્ષિક જેત સુજેત શ્રીગુપ્ત લોકગુપ્ત ગુરુગુપ્ત ગુરુક દ્યોતીરસ સનક ડિમ્ભક ઉપડિમ્ભિ વિસકોટિક અનાથદ ઉપર્તન વિવર્તન ઉન્મત્તક દ્યોત સમન્ત ભદ્દલિ સુપ્રબુદ્ધ સ્વાગત ( વૈદ્ય 10 ) ઉપાગત લોહાગત દુઃખાન્ત ભદ્રકલ્પિક મહાભદ્રિક અર્થચર પિતામહ ગતિક પુષ્પમાલ પુષ્પકાશિખ ઉપકાશિક મહૌષધ મહોજસ્ક મહોજ અનુરાધમહૌજસ્ક મહોજ અનુરાધ રાધક રાસિક સુબ્રહ્મ સુશોભન સુલોક સમાગમ મિતશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ મનન્તધર્મધાતુવિમુક્તિરસરસજ્ઞૈઃ ત્રિયાનસમવસરણકરણીયસયાનસમનુપ્રાપ્તૈઃ સંસારપલાયિભિઃ ત્રિમોક્ષધ્યાનધ્યાયિભિઃ ચતુર્બાહુવિહાર ઈર્ષ્યાપથસમ્પન્નૈઃ સુસમાહિતૈઃ સૂપસમ્પન્નૈઃ અનયપ્રવિષ્ટનિર્વાણધાતુસમવશરણસમતાનિઃપ્રપંચભિઃ સાર્ધં તન્મહાપર્ષન્મણ્ડલં તં ચ ભગવન્તં શાક્યમુનિં ત્રિરન્તસ્થાનવસ્થિત । દશભૂમ્યાનન્તરં તે ઽપિ તત્ર નિષણ્ણભૂવમ્ ॥
અનેકૈશ્ચ મહાશ્રાવિકાસમવશરણનિર્વાણધાતુસમનુપ્રવિષ્ટાભિઃ અસંસ્કૃતયાવમાનયાનાવલમ્બિભિઃ શુદ્ધાભિર્વીતરાગાભિઃ સમન્તદ્યોતિસમનુપ્રાપ્તાભિઃ, દક્ષિણીયક્ષેત્રગુણાધાનવિશોધિભિઃ સત્ત્વસારમણ્ડભૂતાભિઃ લોકાગ્રાધિપતીભિઃ પૂજ્યદેવમનુષ્યપુણ્યક્ષેત્રદ્વિપદચતુષ્પદબહુપદ અપદ સર્વસત્ત્વાગ્રાધિપતીભિઃ તદ્યથા - યશોધરા યશોદા મહાપ્રજાપતી પ્રજાપતી સુજાતા નન્દા સ્થૂલનન્દા સુનન્દા ધ્યાયિની સુન્દરી અનન્તા વિશાખા મનોરથા જયવતી વીરા ઉપવીરા દેવતા સુદેવતા આશ્રિતા શ્રિયા પ્રવરા પ્રમુદિતા પ્રિયંવદા રોહિણી ધૃતરાષ્ટ્રા ધૃતા સ્વામિકા સમ્પદા વપુષા શુદ્ધા પ્રેમા જટા ઉપજટા સમન્તજટા ભવાન્તિકા ભાવતી મનોજવા કેશવા વિષ્ણુલાં વિષ્ણુવતી સુમના બહુમતા શ્રેયસી દુઃખાન્તા કર્મદા ક + + + + + + + વસુદા ધર્મદા નર્મદા તામ્રા સુતામ્રા કીર્તિવતી મનોવતી પ્રહસિતા ત્રિભવાન્તા ત્રિમલાન્તા દુઃખશાયિકા નિર્વીણા ત્રિપર્ણા પદ્મવર્ણા પદ્માવતી પદ્મપ્રભા પદ્મા પદ્માવતી ત્રિપર્ણી સપ્તવર્ણી ઉત્પલવર્ણા ચેતિ । એતાશ્ચાન્યાશ્ચ મહાસ્થવિષ્ઠા મહાશ્રાવિકા ભગવતઃ પાદમૂલં વન્દનાય ઉપસઙ્ક્રાન્તાઃ । એતા એવ મહાપએષન્મણ્ડલં મહાબોધિસત્ત્વવિકુર્વણં પ્રભાવયિતુકામાઃ સન્નિપતિતાઃ સન્નિષણ્ણા અભુવમ્ । ધર્મશ્રવણાય મન્ત્રચર્યાર્થનિર્હારમુદ્યોતયિતુકામા ભૂવમ્ ॥
અથ ભગવાન્ શાક્યમુનિસ્તં સર્વાવન્તં પર્ષન્મણ્ડલમવલોક્ય શુદ્ધાધ્યાસયઃ અભાવસ્વભાવગગનસ્વભાવત્રિપર્વસમતિક્રમણં સત્ત્વધાતું વિદિત્વા મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । સમન્વાહર ત્વં મઞ્જુશ્રીઃ સત્ત્વાર્થચર્યં પ્રતિ યથાશયાભિનન્દનેપ્સિતકર્મફલશ્રદ્ધાસમન્વાગમમન્ત્રચર્યાર્થસમ્પ્રાપણં નામામધર્મપદકર્મપદં શાન્તિપદં મોક્ષપદં કલ્પનિર્હારં નિર્વિકલ્પસમતાપ્રાપણં દશતથાગતબલસમન્તબલસબલં મારબલાભિવર્દ્ધનં નામ બોધિસત્ત્વસમાધિં ભાવયથ ॥
અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ સમનન્તરભાવિતં ભગવતા સમાપદ્યતે સ્મ । સમનન્તરસમાપન્નસ્ય મઞ્જુશ્રિયઃ કુમારભૂતસ્ય યથેયં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રો લોકધાતુરનેકલોકધાતુશતસહસ્રપરમાણુરજઃસમાં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાં લોકધાતું સમ્પ્રકમ્પ્ય મહતાવભાસેનાવભાસ્ય ચ સ્વકં શુદ્ધિબલાધાનં દર્શયતે સ્મ । સ્વાનિ ચ મન્ત્રપદાનિ ભાષતે સ્મ ।
‘નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામ્ । અભાવસ્વભાવસમુદ્ગતાનામ્ । નમઃ પ્રત્યેકબુદ્ધદ્ધાર્યશ્રાવકાણામ્ । નમો બોધિસત્ત્વાનાં દશભૂમિપ્રતિષ્ઠિતેશ્વરાણાં બોધિસત્ત્વાનાં મહાસત્ત્વાનામ્ । તદ્યથા - ઉં ( વૈદ્ય 11 ) ખખ ખાહિખાહિ દુષ્ટસત્ત્વદમક । અસિમુસલપરશુપાશહસ્ત ચતુર્ભુજ ચતુર્મુખ ષટ્ચરણ ગચ્છ ગચ્છ મહાવિઘ્નઘાતક વિકૃતાનન સર્વભૂતભયઙ્કર અટ્ટહાસનાદિને વ્યાઘ્રચર્મનિવસન કુરુ કુરુ સર્વકર્માં । છિન્દ છિન્દ સર્વમન્ત્રાન્ । ભિન્દ ભિન્દ પરમુદ્રામ્ । આકર્ષય આકર્ષય સર્વમુદ્રામ્ । નિર્મથ નિર્મથ સર્વદુષ્ટાન્ । પ્રવેશય પ્રવેશય મણ્ડલમધ્યે । વૈવસ્વતાન્તકર કુરુ કુરુ મમ કાર્યમ્ । દહદહ પંચપચ મા વિલમ્વ મા વિલમ્વ સમયમનુસ્મર હૂં હૂં ફટ્ ફટ્ । સ્ફોટય સ્ફોટય સર્વાશાપારિપૂરક હે હે ભગવન્ કિં ચિરાયસિ મમ સર્વાર્થાન્ સાધય સ્વાહા ॥
એષ ભગવતો મઞ્જુશ્રિયસ્ય મહાક્રોધરાજા યમાન્તકો નામ યમરાજામપિ ઘાતયતિ । આનયતિ । કિં પુનરન્યસત્ત્વમ્ । સમનન્તરભાષિતે મહાક્રોધરાજે ભગવતઃ સમીપં સર્વસત્ત્વા ઉપસઙ્ક્રમન્તે આર્તા ભીતાસ્ત્રસ્તા ઉદ્વિગ્નમનસો ભિન્નહૃદયાઃ । નાન્યચ્છરણમ્ । નાન્યત્ ત્રાણમ્ । નાન્યત્ પરાયણમ્ । વર્જયિત્વા તુ બુદ્ધં ભગવન્તં મઞ્જુશ્રિયં ચ કુમારભૂતમ્ । અથ યે કેચિદ્ પૃથિવીચરા જલેચરાઃ ખગચરાઃ સ્થાવરજઙ્ગમાશ્ચ જરાયુજાણ્ડજસંસ્વેદજ ઉપપાદુકસત્ત્વસઙ્ખ્યાતાઃ, તે ઽપિ તત્ક્ષણતન્મુહૂર્તેનાનન્તાપર્યન્તેષુ લોકધાતુષુ સ્થિતા ઇત્યૂર્ધ્વમધસ્તિર્યગ્ દિક્ષુ વિદિક્ષુ નિલીનાસ્તત્ક્ષણં મહાક્રોધરાજેન સ્વયમપોહ્ય નીતાઃ । અયં ચ ક્રોધરાજા, અવીતરાગસ્ય પુરતો ન જપ્તવ્યઃ । યત્ કારણં સો ઽપિ મ્રિયતે શુષ્યતે વા । સમયમધિષ્ઠાય બુદ્ધપ્રતિમાયાગ્રતઃ + + + + + + + વા મઞ્જુશ્રિયો વા કુમારભૂતસ્યાગ્રતો જપ્તવ્યઃ । અન્યકર્મનિમિત્તં વા યત્ર વા તત્ર વા ન પઠિતવ્યઃ । કારણં મહોત્પાદમહોત્સન્ન આત્મોપઘાતાય ભવતીતિ । પરમકારુણિક હિ બુદ્ધા ભગવન્તો બોધિસત્ત્વાશ્ચ મહાસત્ત્વાશ્ચ કેવલં નુ સર્વજ્ઞજ્ઞાન + + + + + + + + સમ્પ્રતિષ્ઠાપનઃઅશેષસત્ત્વધાતુનિર્વાણાભિસમ્પ્રાપણા આશાસિતશાસનઃ ત્રિમાત્રસંયોજનઃ ત્રિરત્નવંશાનુપચ્છેદમન્ત્રચર્યાદીપનઃ મહાકરુણાપ્રભાવનિષ્યન્દેન ચેતસા મારબલાભિભવન મહાવિઘ્નનાશન દુષ્ટરાજ્ઞા નિવારણ આત્મબલાભિભવન પરબલનિવારણસ્તોભન પાતન નાશન શાસન ઉચ્છોષણ તોષણ સ્વમન્ત્રચર્યાપ્રકાશન આયુરારોગ્યૈશ્વર્યાભિવર્દ્ધનતઃ ક્ષિપ્રકાર્યાન્ સાધયતઃ, મહામૈત્ર્યા મહાકરુણા મહોપેક્ષા મહામુદિતાસદ્યગતઃ તન્નિમિત્તહેતું સર્વતર્કાવિતર્કાપગતેન ચેતસા ભાષતે સ્મ ॥
