મહાપરિનિર્વાણસૂત્ર · અધ્યાય 4

તત્ર ભ(ગવાન્ આયુષ્મન્તમ્ આનન્)દમ્ (આ)મન્ત્રયતે ॥ આગમયાનન્દ યેન પાટલિગ્રામકઃ ॥

એવં ભદન્તેત્ય્ આયુષ્મા(ન્ આ)નન્(દ્)ઓ ભગવતઃ પ્રત્યશ્રૌષીત્ ॥ અથ ભ(ગવા)ન્ (મગધેષુ જનપદેષુ ચર્યાં ચરન્ પાટ)લિગ્રામકમ્ અનુપ્રાપ્તઃ પાટલિગ્રામકે વિહરતિ પાટલકે ચૈત્યે ॥

અશ્રૌ(ષુ)ઃ પાટ(લિગ્રામી)ય્(અક્)આ બ્રાહ્મણગૃહપત(ય્)ઓ (ભગવાન્ ગૌતમો મગધેષુ જનપદેષુ ચર્યાં ચરન્ પાટ)લિગ્રામકમ્ અનુપ્રાપ્તઃ પાટલિગ્રામકે વિહરતિ પા(ટ)લકે ચૈત્યે ॥

(શ્રુત્વા ચ પુનઃ સં)ઘાત્ સંઘં પૂગાત્ પૂગં સં(ગમ્ય સમાગમ્ય પાટલિગ્રામકાન્ નિષ્ક્રમ્ય યેન) ભગવાંસ્ તેનોપજગ્મુર્ ઉપેત્ય ભગવત્પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્(તે ન્યષીદન્ ॥)

એકાન્ત્(અનિ)ષણ્ણાન્ પાટલિગ્રામીય(કાન્ બ્રાહ્મણગૃહપતીન્ ભગવાન્ ઇ)દમ્ અ(વો)ચત્ ॥

પઞ્ચેમે બ્રાહ્મણગૃહપતય આદીનવાઃ પ્રમાદે ॥ કતમે પઞ્ચ ॥

ઇહ બ્ર્(આહ્મ)ણગ્(ઋહ)પતયઃ પ્રમત્તઃ પ્રમાદ્(આધિકરણહેતોર્) મહતીં ભોગજ્યાનિં નિગચ્છતિ ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તઃ પ્રમાદાધિકરણહ્(એતો)ર્ મહતી(ં) ભોગજ્યાનિં નિગચ્છતિ ॥ અયં પ્રથ્(અમ) આદ્(ઈનવઃ પ્રમાદે ॥)

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તઃ પ્રમાદાધિકરણહેતોર્ યાં યામ્ એવ પરિષદમ્ ઉપસંક્રામતિ યદિ વા ક્ષત્રિયપ(ર્)ઇ(ષદં યદિ વા બ્રાહ્)મણપરિષદં યદિ વા ગૃહપતિપરિષદં યદિ વા શ્રમણપરિષદં તત્ર તત્ર મદ્ગુર્ ઉપસંક્રામત્ય્ અનુદગ્રો ઽવિશારદઃ ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપત(યઃ) પ્(ર)મત્તઃ પ્રમાદાધિકરણહેતોર્ યાં યામ્ એવ પરિષદમ્ ઉપસંક્રામતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ અવિશારદઃ ॥ અયં દ્વિતીય આદીનવઃ પ્રમાદે ॥

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તસ્ય પ્રમાદાધિકરણહેતોર્ દિગ્વિદિક્ષુ (પા)પકો ઽવ(ર્ણો ઽકીર્તિશ)બ્દશ્લ્(ઓ)કો ઽભ્યુદ્ગચ્છતિ ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તસ્ય પ્રમાદાધિકરણહેતોર્ દિગ્વિદિક્ષુ પાપકો ઽવર્ણો ઽકીર્તિશબ્દશ્લોકો ઽભ્ય્(ઉદ્)ગ્(અચ્)છતિ ॥ અયં તૃતીય આદીનવઃ પ્રમાદે ॥

