મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 13

ઇતિ ।
બોધિસત્ત્વપિટકાવતંસકાન્મહાયાનવૈપુલ્યસૂત્રાદ્ આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાદ્ મધ્યમપટવિધાનવિસરાદ્ દ્વાદશમઃ અક્ષસૂત્રવિધિપટલવિસરઃ પરિસમાપ્ત ઇતિ ॥
અથ ત્રયોદશઃ પટલવિસરઃ ।
અથ ખલુ ભગવાં શાક્યમુનિઃ પુનરપિ પુનરપિ શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતેસ્મ । અસ્તિ મઞ્જુશ્રીઃ ત્વદીયં મન્ત્રપટલસમસ્તવિન્યસ્તવિશેષવિધિના હોમકર્મણિ પ્રયુક્તસ્ય વિદ્યાસાધકસ્ય અગ્ન્યોપચર્યાવિશેષવિધાનતઃ । યત્ર પ્રતિષ્ઠિતા સર્વવિદ્યાચર્યાનિયુક્તા સત્ત્વા પ્રયુજ્યન્તે । કતમં ચ તત્ । રહસ્યવિદ્યામન્ત્રપદાનિ । તદ્યથા - ઓમ્ ઉત્તિષ્ઠ હરિપિઙ્ગલ લાહિતાક્ષ દેહિ દદાપય । હૂં ફટ્ ફટ્ સર્વવિઘ્નાં વિનાશય સ્વાહા । એષ સઃ મઞ્જુશ્રીઃ પરમાગ્નિહૃદયં સર્વકર્મકરં સર્વકામદમ્ ॥
આદૌ તાવત્ સાધકેન અનેનાગ્નિહૃદયેન સકૃજ્જપ્તં ઘૃતાહુતિત્રયં અગ્નૌ હોતવ્યમ્ । અગ્નિરાહ્વાનિતો ભવતિ । અથાપ્રયુક્તસ્ય શાન્તિકપૌષ્ટિકરૌદ્રકર્મેષુ ત્રિધા સમિધાકાષ્ઠાનિ ભવન્તિ ॥
અશોકકાષ્ઠં શાન્ત્યર્થે સાર્દ્રં ચૈવ વિશિષ્યતે ।
વિતસ્તિહસ્તમાત્રં વા ત્ર્યઙ્ગુલં વાપિ ચોચ્છૃતમ્

સ્નિગ્ધાકારપ્રશસ્તં તુ વિધિરેષા વિધીયતે ।
અકોટરં અસુષિરં વાપિ શુકપત્રનિભં તથા

હરિતં શુક્લવર્ણં વા કૃષ્ણવર્ણં વિવર્જયેત્ ।
કૃમિભિર્ન ચ ભક્ષિતં વર્જ્યમકોટરં વાપિ સન્દધેત્

અન્યવર્ણો પ્રકૃષ્ટાસ્તુ અધર્મશ્ચૈવ વર્જિતા ।
નાતિશુષ્કા ન ચાર્દ્રાપિ ન ચ દગ્ધં સમારભે

અપૂતિં અવક્રં ચૈવ અત્યુચ્ચં ચાપિ વર્જયેત્ ।
અગ્નિકુણ્ડં તથા કૃત્વા ચતુઃકોણં સમન્તતઃ

અધશ્ચેવ ખનેદ્યત્નાચ્ચતુર્હસ્તં પ્રમાણતઃ ।
ત્રિહસ્તં દ્વે તુ હસ્તાનિ એકહસ્તં તથૈવ ચ

પ્રાણિભિર્વિવર્જિતં નિત્યં સિંહતાસંસ્થિતં ચ તત્ ।
પદ્માકારં તતો વેદિઃ સમન્તાન્મણ્ડલાકૃતિઃ

ચતુરશ્રં ચાપિ યત્નેન કુર્યાચ્ચાપાકૃતિં તથા ।
વજ્રાકારસઙ્કાશં ઉભયાગ્રં ત્રિસૂચિકમ્

કુર્યાદગ્નિકુણ્ડે ઽસ્મિં દ્વિહસ્તા તિયંઞ્ચ તત્ ।
શુચૌ દેશે પરામૃષ્ટે નદીકૂલે તથા વરે