અથ તે નાગા મહાનાગા યક્ષા મહાયક્ષા રાક્ષસા મહારાક્ષસાઃ પિશાચા મહાપિશાચાઃ પૂતના મહાપૂતનાઃ કટપૂટના મહાકટપૂતના મારુતા મહામારુતાઃ કૂષ્માણ્ડા મહાકૂષ્માણ્ડા વ્યાડા મહાવ્યાડા વેતાડા મહાવેતાડા કમ્બોજા મહાકમ્બોજા ભગિન્યો મહાભગિન્યો ડાકિન્યો મહાડાકિન્યઃ ચૂષકા મહાચૂષકા ઉત્સારકા મહોત્સારકા ડિમ્ફિકા મહાડિમ્ફિકાઃ કિમ્પકા મહાકિમ્પકા રોગા મહારોગાઃ મહારોગા અપસ્મારા મહાઅપસ્મારાઃ ગ્રહા મહાગ્રહા આકાશમાતરા મહાકાશમાતરઃ રૂપિણ્યો મહારૂપિણ્યઃ ક્રન્દના મહાક્રન્દનાઃ છાયા મહાચ્છાયા પ્રેષકા મહાપ્રેષકાઃ કિઙ્કરા મહાકિઙ્કરા યક્ષિણ્યો મહાયક્ષિણ્યઃ પિશાચ્યો મહાપિશાચ્યો જ્વરા મહાજ્વરાઃ ચાતુર્થકા મહાચાતુર્થકાઃ નિત્યજ્વરા વિષમજ્વરા સાતતિકા ( વૈદ્ય 12 ) મૌહૂર્તિકા વાતિકાઃ પૈત્તિકાઃ શ્લેષ્મિકાઃ સાન્નિપાતિકા વિદ્યા મહાવિદ્યા સિદ્ધા મહાસિદ્ધા યોગિનો મહાયોગિનઃ ઋષયો મહાઋષયઃ કિઙ્કરા મહાકિઙ્કરા મહોરગા મહામહોરગા ગન્ધર્વા મહાગન્ધર્વા દેવા મહાદેવા મનુષ્યા મહામનુષ્યા જનપદયો મહાજનપદયઃ સાગરા મહાસાગરાઃ નદ્યો મહાનદ્યઃ પર્વતા મહાપર્વતાઃ નિધયો મહાનિધયઃ પૃથિવ્યા મહાપૃથિવ્યા વૃક્ષા મહાવૃક્ષાઃ પક્ષિણ્યો મહાપક્ષિણ્યો રાજ્ઞા મહારાજ્ઞા શક્રા મહેન્દ્રા વાસવા ક્રતયો ભૂતા વિયતિ ઈશાન યમઃ બ્રહ્મા મહાબ્રહ્મા વૈવસ્વત ધનદ ધૃતરાષ્ટ્રઃ વિરૂપાક્ષઃ કુબેરઃ પૂર્ણભદ્રઃ પઞ્ચિકઃ જમ્ભલ સમ્ભલ કૂષ્મલ હારીતિ હરિકેશ હરિહારીતિ પિઙ્ગલા પ્રિયઙ્કર અર્થઙ્કર જાલન્દ્ર લોકેન્દ્ર ઉપેન્દ્ર ગુહ્યક મહાગુહ્યક ચલ ચપલ જલચર સાતત ગિરિ હેમગિરિ મહાગિરિ કૂતાક્ષ ત્રિયસિરશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ મહાયક્ષસેનાપતિભિઃ અનેકયક્ષકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારિતૈસ્તત્રૈવ મહાપર્ષન્મણ્ડલે શુદ્ધાવાસભવને બોધિસત્ત્વાધિષ્ઠાનેન ઋદ્ધિબલાધાનેન ચ સન્નિપતિતા અભૂવં, સન્નિષણ્ણાશ્ચ ધર્મશ્રવણાય ॥
યે ઽપિ તે મહારાક્ષસરાજાનઃ, અનેકરાક્ષસકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારાઃ આનીતા મહાક્રોધરાજેન । તદ્યથા - રાવણ પ્રવિણ વિદ્રાવણ શઙ્કુકર્ણ કુમ્ભ કુમ્ભકર્ણ સમન્તકર્ણ યમ વિભીષણ ઘોર સુઘોર યક્ષ યમ ઘણ્ટ ઇન્દ્રજિત્ લોકજિઃ યોધનઃ સુયોધનઃ શૂલઃ ત્રિશૂલઃ ત્રિશિરઃ અનન્તશિરશ્ચેતિ સન્નિપતિતા ભૂવં ધર્મશ્રવણાય ॥
યે ઽપિ તે મહાપિશાચા અનેકકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારાઃ । તદ્યથા - પીલુ ઉપપીલુ સુપીલુ અનન્તપીલુ મનોરથ અમનોરથ સુતાય ગ્રસન સુધામ ઘોર ઘોરરૂપીશ્ચેતિ સન્નિપતિતા અભૂવં ધર્મશ્રવણાય ॥
યે ઽપિ તે મહાનાગરાજાનઃ, અનેકનાગકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારા આનીતાઃ ક્રોધરાજેન, બોધિસત્ત્વઋદ્ધિબલાધાનેન ચ । તદ્યથા - નન્દ ઉપનન્દ કમ્બલ ઉપકમ્બલ વાસુકિ અનન્ત તક્ષક પદ્મ મહાપદ્મ સઙ્ખપાલ સઙ્ખ સઙ્ખપાલ કર્કોટક કુલિક અકુલિક માણ કલશોદ કુલિશિક ચાંપેય મણિનાગ માનભઞ્જ દુકુર ઉપદુકુર લકુટ મહાલકુટ શ્વેત શ્વેતભદ્ર નીલ નીલામ્બુદ ક્ષિરોદ અપલાલ સાગર ઉપસાગરશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ મહાનાગરાજનૈઃ, અનેકશતસહસ્રમહાનાગપરિવારિતૈસ્તન્મહાપર્ષન્મણ્ડલં સન્નિપતિતાઃ સન્નિષણ્ણા અભૂવં ધર્મશ્રવણાય ॥
યે ઽપિ તે ઋષયો મહાઋષયઃ । તદ્યથા - આત્રેય વસિષ્ઠઃ ગૌતમ ભગીરથઃ જહ્નુ અઙ્ગિરસઃ અગસ્તિ પુલસ્તિઃ વ્યાસ કૃષ્ણ કૃષ્ણ ગૌતમ અગ્નિ અઙ્ગિરસ જામદગ્નિ આસ્તીક મુનિઃ મુનિવર અશ્વરઃ વૈશમ્પાયન પરાશરઃ પરશુઃ યોગેશ્વરઃ પિપ્પલઃ પિપ્પલાદ વાલ્મીકઃ માર્કણ્ડશ્ચેતિ । એતૈશ્ચાન્યૈર્મહાઋષયૈ અનેકમહાઋષિશતસહસ્રપરિવારાસ્તત્પર્ષન્મણ્ડલમુપજગ્મુઃ । ભગવન્તં શાક્યમુનિં વન્દિત્વા સન્નિષણ્ણા ભૂવં મન્ત્રચર્યાર્થબોધિસત્ત્વપિટકં શ્રોતુમનુમોદિતું ચ ॥
યે ઽપિ તે મહોરગરાજાનઃ, તે ઽપિ તત્ પર્ષન્મણ્ડલં સમ્પ્રવિષ્ટા અભૂવં સન્નિષણ્ણાઃ । તદ્યથા - ભેરુણ્ડ ભૂરૂણ્ડ મરુણ્ડ મારીચ દીપ પ્રદીપાશ્ચેતિ ॥
યે ઽપિ તે ગરુડરાજ્ઞાસ્તે ઽપિ તત્ પર્ષન્મણ્ડલં સન્નિપતિતા અનેકશતસહસ્રપરિવારાઃ । તદ્યથા - સુપર્ણ શ્વેતપર્ણ પન્નગ પર્ણય સુજાતપક્ષ અજાતપક્ષઃ મનોજવ પન્નગનાશન વૈનતેય વૈનતેય ભરદ્વાજ શકુન મહાશકુન પક્ષિરાજાશ્ચેતિ । તે ઽપિ તત્ પર્ષન્મણ્ડલં સન્નિપતેયુઃ ॥
યે ઽપિ તે કિન્નરરાજ્ઞઃ અનેકકિન્નરશતસહસ્રપરિવારાઃ તે ઽપિ તં પર્ષન્મણ્ડલં સન્નિપતેયુઃ । તદ્યથા - દ્રુમ ઉપદ્રુમ સુદ્રુમ અનન્તદ્રુમ લોકદ્રુમ લેદ્રુમ ઘનોરસ્ક મહોરસ્ક મહોજસ્ક મહોજ મહર્દ્ધિક વિરુત સુસ્વર મનોજ્ઞ ચિત્તોન્માદકર ઉન્નત ઉપેક્ષક કરુણ અરુણશ્ચેતિ । એતે ચાન્યે ચ મહાકિન્નરરાજાનઃ અનેકકિન્નરશતસહસ્રપરિવારાઃ સન્નિપતિતા અભૂવં ધર્મશ્રવણાય ॥
એવં બ્રહ્મા સહામ્પતિ મહાબ્રહ્મા આભાસ્વરઃ પ્રભાસ્વરઃ સુદ્ધાભઃ પુણ્યાભઃ અટ્ટહ અતપાઃ અકનિષ્ઠા સુકનિષ્ઠા લોકનિષ્ઠા આકિઞ્ચન્યા નૈવકિઞ્ચન્યા આકાશાનન્ત્યા નૈવાકાશાનન્ત્યા સુદૃશા સુદર્શના સુનિર્મિતા પરનિર્મિતા શુદ્ધાવાસા તુષિતા યામા તૃદશા ચાતુર્મહારાજિકા સદામત્તા માલાધારા કરોટપાણયઃ વીણાતૃતીયકાઃ પર્વતવાસિનઃ કૂટવાસિનઃ શિખરવાસિનઃ અલકવાસિનઃ પુરવાસિનઃ વિમાનવાસિનઃ અન્તરિક્ષચરાઃ ભૂમિવાસિનઃ વૃક્ષવાસિનઃ ગૃહવાસિનઃ । એવં દાનવેન્દ્રાઃ - પ્રલ્હાદ બલિ રાહુ વેમચિત્તિ સુચિત્તિ ક્ષેમચિતિ દેવચિત્તિ રાહુ બાહુપ્રમુખાઃ અનેકદાનવકોટીશતસહસ્રપરિવારાઃ વિચિત્રગતયો વિચિત્રાર્થાઃ સુરયોધિર્નો ઽસુરાઃ, તે ઽપિ તત્ પર્ષન્મણ્ડલં સન્નિપતેયુઃ । બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન બોધિસત્ત્વવિકુર્વણં દ્રષ્ટુ વન્દિતું પર્યુપાસિતુમ્ ॥
યે ઽપિ તે ગ્રહા મહાગ્રહા લોકાર્થકરા અન્તરિક્ષચરાઃ । તદ્યથા - આદિત્ય સોમ અઙ્ગારક બુધ બૃહસ્પતિ શુક્ર શનિશ્ચર રાહુ કમ્પ કેતુ અશનિ નિર્ઘાત્ તાર ધ્વજ ઘોર ધ્રૂમ્ર વજ્ર ઋક્ષ વૃષ્ટિ ઉપવૃષ્ટિ નષ્ટાર્ક નિર્નષ્ટ હશાન્ત માષ્ટિ ઋષ્ટિ તુષ્ટિ લોકાન્ત ક્ષય વિનિપાત આપાત તર્ક મસ્તક યુગાન્ત શ્મશાન પિશિત રૌદ્ર શ્વેત અભિજ અભિજત મૈત્ર શઙ્કુ ત્રિશઙ્કુ લૂથ રૌદ્રકઃ ક્રતુનાશન બલવાં ઘોર અરુણ વિહસિત માર્ષ્ટિ સ્કન્દ સનત્ ઉપસનત્ કુમારક્રીડન હસન પ્રહસન નર્તપક નર્તક ખજ વિરુપશ્ચેતિ । ઇત્યેતે મહાગ્રહાઃ તે ઽપિ તત્ પર્ષન્મણ્ડલમનેકશતસહસ્રપરિવૃત્તાઃ બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન તસ્મિં શુદ્ધાવાસભવને સન્નિપતિતા અભૂવં સન્નિષણ્ણાઃ ॥
અથ યે નક્ષત્રાઃ ખગાનુચારિણઃ અનેકનક્ષત્રશતસહસ્રપરિવારિતાઃ । તદ્યથા - અશ્વિની ભરણી કૃત્તિકા રોહિણી મૃગશિરા આર્દ્ર પુનર્વસૂ પુણ્ય આશ્લેષા મઘા ઉભે ફલ્ગુની હસ્તા ચિત્રા સ્વાતિ વિશાખા અનુરાધા જ્યેષ્ઠા મૂલા ઉભૌ આષઢૌ શ્રવણા ધનિષ્ઠા શતભિષા ઉભૌ ભદ્રપદૌ રેવતી દેવતી પ્રભિજા પુનર્ણવા જ્યોતી અઙ્ગિરસા નક્ષત્રિકા ઉભૌ ફલ્ગુફલ્ગુવતી લોકપ્રવરા પ્રવરાણિકા શ્રેયસી લોકમાતા ઈરા ઊહા વહા અર્થવતી અસાર્થા ચેતિ । ઇત્યેતે નક્ષત્રરાજ્ઞઃ તસ્મિં શુદ્ધાવાસભવને અનેકનક્ષત્રશતસહસ્રપરિવારિતાઃ તાસ્તસ્મિન્ મહાપર્ષન્મણ્ડલસન્નિપાતે બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન સન્નિપતિતાઃ સન્નિષણ્ણા અભૂવમ્ ॥
