મહાપરિનિર્વાણસૂત્ર · અધ્યાય 9

તત્ર ભગવાન્ આયુષ્મન્તમ્ આનન્દમ્ આમન્ત્રયતે ॥

આગમયાનન્દ યેન નાદિ(ક્)આ ॥

એવં ભદન્તેત્ય્ આયુષ્માન્ આનન્દો ભગવતઃ પ્રત્યશ્રૌષીત્ ॥

અથ ભગવાન્ વૃજિષુ જનપદેષુ ચર્યાઞ્ ચરન્ ના(દિકામ્ અનુપ્રાપ્તો નાદિકાયાં વિહરતિ કુઞ્જિકાવસથે ॥)

(તેન સમયેન નાદિકાયા મહતો જનકાયસ્ય માર્ય્ ઉત્થિતાભૂત્ ॥ તથા હિ કર્કટક ઉપાસકઃ કાલગતઃ ॥)

(નિકટ ઉપાસકઃ કડઙ્ગરઃ કાત્યર્ષભશ્ ચારુર્ ઉપચારુર્ અરિષ્ટ ઉપારિષ્ટો ભદ્રઃ સુભદ્રો યશો યશોદત્તો યશોત્તરો ઽપિ કાલગતઃ ॥)

(અથ સંબહુલા ભિક્ષવઃ પૂર્વાહ્ણે નિવસ્ય પાત્રચીવરમ્ આદાય નાદિકાં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષન્ ॥)

(અશ્રૌષુઃ સંબહુલા ભિક્ષવો નાદિકાં પિણ્ડાય ચરન્તઃ ॥ અસ્યાં નાદિકાયાં મહાઞ્ જનકાયો મૃતઃ ॥ તથા હિ કર્કટક ઉપાસકઃ કાલગતો નિકટો કડઙ્ગરઃ કાત્યર્ષભશ્ ચારુર્ ઉપચારુર્ અરિષ્ટ ઉપારિષ્ટો ભદ્રઃ સુભદ્રો યશો યશોદત્તો યશોત્તરઃ કાલગતઃ ॥)

(શ્રુત્વા ચ પુનર્ નાદિકાં પિણ્ડાય ચરિત્વા કૃતભક્તકૃત્યાઃ પશ્ચાદ્ભક્તપિણ્ડપાતાઃ પ્રતિક્રાન્તાઃ ॥ પાત્રચીવરં પ્રતિશામ્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય યેન ભગવાંસ્ તેનોપજગ્મુઃ ॥ ઉપેત્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે ન્યષીદન્ ॥)

(એકાન્તે નિષણ્ણાઃ સંબહુલા ભિક્ષવો ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥)

(ઇહ વયં ભદન્ત સંબહુલા ભિક્ષવઃ પૂર્વાહ્ણે નિવસ્ય પાત્રચીવરમ્ આદાય) નાદિકાં પિણ્ડાય પ્રાવિશામ ॥ અશ્રૌષ્મ (વયમ્) અસ્યાં નાદિકાયાં ક(ર્કટક ઉપાસકઃ કાલગતઃ) પૂર્વવ(દ્ યાવદ્ યશોદત્તો યશોત્તરઃ કાલગતઃ) તેષાં ભદન્ત કા ગતિઃ કોપપત્તિઃ કો ઽભિસંપરાયઃ ॥

કર્કટક ઉપ્(આસકઃ પઞ્ચાનામ્ અવરભાગીયા)નાં સં(યોજનાનાં પ્રહાણાદ્ ઔપપાદુકાસ્ તત્ર પરિનિર્વાય્ય્ અનાગામ્ય્ અનાવૃત્તિધર્મા પુ)નર્ ઇમં લોકં ॥

નિકટઃ કડઙ્ગરઃ પૂર્વવદ્ યાવદ્ યશોત્તર ઉપાસકઃ પઞ્(ચાનામ્ અવરભાગીયાનાં પૂર્વવદ્) યાવત્ પુનર્ ઇમં લો(કમ્ ॥)

(સન્તિ ભિક્ષવો નાદિકા)યામ્ અર્ધતૃતીયાન્ય્ ઉપાસકશતાનિ કાલગતાનિ યાનિ પઞ્ચાનામ્ અ(વરભાગીયાનાં સંયોજનાન્)આં પ્રહાણાદ્ ઔપપાદુકાસ્ તત્ર પરિનિર્વાયિણો ઽનાગામિનો ઽનાવૃત્તિધર્માણઃ પુનર્ ઇમં લોકમ્ ॥

સાતિ(રેકાણિ ભિક્ષવો નાદિકાયાં ત્ર્યુપાસ)કશતાનિ અભ્યતીતાનિ કાલગતાનિ યાનિ ત્રયાણાં સંયોજનાનાં પ્રહાણાદ્ રાગદ્વેષમોહાનાં ચ તનુત્વા(ત્ કાલં કૃત્વા સકૃદાગામિનઃ સકૃદ્ ઇમં લોકમ્ આગમ્ય દુઃખસ્યાન્તં ક)રિષ્યન્તિ ॥

સાતિરેકાણ્ય્ અસ્યાં નાદિકાયાં પઞ્ચોપાસકશતાન્ય્ અભ્યતીતાન્(ઇ) કાલગતાનિ યાનિ (ત્રયાણાં સંયોજનાનાં પ્રહાણાચ્ છ્રોતઆપન્ના અવિનિપા)તધર્માણો નિયતં સંબોધિપરાયણાઃ સપ્તકૃત્વઃપરમાઃ સપ્(તકૃત્વો દે)વાંશ્ ચ મનુષ્યાં(શ્ ચ સંધાવ્ય સંસૃત્ય દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યન્તિ ॥)

(કાલગતાઃ કા)લગતા ઇતિ યૂયં ભિક્ષવસ્ તથાગતં પ્રક્ષ્યથ વિહેઠયિષ્યથ તથાગતં (ન પુન)ર્ અનેન તથા(ગત્). + + + + + + + + (જાતસ્યાવશ્યં કાલક્ર્)ઇયા ॥

કિમ્ અત્ર્(આ)શ્ચર્યમ્ ॥ ઉત્પાદાદ્ વા તથાગતાનામ્ અનુત્પાદાદ્ વા સ્થિતૈવેયં ધર્મતા ધર્મ(સ્થિતયે ધાતૂંસ્ તાંસ્ તથાગતઃ) સ્વયમ્ અભિજ્ઞાયાભિસં(બુદ્ધ્યા)ખ્યાતિ પ્રજ્ઞ્(આ)પયતિ પ્ર(સ્થ્)આપય્(અતિ વિભ)જતિ વિવરત્ય્ ઉત્તાનીક(રોતિ દે)શયતિ સં(પ્રકાશયતિ ॥)

(યદુતાસ્મિન્ સતીદં ભવત્ય્ અસ્યોત્પાદાદ્ ઇદમ્ ઉત્પદ્યતે યદુતાવિદ્યાપ્રત્યયાઃ સંસ્કારા યાવત્ સમુદયો નિરોધ)શ્ ચ ભવતિ ॥

અપિ (ધર્માદર્શં નામ ધર્મ)પર્યાયં દેશયિષ્યે ॥ (તં શૃણ્)ઉત સ્(આ)ધુ ચ સુ(ષ્ઠુ) ચ મનસિ કુરુત ભાષિષ્યે ॥ ધર્માદ(ર્)શ્(ઓ ધર્મપ)ર્યાયઃ (કતમઃ ॥ બુદ્ધે ધર્મે સંઘે ઽવેત્યપ્રસા)દેન સમન્વા(ગતો ભવત્ય્ આ)ર્યકાન્તૈઃ શીલૈઃ સમન્વાગતો ભવતિ ॥ અયમ્ ઉચ્યતે ધર્માદર્શો ધર્મપર્યાયઃ ॥ ધર્માદર્શ્(ઓ ધર્મપર્યાય ઇ)તિ મે યદ્ ઉક્ત્(અં યુષ્માકં ભિક્ષવસ્ તદ્ ઉક્તમ્ ॥)