એકસ્થાવરદેશે ચ શ્મશાને શૂન્યવેશ્મનિ ।
કુર્યાદ્ધોમં સુસંરબ્ધો પર્વતાગ્રે તથૈવ ચ

શૂન્યદેવકુલે નિત્યં મહારણ્યે તથૈવ ચ ।
યાનિ સાધનદેશાનિ કથિતાન્યગ્રપુડ્ગલૈઃ

એતાનિ સ્થાનાન્યુક્તાનિ હોમકર્મિતિ સર્વતઃ ।
કુશવિણ્ડકોપવિષ્ટેન સ્થિત્વા હસ્તમાત્રં તતઃ

કુર્યાત્ તત્ર મન્ત્રજ્ઞો હોમકર્મ વિશેષતઃ ।
ક્ષિપ્રમેભિઃ સ્થિતં સિદ્ધિઃ સ્થાનેષ્વેવ ન સંશયઃ

પ્રાઙ્મુખો ઉદઙ્મુખો વાપિ કુર્યાત્ શાન્તિકપૌષ્ટિકે ।
દક્ષિણેન તુ રૌદ્રાણિ તાનિ મન્ત્રી તુ વર્જયેત્

પ્રાઙ્મુખે શાન્તિકા સિદ્ધિઃ પૌષ્ટિકે ચાપિ ઉદઙ્મુખા ।
એભિર્મન્ત્રી સદાકાલં મન્ત્રજાપં તુ મારભેત્

વિલ્વામ્રપ્લક્ષન્યગ્રોધૈઃ કુર્યાત્ કર્મણિ પૌષ્ટિકમ્ ।
આભિચારુકકાષ્ઠાનિ શુષ્કકટ્વામ્લતીક્ષ્ણકાઃ

તાનિ સર્વાણિ વર્જીત નિષિદ્ધા મુનિભિઃ સદા ।
શાન્તિકે પૌષ્ટિકે કર્મે સાર્દ્રકાષ્ઠા પ્રશસ્યતે

રૌદ્રકર્મે તથા કર્મા વર્જિતા મુનિભિઃ સદા ।
તેષામભાવે સમિધાનાં કાષ્ઠં તેષાં તુ કલ્પયેત્

સમન્તા કુશસંસ્તીર્ણં ઉભયાગ્રં તુ કલ્પયેત્ ।
હરિતૈઃ સ્નિગ્ધસઙ્કાશૈર્મયૂરગ્રીવસન્નિભૈઃ

તથાવિધૈઃ કુશૈર્નિત્યં કુર્યાત્ શાન્તિકપૌષ્ટિકમ્ ।
મરકતાકાશસઙ્કાશૈસ્તથા શુષ્કૈઃ ત્રિણૈઃ સદા

કુર્યાત્ પાવકકર્માણિ નિષિદ્ધા જિનવરૈરિહ ।
નિર્મલે ચામ્ભસો શુદ્ધે કૃમિભિર્વર્જિતે સદા

તતો ઽભ્યુક્ષ્ય સમન્તા વૈ કુર્યાચ્ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્ ।
જ્વાલયેદ્ વહ્નિ યુક્તાત્મા ઉપસ્પૃશ્ય યથાવિધિ

શુચિના તૃણમૂલેન કુર્યાદુલ્કા પ્રમાણતઃ ।
મુષ્ટિમાત્રં તતો કૃત્વા જ્વાલયેદ્ વહ્નિ યત્નતઃ

ન ચાપિ મુખવાતેન વસ્ત્રાન્તેન વા સદા ।
નિવાસનપ્રાવરણાભ્યાં વર્જિતા નાન્યમમ્વરે

ન ચાપિ હસ્તવાતેન ઉપહન્યાભિરતેન વા ।
શુચિવ્યજનેન તથા વસ્ત્રે પર્ણે ચાપિ પ્રવાતયે

સમીરિતે કૃતે વહ્નૌ એભિરુદ્ભૂતમારુતે ।
જ્વાલયેદધિમન્ત્રજ્ઞો હોમાર્થી સુસમાહિતઃ

ત્રીન્વારાં તતો ઽભ્યુક્ષે કૃત્વા વા અપસવ્યકમ્ ।
આહુતિત્રયં તતો દદ્યા આજ્યે ગવ્યે તુ તત્ર વૈ

તતો કુર્યાત્ પ્રણામં વૈ સર્વબુદ્ધાનતાયિનામ્ ।
સ્વમન્ત્રમન્ત્રનાથં ચ તતો વન્દે યથેષ્ટતઃ

અગ્નિહૃદયે તતો મન્ત્રે જપ્તે જપ્તેન વૈ સદા ।
આહ્વયેદ્ વહ્નિયુક્તાત્મા પુષ્પૈરેવ સુગન્ધિભિઃ