ષટ્તૃંશદ્ રાશયઃ તદ્યથા - મેષ વૃષભ મિથુન કર્કટક સિંહ કન્ય તુલ વૃશ્ચિક ધનુ મકર કુમ્ભ મીન વાનર ઉપકુમ્ભ ભૃઞ્જાર ખડ્ગ કુઞ્જર મહિષ દેવ મનુષ્ય શકુન ગન્ધર્વ લોકસત્વજિત ઉગ્રતેજ જ્યોત્સ્ન છાય પૃથિવી તમ રજ ઉપરજ દુઃખ સુખ મોક્ષં બોધિ પ્રત્યેક શ્રાવક નરક વિદ્યાધર મહોજ મહોજસ્ક તિર્યક્પ્રેત અસુરપિશિત પિશાચ યક્ષરાક્ષસ સર્વભૂમિત ભૂતિક નિમ્નગ ઊર્ધ્વગ તિર્યગ વિકસિત ધ્યાનગ યોગપ્રતિષ્ઠ ઉત્તમ મધ્યમ અધમશ્ચેતિ । ઇત્યેતે મહારાશ્યઃ અનેકરાશિશતસહસ્રરાશિપરિવારિતાઃ, યેન શુદ્ધાવાસભવનં, યેન ચ મહાપર્ષત્સન્નિપાતમણ્ડલં, તેનોપજગ્મુઃ । ઉપેત્ય ભગવતશ્ચરણયોર્નિપત્ય સ્વકસ્વકેષુ ચ સ્થાનેષુ સન્નિષણ્ણા ભૂવમ્ ॥
યે ઽપિ તે મહાયક્ષિણ્યઃ, અનેકયક્ષિણીશતસહસ્રપરિવૃતાઃ । તદ્યથા - સુલોચના સુભ્રૂ સુકેશા સુસ્વરા સુમતી વસુમતી ચિત્રાક્ષી પૂરાંશા ગુહ્યકા સુગુહ્યકા મેખલા સુમેખલા પદ્મોચ્ચા અભયા જયા વિજયા રેવતિકા કેશિની કેશાન્તા અનિલા મનોહરા મનોવતી કુસુમાવતી કુસુમપુરવાસિની પિઙ્ગલા હારીતી વીરમતી વીરા સુવીરા સુઘોરા ઘોરવતી સુર સુન્દરી સુરસા ગુહ્યોત્તમારી વતવાસિની અશોકા અન્ધારસુન્દરી આલોકસુન્દરી પ્રભાવતી અતિશયવતી રૂપવતી સુરૂપા અસિતા સૌમ્યા કાણા મેના નન્દિની ઉપનન્દિની લોકાન્તરા ચેતિ । ઇત્યેતે મહાયક્ષિણ્યો અનેકયક્ષિણીશતસહસ્રપરિવારાઃ તન્મહાપર્ષન્મણ્ડલં દૂરત એવ ભગવન્તં શાક્યમુનિં નમસ્તન્ત્યઃ સ્થિતા ભૂવમ્ ॥
યે ઽપિ તે મહાપિશાચ્યઃ, અનેકપિશાચિનીશતસહસ્રપરિવૃતાઃ, તે ઽપિ તં ભગવન્તં શાક્યમુનિં નમસ્યન્ત્યઃ સન્નિપતેયુઃ । તદ્યથા - મણ્ડિતિકા પાંસુપિશાચી ઉલ્કાપિશાચી જ્વાલાપિશાચી ભસ્મોદ્ગિરા પિશિતાશિની દુર્ધરા ભ્રામરી મોહની તર્જની રોહિણિકા ગોવાહિણિકા લોકાન્તિકા ભસ્માન્તિકા પીલુવતી બહુલવતી બહુલ દુર્દાન્તા ધણા ચિહ્નિતિકા ધૂમાન્તિકા ધૂમા સુધૂમા ચેતિ । ઇત્યેતા મહાપિશાચ્યઃ, અનેકપિશાચીશતસહસ્રપરિવારિતાઃ, તે ઽપિ તન્મહાપર્ષત્સન્નિપાતમણ્ડલં સમ્પ્રવિષ્ટા ભૂવમ્ ॥
યે ઽપિ તે માતરા મહામાતરાઃ લોકમનુચરન્તિઃ; સત્વવિહેઠિકા બલિમાલ્યોપહારિશ્ચ । તદ્યથા - બ્રહ્માણી માહેશ્વરી વૈષ્ણવી કૌમારી ચામુણ્ડા વારાહી ઐન્દ્રી યામ્યા આગ્નેયા વૈવસ્વતી લોકાન્તકરી વારુણી ઐશાની વાયવ્યા પરપ્રાણહરા સુખમણ્ડિતિકા શકુની મહાશકુની પૂતના કટપૂતના સ્કન્દા ચેતિ । ઇત્યેતે મહામાતરા અનેકમાતરશતસહસ્રપરિવારાઃ; તે ઽપિ તં મહાપર્ષન્મણ્ડલં નમો બુદ્ધાયેતિ વાચમુદીરયન્ત્યઃ સ્થિતા અભૂવમ્ ॥
એવમનેકશતસહસ્રમનુષ્યા મનુષ્યસત્ત્વાસત્ત્વયાવદીદેવીચિર્મહાનરકં, યાવચ્ચ ભગવાગ્રં, અત્રાન્તરે સર્વગગનતલં સ્ફુટમભૂત્ । સત્ત્વનિકાયે ન ચ કસ્યચિત્ પ્રાણિનો વિરોધો ઽભૂત્ । બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન ચ બોધિસત્ત્વસઙ્ઘાલઙ્કારેણ ચ સર્વ એવ સત્ત્વા મૂર્ધાપસ્થિતં બુદ્ધં ભગવન્તં મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતં સમ્પશ્યતે સ્મ ॥
અથ ભગવાન્ શાક્યમુનિઃ સર્વાવન્તં લોકધાતું બુદ્ધચક્ષુષા સમવલોક્ય મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । ભાષ ભાષ ત્વં શુદ્ધસત્ત્વ મન્ત્રચર્યાર્થવિનિશ્ચયસમાધિપટલવિસરં બોધિસત્ત્વપિટકં યસ્યેદાનીં કાલં મન્યસે ॥
અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ ભગવતા શાક્યમુનિના કૃતાભ્યનુજ્ઞાતઃ ગગનસ્વભાવવ્યૂહાલઙ્કારં વજ્રસંહતકઠિનસન્તાનવ્યૂહાલઙ્કારં નામ સમાધિં સમાપદ્યતે । સમનન્તરસમાપન્નસ્ય મઞ્જુશ્રિયઃ કુમારભૂતસ્ય તં શુદ્ધાવાસભવનં અનેકયોજનશતસહસ્રવિસ્તીર્ણં વજ્રમયમધિતિષ્ઠતે સ્મ । યત્ર તે અનેકયક્ષરાક્ષસગન્ધર્વમરુતપિશાચઃ સંક્ષેપતઃ સર્વસત્ત્વધાતુબોધિસત્ત્વાધિષ્ઠાનેન તસ્મિન્ વિમાને વજ્રમણિરત્નપ્રખ્યે સમ્પ્રતિષ્ઠિતાઃ સન્નિષણ્ણા ભૂવં અન્યોન્યમવિહેઠકાઃ । અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતસ્તન્મહાપર્ષન્નિપાતં વિદિત્વા યમાન્તકં ક્રોધરાજમામન્ત્રયતે સ્મ । ભો ભો મહાક્રોધરાજ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વનિર્ઘાતઃ એવં મહાપર્ષત્સન્નિપાતમણ્ડલં સર્વસત્ત્વાનાં ચ રક્ષ રક્ષ વશમાનય । દુષ્ટાન્ દમ । સૌમ્યાન્ બોધય । અપ્રસન્નાં પ્રસાદય । યાવદહં સ્વમન્ત્રચર્યાનુવર્ત્તનં બોધિસત્ત્વપિટકં વૈપુલ્યમન્ત્રચર્યામણ્ડલવિધાનં ભાષિષ્યે । તાવદેતાં બહિર્ગત્વા રક્ષય ॥
એવમુક્તસ્તુ મહાક્રોધરાજા આજ્ઞાં પ્રતીક્ષ્ય મહાવિકૃતરૂપી નિર્યયુઃ સર્વસત્ત્વાન્ રક્ષણાય શાસનાય સમન્તાત્ પર્ષન્મણ્ડલં યમાન્તકઃ ક્રોધરાજા અનેકક્રોધશતસહસ્રપરિવારિતો સમન્તાત્તં ચતુર્દિક્ષુ ઇત્યૂર્ધ્વમધસ્તિર્યગ્ ઘોરં ચ નાદં પ્રમુઞ્ચમાનઃ સ્થિતો ઽભૂત્ ॥
અથ તે સર્વાઃ સૌમ્યાઃ સુમનસ્કાઃ સંવૃત્તાઃ આજ્ઞાં નોલ્લઙ્ઘયન્તિ । એવં ચ શબ્દં શૃણ્વન્તિ ઃ યો હ્યેતં સમયમતિક્રમેત્, સ તવાસ્ય સ્ફુટો મૂર્ધ્ના અજકસ્યેવ મઞ્જરીતિ । બોધિસત્ત્વાધિષ્ઠાનં ચ તત્ ॥
અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ સ્વમન્ત્રચર્યાર્થધર્મપદં ભાષતે સ્મ । એકેન ધર્મેણ સમન્વાગતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય મન્ત્રાઃ સિદ્ધિં ગચ્છેયુઃ । કતમૈનેકેન? યદુત સર્વધર્માણાં નિઃપ્રપઞ્ચાકારતઃ સમનુપશ્યતા । દ્વાભ્યાં ધર્માભ્યાં પ્રતિષ્ઠિતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મન્ત્રાઃ સિદ્ધિં ગચ્છેયુઃ । કતમાભ્યાં દ્વાભ્યાં, બોધિચિત્તાપરિત્યાગિતા સર્વસત્ત્વસમતા ચ । ત્રયાભ્યાં ધર્માભ્યાં સ્વમન્ત્રચર્યાર્થનિર્દેશપારિપૂરિં ગચ્છન્તિ । કતમાભ્યાં ત્રયાભ્યાં, સર્વસત્ત્વાપરિત્યાગિતા બોધિસત્ત્વશીલસંવરારક્ષણતયા સ્વમન્ત્રાપરિત્યાગિતા ચ । ચતુર્ભિઃ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ય પ્રથમચિત્તોત્પાદિકસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મન્ત્રાં સિદ્ધિં ગચ્છેયુઃ । કતમૈશ્ચતુર્ભિઃ, સ્વમન્ત્રાપરિત્યાગિતા પરમન્ત્રાનુપચ્છેદનતા સર્વસત્ત્વમૈત્ર્યોપસંહરણતા મહાકરુણાભાવિતચેતનતા ચ । ઇમૈશ્ચતુર્ભિઃ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ય પ્રથમચિત્તોત્પાદકસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મન્ત્રાઃ સિદ્ધિં ગચ્છેયુઃ । યંધર્માં બોધિસત્ત્વસ્ય પિટકસમવશરણતા મન્ત્રચર્યાભિનિર્હારં બોધિપૂરિં ગચ્છેયુઃ । કતમે પઞ્ચ । વિવિક્તદેશસેવનતા, પરસત્ત્વાદ્વેષણતા, લૌકિકમન્ત્રાનિરીક્ષણતા, શીલશ્રુતચારિત્રસ્થાપનતા ચ । ઇમે પઞ્ચ ધર્માઃ મન્ત્રચર્યાર્થપારિપૂરિં ગચ્છેયુઃ । ષટ્ ધર્મા મન્ત્રચર્યાર્થપારિપૂરિં ગચ્છેયુઃ । કતમે ષટ્ । ત્રિરત્નપ્રસાદાનુપચ્છેદનતા, બોધિસત્ત્વપ્રસાદાનુપચ્છેદનતા, લૌકિકલોકોત્તરમન્ત્રાનિન્દનતા, ( વૈદ્ય 16 ) નિઃપ્રપઞ્ચધર્મધાતુદમ્ભ નતા, ગમ્ભીરપદાર્થમહાયાનસૂત્રાન્ત અપ્રતિક્ષેપણતા, અખિન્નમાનસતા, મન્ત્રચર્યાપર્યેષ્ટિઃ કુશલપક્ષે અપરિહાનતા । ઇમે ષટ્ ધર્મા વિદ્યાચર્યામન્ત્રસિદ્ધિં સમવશરણતાં ગચ્છન્તિ । સપ્ત ધર્મા વિદ્યાસાધનકાલૌપયિકમન્ત્રચર્યાનુપ્રવેશનતાં ગચ્છન્તિ । કતમે સપ્ત । ગમ્ભીરનયઃ, પ્રજ્ઞાપારમિતા ભાવના પઠનદેશનસ્વાધ્યાયનલિખનબોધિસત્ત્વચર્યાવિમુક્તિઃ કાલદેશનિયમજપહોમમૌનતપઅવિલમ્બિતગતિમતિસ્મૃતિપ્રજ્ઞાધૃતિ અધિવાસવતઃ બોધિસત્ત્વસમ્ભારમહાયાનધર્મનયસમ્પ્રવેશનતઃ સ્વમન્ત્રમન્ત્રાકર્ષણરક્ષણસાધનક્રિયાકૌશલતઃ મહાકરુણા મહામૈત્રી મહોપેક્ષા મહામુદિતા પારમિતાભાવવતઃ નિઃપ્રપઞ્ચસત્ત્વધાતુધર્મધાતુતથતાસમવસરણતઃ દ્વયાકારસર્વજ્ઞજ્ઞાનપરિગવેષણતઃ સર્વસત્ત્વાપરિત્યાગઃ હીનયાનાસ્પૃહણતશ્ચ । ઇમે સપ્ત ધર્મા વિદ્યાવિદ્યામન્ત્રસિદ્ધિં પારિપૂરતાં ગચ્છન્તિ । કતમે અદૃષ્ટદૃષ્ટાદૃષ્ટફલશ્રદ્ધા કૌતુકજિંજ્ઞાસત અપિચિકિત્સા અષ્ટધર્માવિદ્યામન્ત્રચર્યાર્થસિદ્ધિં સમવસરણતાં ગચ્છન્તિ । બોધિસત્ત્વપ્રસાદસફલશુદ્ધિવિકુર્વણતઃ અવિપરીતમન્ત્રગ્રહણગુરુગૌરવતઃ બુદ્ધબોધિસત્ત્વમન્ત્રતન્ત્ર આચાર્યોપદેશગ્રહણ અવિસંવાદનસર્વસ્વપરિત્યાગતઃ સિદ્ધક્ષેત્રસ્થાનાસ્થાનસ્વપ્નદર્શનકૌશલપ્રકાશનતઃ વિગતમાત્સર્યમલમખિલસ્ત્યાનમિદ્ધવીર્યારમ્ભસતતબુદ્ધબોધિસત્ત્વાત્માનનિર્યાતનતઃ સંક્ષેપતઃ અતૃપ્તકુશલમૂલમહાસન્નાહપ્રન્નદ્ધઃ સર્વવિઘ્નાન્ પ્રહર્તુકામઃ બોધિમણ્ડક્રમણમહાભોગપ્રતિકાંક્ષણમહેશાખ્યયાત્મભાવતઃ મહેશાખ્યપુદ્ગલસમવધાનાવિરહિતકલ્યાણમિત્રમઞ્જુશ્રીકુમારભૂતબોધિસત્ત્વસમવધાનતશ્ચ । ઇમે અષ્ટ ધર્મા મન્ત્રચર્યાર્થસિદ્ધિં સમવશરણતાં ચ ગચ્છન્તિ । સંક્ષેપતઃ માર્ષા અવિરહિતબોધિચિત્તસ્ય રત્નત્રયાવિમુક્તસ્ય પરમદુઃશીલસ્યાપિ અખિન્નમાનમાનસઃ સતતાભિયુક્તસ્ય મદીયમન્ત્રપટલવિસર અનન્તાદ્ભુતબોધિસત્ત્વચર્યાનિષ્યન્દિતમાનસોદ્ગતં સિધ્યતેતિ । નાન્યથા ચ ગન્તવ્યમ્ । અવિકલ્પમાનસો ભૂત્વા જિજ્ઞાસનહેતોરપિ સાધનીયમિતિ ॥
અથ સા સર્વાવતી પર્ષત્ સબુદ્ધબોધિસત્ત્વપ્રત્યેકબુદ્ધાર્યશ્રાવકાધિષ્ઠિતા એવં વાચમુદીરયન્તઃ, સાધુ સાધુ ભો જિનપુત્ર વિચિત્રમન્ત્રચર્યાર્થક્રિયાધર્મનયપ્રવેશાનુવર્તિની ધર્મદેશનાસુદેશિતા સર્વસત્ત્વાનામર્થાય અહો કુમારભૂત મઞ્જુશ્રીઃ વિચિત્રધર્મદેશનાનુવર્તિની મન્ત્રચર્યાનુકૂલા સુભાષિતા । યો હિ કશ્ચિત્ મહારાજ્ઞઃ ઇમં સન્નિપાતપરિવર્તં વાચયિષ્યતિ, ધારયિષ્યતિ, મનસિ કરિષ્યતિ, સઙ્ગ્રામે વાગ્રતઃ હસ્તિમારોપ્ય સ્થાપયિષ્યતિ, વિવિધૈર્વા પુષ્પધૂપગન્ધવિલેપનૈઃ પૂજયિષ્યતિ, પ્રત્યર્થિકાનાં પ્રત્યમિત્રાણાં વશમાનયિષ્યામઃ । પરબલસેનાભઙ્ગં કરિષ્યામઃ । પુસ્તકલિખિતં વા કૃત્વા સ્વગૃહે સ્થાપયિષ્યતિ, તસ્ય કુલપુત્રસ્ય વા કુલદુહિતુર્વા મહારાજ્ઞસ્ય વા મહારાજ્ઞીય વા ભિક્ષુર્વા ભિક્ષણ્યા વા, ઉપાસિકસ્ય વા ઉપાસિકાયા વા, મહારક્ષાં મહાભોગતાં, દીર્ઘાયુષ્મતાં, આયુરારોગ્યતાં, સતતભોગાભિવર્ધનતાં, કરિષ્યામીતિ ॥
એવમુક્તસ્તુ સા સર્વાવતી પર્ષત્ તૂષ્ણીમભૂત્ ॥
મહાયાનમન્ત્રચર્યાનિર્દેશ્યમહાકલ્પાત્ મઞ્જુશ્રીકુમારભૂતબોધિસત્ત્વવિકુર્વણપટલવિસરાત્ મૂલકલ્પાત્ પ્રથમઃ સન્નિપાતપરિવર્તઃ ॥
અથ દ્વિતીયઃ પરિવર્તઃ । (મણ્ડલવિધાનપરિવર્તઃ)
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ સર્વાવન્તં પર્ષન્મણ્ડલમવલોક્ય સર્વસત્ત્વમયાનુપ્રવેશાવલોકિનીં નામ સમાધિં સમાપદ્યતે સ્મ । સમનન્તરસમાપન્નસ્ય ચ મઞ્જુશ્રિયઃ કુમારભૂતસ્ય નાભિમણ્ડલપ્રદેશાદ્ રશ્મિર્નિશ્ચરન્તિ સ્મ । અનેકરશ્મિકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારિતા સમન્તાત્ સર્વસત્ત્વધાતુમવભાસ્ય પુનરેવ તં શુદ્ધાવાસભવનં અવભાસ્ય સ્થિતાભૂત્ ॥
અથ ખલુ વજ્રપાણિર્બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ - ભાષ ભાષ ત્વં ભો જિનપુત્ર સર્વસત્ત્વસમયાનુપ્રવેશનં નામ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + સમનુપ્રવિશ્ય ત્વદીયં મન્ત્રગણં સર્વલૌકિકલોકોત્તરં ચ મન્ત્રસિદ્ધિં સમનુપ્રાપ્નુવન્તિ । એવમુક્ત આગુહ્યકાધિપતિના યક્ષેન્દ્રેણ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ પરમગુહ્યમણ્ડલતન્ત્રં ભાષતે સ્મ । સર્વવિદ્યસઞ્ચોદનં નામ સ + + વિકુર્વણં વિદન્તયતિ । દક્ષિણં ચ પાણિમુદ્યમ્ય અઙ્ગુલ્યાગ્રેણ પર્ષન્મણ્ડલમાકારયતિ સ્મ । તસ્મિન્નઙ્ગુલ્યગ્રે અનેકવિદ્યારાજકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ નિશ્ચેરુઃ । નિશ્ચરિત્વા સ સર્વાવન્તં શુદ્ધાવાસભવનં મહતાવભાસેનાવભાષ્ય વ સ્થિતા અભૂવમ્ ॥
અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ, યમાન્તકસ્ય ક્રોધરાજસ્ય હૃદયં સર્વકર્મિકં એકવીરં આવાહનવિસર્જનશાન્તિકપૌષ્ટિક આભિચારુક અન્તર્ધાનાકાશગમનપાતાલપ્રવેશપાદપ્રચારિકાકર્ષણવિદ્વેષણવશીકરણસર્વગન્ધમાલ્યવિલેપનપ્રદીપસ્વમન્ત્રતન્ત્રેષુપ્રદાનઃ સંક્ષેપતઃ યથા યથા પ્રપદ્યતે, તથા તથા સાધ્યમાનઃ અક્ષરં નામ મહાવીર્યં સર્વાર્થસાધનં મહાક્રોધરાજમ્ । કતમં ચ તત્ । ઓમ્ । આઃ । હ્રૂં । ઇદં તન્મહાક્રોધસ્ય હૃદયમ્ । સર્વકર્મિકં સર્વમણ્ડલેષુ સર્વમન્ત્રચર્યાસુ ચ નિર્દિષ્ટં મહાસત્ત્વેન મઞ્જુઘોષેણ સર્વવિઘ્નવિનાશનમ્ ॥
અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ દક્ષિણં પાણિમુદ્યમ્ય ક્રોધસ્ય મૂર્ધ્નિ સ્થાપયામાસ । એવશ્ચાહ - નમસ્તે સર્વબુદ્ધાનામ્ । સમન્વાહરન્તુ બુદ્ધા ભગવન્તઃ । યે કેચિદ્ દશદિગ્લોકધાતુવ્યવસ્થિતા અનન્તાપર્યાન્તાશ્ચ બોધિસત્ત્વા મહર્દ્ધિકાઃ સમયમધિતિષ્ઠન્ત । ઇત્યેવમુક્ત્વા તં ક્રોધરાજાનં ભ્રામયિત્વા ક્ષિપતિ સ્મ । સમનન્તરનિક્ષિપ્તે મહાક્રોધરાજે સર્વાવન્તં લોકધાતું સત્ત્વા ક્ષણમાત્રેણ યે દુષ્ટાશયાઃ સત્ત્વા મહર્દ્ધિકાઃ તાં નિગૃહ્યાનયતિ સ્મ । તં મહાપર્ષન્મણ્ડલં શુદ્ધાવાસભવનં પ્રવેશયતિ સ્મ । વ્યવસ્થાયાશ્ચ સ્થાપયિત્વા સમન્તજ્વાલામાલાકુલો ભૂત્વા દુષ્ટસત્ત્વેષુ ચ મૂર્ધ્નિ તિષ્ઠતે સ્મ ॥
અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ પુનરપિ તં પર્ષન્મણ્ડલમવલોક્ય - શૃણ્વન્તુ ભવન્તઃ સર્વસત્ત્વાઃ યો હ્યેનં મદીયં સમયમતિક્રમેત્ તસ્યાયં ક્રોધરાજા નિગ્રહમાપાદયિષ્યતિ । યત્ કારણમનતિક્રમણીયા બુદ્ધાનાં ભગવતાં સમયરહસ્યમન્ત્રાર્થવચનપથાઃ બોધિસત્ત્વાનાં ચ મહર્દ્ધિકાનાં સમાસનિર્દેશતઃ કથયિષ્યામિ । તં શ્રુણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિ કુરુત ભાષિષ્યે ઽહમ્ । નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામ્ । ઓમ્ ર ર સ્મર અપ્રતિહતશાસનકુમારરૂપધારિણ હૂં હૂં ફટ્ ફટ્ સ્વાહા । અયં સમાર્યાઃ મદીયમૂલમન્ત્રઃ । આર્યમઞ્જુશ્રિયં નામ મુદ્રા પઞ્ચશિખા મહામુદ્રેતિ વિખ્યાતા તં પ્રયોજયે અસ્મિન્ મૂલમન્ત્રે સર્વકર્મિકં ભવતિ હૃદયમ્ । ( વૈદ્ય 18 ) બુદ્ધો સર્વકર્મકરં શિવમ્ । ઓમ્ ધાન્યદ નમઃ । મુદ્રા ચાત્ર ભવતિ ત્રિશિખેતિ વિખ્યાતા સર્વભોગાભિવર્દ્ધની । ઉપહૃદયં ચાત્ર ભવતિ । બાહ્યે હૂં । મુદ્રા ચાત્ર ભવતિ ત્રિશિખેતિ વિખ્યાતા સર્વસત્ત્વાકર્ષણી । પરમહૃદયં ચાત્ર ભવતિ । મું । મુદ્રા ભવતિ ચાત્ર મયૂરાસનેતિ વિખ્યાતા સર્વસત્ત્વવશઙ્કરી । સર્વબુદ્ધાનાં હૃદયમ્ । અપરમપિ મહાવીરં નામ અષ્ટાક્ષરં પરમશ્રેયસં મહાપવિત્રં ત્રિભવવર્ત્મીયચ્છેદં સર્વદુર્ગતિનિવારણં સર્વશાન્તિકરં સર્વકર્મકરં ક્ષેમં નિર્વાણપ્રાપણં બુદ્ધમિવ સંમુખદર્શનોપસ્થિતમ્ । સ્વયમેવ મઞ્જુશ્રીરયં બોધિસત્ત્વઃ સર્વસત્ત્વાનામર્થાય પરમહૃદયં મન્ત્રરૂપેણોપસ્થિતઃ સર્વાશાપારિપૂરકં યત્ર સ્મરિતમા ત્રેણ પઞ્ચાનન્તર્યાણિ પરિશોધયતિ । કઃ પુનર્વાદો જાયતે । કતમં ચ તત્ । ઓમ્ આઃ ધીર હૂં ખચરઃ । એષ સઃ માર્ષાઃ યુયમેવાહં અષ્ટાક્ષરં મહાવીરં પરમગુહ્યહૃદયં બુદ્ધત્વમિવ પ્રત્યયસ્થિતમ્ । સર્વકાર્યેષુ સંક્ષેપતો મહાગુ + + + + + + + + + + + ન્તનિષ્ઠાદક્ષમિતિ । મુદ્રા ચાત્ર ભવતિ મહાવીરેતિ વિખ્યાતા સર્વાશાપારિપૂરકી । આહ્વાનનમન્ત્રા ચાત્ર ભવતિ । ઓમ્ હે હે કુમારરૂપિસ્વરૂપિણે સર્વબાલભાષિતપ્રબોધને આયાહિ ભગવં આયાહિ । કુમારક્રીડોત્પલધારિણે મણ્ડલમધ્યે તિષ્ઠ તિષ્ઠ । સમયમનુસ્મર । અપ્રતિહતશાસન હૂં । મા વિલમ્બ । રુ રુ ફટ્ સ્વાહા । એષ ભગવં મઞ્જુશ્રિયઃ આહ્વાનનમન્ત્રા । સર્વસત્ત્વાનાં સર્વબોધિસત્ત્વાનાં સર્વપ્રત્યેકબુદ્ધાર્યશ્રાવકદેવનાગયક્ષગન્ધર્વગરુડકિન્નરમહોરગપિશાચરાક્ષસસર્વભૂતાનાં ચેતિ સપ્તાભિમન્ત્રિતં ચન્દનોદકં કૃત્વા ચતુર્દિશમિત્યૂર્ધ્વમધસ્તિર્યક્સર્વતઃ ક્ષિપેત્ । સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાઃ મઞ્જુશ્રિયઃ સ્વયં તસ્ય પરિવારઃ સર્વલૌકિકલોકોત્તરાશ્ચ મન્ત્રાઃ સર્વે ચ ભૂતગણાઃ સર્વસત્ત્વાશ્ચ આગતા ભવેયુઃ । નમઃ સર્વબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । ઓમ્ ધુ ધુર ધુર ધૂપવાસિનિ ધૂપાર્ચિષિ હૂં તિષ્ઠ સમયમનુસ્મર સ્વાહા । ધૂપમન્ત્રઃ । ચન્દનં કર્પૂરં કુઙ્કુમં ચૈકીકૃત્ય ધૂપં દાપયેત્તતઃ । આગતાનાં તથાગતાનાં સર્વબોધિસત્ત્વાનાં ચ ધૂપાપ્યાયિતમનસઃ આકૃષ્ટા ભવન્તિ । ભવતિ ચાત્ર મુદ્રા યસ્ય માલેતિ વિખ્યાતા સર્વસત્ત્વાકર્ષણી શિવા । આહ્વાનનમન્ત્રાયાશ્ચ અયમેવ મુદ્રા પદ્મમાલા શુભા । આગતાનાં ચ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનાં સર્વસત્ત્વાનાં ચાગતાનાં અર્ઘ્યો દેયઃ । કર્પૂરચન્દનકુઙ્કુમૈરુદકમાલોડ્ય જાતીકુસુમનવમાલિકવાર્ષિકપુન્નાગનાગવકુલપિણ્ડિતગરાભ્યાં એતેષામન્યતમેન પુષ્પેણ યથાર્ત્તુકેન વા સુગન્ધપુષ્પેણ મિશ્રીકૃત્ય અનેન મન્ત્રેણ અર્ઘ્યો દેયઃ । નમઃ સર્વબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનાં તદ્યથા - હે હે મહાકારુણિક વિશ્વરૂપધારિણિ અર્ઘ્યં પ્રતીચ્છ પ્રતીચ્છાપય સમયમનુસ્મર તિષ્ઠ તિષ્ઠ મણ્ડલમધ્યે પ્રવેશેય પ્રવિશ સર્વભૂતાનુકમ્પક ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ હૂં । અમ્બરવિચારિણે સ્વાહા । મુદ્રા ચાત્ર પૂર્ણેતિ વિખ્યાતા સર્વબુદ્ધાનુવર્તિની । ધ્રુવા । ગન્ધમન્ત્રા ચાત્ર ભવતિ । નમઃ સર્વબુદ્ધાનાં નમઃ સમન્તગન્ધાવભાસશ્રિયાય તથાગતાય । તદ્યથા - ગન્ધે ગન્ધે ગન્ધાઢ્યે ગન્ધમનોરમે પ્રતીચ્છ પ્રતીચ્છેયં ગન્ધં સમતાનુસારિણે સ્વાહા । ભવતિ ચાત્ર મુદ્રા પલ્લવા નામ સર્વાશાપારિપૂરિકા । પુષ્પમન્ત્રા ચાત્ર ભવતિ । નમઃ સર્વબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । નમઃ સઙ્કુસુમિતરાજસ્ય તથાગતસ્ય । તદ્યથા - કુસુમે કુસુમે કુસુમાઢ્યે કુસુમપુરવાસિનિ કુસુમાવતિ સ્વાહા । તેનૈવ ધૂપમન્ત્રેણ પૂર્વોક્તેનૈવ ધૂપેન ધૂપયેત્ ।
સર્વબુદ્ધાં નમસ્કૃત્ય અચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ।
બલિમન્ત્રં પ્રવક્ષ્યામિ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધભાષિતામ્
નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનામપ્રતિહતશાસનાનાં તદ્યથા - હે હે ભગવં મહાસત્ત્વ બુદ્ધાવલોકિત મા વિલમ્બ । ઇદં બલિં ગૃહ્ણાપય ગૃહ્ણ હૂં હૂં સર્વવિશ્વ ર ર ટ ટ ફટ્ સ્વાહા । નિવેધં ચાનેન દાપયેત્ । બલિં ચ સર્વભૌતિકમ્ । ભવતિ ચાત્ર મુદ્રા શક્તિઃ સર્વદુષ્ટનિવારિણી । નમઃ સર્વબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનાં સર્વતમો ઽન્ધકારવિધ્વંસિનાં નમઃ સમન્તજ્યોતિગન્ધાવભાસશ્રિયાય તથાગતાય । તદ્યથા - હે હે ભગવં જ્યોતિરશ્મિશતસહસ્રપ્રતિમણ્ડિતશરીર વિકુર્વ વિકુર્વ મહાબોધિસત્ત્વસમન્તજ્વાલોદ્યોતિતમૂર્તિ ખુર્દ ખુર્દ અવલોકય અવલોકય સર્વસત્ત્વાનાં સ્વાહા । પ્રદીપમન્ત્રા । પ્રદીપં ચાનેન દાપયેત્ । મુદ્રા વિકાસિની નામ સર્વસત્ત્વાવલોકિની । નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । તદ્યથા - જ્વલ જ્વલ જ્વાલય જ્વાલય । હું । વિવોધક હરિકૃષ્ણપિઙ્ગલ સ્વાહા । અગ્નિ કારિકા મન્ત્રા । ભવતિ ચાત્ર મુદ્રા સમ્પુટનામ લોકવિશ્રુતા । સર્વ સત્ત્વપ્રભોદ્યોતની ભાષિતા મુનિવરૈઃ પૂર્વં બોધિસત્ત્વસ્ય ધીમતઃ ॥
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ વજ્રપાણિં બોધિસત્ત્વમામન્ત્રયતે સ્મ । ઇમાનિ ગુહ્યકાધિપતે મન્ત્રપદાનિ સરહસ્યાનિ પરમગુહ્યકાનિ
ત્વદીયં કુલવિખ્યાતઃ સુતં ઘોરં સદારુણં ।
ય એવ સર્વમન્ત્રાણાં સાધ્યમાનાનાં વિચક્ષણૈઃ
મૂર્ધૂટક ઇતિ વિખ્યાત + + + જકુલયોરપિ ।
