માનવગૃહ્યસૂત્ર · અધ્યાય 1.21

ઇતિ વિંશઃ ખણ્ડઃ ॥20॥
એકવિંશતિતમઃ ખણ્ડઃ
તૃતીયસ્ય વર્ષસ્ય ભૂયિષ્ટે ગતે ચૂડાઃ કારયેત્ ॥
ઉદગયને જ્યૌત્સ્ને પુણ્યે નક્ષત્રે ઽન્યત્ર નવાભ્યામ્

જયપ્રભૃતિર્હુત્વા--
ઽઉષ્ણેન વાયુરુદકેનેદ્યજમાનસ્યાયુષા
સવિતા વરુણોદધદ્યજમાનાય દાશુષેઽ
ઇત્યુષ્ણા અપો ઽભિમન્ત્રયતે

અદિતિઃ કેશાન્વપત્વાય ઉદન્તુ જીવસે
ધારયતુ પ્રજાપતિઃ પુનઃ પુનઃ સ્વસ્તયેઽ ॥
ઇત્યભ્યુન્દતિ

ઓષધે ત્રાયસ્વૈનામિતિ દક્ષિણાસ્મિન્કેશાન્તે દર્ભમન્તર્દધાતિ

સ્વધિતે મૈનંહિસીરિતિ ક્ષુરણાભિનિદધાતિ

યેનાવપત્સવિતા ક્ષુરેણ સોમસ્ય રાજ્ઞો વરુણસ્ય કેશાન્ ।
તેન બ્રાહ્મણો વપત્વાયુષ્માનયં જરદષ્ઠિરસ્તુ ॥
યેન પૂષા બૃહસ્પતેરિન્દ્રિયસ્ય ચાયુષે ઽવપત્ ।
તેન તે વપામ્યાયુષે દીર્ધાયુત્વાય જીવસે ॥
યેન ભૂયશ્ચરત્યયં જ્યોક્ચ પશ્યતિ સૂર્યઃ ।
તેન તે વપામ્યાયુષે સુશ્લોક્યાય સ્વસ્તયે ॥
ઇતિ તિસૃભિસ્ત્રિઃ પ્રવપતિ

યત્ક્ષુરેણ વર્તયતા સુતેજસા વપ્તર્વપસિ કેશાન્ ।
શુન્ધિ શિરો માસ્યાયુઃ પ્રમોર્ષીઃ ॥
ઇતિ લૌહાયસં ક્ષુરં કેશાવાપાય પ્રયચ્છતિ

મા તે કેશાનનુગાદ્વર્ચ એતત્તથા ધાતા દધાતુ તે ।
તુભ્યમિન્દ્રો વરુણો બૃહસ્પતિઃ સવિતા વર્ચા આદધુઃ ॥
ઇતિ પ્રવપતો ઽનુમન્ત્રયતે

સુહૃત્પરિગ્રાહં હરિતગોશકૃત્પિણ્ડે સમવચિનોતિ

ઉપ્ત્વાય કેશાન્વરુણાસ્ય રાજ્ઞો બૃહસ્પતિઃ સવિતા વિષ્ણુરગ્નિઃ ।
તેભ્યો નિધાનં મહતં ન વિદન્નન્તરા દ્યાવાપૃથિવ્યોરપસ્યુઃ ॥
ઇતિ પ્રાગુદીચો હ્રિયમાણાનનુમન્ત્રયતે

અરિક્તે પત્ન્યા શ્લેષયેદિતિ શ્રુતિઃ

વરં કર્ત્રે દદાતિ પક્ષ્મગુડં તિલપિશ્લં ચ કેશવાપાય

એતેન તુ કલ્પેન ષોડશે વર્ષે ગોદાનમગ્નિં વાધ્યેષ્યમાણસ્યાગ્નિર્ગોદાનિકો મૈત્રાયણિરિતિ શ્રુતિઃ