આહ્વયતિ નિત્યં મન્ત્રજ્ઞો સ્થાનં દદ્યાદ્ વિચક્ષણઃ ।
આસનં સ્થાનં દત્વા તુ તેન મન્ત્રેણ નાન્યવૈ

દધિપ્લુતમાજ્યમિશ્રં તુ મધ્વાક્તં સમિધાં ત્રયમ્ ।
જુહુયાદગ્નિપૂજાર્થં મન્ત્રકર્મેણ સર્વતઃ

ઉભયસ્થં તદા કુર્યાત્ સમિધાનાં દ્રવ્યમિશ્રિતમ્ ।
આજ્યમધ્વક્તસંયુક્તાં દધ્યમિશ્રે તથૈવ ચ

સહસ્રં લક્ષમાત્રં વા શતાષ્ટં ચાપિ કલ્પયેત્ ।
ગુહ્યમન્ત્રી તથા મન્ત્રં સકૃજ્જપ્ત્વા ક્ષિપેત્ શિખૌ

જ્વાલામાલિને વહ્નૌ એકજ્વાલે તથૈવ ચ ।
શાન્તિકર્મણિ જુહ્વીત નિર્ધૂમે ચાપિ પૌષ્ટિકમ્

સધૂમે રૌદ્રકર્માણિ ગર્હિતે જિનવર્ણિતે ।
હોમકર્મપ્રયુક્તસ્તુ અગ્નૌ વર્ણો ભવેદ્યદિ

શાન્તિકે સિતવર્ણસ્તુ શસ્તં જિનવરૈઃ સદા ।
સિદ્ધ્યન્તિ તત્ર મન્ત્રા વૈ સિતે ઽગ્નૌ જુહ્વતો યદિ

રક્તવર્ણં તથા નિત્યં પૌષ્ટિકાત્ સિદ્ધિમિષ્યતે ।
કૃષ્ણે વા ધૂમવર્ણે ચ કપિલે ચાપિ પાયિકમ્

ઇત્યેષા ત્રિવિધા સિદ્ધિઃ ત્રિધા વર્ણપ્રવર્તિતા ।
અન્યવર્ણાભ્રવર્ણા વા વિવિધાકારવર્ણિતા

ન સિદ્ધિસ્તેષુ મન્ત્રાણાં પુનરસ્તીહ મહીતલે ।
તાદૃશં વર્ણસઙ્કાશં વિવિધાકારવર્ણિતમ્

શિખિં જ્વલન્તં દૃષ્ટ્વા તુ પુનઃ કર્મં સમારભેત્ ।
ભૂયો ઽપિ કૃતજાપસ્તુ મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેદ્ યદિ

પુનર્હોમં પ્રવર્તીત વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા ।
વિસર્જ્યાહ્વાનના ચૈવ વહ્નિં મન્ત્રમુદીરયેત્

પૂર્વપ્રકલ્પિતેનાપિ મણ્ડલે ઽસ્મિં યથાવિધિ ।
તેનૈવ કુર્યાદ્ધોમં વૈ વિસર્જનાહ્વાનનકર્મણામ્

સર્વકર્માણિ તેનૈવ કુઅર્યાત્ તત્રૈવ કર્મણિ ।
અગ્નિચર્યા તથારૂપં પટસ્યાગ્રત મારભેત્

સિદ્ધ્યન્તિ તત્ર મન્ત્રા વૈ પૂર્વમુક્તં તથાગતૈઃ ।
જિનવર્ણિતકર્માણિ કુર્યાન્ન ચ તત્ર વૈ સર્વતઃ

નાન્યકર્માણિ કુર્વીત પાપકાનિ વિશેષતઃ ।
ગર્હીતા જિનવરૈર્યદ્વ વિરુદ્ધાં લોકકુત્સિતામ્

ઉત્તિષ્ઠ ચક્રવર્તિર્વા બોધિસત્ત્વો ઽથ ભૂમિપઃ ।
પઞ્ચાભિજ્ઞં તથા લાભે દેવત્વં વાથ સિદ્ધ્યતિ

પટે ઽસ્મિન્ નિત્યયુક્તજ્ઞો હોમકર્મવિશારદઃ ।
પાતાલાંધિપત્યં વા અન્તરીક્ષચરામથ

ભૌમ્યદેવયક્ષત્વં યક્ષીમાકર્ષણે સદા ।
રાજ્યે આધિપત્યે વા વિષયે ઽસ્મિં ગ્રામ એવ વા

વિદ્યાધરમસુરત્વં સર્વસત્ત્વવશાનુગે ।
આકર્ષણે ચ ભૂતાનાં મહાસત્ત્વાં મહાત્મનામ્

બોધિસત્ત્વાં મહાસત્ત્વાં દશભૂમિસમાશ્રિતામ્ ।
આનયેદ્ધોમકર્મેણ કિં પુનર્માનુષં ભુવિ