તસ્ય નિર્નાશનાર્થાય વિદ્યેયં સમ્પ્રવક્ષ્યતે
નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । ઉં કર કર કુરુ કુરુ મમ કાર્યમ્ । ભઞ્જ ભઞ્જ સર્વવિઘ્નાં । દહ દહ સર્વવજ્રવિનાયકમ્ । મૂર્ધટકજીવિતાન્તકર મહાવિકૃતરૂપિણે પચ પચ સર્વદુષ્ટાં । મહાગણપતિજીવિતાન્તકર બન્ધ બન્ધ સર્વગ્રહાં । ષણ્મુખ ષડ્ભુજ ષટ્ચરણ રુદ્રમાનય । વિષ્ણુમાનય । બ્રહ્માદ્યાં દેવાનાનય । મા વિલમ્બ મા વિલમ્બ । ઝલ્ ઝલ્ મણ્ડલમધ્યે પ્રવેશય । સમયમનુસ્મર । હૂં હૂં હૂં હૂં હૂં હૂં ફટ્ ફટ્ સ્વાહા । એષ સઃ પરમગુહ્યકાધિપતે પરમગુહ્યઃ મહાવીર્યઃ મઞ્જુશ્રીઃ ષણ્મુખો નામ મહાક્રોધરાજા સર્વવિઘ્નવિનાશકઃ । અનેન પઠિતમાત્રેણ દશભૂમિપ્રતિષ્ઠાપિતબોધિસત્ત્વા વિદ્રવન્તે । કિં પુનર્દુષ્ટવિઘ્નાઃ । અનેન પઠિતમાત્રેણ મહારક્ષા કૃતા ભવતિ । મુદ્રા ચાત્ર ભવતિ મહાશૂલેતિ વિખ્યાતા સર્વવિઘ્નવિનાશિકા । અસ્યૈવ ક્રોધરાજસ્ય હૃદયમ્ । ઓમ્ હ્રીઃં જ્ઞીઃ વિકૃતાનન હુમ્ । સર્વશત્રું નાશય સ્તમ્ભય ફટ્ ફટ્ સ્વાહા । અનેન મન્ત્રેણ સર્વશત્રૂં મહાશૂલરોગેણ ચતુર્થકેન વા ગૃહ્ણાપયતિ । શતતજપેન વા યાવદ્ રોચતે, મૈત્રતાં વા ન પ્રતિપદ્યતે । અથ કરુણાચિત્તં લભતે । જાપાન્તે મુક્તિર્ન સ્યાત્ । મૃયત ઇતિ રત્નત્રયાપકરિણાં કર્તવ્યં નાશેષં સૌમ્યચિત્તાનાં મુદ્રાં મહાશૂલૈવ પ્રયોજનીયા । ઉપહૃદયં ચાત્ર ભવતિ । ઓમ્ હ્રીઃં કાલરૂપ હું ખં સ્વાહા । મુદ્રા મહાશૂલયૈવ પ્રયોજનીયા । સર્વદુષ્ટાં ( વૈદ્ય 20 ) યમિચ્છતિ તં કારયતિ । પરમહૃદયમ્ । સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતં એકાક્ષરં નામ । હૂં । એષ સર્વકર્મકરઃ । મુદ્રા મહાશૂલયૈવ પ્રયોજનીયા । સર્વાનર્થનિવારણમ્ । સર્વભૂતવશઙ્કરઃ સંક્ષેપતઃ । એષ ક્રોધરાજ સર્વકર્મેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ મણ્ડલમધ્યે જાપઃ સિદ્ધિકાલે ચ વિશિષ્યતે । વિસર્જનમન્ત્રા ભવન્તિ । નમઃ સર્વબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । તદ્યથા - જયં જય સુજય મહાકારુણિક વિશ્વરૂપિણે ગચ્છ ગચ્છ સ્વભવનં સર્વબુદ્ધાંશ્ચ વિસર્જય । સપરિવારાં સ્વભવનં ચાનુપ્રવેશય । સમયમનુસ્મર । સર્વાર્થાશ્ચ મે સિદ્ધ્યન્તુ મન્ત્રપદાઃ મનોરથં ચ મે પરિપૂરય સ્વાહા । અયં વિસર્જનમન્ત્રઃ સર્વકર્મેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ । મુદ્રા ભદ્રપીઠેતિ વિખ્યાતા । આસનં ચાનેન દાપયેત્ । મનસા સપ્તજપ્તેન વિસર્જનં સર્વેભ્યઃ લૌકિકલોકોત્તરેભ્યો મણ્ડલેભ્યઃ મન્ત્રેભ્યશ્ચૈવ મન્ત્રસિદ્ધિઃ । સમયજપકાલનિયમેષુ ચ પ્રયોક્તવ્યેતિ ॥
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ પુનરપિ તં શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય તં મહાપર્ષન્મણ્ડલં સ્વકં ચ વિદ્યાગણમન્ત્રપટલવિસરં ભાષતે સ્મ । નમઃ સર્વબુદ્ધાનામ્ અપ્રતિહતશાસનાનામ્ । ઓમ્ રિટિ સ્વાહા । મઞ્જુશ્રિયસ્યેદમ્ અનુચરી કેશિની નામ વિદ્યા સર્વકર્મિકા । મહામુદ્રાયા પઞ્ચશિખાયાં યોજ્યસર્વવિષકર્મસુ । નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । ઓમ્ નિટિ । ઉપકેશિની નામ વિદ્યેયં સર્વકર્મિકા મુદ્રયા વિકાસિન્યા ચ યોજયેત્ । સર્વગ્રહકર્મેષુ । નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતગતીનામ્ । ઓમ્ નિઃ ।
વિદ્યેયં બલિની નામ સર્વકમકરા શુભા ।
મુદ્રયા ભદ્રપીઠયા સંયુક્તા યક્ષિણી આનયેદ્ ધ્રુવમ્
નામઃ સમન્તબુદ્ધાનાં અચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ।
મુદ્રયા શક્તિના યુક્તા સર્વડાકિનીઘાતિની
ઓમ્ જ્ઞૈઃ સ્વાહા ।
વિદ્યા કાપતલિની નામ મઞ્જુઘોષેણ ભાષિતા ।
સમન્તાસર્વબુદ્ધૈશ્ચ પ્રશસ્તા દિવ્યરૂપિણી
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામ્ અપ્રતિહતગતિપ્રચારિણામ્ ।
તદ્યથા - ઓમ્ વરદે સ્વાહા ।
મુદ્રા ત્રિશિખેનૈવ પ્રયોજયેત્ શ્રેયસાત્મકઃ ।
બહુરૂપધરા દેવી ક્ષિપ્રભોગપસાધિકા
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનાં અચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ।
ઓમ્ ભૂરિ સ્વાહા ।
મુદ્રયા શૂલસંયુક્તા સર્વજ્વરવિનાશિની ।
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્
ઓમ્ નુ રે સ્વાહા ।
વિદ્યા તારાવતી નામ પ્રશસ્તા સર્વકર્મસુ ।
મુદ્રયા શક્તિયષ્ટ્યા તુ યોજિતા વિઘ્નઘાતિની
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ।
તદ્યથા - ઓમ્ વિલોકિનિ સ્વાહા ।
વિદ્યા લોકવતી નામ સર્વકોશવશઙ્કરી ।
યોજિતા વજ્રમુદ્રેણ સર્વસૌખ્યપ્રદાયિકા
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ।
તદ્યથા - ઓમ્ વિશ્વે વિશ્વસમ્ભવે વિશ્વરૂપિણિ કહ કહ આવિશાવિશ । સમયમનુસ્મર । રુરુ તિષ્ઠ સ્વાહા ।
એષા વિદ્યા મહાવીર્યા દર્શિતા લોકનાયકૈઃ ।
દંષ્ટ્રમુદ્રાસમેતાસ્ત્રસર્વસત્ત્વા + વેશિની ।
શુભા વરદા સર્વભૂતાનાં વિશ્વેતિ સમ્પ્રકાશિતા
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ।
તદ્યથા - ઓમ્ શ્વેતશ્રી વપુઃ સ્વાહા ।
મયૂરાસનેન મુદ્રેણ વિન્યસ્તા સર્વકર્મિકા ।
મહાશ્વેતિતિ વિખ્યાતા અચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણી ।
સૌભાગ્યકરણં લોકે નરનારીવશઙ્કરી
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ॥
તદ્યથા - ઓમ્ । ખિખિરિખિરિ ભઙ્ગુરિ સર્વશત્રું સ્તમ્ભય જમ્ભય મોહય વશમાનય સ્વાહા ।
એષા વિદ્યા મહાવિદ્યા યોગિનીતિ પ્રકથ્યતે ।
યોજિતા વક્ક્રમુદ્રેણ દુષ્ટસત્ત્વપ્રસાદિની
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતગતિપ્રચારિણામ્ ।
તદ્યથા - ઓમ્ શ્રીઃ ।
એષા વિદ્યા મહાલક્ષ્મી લોકનાથૈસ્તુ દેશિતા ।
મુદ્રા સમ્પુટયા યુક્તા મહારાજ્યપ્રદાયિકા
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનાં સર્વસત્ત્વાભયપ્રદાયિનામ્ ।
તદ્યથા - ઓમ્ । અજિતે । કુમારરૂપિણે । એહિ આગચ્છ । મમ કાર્યં કુરુ સ્વાહા ।
અજિતેતિ વિખ્યાતા કુમારી અમૃતોદ્ભવા ।
મુદ્રયા પૂર્ણયા યુક્તા સર્વશત્રુનિવારણી
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ ।
તદ્યથા - ઓમ્ જયે સ્વાહા । વિજયે સ્વાહા । અજિતે સ્વાહા । અપરાજિતે સ્વાહા ।
ચતુર્ભગિન્ય ઇતિ વિખ્યાતા બોધિસત્ત્વાનુચારિકા ।
પર્યટન્તિ મહીં કૃત્સ્નાં સત્ત્વાનુગ્રહકારિકાઃ
ભ્રાતા સ્તુમ્બુરુવિખ્યાતા એતાસામનુચારકઃ ।
નૌયાનસમારૂઢા અન્દુર્ધેતુઃ નિવાસિનઃ ।