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તઃ પ્રમાદાધિકરણહેતોર્ વિપ્રતિસારી કાલં કરોતિ ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તઃ પ્રમાદાધિકરણહેતોર્ વિપ્રતિસારી કાલં કરોતિ ॥ અયં ચતુર્થ આદીનવઃ પ્રમાદે ॥

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તઃ પ્રમાદાધિકરણહેતોઃ કાયસ્ય ભેદાન્ નરકેષૂપપદ્યતે ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રમત્તઃ પ્રમાદાધિકરણહેતોઃ કાયસ્ય ભેદાન્ નરકેષૂપપદ્યતે ॥ અયં પઞ્ચમ આદીનવઃ પ્રમાદે ॥

પઞ્ચ ત્વ્ ઇમે બ્રાહ્મણગૃહપતય આનુશંસા અપ્રમાદે ॥ કતમે પઞ્ચ ॥

ઇહ બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ ન મહતીં ભોગજ્યાનિં નિગચ્છતિ ॥ યદ્ બ્ર્(આ)હ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ ન મહતી(ં) ભોગજ્યાનિં નિગચ્છતિ ॥ અયં પ્રથમ આનુશ્(અં)સો ઽપ્રમાદે ॥

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ યાં યામ્ એવ પરિષદમ્ ઉપસંક્રામતિ યદિ વા ક્ષત્રિયપરિષદં યદિ વા બ્રાહ્મણપરિષદં યદિ વા ગૃહપતિપરિષદં યદિ વા શ્રમણપરિષદં તત્ર તત્રામદ્ગુર્ ઉપસંક્રામત્ય્ ઉદગ્રો વિશારદઃ ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ યાં યામ્ એવ પરિષદમ્ ઉપસંક્રામતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ વિશારદઃ ॥ અયં દ્વિતીય આનુશંસો ઽપ્રમાદે ॥

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તસ્યાપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ દિગ્વિદિક્ષૂદારઃ કલ્યાણઃ કીર્તિશબ્દશ્લોકો ઽભ્યુદ્ગચ્છતિ ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તસ્યાપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ દિગ્વિદિક્ષૂદારઃ કલ્યાણઃ કીર્તિશબ્દશ્લોકો ઽભ્યુદ્ગચ્છતિ ॥ અયં તૃતીય આનુશંસો ઽપ્રમાદે ॥

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ ન વિપ્રતિસારી કાલં કરોતિ ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોર્ ન વિપ્રતિસારી કાલં કરોતિ ॥ અયં ચતુર્થ આનુશંસો ઽપ્રમાદે ॥

પુનર્ અપરં બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોઃ કાયસ્ય ભેદાત્ સુગતૌ સ્વર્ગલોકે દેવેષૂપપદ્યતે ॥ યદ્ બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽપ્રમત્તો ઽપ્રમાદાધિકરણહેતોઃ ક્(આયસ્ય) ભેદાત્ સુગતૌ સ્વ્(અ)ર્ગલોકે દેવેષૂપપદ્યતે ॥ અયં પઞ્ચમ આનુશંસો ઽપ્રમાદે ॥

(અથ ભગવાન્ પાટલિગ્રામીયકાન્ બ્રાહ્મણગૃહપતીન્ ધાર્મ્યા કથયા સન્દર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ ॥ અનેકપર્યાયેણ ધાર્મ્યા કથયા સન્દર્શયિત્વા સમાદાપયિત્વા સમુત્તેજયિત્વા સંપ્રહર્ષયિત્વા તૂષ્ણીમ્ અભૂત્ ॥)

અથ પાટલિગ્રામીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતય ઉત્થાયાસનાદ્ એકાંસમ્ ઉત્તર્(આસ)ઙ્ગં કૃત્વા યે(ન) ભગવાંસ્ તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥ અધિવાસયત્વ્ અસ્માકં ભગવાન્ આવસથે રાત્રિંવાસાય ॥ અધિવાસયતિ ભગવાન્ પાટલિગ્રામીયક્(આ)નાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં તૂષ્ણીંભાવેન ॥

અથ પાટલિગ્રામીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ભગવતસ્ તૂષ્ણીંભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવત્પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્ત્(આઃ) ॥