મિં સેનાપત્યં તથા લોકે ઐશ્વર્યે ચ વિશેષતઃ ।
સર્વભૂતસમાવશ્યં નૃપતત્વં તથાપિ ચ

વશ્યાર્થં સર્વભૂતાનાં નૃપતેર્વાપિ સમં ભુવિ ।
સર્વકર્માન્ તથા નિત્યં કુર્યાદ્ધોમેન સર્વતઃ

સર્વતો સર્વયુક્તાત્મા સર્વકર્મ સમાશ્રયેત્ ।
નિયતં સિદ્ધ્યતે તસ્ય કર્મ શ્રેયો ઽર્થમુત્તમમ્

મધ્યમાશ્ચૈવ સિધ્યન્તે કર્મા કન્યસા એવ વા ।
સર્વદ્રવ્યાણિ તત્રૈવ સિદ્ધિમુક્તા ત્રિધા પુનઃ

દૃશ્યતે સફલા સિદ્ધિઃ હોમકર્મે પ્રવર્તિતે ।
મુદ્રા પઞ્ચશિખાં બધ્વા મન્ત્રાં ચૈવ કેશિનીમ્

કુર્યાત્ સર્વકર્માણિ આત્મરક્ષાવાનુધીઃ ।
હોમકર્મે પ્રવૃત્તસ્તુ પઠેન્મન્ત્રમિમં તતઃ ।
સપ્તજપ્તાષ્ટજપ્તં વા કર્મે ઽસ્મિં ઇદં સદા

નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ ॥
તદ્યથા - ઓમ્ જ્વલ તિષ્ઠ હૂં રુ રુ વિશ્વસમ્ભવ સમ્ભવે સ્વાહા ।
અનેન મન્ત્રપ્રયોગેણ જપે કાષ્ઠં પુનઃ પુનઃ ।
દ્વિજપ્તં સપ્તજપ્તં વા જુહ્યાદગ્નૌ સ મન્ત્રવિત્

પુષ્પધૂપગન્ધ વા સર્વં ચૈવ સમન્તતઃ ।
વારિણા મન્ત્રજપ્તેન અનેનૈવ તુ પ્રોક્ષયેત્

તતો સર્વકર્માણિ આરભેદ્ વિધિહેતુના ।
પૂર્વપ્રયોગેણૈવ કર્ત્તવ્યો સર્વકર્મસુ

પૂર્વપઞ્ચશિખાં બધ્વા મહામુદ્રાં યશસ્વિનીમ્ ।
કૃતરક્ષી તતો ભૂત્વા કેશિન્યા ચૈવ સદા જપી

આરભેત્ સર્વકર્માણિ સિદ્ધિહેતો વિશારદાઃ ।
શકુના યદિ દૃશ્યન્તે શબ્દા ચૈવ શુભા સદા

સફલાસ્તસ્ય મન્ત્રા વૈ વરદાને યથેપ્સતઃ ।
આદિકર્મેષુ પ્રયુક્તસ્તુ પ્રવૃત્તા મન્ત્રહેતુના

સફલા સકલા ચૈવ સિદ્ધિસ્તેષુ વિધીયતે ।
જયશબ્દ પટહો વા દુન્દુભીનાં ચ નિસ્વનમ્

સિદ્ધિઃ સર્વત્ર હ્યુક્તા હોમકર્મે સમાશ્રિતઃ ।
અન્યા વા શકુના શ્રેષ્ઠા પક્ષિણાનાં વા શુભા રુતાઃ

વિવિધાકારનિર્ઘોષા શબ્દાર્થા જિનવર્ણિતાઃ ।
પ્રશસ્તા દિવ્યા મઙ્ગલ્યા દિવ્યા મનોજ્ઞા વિવિધા રુતાઃ

છત્રધ્વજપતાકાંશ્ચ યોષિતાચાપ્યલઙ્કૃતાઃ ।
પૂર્ણકુમ્ભં તથા અર્ધદર્શનં સિદ્ધિહેતવઃ

અનેકાકારવર્ણા વા પ્રશસ્તા લોકપૂજિતા ।
તેષાં દર્શન સિધ્યન્તે મન્ત્રા વિવિધગોચરા