મુષ્ટિમુદ્રેણ વિન્યસ્તા સર્વાશાપારિપૂરિકા
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનાં લોકાગ્રાધિપતીનામ્ ॥
તદ્યથા - ઓમ્ । કુમાર મહાકુમાર ક્રીડ ક્રીડ ષણ્મુખબોધિસત્ત્વાનુજ્ઞાત મયૂરાસનસઙ્ઘોદ્યતપાણિ રક્તાઙ્ગ રક્તગન્ધાનુલેપનપ્રિય ખ ખ ખાહિ ખાહિ ખાહિ । હું નૃત્ય નૃત્ય । રક્તાપુષ્પાર્ચિતમૂર્તિ સમયમનુસ્મર । ભ્રમ ભ્રમ ભ્રામય ભ્રામય ભ્રામય । લહુ લહુ માવિલમ્બ સર્વકાર્યાણિ મે કુરુ કુરુ ચિત્રરૂપધારિણે તિષ્ઠ તિષ્ઠ હું હું સર્વબુદ્ધાનુજ્ઞાત સ્વાહા ।
ભાષિતા બોધિસત્ત્વેન મઞ્જુઘોષેણ નાયિના ।
ષડ્વિકારા મહી કૃત્સ્ના પ્રચચાલ સમન્તતઃ
હિતાર્થં સર્વસત્ત્વાનાં દુષ્ટસત્ત્વનિવારણમ્ ।
મહેશ્વરસ્ય સુતો ઘોરો વૈનેયાર્થમિહાગતઃ
સ્કન્દમઙ્ગારકઞ્ચૈવ ગ્રહચિહ્નૈઃ સુચિહ્નિતઃ ।
મઞ્જુભાષિણી તતો ભાષે કરુણાવિષ્ટેન ચેતસા
મહાત્મા બોધિસત્ત્વો ઽયં બાલાનાં હિતકારિણઃ ।
સત્ત્વચર્યા યતઃ પ્રોક્તો વિચેરુઃ સર્વતો જગત્
મુદ્રાશક્તિયષ્ટ્યાનુસંયુક્તો સ મહાત્મનઃ ।
આવર્તયતિ બ્રહ્માદ્યાં કિં પુનર્માનુષં ફલમ્
કૌમારભિત્તમખિલં કલ્યમસ્ય સમાસતઃ ।
કાર્ત્તિકેયમઞ્જુશ્રીઃ મન્ત્રો ઽયં સમુદાહૃતઃ
સત્ત્વાનુગ્રહકામ્યર્થં બોધિસત્ત્વ ઇહાગતઃ ।
ત્ર્યક્ષરં નામ હૃદયં મન્ત્રસ્યાસ્ય ઉદાહૃતમ્
સર્વસત્ત્વહિતાર્થાય ભોગાકર્ષણતપ્તરઃ ।
મુદ્રયા શક્તિયષ્ટ્યા તુ વિન્યસ્તઃ સર્વકર્મિકઃ
ઓમ્ હૂં જઃ ।
એષ મન્ત્રઃ સમાસેન કુર્યાન્માનુષકં ફલમ્ ।
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનાં સમન્તોદ્યોતિતમૂર્તિનામ્ ॥
ઓમ્ વિકૃતગ્રહ હું ફટ્ સ્વાહા ॥
ઉપહૃદયં ચાસ્ય સંયુક્તો મુદ્રાશક્તિના તથા ।
આવર્તયતિ ભૂતાનિ સગ્રહાં માતરાં તથા
સર્વમુદ્રિતમુદ્રેષુ વિન્યસ્તા સફલા ભવેત્ ।
વિત્રાસયતિ ભૂતાનાં દુષ્ટાવિષ્ટવિમોચની
એષ મઞ્જુશ્રિયસ્ય કુમારભૂતસ્ય કાર્ત્તિકેયમઞ્જુશ્રીર્નામ કુમારઃ અનુચરઃ સર્વકર્મિકઃ જપમાત્રેણૈવ સર્વકર્માણિ કરોતિ, સર્વભૂતાનિ ત્રાસયતિ, આકર્ષયતિ, વશમાનયતિ, શોષયતિ, ઘાતયતિ, યથેપ્સિતં વા વિદ્યાધરસ્ય તત્ સર્વં સમ્પાદયતિ ॥
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । તદ્યથા - ઓમ્ બ્રહ્મ સુબ્રહ્મ બ્રહ્મવર્ચસે શાન્તિં કુરુ સ્વાહા ॥
એષ મન્ત્રો મહાબ્રહ્મા બોધિસત્ત્વેન ભાષિતઃ ।
શાન્તિં પ્રજગ્મુર્ભૂતાનિ તત્ક્ષણાદેવ શીતલા
મુદ્રા પઞ્ચશિખાયુક્તા ક્ષિપ્રં સ્વસ્ત્યયનં ભવેત્ ।
આભિચારુકેષુ સર્વેષુ અથવો ચેદપઠ્યતે ।
એષ સંક્ષેપત ઉક્તો કલ્પમસ્ય સમાસતઃ
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ ॥
તદ્યથા - ઓમ્ ગરુડવાહન ચક્રપાણિ ચતુર્ભુજ હું હું સમયમનુસ્મર । બોધિસત્ત્વો જ્ઞાપયતિ સ્વાહા ॥
આજ્ઞપ્તો મઞ્જુઘોષેણ ક્ષિપ્રમર્થકરઃ શિવઃ ।
વિદ્રાપયતિ ભૂતાનિ વિષ્ણુરૂપેણ દેહિનામ્
મુદ્રા ત્રિશિખે યુક્તઃ ક્ષિપ્રમર્થકરઃ સ્થિરઃ ।
ય એવ વૈષ્ણવે તન્ત્રે કથિતાઃ કલ્પવિસ્તરાઃ ।
ઉપાયવૈનેયસત્ત્વાનાં મઞ્જુઘોષેણ ભાષિતાઃ
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ ॥
તદ્યથા - ઓમ્ મહામહેશ્વર ભૂતાધિપતિવૃષધ્વજ પ્રલમ્બજટામકુટધારિણે સિતભસ્મધૂસરિતમૂર્તિ હું ફટ્ ફટ્ । બોધિસત્ત્વો જ્ઞાપયતિ સ્વાહા ॥
એષ મન્ત્રો મયા પ્રોક્તઃ સત્ત્વાનાં હિતકામ્યયા ।
શૂલમુદ્રાસમાયુક્તાઃ સર્વભૂતવિનાશકઃ
યન્મયા કથિતં પૂર્વં કલ્પમસ્ય પુરાતનમ્ ।
સૈવમિતિ વક્ષ્યન્તે સત્ત્વા ભૂતલવાસિનઃ ।
વિવિધા ગુણવિસ્તારાઃ શૈવતન્ત્રે મયોદિતાઃ
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ ॥
તદ્યથા - ઓમ્ શકુન મહાશકુન પદ્મવિતતપક્ષ સર્વપન્નગનાશક ખ ખ ખાહિ ખાહિ સમયમનુસ્મર । હું તિષ્ઠ । બોધિસત્ત્વો જ્ઞાપયતિ સ્વાહા ॥
એષ મન્ત્રો મહાવીર્યઃ વૈનતેયેતિ વિશ્રુતઃ ।
દુર્દાન્તદમકો શ્રેષ્ઠઃ ભોગિનાં વિષનાશનમ્
મહામુદ્રયા સમાયુક્તાઃ હન્ત્યનર્થ સુદારુણામ્ ।
વિચિકિત્સયતિ ન સન્દેહો વિષં સ્થાવરજઙ્ગમમ્
સત્ત્વાનુપાયવૈનેયા બોધિસત્ત્વસમાજ્ઞયા ।
વિચેરુર્ગરુડરૂપેણ પાક્ષિરાટ્ સ મહાદ્યુતિઃ
યાવન્તઃ ગારુડે તન્ત્રે કથિતાઃ કલ્પવિસ્તરાઃ ।
તે મયૈવોદિતાઃ સર્વે સત્ત્વાનાં હિતકારણાત્
ગરુત્મા બોધિસત્ત્વસ્તુ વૈનતેયાર્થમિહાગતઃ ।
ભોગિનાં વિષનાશાય વિચેરુઃ પક્ષિરૂપિણઃ
યાવન્તો લૌકિકા મન્ત્રાઃ તે ઽસ્મિ કલ્પ ઉદાહૃતાઃ ।
વૈનેયાર્થં હિ સત્ત્વાનાં વિચરામિ તથા તથા
યે તુ તાથાગતીમન્ત્રાઃ કુલિશાઙ્કુકુલયોરપિ ।
તે ઽસ્મિન્ કલ્પવિસ્તરે ભાષિઉતા પૂર્વમેવ તુ
યથા હિ ધાત્રી બહુધા બાલાનાં લાલતિ યત્નતઃ ।
તથા બાલિશબુદ્ધીનાં મન્ત્રરૂપી ચરામ્યહમ્
દશબલૈ કથિતં પૂર્વે અધુના ચ મયોદિતમ્ ।
સકલં મન્ત્રતન્ત્રાર્થં કુમારો ઽપ્યાહ મહાદ્યુતિઃ
જિનવરૈશ્ચ યે ગીતા ગીતા દશબલાત્મજૈઃ ।
મઞ્જુસ્વરેણ તે ગીતા અચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂત સર્વાવન્તં શુદ્ધાવાસભવનં તં ચ મહાપર્ષન્મણ્ડલવલોક્ય સર્વસમયસઞ્ચોદનીં નામ સમાધિં સમાપદ્યતે સ્મ । યત્ર સમાધેઃ પ્રતિષ્ઠિતસ્ય અશેષસત્ત્વનિર્હારચર્યામનસઃ સર્વસત્ત્વા પ્રતિષ્ઠિતાઃ ભવેયુઃ, સમનન્તરસમાપન્નસ્ય મઞ્જુશ્રિયઃ કુમારભૂતસ્ય સર્વાવન્તં શુદ્ધાવાસભવનં વિચિત્રમણિરત્નવ્યૂહાલઙ્કારમણ્ડલં અચિન્ત્યાદ્ભુતબોધિસત્ત્વવિકુર્વણં સર્વપ્રત્યેકબુદ્ધાર્યશ્રાવકચર્યાપ્રવિષ્ટૈરપિ બોધિસત્ત્વૈઃ દશભૂમિપ્રતિષ્ઠિતેશ્વરૈરપિ ન શક્યતે મણ્ડલં લિખિતું વા, કઃ પુનર્વાદો પૃથગ્જનભૂતૈઃ સત્ત્વૈ ત દિવ્યમાર્યમણ્ડલસમયનિર્હારવસ્થાનાવસ્થિતં મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતં દૃષ્ટ્વા સર્વે બુદ્ધા ભગવન્તઃ સર્વપ્રત્યેકબુદ્ધાઃ, સર્વે આર્યશ્રાવકાઃ, સર્વે બોધિસત્ત્વાઃ, દશભૂમિપ્રતિષ્ઠિતાઃ, યૌવરાજ્યાભિષેકસમનુપ્રાપ્તા આર્યા પ્રતિપન્નાશ્ચ સર્વે સત્ત્વા સાશ્રવા અનાશ્રવાશ્ચ મઞ્જુશ્રિયઃ કુમારભૂતસ્યાધિષ્ઠાનેનાચિન્ત્યં બુદ્ધબોધિસત્ત્વાચર્યાનિષ્યન્દિતં સમાધિવિશેષમાનસોદ્ભવં મણ્ડલં પ્રવિષ્ટમાત્માનં સઞ્જાનન્તે સ્મ । ન શક્યતે તત્ પૃથગ્જનૈઃ સત્ત્વૈઃ સમનસાપ્યાલમ્બયિતુમ્, કઃ પુનર્વાદો લિખિતું લેખયિતું વા ॥
અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ, તા મહાપર્ષન્મણ્ડલસમયમનુપ્રવિષ્ટઃ સત્ત્વાનામન્ત્રયતે સ્મ । શૃણ્વન્તુ માર્ષાઃ । અનતિક્રમણીયમેતત્ તથાગતાનાં બોધિસત્ત્વાનાં ચ સમયઃ, કઃ પુનર્વાદો ઽન્યેષાં સત્ત્વાનામ્ આર્યાનાર્યાણામ્ । અથ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ વજ્રપાણિં ગુહ્યકાધિપતિમામન્ત્રયતે સ્મ । નિર્દિષ્ટં ભો જિનપુત્રાતિક્રાન્તમાનુધ્યકં સમયં માનસોદ્ભવં માનુષ્યકં તુ વક્ષ્યે પરિનિર્વૃતાનાં ચ તથાગતાનામ્, યત્ર સત્ત્વા સમનુપ્રવિશ્ય સર્વમહાલૌકિકલોકોત્તરા સિદ્ધિં ગચ્છેયુઃ ॥
અથ ખલુ વજ્રપાણિર્ગુહ્યાધિપતિઃ મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । ભાષ ભાષ ત્વં ભો જિનપુત્ર યસ્યેદાનીં કાલં મન્યસે ।
પરિનિર્વૃતે લોકનાથે શાક્યસિંહે અનુતરે ।
બુદ્ધત્વ ઇવ સત્ત્વાનાં ત્વદીયં મણ્ડલં ભુવિ
દૃષ્ટિમાત્રો હિ લોકો ઽસ્મિન્ મન્ત્રા સિદ્ધિં પ્રજગ્મિરે ।
અજ્ઞાનવિધિહીનં તુ શયાનવિકૃતેન વા
મન્ત્રા સિદ્ધિં ન ગચ્છેયુઃ બ્રહ્મસ્યાપિ મહાત્મનઃ ।
અનભિયુક્તા તન્ત્રે ઽસ્મિન્ અદૃષ્ટસમયોદિતે
મન્ત્રા સિદ્ધિં ન ગચ્છન્તિ યત્નેનાપ્યનેકદા ।
સમયપ્રયોગહીનં શક્રસ્યાપિ પ્રયત્નતઃ
મન્ત્રાઃ સિદ્ધિં ન ગચ્છન્તિ કિં પુનર્ભુવિ માનુષે ।
સમયશાસ્ત્રતત્ત્વજ્ઞે ચર્યાકર્મસુ સાધને ।
પઠિતમાત્રા હિ સિધ્યન્તે માત્રા આર્યા ચ લૌકિકાઃ
મણ્ડલં મઞ્જુઘોષસ્ય પ્રવિષ્ટઃ સર્વકર્મકૃત્ ।
મન્ત્રસિદ્ધિર્ધ્રુવં તસ્ય કુમારસ્યૈવ શાસને
અથ ખલુ વજ્રપાણિર્ગુહ્યાધિપતિઃ તં મહાસત્ત્વ મધ્યે ભાષતે સ્મ । સંક્ષેપતઃ ભો ભો મહાબોધિસત્ત્વ સત્ત્વાનામર્થાય મણ્ડલવિધાનં ભાષસ્વેતિ ॥
એવમુક્તસ્તુ ગુહ્યકાધિપતિના મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતઃ સર્વસત્ત્વાનામર્થાય મણ્ડલવિધાનં ભાષતે સ્મ । આદૌ તાવત્ પ્રતિહારકપક્ષે ચૈત્રવૈશાખે ચ માસે સિતપક્ષે પ્રશસ્તદિવસે શુદ્ધગ્રહનિરીક્ષિતે શુભનક્ષત્રસંયુક્તે શુક્લપ્રતિપદિ પૂર્ણમાસ્યાં વા અન્યે વા કાલે પ્રાવૃણ્માસવિવર્જિતે પૂર્વાહ્ણે ભૂમિમધિષ્ઠાતવ્યં મહાનગરમાસૃત્ય યત્ર વા સ્વયં તિષ્ઠેન્મણ્ડલાચાર્યઃ સમુદ્રગામિનીં વા નદીમાશ્રિત્યઃ, સમુદ્રતટસમીપં વા મહાનગરસ્ય પૂર્વોત્તરે દિગ્ભાગે નાતિદૂરે નાત્યાસન્ને મણ્ડલાચાર્યેણ સત્ત્વાના સપ્તાહં પક્ષમાત્રં વા એકાન્તે ઉડયં કૃત્ત્વા પ્રતિવસ્તવ્યમ્ । યઃ તસ્મિન્ સ્થાને સુચૌક્ષં પૃથિવીપ્રદેશં સમન્તાચ્ચતુરસ્રં ષોડશહસ્તં દ્વાદશહસ્તં વા અપગતપાષાણકઠલ્લભસ્માઙ્ગારતુષકપાલાસ્થિવર્જિતં સુચૌક્ષં સુપસુપરિકર્મિતં પૃથિવીપ્રદેશં નિઘ્રાત્મકેનોદકેન પઞ્ચગવ્યસન્મિશ્રિતેન ચન્દનકર્પૂરકુઙ્કુમોદકેન વા યમાન્તકેન ક્રોધરાજેનાષ્ટસહસ્રાભિમન્ત્રિતેન ( વૈદ્ય 26 ) પઞ્ચશિખમહામુદ્રાસંયુક્તેન તં પૃથિવીપ્રદેશં અભ્યુક્ષયેચ્ચતુર્દિક્ષુ ઇત્યૂર્ધ્વમધસ્તિર્યગ્ વિદિક્ષુ ચ સર્વતઃ ક્ષિપેત્ । તતો તં પૃથિવીપ્રદેશં સમન્તાચ્ચતુરસ્રં ષોડશહસ્તં દ્વાદશહસ્તં વા અષ્ટહસ્તં વા, તત્ર ષોડશહસ્તં જ્યેષ્ઠં મધ્યં દ્વાદશહસ્તં કન્યસં અષ્ટહસ્તમ્ । એતત્ ત્રિવિધં પ્રોક્તં મણ્ડલં સર્વદર્શિભિઃ રાજ્યકામાય તતો જ્યેષ્ઠં મધ્યમં સમ્ભોગવર્ધનં કન્યસં સમયમાત્રં તુ સર્વકર્મકરં શિવમ્ । તતો ઽન્યતમં મનસેપ્સિતં મણ્ડલમાલિખેત્ । તત્ર તં પૃથિવીપ્રદેશં દ્વિહસ્તમાત્રં ખનેત્ । તત્ર પાષાણાઙ્ગારભસ્માસ્થિકેશાદયો વિવિધા વા પ્રાણકજાતયઃ યદિ દૃશ્યન્તે, અન્યં પૃથિવીપ્રદેશં ખનેત્ । નિરુપહત્યં નિરુપદ્રવં ભવેત્ । ન ચેત્ પર્વતાગ્રનદીપુલિનસમુદ્રોત્સઙ્ગમહાનદીપુલિનસિકતાદિચયં મહતા પ્રયત્નતઃ સ પ્રત્યવેક્ષિતં સુચૌક્ષ નિઃપ્રાણકં કૃત્વા લિખેત્ । તં પૃથિવીપ્રદેશં ભૂયો નિઃપ્રાણેનોદકેન પઞ્ચગવ્યસન્મિશ્રેણ નદીકૂલમૃત્તિકયા મેધ્યયા વલ્મીકમૃત્તિકયા વા યત્ર પ્રાણકા ન સન્તિ, તયા મૃત્તિકયા પૂરયિતવ્યમ્ । પૂરયિત્વા ચ સ્વાકોટિતં સમતલં સમન્તાત્ ત્રિવિધં મણ્ડલં યથેપ્સિતં કારયેત્ । ચતુર્દિક્ષુ ચત્વારઃ ખદિરકીલકાં નિખનેત્ । ક્રોધરાજેનૈવ સપ્તાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા, પઞ્ચરઙ્ગિકેણ સૂત્રેણ સપ્તાભિમન્ત્રિતેન ક્રોધહૃદયેન કૃત્વા સમન્તા તન્મણ્ડલં ચતુરસ્રાકારેણ વેષ્ટયેત્ । એવં મધ્યમે સ્થાને એવમભ્યન્તરે ચતુરસ્રાકારં કારયેત્ । મધ્યસ્થાનસ્થિતેન મણ્ડલાચાર્યેણ વિદ્યા અષ્ટસહસ્રં મૂલમન્ત્રા ઉચ્ચારયિતવ્યા મહામુદ્રા પઞ્ચશિખાં બધ્વા મૂંલમન્ત્રેણ સસખાયરક્ષા આત્મરક્ષા ચ કાર્યા । જપતશ્ચ નિષ્કસર્વહિમણ્ડલં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રાઙ્મુખઃ કુશવિણ્ડકોપવિષ્ટઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનાં મનસિ કુર્વાણઃ । સમન્તાચ્ચ તન્મણ્ડલં ચતુરસ્રાકારેણ વેષ્ટયેત્ । બહિર્નાધઃ એકરાત્રોષિતાં કૃત્વા પ્રવાસયેત્ ॥
તત્ર મણ્ડલાચાર્યેણ કૃતપુરશ્ચરણેન સ્વતન્ત્રમન્ત્રકુશલેન ઉપાયસત્ત્વાર્થમહાયાનાધિમુક્તેન એકરાત્રોષિતેન સુસખાયસમેતેન વિધિશાસ્ત્રદૃષ્ટેન કર્મણા પઞ્ચરઙ્ગિકેન ચૂર્ણેન શ્લક્ષ્ણોજ્જ્વલેન સુપરિકર્મકૃતેન ષડ્ક્ષરાભિમન્ત્રિતે હૃદયેનાભિમન્ત્યં તં ચૂર્ણં મણ્ડલમધ્યે સ્થાપયેત્ । બહિશ્ચોચ્છ્રિતધ્વજપતાકતોરણે ચતુષ્પથાલઙ્કૃતં કદલીસ્તસ્ભરોપિતફલભરિતપિણ્ડીભિઃ પ્રલમ્બમાનમાહતભેરીમૃદઙ્ગશઙ્ખતન્ત્રીનિર્ઘોષનિનાદિતં પૃથિવીપ્રદેશં કુર્યાત્ । પ્રશસ્તશબ્દધર્મશ્રવણચતુપ્પર્ષાનુકૂલમહાયાનસૂત્રાં ચતુર્દિક્ષુ પુસ્તકાં વાચયન્ । તદ્યથા - ભગવતી પ્રજ્ઞાપારમિતા દક્ષિણાં દિશિ વાચયેત્ । આર્યચન્દ્રપ્રદીપસમાધિઃ પશ્ચિમાયાં દિશિ । આર્યગણ્ડવ્યૂહ ઉત્તરાયાં દિશિ । આર્યસુવર્ણપ્રભાસોત્તમસૂત્રં પૂર્વાયાં દિશિ । એવમધીતચતુઃસૂત્રાન્તિકં પુદ્ગલાં ધર્મભાણકં પુસ્તકાભાવાદ્દ્ધ્યેષયેત્ । ધર્મશ્રવણાય તતો મણ્ડલાચાર્યેણોત્થાય ચન્દનકર્પૂરકુઙ્કુમવ્યામિશ્રકેણ શ્વેતસુગન્ધપુષ્પૈઃ મૂલમન્ત્રં જપતા સર્વતસ્તં મણ્ડલમભિકિરેત્ । અભિકીર્ય ચ બહિર્નિર્ગચ્છેત્ । સપ્તાહાદ્ધવિષ્યાહારોષિતાં દ્વૌ ત્રયો વા ઉત્પાદિતબોધિચિત્તં ઉપોષધ ઉપવાસોચિતાં ચિત્રકરા નિપુણતરાં પ્રવેશયેત્ । મૂલમન્ત્રેણૈવ શિખાવન્ધં કૃત્વા, તતઃ સુવર્ણરૂપ્યવિવિધરત્નપઞ્ચવિચિત્રોજ્જ્વલચારુસૂક્ષ્મચૂર્ણતામ્બ્રાં પ્રતિગૃહ્ય, મહાભોગૈઃ સત્ત્વૈઃ મહારાજાનૈશ્ચ ધાર્મિકૈઃ લિખાપનીયમ્ । બોધિપરાયણીયં બોધિપરાયણં નિયતં ॥
મણ્ડલં દર્શનાદેવં કિં પુનર્મન્ત્રસાધને ।
સત્ત્વાનામલ્પપુણ્યાનાં નિર્વૃતે શાક્યપુઙ્ગવે
કુત એવંવિધા ભોગા વિધિરેષા તુ કલ્પ્યતે ।
દરિદ્રજનતાં દૃષ્ટ્વા મઞ્જુઘોષો મહાદ્યુતિઃ
ઉદીરયેત્ કલ્પસંક્ષેપં મણ્ડલં તુ સમાસતઃ ।
શાલિતણ્ડુલચૂર્ણૈસ્તુ સૂક્ષ્મૈઃ પઞ્ચરઙ્ગોજ્જ્વલૈઃ ।
શુક્લપીતરક્તકૃષ્ણહરિતવર્ણૈર્વર્ણયેત્
મૂળ પાઠ: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0